Q.S Almulk (اَلْمُلْك) - 30 Baay’ina Keeyyata

تَبٰرَكَ الَّذِيْ بِيَدِهِ الْمُلْكُۖ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌۙ

tabārakal-lażī biyadihil-mulk(u), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Rabbiin mootummoota (hunda) to’atu, waan hundumaa irrattis ol’aanaa ta’eef ulfinni haa ta’u.

ۨالَّذِيْ خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيٰوةَ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًاۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفُوْرُۙ

allażī khalaqal-mauta wal-ḥayāta liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa huwal-‘azīzul-gafūr(u).

Du'aa fi jireenya kan uume, isin qoruuf, isin keessaa kamtu hojiidhaan caala. Innis Hundumaa Danda’aa, Irra Dhiifama godhudha.

الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ طِبَاقًاۗ مَا تَرٰى فِيْ خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفٰوُتٍۗ فَارْجِعِ الْبَصَرَۙ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُوْرٍ

allażī khalaqa sab‘a samāwātin ṭibāqā(n), mā tarā fī khalqir-raḥmāni min tafāwut(in), farji‘il-baṣara hal tarā min fuṭūr(in).

Kan samii torba laayibariidhaan uume. Uumama Waaqa rahmata godhaa keessatti wanti madaalawaa hin taane hin argitu. Kanaafuu irra deebi'ii ilaali, waan dogoggoraa argitaa?

ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ اِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَّهُوَ حَسِيْرٌ

Ṡummarji‘il-baṣara karrataini yanqalib ilaikal-baṣaru khāsi'aw wa huwa ḥasīr(un).

Ergasii ilaalcha (kee) irra deebi’ii (fi) si’a tokko irra deebi’i, mirkanaa’aa dha ilaalchi kee osoo mudaa tokkollee hin argatin sitti deebi’a innis (ilaalcha kee) haala dadhabbiin.

وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَ وَجَعَلْنٰهَا رُجُوْمًا لِّلشَّيٰطِيْنِ وَاَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابَ السَّعِيْرِ

wa laqad zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ja‘alnāhā rujūmal lisy-syayāṭīni wa a‘tadnā lahum ‘ażābas-sa‘īr(i).

Dhugumatti immoo, samii dhihoo jiru urjiidhaan faaynee (urjiilee) akka meeshaa sheyxaanotaaf darbatan goonee, adabbii jahannam gubaa isaanif qopheessineerra.

وَلِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ عَذَابُ جَهَنَّمَۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa lil-lażīna kafarū birabbihim ‘ażābu jahannam(a), wa bi'sal-maṣīr(u).

Warri Gooftaa isaaniitti kafare immoo adabbii Jahannam ni argatu. Sunis bakki itti deebi'uu hamaa ta'edha.

اِذَآ اُلْقُوْا فِيْهَا سَمِعُوْا لَهَا شَهِيْقًا وَّهِيَ تَفُوْرُۙ

iżā ulqū fīhā sami‘ū lahā syahīqaw wa hiya tafūr(u).

Yommuu itti darbataman sagalee hamaa si’ool, utuu ibiddaan gubatu dhaga’an, .

تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِۗ كُلَّمَآ اُلْقِيَ فِيْهَا فَوْجٌ سَاَلَهُمْ خَزَنَتُهَآ اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيْرٌۙ

takādu tamayyazu minal-gaiẓ(i), kullamā ulqiya fīhā faujun sa'alahum khazanatuhā alam ya'tikum nażīr(un).

aariidhaan dhoo’uutti dhihaate. Yeroo hunda gareen (kaafiroota) itti darbatamu, eegdonni ishee (isaan ni gaafatu), “Akeekkachisaan gara keessan (dunyaa tana keessatti) dhufe hin turree?”

قَالُوْا بَلٰى قَدْ جَاۤءَنَا نَذِيْرٌ ەۙ فَكَذَّبْنَا وَقُلْنَا مَا نَزَّلَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍۖ اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ كَبِيْرٍ

qālū balā qad jā'anā nażīr(un), fa każżabnā wa qulnā mā nazzalallāhu min syai'(in), in antum illā fī ḍalālin kabīr(in).

Isaanis deebisaniif, "Eeyyee, dhugumatti akeekkachiisaan nutti dhufeera, garuu nuti (isa) ganne, "Rabbiin homaa hin buusne, dhugumatti dogoggora guddaa keessa jirtu" jenne.

وَقَالُوْا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ اَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِيْٓ اَصْحٰبِ السَّعِيْرِ

wa qālū lau kunnā nasma‘u au na‘qilu mā kunnā fī aṣḥābis-sa‘īr(i).

Isaanis, "Osoo (dura) dhaggeeffannee ykn waa'ee (akeekkachiisa) yaadnee jiraattota ibidda Si'ool gubaa jiru keessa hin turre" jedhan.

فَاعْتَرَفُوْا بِذَنْۢبِهِمْۚ فَسُحْقًا لِّاَصْحٰبِ السَّعِيْرِ

fa‘tarafū biżambihim, fasuḥqal li'aṣḥābis-sa‘īr(i).

Kanaaf cubbuu isaanii himatan. Garuu fagoo (rahmata Rabbii irraa) jiraattonni jahannam gubaa jiru.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ

innal-lażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi lahum magfiratuw wa ajrun kabīr(un).

Dhugumatti warri Gooftaa isaanii kan hin argine sodaatan dhiifamaa fi mindaa guddaa ni argatu.

وَاَسِرُّوْا قَوْلَكُمْ اَوِ اجْهَرُوْا بِهٖۗ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

wa asirrū qaulakum awijharū bih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Jecha kee immoo dhoksi ykn beeksisi. Dhugumatti Inni qalbii hundumaa kan beekudha.

اَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَۗ وَهُوَ اللَّطِيْفُ الْخَبِيْرُ ࣖ

alā ya‘lamu man khalaq(a), wa huwal-laṭīful-khabīr(u).

Rabbiin isa uume akka hin beekne (sirriidha)? Inni immoo Irra Haxxee, Hundumaa Beeka.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِيْ مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِّزْقِهٖۗ وَاِلَيْهِ النُّشُوْرُ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-arḍa żalūlan famsyū fī manākibihā wa kulū mir rizqih(ī), wa ilaihin-nusyūr(u).

Lafa akka qorattu kan siif salphise Isa waan ta’eef, golee ishee hunda qoradhuu rizqii isaa keessaa muraasa nyaadhu. Du’aa kaafamtee gara Isa qofatti (booda deebita).

ءَاَمِنْتُمْ مَّنْ فِى السَّمَاۤءِ اَنْ يَّخْسِفَ بِكُمُ الْاَرْضَ فَاِذَا هِيَ تَمُوْرُۙ

a'amintum man fis-samā'i ay yakhsifa bikumul-arḍa fa'iżā hiya tamūr(u).

Inni samii irra jiru yeroo tasa raafamuu lafti akka si liqimfamtu akka si hin goone tasgabbiin sitti dhagahamaa?

اَمْ اَمِنْتُمْ مَّنْ فِى السَّمَاۤءِ اَنْ يُّرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًاۗ فَسَتَعْلَمُوْنَ كَيْفَ نَذِيْرِ

am amintum man fis-samā'i ay yursila ‘alaikum ḥāṣibā(n), fa sata‘lamūna kaifa nażīr(i).

Moo Inni samii irra jiru obomboleettii dhagaa si irratti akka hin ergine tasgabbiin sitti dhagahama? Garuu akeekkachiisa Koo ganuun bu’aan maal akka ta’e yeroo dhiyootti ni beektu.

وَلَقَدْ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ

wa laqad każżabal-lażīna min qablihim fakaifa kāna nakīr(i).

Dhugumatti, warri isaan duraas (ergamtoota Isaa) ni gananiiru. Kanaaf dheekkamsi koo akkam guddaadha!

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صٰۤفّٰتٍ وَّيَقْبِضْنَۘ مَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا الرَّحْمٰنُۗ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍۢ بَصِيْرٌ

awalam yarau ilaṭ-ṭairi fauqahum ṣāffātiw wa yaqbiḍn(a), mā yumsikuhunna illar-raḥmān(u), innahū bikulli syai'im baṣīr(un).

Simbirroonni isaan gubbaa jiran, baallee isaanii diriirsanii cufanii hin arganii? Tokkollee isaan (qilleensa keessa) qabatu hin jiru, Rabbii olta’aa malee. Dhugumatti Inni waan hundumaa kan argudha.

اَمَّنْ هٰذَا الَّذِيْ هُوَ جُنْدٌ لَّكُمْ يَنْصُرُكُمْ مِّنْ دُوْنِ الرَّحْمٰنِۗ اِنِ الْكٰفِرُوْنَ اِلَّا فِيْ غُرُوْرٍۚ

am man hāżal-lażī huwa jundul lakum yanṣurukum min dūnir-raḥmān(i), inil-kāfirūna illā fī gurūr(in).

Yookiin (Rabbiin) rahmata godhaa malee eenyutu waraana si ittisuu danda'u siif ta'a? Warri kafaran (haala) gowwoomsaa qofa keessa jiru.

اَمَّنْ هٰذَا الَّذِيْ يَرْزُقُكُمْ اِنْ اَمْسَكَ رِزْقَهٗ ۚ بَلْ لَّجُّوْا فِيْ عُتُوٍّ وَّنُفُوْرٍ

am man hāżal-lażī yarzuqukum in amsaka rizqah(ū), bal lajjū fī ‘utuwwiw wa nufūr(in).

Yookiin rizqii Isaa yoo dhowwu eenyutu rizqii siif kennuu danda’a? Dhugaa dubbachuuf yeroo hunda of tuulummaa fi of fageessuu (dhugaa irraa) keessa jiru.

اَفَمَنْ يَّمْشِيْ مُكِبًّا عَلٰى وَجْهِهٖٓ اَهْدٰىٓ اَمَّنْ يَّمْشِيْ سَوِيًّا عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

afamay yamsyī mukibban ‘alā wajhihī ahdā ammay yamsyī sawiyyan ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Kan fuula isaa gadi qabatee sardamu caalaatti qajeelfama (qajeelummaa keessatti) moo kan qajeelee karaa qajeelaa irra deemu?

قُلْ هُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

qul huwal-lażī ansya'akum wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

Akkana jedhi, "Kan si uume, dhaga'uu, arguu fi qalbii siif kenne isadha. (Garuu) galata baay'ee xiqqaa qabda."

قُلْ هُوَ الَّذِيْ ذَرَاَكُمْ فِى الْاَرْضِ وَاِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

qul huwal-lażī żara'akum fil-arḍi wa ilaihi tuḥsyarūn(a).

Akkana jedhi, "Inni lafa irratti akka baay'iftan isa godhe, gara isaattis walitti qabamtu" jedhi.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Isaanis, “Dhugaa dubbatte yoom doorsisni dhufa?”

قُلْ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ۖوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

qul innamal-‘ilmu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

Jedhi (Muhammad), "Dhugumatti beekumsi (guyyaa qiyaamaa) Rabbiin qofa bira jira. Ani immoo akeekkachiisaa kan ibsu qofaadha."

فَلَمَّا رَاَوْهُ زُلْفَةً سِيْۤـَٔتْ وُجُوْهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَقِيْلَ هٰذَا الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تَدَّعُوْنَ

falammā ra'auhu zulfatan sī'at wujūhul-lażīna kafarū wa qīla hāżal-lażī kuntum bihī tadda‘ūn(a).

Kanaaf adabbiin (Guyyaa Qiyaamaa) akka dhihaate yommuu argan fuulli kaafirootaa ni dukkanaa’e. Akkasumas (isaan) "Kun (adabbii) kanaan dura gaafattan" jedhameera.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَهْلَكَنِيَ اللّٰهُ وَمَنْ مَّعِيَ اَوْ رَحِمَنَاۙ فَمَنْ يُّجِيْرُ الْكٰفِرِيْنَ مِنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ

qul ara'aitum in ahlakaniyallāhu wa mam ma‘iya au raḥimanā, famay yujīrul-kāfirīna min ‘ażābin alīm(in).

Jedhi (Muhammad), "Rabbiin ana fi warra na waliin jiran yoo ajjeese ykn rahmata nuuf kenne, (sana booda jannata seenna) eenyutu kaafiroota adabbii dhukkubsataa irraa eeguu akka danda'u beektaa?"

قُلْ هُوَ الرَّحْمٰنُ اٰمَنَّا بِهٖ وَعَلَيْهِ تَوَكَّلْنَاۚ فَسَتَعْلَمُوْنَ مَنْ هُوَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul huwar-raḥmānu āmannā bihī wa ‘alaihi tawakkalnā, fasata‘lamūna man huwa fī ḍalālim mubīn(in).

Akkana jedhi, "Inni Rahmata godhadha, nuti isatti amanna, isattis imaanaa keenya kaa'anna. Sana booda gaaf tokko eenyu akka dogoggora ifa ta'e ni beektu."

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَصْبَحَ مَاۤؤُكُمْ غَوْرًا فَمَنْ يَّأْتِيْكُمْ بِمَاۤءٍ مَّعِيْنٍ ࣖ

qul ara'aitum in aṣbaḥa mā'ukum gauran famay ya'tīkum bimā'im ma‘īn(in).

Jedhi (Muhammad), "Maddi bishaan kee yoo goge naaf ibsi; sana booda eenyutu bishaan yaa'aa siif kenna?"