وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ani mɔgɔw minw be Ibrayima ka diinan kɔniya, olu ye mɔgɔw dɔrɔn lo ye minw b’u yɛrɛ lafili. Tiɲɛ na, an y’ale (Ibrahima) sugandi diɲɛ kɔnɔ. Ani tiɲɛ na, saya kɔ, a bena kɛ Alaɲasiranbagaw cɛma.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(I hakili to a la) tuma min na Ala y’a fɔ a ye (Ibrayima) ko: “I yɛrɛ di!” A ko: «Ne bɛ ne yɛrɛ di dunuɲa bɛɛ Matigi ma.»

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

Diinɛ ɲuman be jɔn lo fɛ ka tɛmɛ mɔgɔw kan, minw b’u yɛrɛ majigi Ala ye ni kɔnɔgwɛ ye, k’a sɔrɔ u be koɲumanw kɛra, ani u be tugu Ibrayima ka diinan tilennin kɔ? Ala ye Ibrayima sugandi k’a kɛ (A) kanubaga ye.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

O ye An ka kunnafoni ye, an ye min di Ibrayima ma k’a ɲɛsin a ka mɔgɔw ma. An b’a fɛ min na, an b’o tigi lɔyɔrɔ kɔrɔta. Can ra, i Matigi ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye, fɛn bɛɛ lɔnbaga lo.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

An ka Isiyaka ni Yakuba di a ma. An ka sira di o bɛɛ kelen kelen ma; ani ka kɔn o ɲɛ, an ye sira di Nuhun ma, ani a bɔnsɔn dɔw (Ibrahima), minw ye Dawuda, Suleman, Ayyubu, Yusufu, Musa ani Haruna ye. Minw bɛ koɲuman kɛ, an bɛ o le sara;

قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Tiɲɛ na, ne Matigi ye ne bilasira sira tilennin kan, diinɛ lakika, Ibrayima ka diinan tilennin. Ale (Ibrahima) tɛ mushirikiw cɛma."

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ibrayima ka yafa ɲini (Ala fɛ) a facɛ kosɔn, o ma kɛ fɛn wɛrɛ ye, n’a ma kɛ layidu dɔ ye a tun ye min ta a facɛ ye. O la, tuma min na a gwɛnin lo Ibrayima ma ko a facɛ ye Ala jugu ye, Ibrayima y’a yɛrɛ mabɔ a la. Tiɲɛn na, Ibrahima tun ye mɔgɔ dusukun ɲuman ye kosɔbɛ .

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

O (mɛlɛkɛw) ko: "Mun na aw be kabakoya Ala ka sariya la? (O ye) Ala ka hinu n'a ka dubaw ye, minw bɔnna aw kan, aw Bayti mɔgɔw! Tiɲɛ na, Ala ye tandobaga ye, hinɛbaga ye."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

O la, Ala y’i sugandi (ka kɛ kira ye) ka siko kɔrɔ dɔw kalan i ye ani ka (a ka nɛɛma) dafa i ni Yakuba ka denbaya kan, i n’a fɔ a tun y’a ka nɛɛma dafa i bɛnba fila kan ka kɔn o ɲɛ, (o ye) Ibrayima ni Isiyaka ye. Tiɲɛ na, i Matigi ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, koo bɛɛ lɔnbaga lo.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).

Tiɲɛ na, Ibrahima tun ye alimamu ye (min be se ka kɛ misaliya ye), a tun be mɛnni kɛ Ala ni hanif fɛ. A fana tɛ mushiriw cɛma (minw be Ala jɛnɲɔgɔnw kɛ).

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

a b’a waleɲuman lɔn a ka dugawuw kosɔn. Ala y’a sugandi k’a bila sira tilennin kan.

وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ

wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

An ye ɲumanya di a ma diɲɛ kɔnɔ, tiɲɛ na, lahara, a bena kɛ mɔgɔtilenninw cɛma.

ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

O kɔ, an y’a fɔ i ye (Muhamadu) ko: “I ka tugu Ibrayima ka diinan tilennin kɔ, a tɛ mushirikiw cɛma.”

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ ەۗ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi ibrāhīm(a), innahū kāna ṣiddīqan nabiyyā(n).

Ani ka Ibrayima ka maana fɔ (Muhamadu) kitabu kɔnɔ, tiɲɛ na, a tun ye mɔgɔ tilennin ye kosɔbɛ, kira.

قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَۚ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا

qāla salāmun ‘alaik(a), sa'astagfiru laka rabbī, innahū kāna bī ḥafiyyā(n).

A (Ibrahima) ko: "Hɛrɛ ka kɛ i ye, ne bena yafa ɲini i ye n Matigi fɛ. Tiɲɛ na, a ka ɲi ne ma kosɛbɛ."

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Tiɲɛ na, ka kɔn ale ɲɛ (Musa ni Haruna) an tun ye sira di Ibrayima ma, an tun b’a lɔn ka ban.

رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ ۙ

rabbi hab lī ḥukmaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Ibrahima ye delili kɛ): «E n Matigi, i ka lɔnniya di n ma, ka n don Alaɲasiranbagaw cɛma,

وَاجْعَلْ لِّيْ لِسَانَ صِدْقٍ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۙ

waj‘al lī lisāna ṣidqin fil-ākhirīn(a).

ani ka kumaɲuman fɔ ne ye jama (minw bɛna) kɔfɛ,

وَاجْعَلْنِيْ مِنْ وَّرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيْمِ ۙ

waj‘alnī miw waraṡati janatin na‘īm(i).

ani i ye ne kɛ mɔgɔ dɔ ye, minw bɛna alijɛnɛ sɔrɔ, min bɛ fa nisɔndiya ra;

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

An ka Ibrayima ni Isiyaka ni Yakuba di, ka kira ni kitabu dɔ kɛ a bɔnsɔnw ye, ka a sara di a ma diɲɛ kɔnɔ; ani tiɲɛ na, a bena kɛ Alaɲasiranbagaw cɛma saya kɔ.

اِذْ جَاۤءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍۙ

iż jā'a rabbahū biqalbin salīm(in).

(Aw k’aw hakili to a la) tuma min na a nana a Matigi fɛ ni dusukun saniyanin ye,

فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى النُّجُوْمِۙ

fa naẓara naẓratan fin-nujūm(i).

O kɔ, a ka lolow flɛ;

وَنَادَيْنٰهُ اَنْ يّٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۙ

wa nādaināhu ay yā ibrāhīm(u).

O kɔ, an y’a wele ko: «E Ibrayima!

قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).

tiɲɛ na, aw y’o siko tiɲɛtigiya.” Tiɲɛ na, an be koɲuman kɛbagaw sara ten le.

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ

wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).

An ye Ibrayima mara a kɔmɔgɔw cɛma.

سَلٰمٌ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ

salāmun ‘alā ibrāhīm(a).

«Ibrahima ka kunnadiya sɔrɔ.»

كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

każālika najzil-muḥsinīn(a).

Minw bɛ koɲuman kɛ, an bɛ o le sara.

اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).

Tiɲɛ na, a be an ka baarakɛla lanabagaw cɛma.

وَبٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلٰٓى اِسْحٰقَۗ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِيْنٌ ࣖ

wa bāraknā ‘alaihi wa ‘alā isḥāq(a), wa min żurriyyatihimā muḥsinuw wa ẓālimul linafsihī mubīn(un).

An ka duba kɛ ale ni Isiyaka kan. O fila bɛɛ bɔnsɔnw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw be koɲuman kɛ ani minw be kojugu kɛ u yɛrɛ la kɛnɛ kan, olu fana be yen.

وَاذْكُرْ عِبٰدَنَآ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ اُولِى الْاَيْدِيْ وَالْاَبْصَارِ

ważkur ‘ibādanā ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūba ulil-aidī wal-abṣār(i).

Aw ye aw hakiri to an ka jɔnw na: Ibrayima, Isiyaka ani Yakuba, fanga ni lɔnniya (ba) be minw fɛ.

اِنَّآ اَخْلَصْنٰهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِۚ

innā akhlaṣnāhum bikhāliṣatin żikrad-dār(i).

Tiɲɛ na, an y’u saniya ni jogo ɲumanw ye (di) u ma, o min ye ka (mɔgɔw) hakili jigi tuma bɛɛ saya jamana na.

وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ

wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).

Ani tiɲɛ na, an fan fɛ, u be mɔgɔ sugandininw cɛma minw ka fisa ni tɔɔw bɛɛ ye.

وَجَعَلَهَا كَلِمَةً ۢ بَاقِيَةً فِيْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۗ

wa ja‘alahā kalimatam bāqiyatan fī ‘aqibihī la‘allahum yarji‘ūn(a).

(Ibrayima) y’o kɛ kuma ye min be to a bɔnsɔnw fɛ, janko u ka segi ka na (o yɔrɔ la).

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Ani (Ibrayima ka sɛbɛw) min be layiduw dafa tuma bɛɛ?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا وَّاِبْرٰهِيْمَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ فَمِنْهُمْ مُّهْتَدٍۚ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥaw wa ibrāhīma wa ja‘alnā fī żurriyyatihiman-nubuwwata wal-kitāba fa minhum muhtad(in), wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).

Tiɲɛ na, an ye Nuhun ni Ibrayima ci ani an ye kiraya ni kitabu (jirali) di u fila bɛɛ bɔnsɔnw ma, u cɛma, mɔgɔ dɔw tun be yen minw ye ɲɛminɛli sɔrɔ ani u caaman tun ye mɔgɔjuguw ye.

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

Tiɲɛ na, ɲɛyirali ɲuman tun be aw fɛ Ibrayima ni minw tun be n’a ye, tuma min na u y’a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: “Tiɲɛ na, an farala aw kan ani aw be min bato ka fara Ala kan, an be ban aw ka (kafiri) la ani juguya ni kɔniya be an ni aw cɛ abada fɔɔ ka taga se aw ka la Ala kelenpe ma,” fɔɔ a ka kumaw fatherended Ibrahim as Ibrahim for “ aw, nka ne tɛ se ka Ala ka tɔɔrɔ kɛlɛ aw kan fewu.» (Ibrahima ko): «An Matigi, an b’an jigi la ele kelen le kan, an be nimisa ele kelen le ra, an bɛ segi ele kelen le ma;