Q.S Yaasiin (يس) - 83 Baay’ina Keeyyata

يٰسۤ ۚ

yā sīn.

Ya Sin

وَالْقُرْاٰنِ الْحَكِيْمِۙ

wal-qur'ānil-ḥakīm(i).

Qur'aana ogummaan guutameen, .

اِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَۙ

innaka laminal-mursalīn(a).

Dhugumatti ati (Muhammad) ergamoota keessaa tokko, .

عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍۗ

‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

(innis) daandii qajeelaa irratti, .

تَنْزِيْلَ الْعَزِيْزِ الرَّحِيْمِۙ

tanzīlal-‘azīzir-raḥīm(i).

(akka wahhiitti) (Rabbiin) Rabbii olta’aa, rahmata godhaa irraa buuse, .

لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اُنْذِرَ اٰبَاۤؤُهُمْ فَهُمْ غٰفِلُوْنَ

litunżira qaumam mā unżira ābā'uhum fahum gāfilūn(a).

saba abbootiin isaanii hin akeekkachiifamne akka akeekkachiiftaniif, isaanis of eeggannoo hin qabne turan.

لَقَدْ حَقَّ الْقَوْلُ عَلٰٓى اَكْثَرِهِمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

laqad ḥaqqal-qaulu ‘alā akṡarihim fahum lā yu'minūn(a).

Dhugumatti, jechi (adabbiin) jedhu irra caalaan isaanii irratti akka raawwatamu beekamaadha, sababni isaas isaan waan hin amanneef.

اِنَّا جَعَلْنَا فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ اَغْلٰلًا فَهِيَ اِلَى الْاَذْقَانِ فَهُمْ مُّقْمَحُوْنَ

innā ja‘alnā fī a‘nāqihim aglālan fa hiya ilal-ażqāni fahum muqmaḥūn(a).

Dhugumatti, Morma isaanii irratti hidhaa kaa’annee jirra, sana booda harki isaanii (ol kaafama) gara qoma isaaniitti, kanaaf ol ilaalaa jiru.

وَجَعَلْنَا مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ سَدًّا وَّمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَاَغْشَيْنٰهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa ja‘alnā mim baini aidīhim saddaw wa min khalfihim saddan fa agsyaināhum fahum lā yubṣirūn(a).

Fuuldura isaaniittis qoqqoodinsa (dallaa) fi duuba isaaniitti qoqqoodinsa tolchine, akka isaan hin argineef (ija) isaanii cufne.

وَسَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

wa sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Isaanis akkasuma, isaan akeekkachiiftus hin akeekkachiiftanis isaanis hin amanu.

اِنَّمَا تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ وَخَشِيَ الرَّحْمٰنَ بِالْغَيْبِۚ فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَّاَجْرٍ كَرِيْمٍ

innamā tunżiru manittaba‘aż-żikra wa khasyiyar-raḥmāna bil-gaib(i), fa basysyirhu bimagfiratiw wa ajrin karīm(in).

Dhugaa dubbachuuf akeekkachiisa kan kennitu warra akeekkachiisa sana hordofuu barbaadanii fi warra Waaqayyoon Rahmata godhaa sodaataniif qofa osoo isaan isa hin argin illee. Kanaaf dhiifama fi mindaa kabajamaa wajjin oduu gammachiisaa isaaniif kenni.

اِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتٰى وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوْا وَاٰثَارَهُمْۗ وَكُلَّ شَيْءٍ اَحْصَيْنٰهُ فِيْٓ اِمَامٍ مُّبِيْنٍ ࣖ

innā naḥnu nuḥyil-mautā wa naktubu mā qaddamū wa āṡārahum, wa kulla syai'in aḥṣaināhu fī imāmim mubīn(in).

Dhugumatti, warra du’aniif jireenya kan kennu Nuti, waan isaan hojjetaniifi aarsaa isaan (dubbatti dhiisan) kan galmeessinu Nuti. Akkasumas Kitaaba ifa ta’e (Lauh Mahfuzh) keessatti waan hunda walitti qabnee jirra.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا اَصْحٰبَ الْقَرْيَةِۘ اِذْ جَاۤءَهَا الْمُرْسَلُوْنَۚ

waḍrib lahum maṡalan aṣḥābal-qaryah(ti), iż jā'ahal-mursalūn(a).

Isaanis, namoota magaalaa tokkoo, yeroo ergamtoonni gara isaanii dhufan fakkeenya godhadhu;

اِذْ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوْهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوْٓا اِنَّآ اِلَيْكُمْ مُّرْسَلُوْنَ

iż arsalnā ilaihimuṡnaini fa każżabūhumā fa ‘azzaznā biṡāliṡin faqālū innā ilaikum mursalūn(a).

(Jechuun) yommuu ergamtoota lama isaanitti ergine, isaanis lamaan isaanii kijibsiisan; ergasii sadaffaan isaan jabeessine, sadan isaaniis "Dhugumatti nuti warra isinitti ergamnedha" jedhan.

قَالُوْا مَآ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ وَمَآ اَنْزَلَ الرَّحْمٰنُ مِنْ شَيْءٍۙ اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَكْذِبُوْنَ

qālū mā antum illā basyarum miṡlunā, wa mā anzalar-raḥmānu min syai'(in), in antum illā takżibūn(a).

Isaanis (namoonni biyyattii) "Isin akka keenya nama qofa, (Rabbiin) Rahmaan homaa hin buusne; isin sobdoota qofa" jedhanii deebisaniif.

قَالُوْا رَبُّنَا يَعْلَمُ اِنَّآ اِلَيْكُمْ لَمُرْسَلُوْنَ

qālū rabbunā ya‘lamu innā ilaikum lamursalūn(a).

Isaanis, “Nuti ergamtoota (Isaa) isiniif ta’uu keenya Gooftaan keenya ni beeka.

وَمَا عَلَيْنَآ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa mā ‘alainā illal-balāgul-mubīn(u).

Dirqamni keenya immoo (ajaja Rabbii) ifatti dabarsuu qofa."

قَالُوْٓا اِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْۚ لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهُوْا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

qālū innā taṭayyarnā bikum, la'il lam tantahū lanarjumannakum wa layamassannakum minnā ‘ażābun alīm(un).

Isaanis deebisaniif, "Dhugumatti sababa keessaniin balaan nu mudateera. Dhugumatti yoo isin (nu waamuun) hin dhaabne, dhagaadhaan isin rukunnee gidiraan dhukkubsataa nu biraa akka isinitti dhagahamu hin shakkisiisu."

قَالُوْا طَاۤىِٕرُكُمْ مَّعَكُمْۗ اَىِٕنْ ذُكِّرْتُمْۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

qālū ṭā'irukum ma‘akum, a'in żukkirtum, bal antum qaumum musrifūn(a).

Isaan (ergamtoonni) "Rakkoon keessan sababa keessaniiti. Akeekkachiisni waan isiniif kennameef moo? Dhugumatti isin ummata daangaa darbudha" jedhan.

وَجَاۤءَ مِنْ اَقْصَا الْمَدِيْنَةِ رَجُلٌ يَّسْعٰى قَالَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِيْنَۙ

wa jā'a min aqṣal-madīnati rajuluy yas‘ā qāla yā qaumittabi‘ul-mursalīn(a).

Namichi qarqara magaalattii irraa dhufee ariitiin "yaa saba koo! Ergamtoota duukaa bu'aa" jedheen.

اتَّبِعُوْا مَنْ لَّا يَسْـَٔلُكُمْ اَجْرًا وَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ ۔

ittabi‘ū mal lā yas'alukum ajraw wa hum muhtadūn(a).

Namoota deebii homaa si hin gaafanne hordofi; isaanis warra qajeelfamaniidha.

وَمَا لِيَ لَآ اَعْبُدُ الَّذِيْ فَطَرَنِيْ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa mā liya lā a‘budul-lażī faṭaranī wa ilaihi turja‘ūn(a).

Akkasumas sababni ani (Rabbiin) isa na uume hin gabbareef hin jiru gara Isa qofatti deebita.

ءَاَتَّخِذُ مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً اِنْ يُّرِدْنِ الرَّحْمٰنُ بِضُرٍّ لَّا تُغْنِ عَنِّيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يُنْقِذُوْنِۚ

a'attakhiżu min dūnihī ālihatan iy yuridnir-raḥmānu biḍurril lā tugni ‘annī syafā‘atuhum syai'aw wa lā yunqiżūn(i).

Maaliif Isa malee waaqoliin waaqeffachuu qaba? Rahmaan (Rabbiin) balaa narratti yoo fedhe, gargaarsi isaanii bu’aa tokkollee naaf hin ta’u, na fayyisuus hin danda’an.

اِنِّيْٓ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

innī iżal lafī ḍalālim mubīn(in).

Dhugaa dubbachuuf, osoon akkas (godhee) dogoggora ifa ta'e keessa akkan jiru hin shakkisiisu.

اِنِّيْٓ اٰمَنْتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُوْنِۗ

innī āmantu birabbikum fasma‘ūn(i).

Dhugumatti ani Gooftaa keetti amaneera; ergasii (wakkaa amantii koo) dhaggeeffadhaa.”

قِيْلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ ۗقَالَ يٰلَيْتَ قَوْمِيْ يَعْلَمُوْنَۙ

qīladkhulil-jannah(ta), qāla yā laita qaumī ya‘lamūn(a).

"Samii seeni" jedhamee (isaan" jedhame. Innis (namichi) "Utuu sabni koo beekee gaarii ta'a, .

بِمَا غَفَرَ لِيْ رَبِّيْ وَجَعَلَنِيْ مِنَ الْمُكْرَمِيْنَ

bimā gafaralī rabbī wa ja‘alanī minal-mukramīn(a).

maaltu Gooftaan koo akka naaf dhiisee warra ulfina argatan keessaa tokko na godhe."

۞ وَمَآ اَنْزَلْنَا عَلٰى قَوْمِهٖ مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ جُنْدٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَمَا كُنَّا مُنْزِلِيْنَ

wa mā anzalnā ‘alā qaumihī mim ba‘dihī min jundim minas-samā'i wa mā kunnā munzilīn(a).

Erga inni (du’ee) boodas, waraana samii irraa gara saba isaatti hin buusne, gadi buusuun nu hin barbaachifne.

اِنْ كَانَتْ اِلَّا صَيْحَةً وَّاحِدَةً فَاِذَا هُمْ خٰمِدُوْنَ

in kānat illā ṣaiḥataw wāḥidatan fa'iżā hum khāmidūn(a).

Iyya tokko malee adabbiin isaaniif hin turre; achumaan du'an.

يٰحَسْرَةً عَلَى الْعِبَادِۚ مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

yā ḥasratan ‘alal-‘ibād(i), mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Hojjettoonni kun hangam gaabbii akka qaban, yeroo ergamaan isaan bira dhufu hundatti yeroo hunda itti qoosaa turan.

اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ اَنَّهُمْ اِلَيْهِمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

alam yarau kam ahlaknā qablahum minal-qurūni annahum ilaihim lā yarji‘ūn(a).

Isaan dura ummatoota meeqa akka balleessine hin beekanii? Namoota sana keessaa (kan nuti balleessine) tokkollee isaanitti hin deebine.

وَاِنْ كُلٌّ لَّمَّا جَمِيْعٌ لَّدَيْنَا مُحْضَرُوْنَ ࣖ

wa in kullul lammā jamī‘ul ladainā muḥḍarūn(a).

Akkasumas (namoota) hundi, wanti hundi Nuuf dhiyaata.

وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الْاَرْضُ الْمَيْتَةُ ۖاَحْيَيْنٰهَا وَاَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُوْنَ

wa āyatul lahumul-arḍul-maitah(tu), aḥyaināhā wa akhrajnā minhā ḥabban faminhu ya'kulūn(a).

Mallattoon (guddina Rabbii) isaaniif immoo dachee du'ee (barruu) dha. Lafaaf jireenya kenninee midhaan keessaa baasne, isaanis irraa nyaatan.

وَجَعَلْنَا فِيْهَا جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ وَّفَجَّرْنَا فِيْهَا مِنَ الْعُيُوْنِۙ

wa ja‘alnā fīhā jannātim min nakhīliw wa a‘nābiw wa fajjarnā fīhā minal-‘uyūn(i).

Ishee keessattis iddoo biqiltuu damee fi wayinii irraa tolchine, burqaas akka keessaa burqu goone, .

لِيَأْكُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖۙ وَمَا عَمِلَتْهُ اَيْدِيْهِمْ ۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

liya'kulū min ṡamarihī wa mā ‘amilathu aidīhim, afalā yasykurūn(a).

firii isaa fi hojii harka isaanii irraa akka nyaataniif. Kanaaf maaliif hin galateeffatan?

سُبْحٰنَ الَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ وَمِنْ اَنْفُسِهِمْ وَمِمَّا لَا يَعْلَمُوْنَ

subḥānal-lażī khalaqal-azwāja kullahā mimmā tumbitul-arḍu wa min anfusihim wa mimmā lā ya‘lamūn(a).

Ulfinni Rabbii wanta hunda lama lamatti uume, wanta dachii biqiltu irraa fi ofii isaanii irraa fi waan isaan hin beekne irraa uume.

وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الَّيْلُ ۖنَسْلَخُ مِنْهُ النَّهَارَ فَاِذَا هُمْ مُّظْلِمُوْنَۙ

wa āyatul lahumul-lailu naslakhu minhun-nahāra fa'iżā hum muẓlimūn(a).

Isaanif immoo mallattoon (guddina Rabbii) halkan; Guyyaa (halkan) irraa buqqifne, sana booda battaluma sanatti dukkana (keessa) turan, .

وَالشَّمْسُ تَجْرِيْ لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۗ

wasy-syamsu tajrī limustaqarril lahā, żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

aduun immoo orbiitii ishee keessa deemti. Akkas labsiin (Rabbiin) Rabbii olta’aa, Hundumaa beeku.

وَالْقَمَرَ قَدَّرْنٰهُ مَنَازِلَ حَتّٰى عَادَ كَالْعُرْجُوْنِ الْقَدِيْمِ

wal-qamara qaddarnāhu manāzila ḥattā ‘āda kal-‘urjūnil-qadīm(i).

Akkasumas ji’aaf bakka naanna’u muudanneerra, akka (erga bakka naanna’uu isaa isa dhumaa ga’ee booda) akka bifa tuuta dulloomaatti deebi’uuf.

لَا الشَّمْسُ يَنْۢبَغِيْ لَهَآ اَنْ تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا الَّيْلُ سَابِقُ النَّهَارِ ۗوَكُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

lasy-syamsu yambagī lahā an tudrikal-qamara wa lal-lailu sābiqun-nahār(i), wa kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Aduun ji'a qabachuun waan hin danda'amneef, halkanis guyyaa bira darbuu hin danda'u. Tokkoon tokkoon isaanii orbiitii mataa isaaniitiin orbiiti.

وَاٰيَةٌ لَّهُمْ اَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِى الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِۙ

wa āyatul lahum annā ḥamalnā żurriyyatahum fil-fulkil-masyḥūn(i).

Mallattoon isaaniif immoo, Sanyii isaanii doonii fe’umsa fe’ameetti baachuu keenya, .

وَخَلَقْنَا لَهُمْ مِّنْ مِّثْلِهٖ مَا يَرْكَبُوْنَ

wa khalaqnā lahum mim miṡlihī mā yarkabūn(a).

akkasumas (akkasumas) akka isa isaan yaabbatan (meeshaalee geejjibaa biroo) isaaniif uumne.

وَاِنْ نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِيْخَ لَهُمْ وَلَاهُمْ يُنْقَذُوْنَۙ

wa in nasya' nugriqhum falā ṣarīkha lahum wa lā hum yunqażūn(a).

Yoo feene immoo isaan liqimfna. Kanaaf gargaartuu isaaniif hin turre, isaanis hin fayyine;

اِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

illā raḥmatam minnā wa matā‘an ilā ḥīn(in).

garuu (isaan oolchine) rahmata guddaa Nurraa argannee fi yeroof gammachuu isaaniif kennuuf.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّقُوْا مَا بَيْنَ اَيْدِيْكُمْ وَمَا خَلْفَكُمْ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttaqū mā baina aidīkum wa mā khalfakum la‘allakum turḥamūn(a).

Akkasumas, "Araama akka argattaniif adabbii isin dura jiru (dunyaa kana irratti) fi adabbii dhufu (jireenya boodaa) sodaadhaa" jedhamee yeroo isaanitti himamu.

وَمَا تَأْتِيْهِمْ مِّنْ اٰيَةٍ مِّنْ اٰيٰتِ رَبِّهِمْ اِلَّا كَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَ

wa mā ta'tīhim min āyatim min āyāti rabbihim illā kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).

Mallattoon mallattoo Waaqayyoo yeroo isaanitti dhufu hundumaatti immoo yeroo hundumaa irraa garagaltu turan.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۙقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنُطْعِمُ مَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ اَطْعَمَهٗٓ ۖاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa iżā qīla lahum anfiqū mimmā razaqakumullāh(u), qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū anuṭ‘imu mal lau yasyā'ullāhu aṭ‘amah(ū), in antum illā fī ḍalālim mubīn(in).

Akkasumas, "Rizqiin Rabbiin isiniif kenne keessaa muraasa dabarsaa" yeroo ittiin jedhame, warri kafaran warra amananiin, "Warra osoo Rabbiin fedhe isaan nyaachisu nyaachisuun nuuf sirriidhaa? Dhugumatti dogoggora ifa ta'e keessa jirtu" jedhu.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Isaanis (kaafiroonni) "yoom dhugaa taatan waadaan (guyyaa qiyaamaa) (dhugooma) jedhaniin.

مَا يَنْظُرُوْنَ اِلَّا صَيْحَةً وَّاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَهُمْ يَخِصِّمُوْنَ

mā yanẓurūna illā ṣaiḥataw wāḥidatan ta'khużuhum wa hum yakhiṣṣimūn(a).

Iyya tokko qofa eegaa turan, kunis osoo wal lolan isaan balleessa.

فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ تَوْصِيَةً وَّلَآ اِلٰٓى اَهْلِهِمْ يَرْجِعُوْنَ ࣖ

falā yastaṭī‘ūna tauṣiyataw wa lā ilā ahlihim yarji‘ūn(a).

Kanaaf fedhii gochuu waan hin dandeenyeef (akkasumas) gara maatii isaaniitti deebi’uu hin danda’an.

وَنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَاِذَا هُمْ مِّنَ الْاَجْدَاثِ اِلٰى رَبِّهِمْ يَنْسِلُوْنَ

wa nufikha fiṣ-ṣūri fa'iżā hum minal-ajdāṡi ilā rabbihim yansilūn(a).

Ergasii xurumbaa afuufame, achumaan awwaala isaanii keessaa (lubbuun) ba’anii, gara Gooftaa isaanii deeman.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَا مَنْۢ بَعَثَنَا مِنْ مَّرْقَدِنَا ۜهٰذَا مَا وَعَدَ الرَّحْمٰنُ وَصَدَقَ الْمُرْسَلُوْنَ

qālū yā wailanā mam ba‘aṡanā mim marqadinā…hāżā mā wa‘adar-raḥmānu wa ṣadaqal-mursalūn(a).

Isaanis, "Nu wayyoo! Eenyutu siree (awwaala) keenya irraa nu kaase?" Kun waan (Rabbiin) rahmata godhaa fi haqaan ergamtoota (Isaatiif) waadaa galeedha.

اِنْ كَانَتْ اِلَّا صَيْحَةً وَّاحِدَةً فَاِذَا هُمْ جَمِيْعٌ لَّدَيْنَا مُحْضَرُوْنَ

in kānat illā ṣaiḥataw wāḥidatan fa'iżā hum jamī‘ul ladainā muḥḍarūn(a).

Iyya sun yeroo tokko qofa ture, sana booda battaluma sanatti hundi isaanii Nu duratti dhiyaatan (akka herregamu).

فَالْيَوْمَ لَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔا وَّلَا تُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

fal-yauma lā tuẓlamu nafsun syai'aw wa lā tujzauna illā mā kuntum ta‘malūn(a).

Egaa Guyyaa sana namni tokko illee xiqqoollee hin miidhamu, akka waan hojjetteen malee kaffaltiin siif hin kaffalamu.

اِنَّ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِيْ شُغُلٍ فٰكِهُوْنَ ۚ

inna aṣḥābal-jannatil-yauma fī syugulin fākihūn(a).

Dhugumatti, jiraattonni Jannataa Guyyaa san hojiin (isaanii) hojiin itti baay’atu.

هُمْ وَاَزْوَاجُهُمْ فِيْ ظِلٰلٍ عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِ مُتَّكِـُٔوْنَ ۚ

hum wa azwājuhum fī ẓilālin ‘alal-arā'iki muttaki'ūn(a).

Isaanii fi hiriyyoonni isaanii sofaa irratti hirkatanii gaaddisa keessa turan.

لَهُمْ فِيْهَا فَاكِهَةٌ وَّلَهُمْ مَّا يَدَّعُوْنَ ۚ

lahum fīhā fākihatuw wa lahum mā yadda‘ūn(a).

Samii irratti firii fi waan fedhan ni argatu.

سَلٰمٌۗ قَوْلًا مِّنْ رَّبٍّ رَّحِيْمٍ

salāmun qaulam mir rabbir raḥīm(in).

(Isaanif ni jedhama), “Salaam,” akka nagaa Waaqa rahmata godhaa irraa dhufeetti.

وَامْتَازُوا الْيَوْمَ اَيُّهَا الْمُجْرِمُوْنَ

wamtāzul-yauma ayyuhal-mujrimūn(a).

Akkasumas (kaafirootaan ni jedhame), “Yaa cubbamootaa har’a (mu’mintoota irraa) adda isin baasaa!

۞ اَلَمْ اَعْهَدْ اِلَيْكُمْ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اَنْ لَّا تَعْبُدُوا الشَّيْطٰنَۚ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

alam a‘had ilaikum yā banī ādama allā ta‘budusy-syaiṭān(a), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Yaa ijoollee fi ilmaan ilmaan Addaam, Seexana akka hin waaqeffamne isin hin ajajne? Dhugumatti, Seexanni siif diina dhugaadha, .

وَاَنِ اعْبُدُوْنِيْ ۗهٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

wa ani‘budūnī, hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

Na gabbaraas. Kun karaa qajeelaa dha.”

وَلَقَدْ اَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلًّا كَثِيْرًا ۗاَفَلَمْ تَكُوْنُوْا تَعْقِلُوْنَ

wa laqad aḍalla minkum jibillan kaṡīrā(n), afalam takūnū ta‘qilūn(a).

Dhugumatti immoo, inni (sheeyxaanni) baay’ee keessan jallisee jira. Sana booda hin hubattu?

هٰذِهٖ جَهَنَّمُ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

hāżihī jahannamul-latī kuntum tū‘adūn(a).

Kun (si’ool) Jahannam kan kanaan dura akeekkachiifamtedha.

اِصْلَوْهَا الْيَوْمَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ

iṣlauhal-yauma bimā kuntum takfurūn(a).

Duraan waan haaltuuf har'a itti seena.

اَلْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلٰٓى اَفْوَاهِهِمْ وَتُكَلِّمُنَآ اَيْدِيْهِمْ وَتَشْهَدُ اَرْجُلُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

al-yauma nakhtimu ‘alā afwāhihim wa tukallimunā aidīhim wa tasyhadu arjuluhum bimā kānū yaksibūn(a).

Guyyaa har'aa Afaan isaanii cufnee jirra; harki isaanii Nutti dubbata, miilli isaaniis waan dur hojjetan ragaa ba'a.

وَلَوْ نَشَاۤءُ لَطَمَسْنَا عَلٰٓى اَعْيُنِهِمْ فَاسْتَبَقُوا الصِّرَاطَ فَاَنّٰى يُبْصِرُوْنَ

wa lau nasyā'u laṭamasnā ‘alā a‘yunihim fastabaquṣ-ṣirāṭa fa annā yubṣirūn(a).

Yoo fedhan immoo, akka isaan karaa barbaaduuf fiiganiif, dhugumatti ija isaanii irraa fudhanna turre. Egaa akkamitti arguu dandaʼan?

وَلَوْ نَشَاۤءُ لَمَسَخْنٰهُمْ عَلٰى مَكَانَتِهِمْ فَمَا اسْتَطَاعُوْا مُضِيًّا وَّلَا يَرْجِعُوْنَ ࣖ

wa lau nasyā'u lamasakhnāhum ‘alā makānatihim famastaṭā‘ū muḍiyyaw wa lā yarji‘ūn(a).

Osoo fedha taanee bakka isaan jiranitti bifa isaanii jijjiirra turre; kanaaf kana booda deemuu dadhabanii deebi’uus hin danda’an.

وَمَنْ نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِى الْخَلْقِۗ اَفَلَا يَعْقِلُوْنَ

wa man nu‘ammirhu nunakkishu fil-khalq(i), afalā ya‘qilūn(a).

Namni Umrii isaa dheereffanne immoo jalqaba jiraachuu (isa)tti isa deebifna. Kanaafuu maaliif hin hubatan?

وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).

Nuti immoo walaloo isa (Muhammad) hin barsiifne walaloonis isaaf hin malle. Qur'aanni barumsa fi kitaaba ifa ta'e malee homaa miti,

لِّيُنْذِرَ مَنْ كَانَ حَيًّا وَّيَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

liyunżira man kāna ḥayyaw wa yaḥiqqal-qaulu ‘alal-kāfirīn(a).

akka inni (Muhammad) warra jiraataniif (qalbiin isaa) akeekkachiisa akka kennu fi murtiin (azaab) kaafirootaaf akka mirkanaa’uuf.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِّمَّا عَمِلَتْ اَيْدِيْنَآ اَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مٰلِكُوْنَ

awalam yarau annā khalaqnā lahum mimmā ‘amilat aidīnā an‘āman fahum lahā mālikūn(a).

Akkasumas nuti horii isaaniif uumnee, waan humna keenyaan uumne irraa, isaanis isaan irratti akka ol’aantummaa qaban hin arganii?

وَذَلَّلْنٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوْبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُوْنَ

wa żallalnāhā lahum fa minhā rakūbuhum wa minhā ya'kulūn(a).

Isaan (bineensota) immoo isaan jala galchine; gariin isaanii yaabbachuuf yoo ta’u gariin immoo nyaata isaaniif.

وَلَهُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

wa lahum fīhā manāfi‘u wa masyārib(u), afalā yasykurūn(a).

Faayidaa fi dhugaatii adda addaas irraa argatu. Kanaaf maaliif hin galateeffatan?

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اٰلِهَةً لَّعَلَّهُمْ يُنْصَرُوْنَ ۗ

wattakhażū min dūnillāhi ālihatal la‘allahum yunṣarūn(a).

Gargaarsa akka argataniif immoo hojii Rabbiin ala ta’e fudhatu.

لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَهُمْۙ وَهُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُّحْضَرُوْنَ

lā yastaṭī‘ūna naṣrahum, wa hum lahum jundum muḥḍarūn(a).

Isaan (waaqolii tolfamoo) waraana isaan eeguuf qophaa’e ta’anillee isaan gargaaruu hin dandeenye.

فَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ ۘاِنَّا نَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

falā yaḥzunka qauluhum, innā na‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

Kanaaf dubbiin isaanii si hin gaddisiisne (yaa Muhammad). Dhugumatti, waan isaan dhoksan fi waan labsan ni beekna.

اَوَلَمْ يَرَ الْاِنْسَانُ اَنَّا خَلَقْنٰهُ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

awalam yaral-insānu annā khalaqnāhu min nuṭfatin fa'iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

Namni immoo copha isparmii irraa akka isa uumne, diina ifa ta'ee akka argamu hin argu!

وَضَرَبَ لَنَا مَثَلًا وَّنَسِيَ خَلْقَهٗۗ قَالَ مَنْ يُّحْيِ الْعِظَامَ وَهِيَ رَمِيْمٌ

wa ḍaraba lanā maṡalaw wa nasiya khalqah(ū), qāla may yuḥyil-‘iẓāma wa hiya ramīm(un).

Innis fakkeenya Nuuf godhee ka’umsa taatee sanaa dagate; innis, "Lafee caccabee jiru eenyutu deebisee jiraachisa?"

قُلْ يُحْيِيْهَا الَّذِيْٓ اَنْشَاَهَآ اَوَّلَ مَرَّةٍ ۗوَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيْمٌ ۙ

qul yuḥyīhal-lażī ansya'ahā awwala marrah(tin), wa huwa bikulli khalqin ‘alīm(un).

Jedhi (Muhammad), "Namni jireenyatti fidu (Rabbiin) isa dursee uumedha. Inni uumamtoota hunda irrattis Beeka,

ۨالَّذِيْ جَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الشَّجَرِ الْاَخْضَرِ نَارًاۙ فَاِذَآ اَنْتُمْ مِّنْهُ تُوْقِدُوْنَ

allażī ja‘ala lakum minasy-syajaril-akhḍari nārā(n), fa'iżā antum minhu tūqidūn(a).

Muka magariisa irraa kan ibidda isiniif tolchu (Rabbiin) dha, sana booda isin irraa (ibidda) ibsitu.”

اَوَلَيْسَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِقٰدِرٍ عَلٰٓى اَنْ يَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ ۗبَلٰى وَهُوَ الْخَلّٰقُ الْعَلِيْمُ

awa laisal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa biqādirin ‘alā ay yakhluqa miṡlahum, balā wa huwal-khallāqul-‘alīm(u).

Akkasumas (Rabbiin) inni samii fi dachii uume, waan wal fakkaatu (qaama isaanii diigame) deebisee uumuu hin danda’uu? Dhugaadha, Innis Uumaa, Hundumaa Beeka.

اِنَّمَآ اَمْرُهٗٓ اِذَآ اَرَادَ شَيْـًٔاۖ اَنْ يَّقُوْلَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

innamā amruhū iżā arāda syai'an ay yaqūla lahū kun fa yakūn(u).

Dhugumatti, yeroo waa tokko hawwu, "Ta'i!" Kanaaf akkas ta'a.

فَسُبْحٰنَ الَّذِيْ بِيَدِهٖ مَلَكُوْتُ كُلِّ شَيْءٍ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ ࣖ

fa subḥānal-lażī biyadihī malakūtu kulli syai'iw wa ilaihi turja‘ūn(a).

Kanaaf Ulfinni Isa (Rabbii) Harka isaa keessatti waan hunda irratti ol’aantummaa qabuuf haa ta’u, Isaaf deebita.