وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ
wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).
۽ جڏهن انهن کي چيو وڃي ٿو ته جيڪو الله نازل ڪيو آهي ان جي پيروي ڪريو، ته اهي جواب ڏين ٿا ته (نه!) اسان ان جي پيروي ڪريون ٿا جيڪو اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي (ڪرندي) ڏٺو. حقيقت ۾، انهن جا ابا ڏاڏا ڪجهه به نه ڄاڻندا هئا ۽ نه ئي هدايت وارا هئا.
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
fa in tawallau fa innallāha ‘alīmum bil-mufsidīn(a).
پوءِ جيڪڏهن اهي مُنهن موڙين ته (ڄاڻو ته) الله فساد ڪندڙن کي ڄاڻندڙ آهي.
وَلَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِۚ اِنَّهُمْ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗ يُرِيْدُ اللّٰهُ اَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِى الْاٰخِرَةِ وَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌۚ
wa lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufr(i), innahum lay yaḍurrullāha syai'ā(n), yurīdullāhu allā yaj‘ala lahum ḥaẓẓan fil-ākhirati wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).
۽ انهن ماڻهن جي پرواهه نه ڪريو جيڪي آساني سان ڪافر ٿي ويندا آهن، حقيقت ۾ اهي الله کي ٿورو به نقصان نه ٿا پهچائين، الله انهن کي آخرت ۾ ڪو به حصو (ثواب) نه ڏيندو، ۽ انهن کي وڏو عذاب ملندو.
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).
پوءِ جيڪڏهن اهي توهان سان ڪوڙ ڳالهائين (محمد) ته پوءِ (ڄاڻو ته) توهان کان اڳ وارن رسولن سان به ڪوڙ ڳالهايو ويو هو، اهي حقيقي معجزا، زبور ۽ ڪتاب کڻي آيا جيڪي هڪ مڪمل وضاحت ڏين ٿا.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ
wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).
۽ جڏهن انهن کي چيو وڃي ٿو ته اچو جيڪو الله نازل ڪيو آهي (ان جي پيروي ڪريو) ۽ رسول جي (پيروي ڪريو)، تڏهن اهي جواب ڏين ٿا ته اسان لاءِ اهو ڪافي آهي جيڪو اسان پنهنجن ابن ڏاڏن کي (ڪرندي ڏٺو). ڇا اهي پنهنجن ابن ڏاڏن جي پيروي ڪندا جيتوڻيڪ انهن جا ابا ڏاڏا ڪجهه به نه ڄاڻندا هئا ۽ نه هدايت يافته هئا؟
قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ
qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).
(اي پيغمبر) چؤ ته مان اوھان کي نٿو چوان ته مون وٽ الله جا خزانا آھن ۽ نڪي آءٌ ڳُجھ ڄاڻان ٿو ۽ نڪي اوھان کي ٿو چوان ته آءٌ ملائڪ آھيان، مان رڳو ان جي تابعداري ڪريان ٿو جيڪو مون ڏانھن وحي ڪيو ويندو آھي. چؤ ته ڇا انڌو ۽ ڏسندڙ برابر آھن؟ ڇا اوھين غور نه ٿا ڪريو؟
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ رَّبُّكُمْ ذُوْ رَحْمَةٍ وَّاسِعَةٍۚ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهٗ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
fa in każżabūka faqur rabbukum żū raḥmatiw wāsi‘ah(tin), wa lā yuraddu ba'suhū ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
پوءِ جيڪڏهن اهي توکي ڪوڙو چون ته چئو ته توهان جي رب جي رحمت تمام گهڻي آهي ۽ گنهگارن لاءِ سندس سزا لازمي آهي.
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ
fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
پوءِ جيڪڏهن اهي (ايمان کان) منهن موڙين ته پوءِ چئو ته الله منهنجي لاءِ ڪافي آهي، ان کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، مون ان تي ڀروسو ڪيو آهي ۽ اهو وڏي عرش جو مالڪ آهي.
اَلَآ اِنَّهُمْ يَثْنُوْنَ صُدُوْرَهُمْ لِيَسْتَخْفُوْا مِنْهُۗ اَلَا حِيْنَ يَسْتَغْشُوْنَ ثِيَابَهُمْ ۙيَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَۚ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢ بِذَاتِ الصُّدُوْرِ ۔
alā innahum yaṡnūna ṣudūrahum liyastakhfū minh(u), alā ḥīna yastagsyūna ṡiyābahum, ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
ياد رکو، بيشڪ اهي (منافق) ان (محمد) کان لڪائڻ لاءِ پٺي ڦيرائيندا آهن. ياد رکو، جڏهن اهي پاڻ کي ڪپڙي سان ڍڪيندا آهن، الله ڄاڻي ٿو جيڪو اهي لڪائيندا آهن ۽ جيڪو ظاهر ڪندا آهن، بيشڪ الله انهن جي دلين جي رازن کي ڄاڻندڙ آهي.
فَاِلَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَآ اُنْزِلَ بِعِلْمِ اللّٰهِ وَاَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۚفَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ
fa illam yastajībū lakum fa‘lamū annamā unzila bi‘ilmillāhi wa allā ilāha illā huw(a), fahal antum muslimūn(a).
پوءِ جيڪڏهن اهي توهان جي چئلينج جو جواب نه ڏين ته (چئو ته) ڄاڻو ته (قرآن) الله جي علم سان نازل ٿيو آهي ۽ اهو ته ان کان سواءِ ڪو به معبود ناهي، پوءِ ڇا توهان (اسلام قبول ڪرڻ لاءِ) تسليم ٿيندا؟
وَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًاۙ
wa iżā qara'tal-qur'āna ja‘alnā bainaka wa bainal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ḥijābam mastūrā(n).
۽ جڏهن توهان (محمد ﷺ) قرآن پڙهندا ته اسان توهان جي ۽ انهن جي وچ ۾ هڪ پوشيده ڀت ٺاهينداسين جيڪي آخرت تي يقين نٿا رکن.
وَّجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا
wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iżā żakarta rabbaka fil-qur'āni waḥdahū wallau ‘alā adbārihim nufūrā(n).
۽ اسان سندن دلين کي بند ڪري ڇڏيو ۽ سندن ڪن بند ڪري ڇڏيا، تنهن ڪري اهي سمجهي نه سگهن. ۽ جڏهن توهان قرآن ۾ صرف پنهنجي پالڻهار جو ذڪر ڪريو ٿا، ته اهي (نفرت کان) پوئتي هٽي وڃن ٿا ۽ ڀڄي وڃن ٿا.
نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا
naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).
اسين بهتر ڄاڻون ٿا ته اهي ڪهڙي حالت ۾ ٻڌن ٿا جڏهن اهي توهان (محمد) کي ٻڌن ٿا، ۽ جڏهن اهي سرگوشيون ڪن ٿا ۽ سرگوشيون ڪن ٿا (يعني) جڏهن ظالم چوي ٿو ته توهان صرف هڪ جادو ڪيل ماڻهوءَ جي پيروي ڪري رهيا آهيو.
فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا
fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).
پوءِ شايد تون (محمد) پاڻ کي نقصان پهچائيندين ڇو ته جيڪڏهن اهي هن معلومات (قرآن) تي يقين نه رکندا ته انهن جي ڦرڻ کان پوءِ تون غمگين ٿيندين.
وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا
wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).
۽ ان کان وڌيڪ ظالم ڪير آهي جنهن کي سندس پالڻهار جي آيتن سان ڊيڄاريو وڃي، پوءِ هو انهن کان منهن موڙي ۽ پنهنجن ٻنهي هٿن جي ڪمن کي وساري ڇڏي، بيشڪ اسان انهن جي دلين کي بند ڪري ڇڏيو آهي (ته جيئن اهي ان کي نه سمجهن) ۽ انهن جي ڪنن ۾ (اسان) بندش به وجهي ڇڏي آهي. جيتوڻيڪ تون (محمد ﷺ) انهن کي هدايت ڏانهن سڏين، اهي ضرور هميشه هدايت نه حاصل ڪندا.
مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ
mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).
جڏهن به خدا جي طرفان انهن تي ڪا نئين آيت نازل ٿيندي آهي، اهي راند ڪندي ان کي ٻڌندا آهن.
مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ
mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).
انهن کان اڳ هڪ اهڙي زمين جا رهواسي، جنهن کي اسان تباهه ڪيو، ايمان نه آندو (جيتوڻيڪ اسان دليل موڪليا آهن) ڇا اهي ايمان آڻيندا؟
وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ
wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).
۽ جڏهن ڪافر توکي ڏسن ٿا (يعني محمد) ته توکي رڳو ٺٺولي جو نشانو بڻائين ٿا (چون ٿا) ته ڇا هي اهو آهي جيڪو توهان جي معبودن جو انڪار ڪندو هو؟ جيتوڻيڪ اهي اهڙا ماڻهو آهن جيڪي الله کي ياد ڪرڻ کان انڪار ڪن ٿا، جيڪو تمام رحم وارو آهي.
مَنْ كَانَ يَظُنُّ اَنْ لَّنْ يَّنْصُرَهُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ اِلَى السَّمَاۤءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهٗ مَا يَغِيْظُ
man kāna yaẓunnu allay yanṣurahullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati falyamdud bisababin ilas-samā'i ṡummalyaqṭa‘ falyanẓur hal yużhibanna kaiduhū mā yagīẓ(u).
جيڪو ماڻهو اهو سمجهي ٿو ته الله تعاليٰ دنيا ۽ آخرت ۾ سندس (محمد ﷺ) جي مدد نه ڪندو، تنهن کي گهرجي ته ڇت تائين رسي ڇڪي ۽ پاڻ کي ڦاسي ڏئي، پوءِ سوچي ته ڇا سندس فريب ان شيءِ کي دور ڪندو جيڪا ان کي تڪليف ڏئي ٿي.
وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).
۽ جيڪڏهن اهي توهان سان جهڳڙو ڪن ته چئو ته الله توهان جي عملن کي چڱي طرح ڄاڻي ٿو.
اَمْ لَمْ يَعْرِفُوْا رَسُوْلَهُمْ فَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ۖ
am lam ya‘rifū rasūlahum fahum lahū munkirūn(a).
يا ڇا اهي پنهنجي رسول (محمد ﷺ) کي نٿا سڃاڻن، تنهن ڪري اهي ان جو انڪار ڪن ٿا؟
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ
wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).
۽ ڪافرن چيو ته هي (قرآن) رڳو هڪ ڪوڙ آهي جيڪو هن (محمد) ٺاهيو آهي، جنهن جي مدد ٻين ماڻهن ڪئي آهي، بيشڪ انهن ظلم ۽ وڏو ڪوڙ ڪيو آهي.
وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا
wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).
۽ انهن چيو، "(اهو صرف) قديم ماڻهن جون پريون ڪهاڻيون آهن، جيڪي هن لکڻ لاءِ چيو، پوءِ هر صبح ۽ شام هن کي پريون ڪهاڻيون پڙهو."
اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ
unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).
ڏس، اهي ڪيئن توهان بابت مثال ڏين ٿا، پوءِ گمراهه ٿين ٿا، اهي (توهان جي رسالت جي مخالفت ڪرڻ لاءِ) ڪا به واٽ نه ٿا ڳولي سگهن.
وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا
wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).
۽ رسول (محمد ﷺ) چيو ته اي منهنجا رب، بيشڪ منهنجي قوم هن قرآن کي نظرانداز ڪري ڇڏيو آهي.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ
wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).
۽ جڏهن انهن کي چيو ويندو آهي ته، ”رحمٰن کي سجدو ڪريو“، ته اهي جواب ڏيندا آهن ته، ”رحمٰن ڪير آهي؟ ڇا اسان ان الله کي سجدو ڪريون جنهن جو تو اسان کي حڪم ڏنو هو (سجدو ڪرڻ جو)؟“ ۽ اهي (سچ کان) اڳتي وڌندا وڃن ٿا.
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ
wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).
۽ جڏهن به انهن تي رحمٰن خدا جي طرفان ڪا نئين ڊيڄاريندڙ (قرآن جي نازل ٿيل آيت) پيش ڪئي ويندي هئي، اهي هميشه ان کان منهن موڙيندا هئا.
وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ
wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).
ته جيئن منهنجو سينو تنگ ٿئي ۽ منهنجي زبان نه هلي، تنهن ڪري هارون کي (مون سان گڏ) موڪليو.
فَاِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ ۚ
fa in ‘aṣauka faqul innī barī'um mimmā ta‘malūn(a).
پوءِ جيڪڏهن اهي توهان جي نافرماني ڪن ته پوءِ چئو (محمد ﷺ) ته بيشڪ مان توهان جي عملن جو ذميوار نه آهيان.
اِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ
innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).
بيشڪ، تون مئلن کي نه ٿو ٻڌائي سگهين ۽ (نه) ٻوڙن کي روئڻ ٻڌائي سگهين ٿو، جيڪڏهن اهي پٺي ڏئي ڦري ويا آهن.
وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِى الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ
wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).
۽ تون انڌن کي سندن گمراھيءَ کان هٽائي نه سگھندين، تون (ڪنهن کي) ٻڌائي نه سگھندين، سواءِ انهن جي جيڪي اسان جي آيتن تي ايمان آڻين ٿا، پوءِ فرمانبردار ٿين ٿا.
فَاِنْ لَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكَ فَاعْلَمْ اَنَّمَا يَتَّبِعُوْنَ اَهْوَاۤءَهُمْۗ وَمَنْ اَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوٰىهُ بِغَيْرِ هُدًى مِّنَ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
fa illam yastajībū laka fa‘lam annamā yattabi‘ūna ahwā'ahum, wa man aḍallu mimmanittaba‘a hawāhu bigairi hudam minallāh(i), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
پوءِ جيڪڏهن اهي (توهان جي چئلينج جو) جواب نه ڏين ته پوءِ ڄاڻو ته اهي صرف پنهنجي خواهشن جي پيروي ڪري رهيا آهن. ۽ ان کان وڌيڪ گمراھ ڪير آهي جيڪو الله کان ٿوري به هدايت حاصل ڪرڻ کان سواءِ پنهنجي خواهشن جي پيروي ڪري؟ بيشڪ الله ظالمن کي هدايت نه ٿو ڪري.
وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ لَّيَكُوْنُنَّ اَهْدٰى مِنْ اِحْدَى الْاُمَمِۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ مَّا زَادَهُمْ اِلَّا نُفُوْرًاۙ
wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'ahum nażīrul layakūnunna ahdā min iḥdal-umam(i), falammā jā'ahum nażīrum mā zādahum illā nufūrā(n).
۽ اهي الله جا قسم کڻن ٿا ته جيڪڏهن انهن وٽ ڪو ڊيڄاريندڙ آيو ته اهي (ٻين) قومن کان وڌيڪ هدايت وارا هوندا، پر جڏهن انهن وٽ ڪو ڊيڄاريندڙ آيو ته ان انهن کي نه وڌايو، پر اهي (حق کان) وڌيڪ پري ٿي ويا.
قُلْ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَأْمُرُوْۤنِّيْٓ اَعْبُدُ اَيُّهَا الْجٰهِلُوْنَ
qul afagairallāhi ta'murūnnī a‘budu ayyuhal-jāhilūn(a).
(اي پيغمبر!) چؤ ته اي جاهلو ماڻهوو، ڇا توهان مون کي الله کان سواءِ ڪنهن ٻئي جي عبادت ڪرڻ جو حڪم ڏيو ٿا؟
بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ
basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).
جيڪو خوشخبري ۽ ڊيڄاريندڙ آڻيندو هو، پر انهن مان گھڻن (ان کان) منهن موڙيو ۽ نه ٻڌو.
وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ
wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).
۽ چيائون ته: ”اسان جون دليون ان کان بند آهن جنهن ڏانهن تون اسان کي سڏين ٿو ۽ اسان جا ڪن بند آهن، ۽ اسان جي ۽ تنهنجي وچ ۾ هڪ ڀت آهي، تنهن ڪري (جيڪو توهان چاهيو ٿا) ڪريو، اسين ضرور (جيڪو اسان چاهيون ٿا) ڪنداسين“.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ
wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).
۽ ڪافر چون ٿا ته: ”هن قرآن کي نه ٻڌو ۽ ان جي خلاف شور مچايو ته جيئن توهان (انهن تي) غالب اچي سگهو.“
وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ عَلٰى رَجُلٍ مِّنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيْمٍ
wa qālū lau lā nuzzila hāżal-qur'ānu ‘alā rajulim minal-qaryataini ‘aẓīm(in).
۽ (اهو به) چيائون ته، ”هي قرآن انهن ٻن ملڪن (مڪي ۽ طائف) مان ڪنهن هڪ جي وڏن (امير ۽ بااثر) ماڻهن تي ڇو نه نازل ڪيو ويو؟“
اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِّنْ مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُوْنَۗ
am tas'aluhum ajran fahum mim magramim muṡqalūn(a).
يا ڇا توهان (محمد ﷺ) انهن کان معاوضو گهرو ٿا جو اهي قرض ۾ دٻيل آهن؟
وَاِنْ يَّرَوْا اٰيَةً يُّعْرِضُوْا وَيَقُوْلُوْا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ
wa iy yarau āyatay yu‘riḍū wa yaqūlū siḥrum mustamirr(un).
۽ جيڪڏهن اهي (مشرڪ) ڪا نشاني (معجزو) ڏسن ٿا ته منهن موڙين ٿا ۽ چون ٿا ته (هي) مسلسل جادو آهي.
وَكَذَّبُوْا وَاتَّبَعُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ وَكُلُّ اَمْرٍ مُّسْتَقِرٌّ
wa każżabū wattaba‘ū ahwā'ahum wa kullu amrim mustaqirr(un).
۽ انهن (محمد ﷺ) کي ڪوڙو چيو ۽ سندس خواهشن جي پيروي ڪئي، جيتوڻيڪ هر ڪم جو هڪ حڪم هو.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ نَحْنُ جَمِيْعٌ مُّنْتَصِرٌ
am yaqūlūna naḥnu jamī‘um muntaṣir(un).
يا اهي چون ٿا ته، "اسين هڪ متحد گروهه آهيون جيڪو ضرور فتح حاصل ڪندو."
وَدُّوْا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُوْنَۚ
waddū lau tudhinu fayudhinūn(a).
اهي چاهين ٿا ته توهان نرم رهو ته جيئن اهي به نرم ٿين.
فَمَالِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا قِبَلَكَ مُهْطِعِيْنَۙ
famālil-lażīna kafarū qibalaka muhṭi‘īn(a).
پوءِ ڪافر ڇو تو (محمد) جي اڳيان ڊوڙي ايندا آهن؟
عَنِ الْيَمِيْنِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِيْنَ
‘anil-yamīni wa ‘anisy-syimāli ‘izīn(a).
ساڄي پاسي کان ۽ کاٻي پاسي کان ٽولن ۾؟