Q.S Attalaaq (اَلطَّلَاق) - 12 Baay’ina Keeyyata

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَطَلِّقُوْهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَاَحْصُوا الْعِدَّةَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ رَبَّكُمْۚ لَا تُخْرِجُوْهُنَّ مِنْۢ بُيُوْتِهِنَّ وَلَا يَخْرُجْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ لَا تَدْرِيْ لَعَلَّ اللّٰهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذٰلِكَ اَمْرًا

yā ayyuhan-nabiyyu iżā ṭallaqtumun-nisā'a fa ṭalliqūhunna li‘iddatihinna wa aḥṣul-‘iddah(ta), wattaqullāha rabbakum, lā tukhrijūhunna mim buyūtihinna wa lā yakhrujna illā ay ya'tīna bifāḥisyatim mubayyinah(tin), wa tilka ḥudūdullāh(i), wa may yata‘adda ḥudūdallāhi faqad ẓalama nafsah(ū), lā tadrī la‘allallāha yuḥdiṡu ba‘da żālika amrā(n).

Yaa Rasuula! Yeroo haadhotii manaa keessan hiiktan, yeroo isaan iida isaanii (sagalee) isaanii (fuuluu) danda’anitti hiikuun, yeroo idaa sanaas lakkaa’uu, Rabbiin Gooftaa keessan sodaachuu qabdu. Mana isaanii keessaa hin baasin, gocha jibbisiisoo ifa ta’e yoo raawwatan malee akka hin ba’an (hin hayyaminaa). Kuni seera Rabbiiti, namni seera Rabbii cabse, egaa dhugumatti, badii ofirratti raawwateera. Hin beektu, tarii sana booda Waaqayyo qophii haaraa ni tolcha.

فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ فَارِقُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ وَّاَشْهِدُوْا ذَوَيْ عَدْلٍ مِّنْكُمْ وَاَقِيْمُوا الشَّهَادَةَ لِلّٰهِ ۗذٰلِكُمْ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ەۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مَخْرَجًا ۙ

fa iżā balagna ajalahunna fa amsikūhunna bima‘rūfin au fāriqūhunna bima‘rūfiw wa asyhidū żawai ‘adlim minkum wa aqīmusy-syahādata lillāh(i), żālikum yū‘aẓu bihī man kāna yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa may yattaqillāha yaj‘al lahū makhrajā(n).

Kanaafu yeroo salaata isaanii xumuramuutti dhihaatan sana booda akka gaariitti isaan araarsi (deebi’aa) ykn akka gaariitti haa deemanii ragaalee haqa qabeessa lama isin keessaa waliin ragaa ba’aa ragaan keessan Rabbiif jecha haa mirkanaa’u. Kuni barsiisa warra Rabbii fi Aakhiratti amananiif kennamudha. Namni Rabbiin sodaatu karaa ittiin bahu akka banu hin shakkisiisu, .

وَّيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُۗ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهٖۗ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا

wa yarzuqhu min ḥaiṡu lā yaḥtasib(u), wa may yatawakkal ‘alallāhi fa huwa ḥasbuh(ū), innallāha bāligu amrih(ī), qad ja‘alallāhu likulli syai'in qadrā(n).

akkasumas kallattii inni hin eegne irraa rizqii kenneef. Namni Rabbiin iyyate immoo Rabbiin (fedhii isaa) ni guuta. Dhugumatti Rabbiin dhimma Isaa ni raawwata. Dhugumatti Rabbiin waan hundaaf rizqii tolchee jira.

وَالّٰۤـِٔيْ يَىِٕسْنَ مِنَ الْمَحِيْضِ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ اِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلٰثَةُ اَشْهُرٍۙ وَّالّٰۤـِٔيْ لَمْ يَحِضْنَۗ وَاُولٰتُ الْاَحْمَالِ اَجَلُهُنَّ اَنْ يَّضَعْنَ حَمْلَهُنَّۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ اَمْرِهٖ يُسْرًا

wal-lā'ī ya'isna minal-maḥīḍi min nisā'ikum inirtabtum fa ‘iddatuhunna ṡalāṡatu asyhur(in), wal-lā'ī lam yaḥiḍn(a), wa ulātul-aḥmāli ajaluhunna ay yaḍa‘na ḥamlahunn(a), wa may yattaqillāha yaj‘al lahū min amrihī yusrā(n).

Dubartoonni kana booda laguu hin qabne (menopausal) haadhotii manaa keessan keessaa, yoo shakkii keessa jirtan (waa’ee yeroo iddah) yoo ta’e idaan ji’a sadii ta’a; akkasumas (akkasumas) dubartoota laguu hin qabne. Gidduu kana dubartoota ulfa ta'aniif yeroon idda isaanii hanga da'anitti. Namni Rabbiin sodaatu immoo dhimma isaa keessatti wanta isaaf salphisa.

ذٰلِكَ اَمْرُ اللّٰهِ اَنْزَلَهٗٓ اِلَيْكُمْۗ وَمَنْ يَّتَّقِ اللّٰهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّاٰتِهٖ وَيُعْظِمْ لَهٗٓ اَجْرًا

Żālika amrullāhi anzalahū ilaikum, wa may yattaqillāha yukaffir ‘anhu sayyi'ātihī wa yu‘ẓim lahū ajrā(n).

Ajaja Rabbii kan inni isinitti buuse sun; Namni Rabbiin sodaate Rabbiin dogongora isaa ni haqa, mindaa isaas baay’isuun isaa hin oolu.

اَسْكِنُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ سَكَنْتُمْ مِّنْ وُّجْدِكُمْ وَلَا تُضَاۤرُّوْهُنَّ لِتُضَيِّقُوْا عَلَيْهِنَّۗ وَاِنْ كُنَّ اُولٰتِ حَمْلٍ فَاَنْفِقُوْا عَلَيْهِنَّ حَتّٰى يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّۚ فَاِنْ اَرْضَعْنَ لَكُمْ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّۚ وَأْتَمِرُوْا بَيْنَكُمْ بِمَعْرُوْفٍۚ وَاِنْ تَعَاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَهٗٓ اُخْرٰىۗ

askinūhunna min ḥaiṡu sakantum miw wujdikum wa lā tuḍārrūhunna lituḍayyiqū ‘alaihinn(a), wa in kunna ulāti ḥamlin fa anfiqū ‘alaihinna ḥattā yaḍa‘na ḥamlahunn(a), fa in arḍa‘na lakum fa ātūhunna ujūrahunn(a), wa'tamirū bainakum bima‘rūf(in), wa in ta‘āsartum fasaturḍi‘u lahū ukhrā.

Akka dandeettii keetiin bakka jiraattanitti isaan (haadhotii manaa) kaa’i malee (garaa) isaanii dhiphisuun akka isaan hin rakkisne. Yoo isaan (haadhotii manaa wal hiikan) ulfa ta’an, sana booda hamma deessetti jireenya isaanii isaaniif kenni, sana booda yoo (ijoollee) keessan harma hoosisan mindaa isaaniif kenni; akkasumas (waan hundumaa) akka gaariitti isin gidduutti itti yaadanii; yoo rakkoon si mudate immoo dubartii biraa (mucaa) isaaf hoosisuun ni danda’ama.

لِيُنْفِقْ ذُوْ سَعَةٍ مِّنْ سَعَتِهٖۗ وَمَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهٗ فَلْيُنْفِقْ مِمَّآ اٰتٰىهُ اللّٰهُ ۗ لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا مَآ اٰتٰىهَاۗ سَيَجْعَلُ اللّٰهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُّسْرًا ࣖ

liyunfiq żū sa‘atim min sa‘atih(ī), wa man qudira ‘alaihi rizquhū falyunfiq mimmā ātāhullāh(u), lā yukallifullāhu nafsan illā mā ātāhā, sayaj‘alullāhu ba‘da ‘usriy yusrā(n).

Namni akka dandeetti isaatti birmadummaan jireenya isaa haa argamsiisu qabu, namni rizqiin isaa daangeffame immoo qabeenya Rabbiin isaaf kenne irraa jireenya haa argamsiisu. Rabbiin nama irratti ba’aa hin baasu (akka) waan Rabbiin isaaf kennu malee. Rabbiin gaaf tokko dhiphina booda bal’ina ni kenna.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ اَمْرِ رَبِّهَا وَرُسُلِهٖ فَحَاسَبْنٰهَا حِسَابًا شَدِيْدًاۙ وَّعَذَّبْنٰهَا عَذَابًا نُّكْرًا

wa ka'ayyim min qaryatin ‘atat ‘an amri rabbihā wa rusulihī fa ḥāsabnāhā ḥisāban syadīdā(n), wa ‘ażżabnāhā ‘ażāban nukrā(n).

Akkasumas meeqa (jiraattonni) lafaa ajaja Gooftaa isaanii fi ergamtoota Isaa cabsan, kanaaf jiraattota lafa sanaa shallaggii cimaadhaan shallaggii goona, adabbii hamaa (jireenya boodaa keessatti) isaan adabna,

فَذَاقَتْ وَبَالَ اَمْرِهَا وَكَانَ عَاقِبَةُ اَمْرِهَا خُسْرًا

fa żāqat wabāla amrihā wa kāna ‘āqibatu amrihā khusrā(n).

akka isaan bu’aa badaa gocha isaanii, fi bu’aan gocha isaanii itti dhaga’amu, kasaaraa guddaadha.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًا فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِۛ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۛ قَدْ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكُمْ ذِكْرًاۙ

a‘addallāhu lahum ‘ażāban syadīdan fattaqullāha yā ulil-albāb(i) - allażīna āmanū - qad anzalallāhu ilaikum żikrā(n).

Rabbiin adabbii cimaa isaaniif qopheessee jira, yaa namoota hubannaa Rabbiin sodaadhaa! (Jechuun) warra amanan. Dhugumatti Rabbiin akeekkachiisa isiniif buuse, .

رَّسُوْلًا يَّتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ مُبَيِّنٰتٍ لِّيُخْرِجَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَمَنْ يُّؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ وَيَعْمَلْ صَالِحًا يُّدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ قَدْ اَحْسَنَ اللّٰهُ لَهٗ رِزْقًا

rasūlay yatlū ‘alaikum āyātillāhi mubayyinātil liyukhrijal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa may yu'mim billāhi wa ya‘mal ṣāliḥay yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), qad aḥsanallāhu lahū rizqā(n).

(erguudhaan) Ergamaa aayata Rabbii (seera adda addaa) ibsee siif qara’u, akka inni warra amanee fi hojii gaggaarii hojjatan, dukkana irraa gara ifaatti baasuu danda’uuf. Namni Rabbiitti amanee hojii gaggaarii hojjate immoo, dhugumatti iddoowwan laggeen jala yaa’an keessatti isa galcha; bara baraan keessa ni jiraatu. Dhugumatti Rabbiin rizqii gaarii isaaf kenne.

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ وَّمِنَ الْاَرْضِ مِثْلَهُنَّۗ يَتَنَزَّلُ الْاَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ەۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا ࣖ

allāhul-lażī khalaqa sab‘a samāwātiw wa minal-arḍi miṡlahunn(a), yatanazzalul-amru bainahunna lita‘lamū annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un), wa annallāha qad aḥāṭa bikulli syai'in ‘ilmā(n).

Samii torbaa fi dachii gosa tokko kan uume Rabbiidha. Ajajni Isaa karaa isaanii gadi bu’a, akka isin beektaniif Rabbiin waan hunda irratti aangoo akka qabu, Rabbiin beekumsa isaa keessatti waan hunda akka marsee jiru.