Q.S Addukhaan (اَلدُّخَان) - 59 Baay’ina Keeyyata

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

وَالْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۙ

wal-kitābil-mubīn(i).

Kitaaba ifa ta’eef (Al-Qur’aana), .

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ فِيْ لَيْلَةٍ مُّبٰرَكَةٍ اِنَّا كُنَّا مُنْذِرِيْنَ

innā anzalnāhu fī lailatim mubārakatin innā kunnā munżirīn(a).

dhugumatti halkan eebbifamaa tokkotti buusne. ) Dhugumatti akeekkachiisa kan kennu Nuti.

فِيْهَا يُفْرَقُ كُلُّ اَمْرٍ حَكِيْمٍۙ

fīhā yufraqu kullu amrin ḥakīm(in).

Gaafa (halkan sana) wanti ogummaan guutame hundi ibsame, .

اَمْرًا مِّنْ عِنْدِنَاۗ اِنَّا كُنَّا مُرْسِلِيْنَۖ

amram min ‘indinā, innā kunnā mursilīn(a).

(jechuunis) dhimma Nu biraa. Dhugumatti nuti ergamtoota erge, .

رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُۗ

raḥmatam mir rabbik(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

akka rahmata Gooftaa kee biraa. Dhugumatti Inni Hunda Dhaga'aa, Hunda Beeka, .

رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَاۘ اِنْ كُنْتُمْ مُّوْقِنِيْنَ

rabbis-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, in kuntum mūqinīn(a).

Gooftaa samii fi dachii fi waan isaan gidduu jiru hundumaa yoo amantii cimaa qabaatte.

لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ ۗرَبُّكُمْ وَرَبُّ اٰبَاۤىِٕكُمُ الْاَوَّلِيْنَ

lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), rabbukum wa rabbu ābā'ikumul-awwalīn(a).

Isa malee waaqni biraa hin jiru, Inni jireenya kennu fi du'a fidu. (Inni) Waaqa keessanii fi Waaqa abbootii keessaniiti.

بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ يَّلْعَبُوْنَ

bal hum fī syakkiy yal‘abūn(a).

Garuu shakkii keessa jiru, taphachaa jiru.

فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِى السَّمَاۤءُ بِدُخَانٍ مُّبِيْنٍ

fartaqib yauma ta'tis-samā'u bidukhānim mubīn(in).

Kanaaf guyyaa samiin awwaara qulqulluu fidu eegaa, .

يَغْشَى النَّاسَۗ هٰذَا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yagsyan-nās(a), hāżā ‘ażābun alīm(un).

kan nama hammate. Kun adabbii nama dhukkubsudha.

رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ اِنَّا مُؤْمِنُوْنَ

rabbanaksyif ‘annal-‘ażāba innā mu'minūn(a).

(Kadhatan) "Yaa Gooftaa keenya azaaba kana nurraa kaasi. Dhugumatti ni amanna."

اَنّٰى لَهُمُ الذِّكْرٰى وَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مُّبِيْنٌۙ

annā lahumuż-żikrā wa qad jā'ahum rasūlum mubīn(un).

Akkamitti akeekkachiisa argachuu danda’an, osoo (duraan) Ergamaan tokko isaanitti ibsuuf dhufee, .

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوْا مُعَلَّمٌ مَّجْنُوْنٌۘ

Ṡumma tawallau ‘anhu wa qālū mu‘allamum majnūn(un).

achiis isa irraa garagalanii "Inni nama barsiisa (namoota biraa irraa) fudhatuu fi maraataa dha" jedhan.

اِنَّا كَاشِفُوا الْعَذَابِ قَلِيْلًا اِنَّكُمْ عَاۤىِٕدُوْنَۘ

innā kāsyiful-‘ażābi qalīlan innakum ‘ā'idūn(a).

Dhugumatti, adabbii xiqqoollee yoo kaafne, dhugumatti (Rabbiin) duubatti deebitu.

يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرٰىۚ اِنَّا مُنْتَقِمُوْنَ

yauma nabṭisyul baṭsyatal kubrā, innā muntaqimūn(a).

(Yaadadhaa) guyyaa nuti isaan rukunnu, dhugumatti gatii isaaniif ni kennina.

۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ كَرِيْمٌۙ

wa laqad fatannā qablahum qauma fir‘auna wa jā'ahum rasūlun karīm(un).

Dhugumatti immoo isaan duratti dhugumaan ummata Fir’awoonii qorree Ergamaan kabajamaan gara isaanii dhufe, .

اَنْ اَدُّوْٓا اِلَيَّ عِبَادَ اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌۙ

an addū ilayya ‘ibādallāh(i), innī lakum rasūlun amīn(un).

(jechuun), "Gabroota Rabbii (Ijoollee Israa'el) naaf dhiisaa. Dhugumatti ani ergamaa (Rabbii) kan isin amanachuu dandeessanidha,

وَّاَنْ لَّا تَعْلُوْا عَلَى اللّٰهِ ۚاِنِّيْٓ اٰتِيْكُمْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۚ

wa al lā ta‘lū ‘alallāh(i), innī ātīkum bisulṭānim mubīn(in).

Rabbiin immoo hin boonaa. Dhugumatti ragaa ifa ta’een gara keessan dhufa.

وَاِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ اَنْ تَرْجُمُوْنِۚ

wa innī ‘użtu birabbī wa rabbikum an tarjumūn(i).

Dhugumatti immoo doorsisa dhagaa na rukuttu irraa Gooftaa kiyyaa fi Gooftaa keetti maganfadha, .

وَاِنْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا لِيْ فَاعْتَزِلُوْنِ

wa il lam tu'minū lī fa‘tazilūn(i).

yoo natti hin amanne immoo naaf haa (Ijoollee Israa'el geggeessu)."

فَدَعَا رَبَّهٗٓ اَنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمٌ مُّجْرِمُوْنَ

fa da‘ā rabbahū anna hā'ulā'i qaumum mujrimūn(a).

Ergasii inni (Muusaan) Gooftaa isaa kadhate, "Dhugumatti, isaan kun ummata cubbamaadha (adabbii isaan irratti ariifadhu)."

فَاَسْرِ بِعِبَادِيْ لَيْلًا اِنَّكُمْ مُّتَّبَعُوْنَۙ

fa asri bi‘ibādī lailan innakum muttaba‘ūn(a).

(Rabbiin akkana jedhe), "Kanaaf halkan gabroota kiyya waliin deemi, dhugumatti isin ari'amtu, .

وَاتْرُكِ الْبَحْرَ رَهْوًاۗ اِنَّهُمْ جُنْدٌ مُّغْرَقُوْنَ

watrukil-baḥra rahwā(n), innahum jundum mugraqūn(a).

galaannis haa gargar bahu. Dhugumatti isaan, waraanatu bishaaniin liqimfamu."

كَمْ تَرَكُوْا مِنْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۙ

kam tarakū min jannātiw wa ‘uyūn(in).

Iddoo biqiltuu fi burqaa meeqa dhiisanii, .

وَّزُرُوْعٍ وَّمَقَامٍ كَرِيْمٍۙ

wa zurū‘iw wa maqāmin karīm(in).

akkasumas iddoowwan biqiltuu fi mana jireenyaa babbareedoo, .

وَّنَعْمَةٍ كَانُوْا فِيْهَا فٰكِهِيْنَۙ

wa na‘matin kānū fīhā fākihīn(a).

akkasumas gammachuu achitti gammaduu dandaʼan, .

كَذٰلِكَ ۗوَاَوْرَثْنٰهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَۚ

każālik(a), wa auraṡnāhā qauman ākharīn(a).

akkasitti, namoota biroof dhaala (hundaa) goone.

فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُۗ وَمَا كَانُوْا مُنْظَرِيْنَ ࣖ

famā bakat ‘alaihimus-samā'u wal-arḍ(u), wa mā kānū munẓarīn(a).

Kanaaf samii fi lafti isaaniif hin boonye turtiinis hin kennamneef.

وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۙ

wa laqad najjainā banī isrā'īla minal-‘ażābil-muhīn(i).

Dhugumatti immoo, Ijoollee Israa’el gidiraa salphina irraa oolchineerra, .

مِنْ فِرْعَوْنَ ۗاِنَّهٗ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِيْنَ

min fir‘aun(a), innahū kāna ‘āliyam minal-musrifīn(a).

(dhiphina) Fara’oon irraa, dhugumatti, warra daangaa darban dabalatee nama of tuultuu ture.

وَلَقَدِ اخْتَرْنٰهُمْ عَلٰى عِلْمٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ ۚ

wa laqadikhtarnāhum ‘alā ‘ilmin ‘alal-‘ālamīn(a).

Dhugumattis, isaan (Ijoollee Israa’el) saboota hunda caalaa (yeroo sanatti) beekumsa (Keenyaan) filanne.

وَاٰتَيْنٰهُمْ مِّنَ الْاٰيٰتِ مَا فِيْهِ بَلٰۤـؤٌا مُّبِيْنٌ

wa ātaināhum minal-āyāti mā fīhi balā'um mubīn(un).

Mallattoolee (guddina Keenya) keessaa immoo waan eebba dhugaa keessa jiru isaaniif kennine.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ لَيَقُوْلُوْنَۙ

inna hā'ulā'i layaqūlūn(a).

Dhugumatti, isaan (mushrikoonni) dhugumatti, .

اِنْ هِيَ اِلَّا مَوْتَتُنَا الْاُوْلٰى وَمَا نَحْنُ بِمُنْشَرِيْنَ

in hiya illā mautatunal-ūlā wa mā naḥnu bimunsyarīn(a).

"Addunyaa kana irratti du'a malee du'a hin jiru. Du'aa hin kaafnus,

فَأْتُوْا بِاٰبَاۤىِٕنَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

fa'tū bi'ābā'inā in kuntum ṣādiqīn(a).

Kanaaf yoo dhugaa dubbattan abbootii keenya deebisaa.”

اَهُمْ خَيْرٌ اَمْ قَوْمُ تُبَّعٍۙ وَّالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ اَهْلَكْنٰهُمْ اِنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ

ahum khairun am qaumu tubba‘(in), wal-lażīna min qablihim, ahlaknāhum innahum kānū mujrimīn(a).

Isaan (mushrikoonni) wayyaa moo Tubbaa', fi warra isaan dura nuti balleessine dhuguma cubbamoota waan ta'aniif.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Samii fi dachii fi waan isaan jidduu jiru uumuu keessattis hin taphanne.

مَا خَلَقْنٰهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā khalaqnāhumā illā bil-ḥaqqi wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Nuti haq (mirga) waliin malee isaan hin uumne, garuu irra caalaan isaanii hin beekan.

اِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيْقَاتُهُمْ اَجْمَعِيْنَ ۙ

inna yaumal-faṣli mīqātuhum ajma‘īn(a).

Dhugumatti guyyaa qiyaamaa (Qiyaamaa) hunduma isaaniif yeroon abdachiifame ta’a, .

يَوْمَ لَا يُغْنِيْ مَوْلًى عَنْ مَّوْلًى شَيْـًٔا وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَۙ

yauma lā yugnī maulan ‘am maulan syai'aw wa lā hum yunṣarūn(a).

(jechuun) guyyaa (yeroo) hiriyaan tokko hiriyyaa biraa tasuma fayyaduu hin dandeenyee fi gargaarsa tokkollee hin arganne, .

اِلَّا مَنْ رَّحِمَ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ

illā mar raḥimallāh(u), innahū huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

Warra Rabbiin rahmata godheef malee. Dhugumatti Inni Hundumaa Danda’aa, Rahmata Godha.

اِنَّ شَجَرَتَ الزَّقُّوْمِۙ

inna syajarataz-zaqqūm(i).

Dhugumatti muka Zaqqum, .

طَعَامُ الْاَثِيْمِ ۛ

°a‘āmul-aṡīm(i).

nyaata namoota cubbuu baay’ee hojjetaniif.

كَالْمُهْلِ ۛ يَغْلِيْ فِى الْبُطُوْنِۙ

kal-muhl(i), yaglī fil-buṭūn(i).

Akkuma dhangala’aan sibiila diimaa garaa keessatti boba’u, .

كَغَلْيِ الْحَمِيْمِ ۗ

kagalyil-ḥamīm(i).

akka bishaan baay’ee ho’aa bilcheessuun.

خُذُوْهُ فَاعْتِلُوْهُ اِلٰى سَوَاۤءِ الْجَحِيْمِۙ

khużūhu fa‘tilūhu ilā sawā'il-jaḥīm(i).

"Isa qabaatii gara si'ool gidduutti isa harkisaa, .

ثُمَّ صُبُّوْا فَوْقَ رَأْسِهٖ مِنْ عَذَابِ الْحَمِيْمِۗ

Ṡumma ṣubbū fauqa ra'sihī min ‘azābil-ḥamīm(i).

ergasii adabbii (kan) bishaan baay’ee ho’aa mataa isaa irratti dhangalaasaa.”

ذُقْۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْكَرِيْمُ

Żuq, innaka antal-‘azīzul-karīm(u).

"Sitti dhaga'ama, ati dhuguma nama humna guddaa fi kabajamaa dha."

اِنَّ هٰذَا مَا كُنْتُمْ بِهٖ تَمْتَرُوْنَ

inna hāżā mā kuntum bihī tamtarūn(a).

Dhugumatti adabbiin yeroo tokko shakkii turte kun.

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ مَقَامٍ اَمِيْنٍۙ

innal-muttaqīna fī maqāmin amīn(in).

Dhugumatti warri Waaqayyoon sodaatan bakka nagaa keessa jiru, .

فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ ۙ

fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

(jechuunis) iddoo biqiltuu fi burqaa keessatti, .

يَّلْبَسُوْنَ مِنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَقٰبِلِيْنَۚ

yalbasūna min sundusiw wa istabraqim mutaqābilīn(a).

silkii gaarii fi silkii furdaa uffatu, (taa’anii) fuula fuulatti, .

كَذٰلِكَۗ وَزَوَّجْنٰهُمْ بِحُوْرٍ عِيْنٍۗ

każālik(a), wa zawwajnāhum biḥūrin ‘īn(in).

Akkasitti, egaa malaykoota lama lama ija bareedduu qaban isaaniif kennine.

يَدْعُوْنَ فِيْهَا بِكُلِّ فَاكِهَةٍ اٰمِنِيْنَۙ

yad‘ūna fīhā bikulli fākihatin āminīn(a).

Isa keessatti firii gosa hundumaa nagaa fi tasgabbiidhaan gaafachuu danda’u, .

لَا يَذُوْقُوْنَ فِيْهَا الْمَوْتَ اِلَّا الْمَوْتَةَ الْاُوْلٰىۚ وَوَقٰىهُمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِۙ

lā yażūqūna fīhal-mauta illal-mautatal-ūlā, wa waqāhum ‘ażābal-jaḥīm(i).

Du’a jalqabaa (dunyaa tana keessatti) malee du’a achi keessatti hin dhandhaman. Rabbiin azaaba ibiddaa irraa isaan eega, .

فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكَۚ ذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

faḍlam mir rabbika żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Kennaa Rabbii keeti. Sun injifannoo guddaadha.

فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

fa innamā yassarnāhu bilisānika la‘allahum yatażakkarūn(a).

Dhugumatti Qur'aanni akka isaan barataniif afaan keessaniin akka salphaatti akka hubatan gooneerra.

فَارْتَقِبْ اِنَّهُمْ مُّرْتَقِبُوْنَ ࣖࣖ

fartaqib innahum murtaqibūn(a).

Kanaaf eegaa; dhugumatti, isaan (akkasumas) eegaa jiru.