وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Ва Ибрагьимил дин рихарал гӀадамал, жалго гӀадамал махсароде кколел гӀадамал гурони гьечӀо. Ва хӀакълъунго, Нижеца гьев (Ибрагьим) дунялалда тӀаса вищана. Ва хӀакъикъаталдаги ахираталда гьев вукӀина такъва бугел гӀадамазда гьоркьов.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(РакӀалде щвезабе) Аллагьас гьесда (Ибрагьимида) абураб мехалъ: «Кверде кье!» Гьес жаваб кьуна: «Дун кинабго гӀаламалъул БетӀергьанасе мутӀигӀлъулев вуго», - ян.

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

Ва лъикӀал гӀамалал гьарулаго, ракӀбацӀцӀадго живго Аллагьасе мутӀигӀлъарав, Ибрагьимил битӀараб диналда хьвадулев чиясдаса лъикӀаб дин лъил бугеб? Ва Аллагьас Ибрагьим тӀаса вищана (Жиндирго) вокьулевлъун.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Ва гьеб буго Нижеца Ибрагьимие кьураб Нижер баян, гьесул халкъалде данде чӀезе. Нижеца борхизабула Нижее бокьарав чиясул даража. ХӀакълъунго дур БетӀергьан вуго гӀакъилав, кинабго лъалев.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Нижеца гьесие кьуна ИсхӀакъги Якъубги. Гьезул щивасе Нижеца нух бихьизабуна; ва гьелдаса цебе Нижеца нух бихьизабуна НухӀие, гьесул цо-цо наслуялъул (Ибрагьимие), ай Давуд, Сулайман, Айюб, Юсуп, Муса ва Гьарун. Гьедин нижеца кири кьола лъикӀлъи гьабуразе.

قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Абе (МухӀамад): "ХӀакълъунго, дир БетӀергьанас дун битӀараб нухде вачана, битӀараб диналде, Ибрагьимил битӀараб диналде. Гьев (Ибрагьим) мушриказда гьоркьов гьечӀо".

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ибрагьимица инсудаса (Аллагьасда) тӀаса лъугьаян гьариялъул бицани, гьеб букӀана инсуе кьураб рагӀи сабаблъун гурони. Гьединлъидал жиндир эмен Аллагьасул тушман вукӀин Ибрагьимида баянлъараб мехалъ, Ибрагьим гьесдаса ватӀалъана. ХӀакъикъаталдаги Ибрагьим вукӀана цӀакъ хӀеренав ва ракӀ лъикӀав чи .

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

Гьез (малаикзабаз) абуна: "Щай нуж гӀажаиблъулел Аллагьасул къадаралда? (Гьеб ккола) Аллагьасул рахӀматги баракатги, нужеда тӀад тӀураб, я Байт агьлу! ХӀакълъунго Аллагь вуго бищунго рецц гьабулев, бищунго гурхӀулев".

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Гьединлъидал, Аллагьас мун тӀаса вищана (Авараглъун вахъине) ва дуда малъана макьуялъул цо-цо тафсирал ва дудаги Якъубил хъизамалдаги (жиндирго рахӀмат) камил гьабуна, гьелдаса цебе дур кӀиявго кӀудадада, (ай) Ибрагьимидаги ИсхӀакъидаги рахӀмат камил гьабураб гӀадин. ХӀакълъунго дур БетӀергьан вуго кинабго лъалев, гӀакъилав.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).

ХӀакъикъаталдаги Ибрагьим вукӀана Аллагьасе ва хӀанифасе мутӀигӀав имам (гьев мисаллъун вачине бегьула). Ва гьев мушриказда гьоркьовги гьечӀо (гьез Аллагьасде ширик гьабулезда),

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Гьесул баракаталъухъ баркала кьола. ТӀадегӀанав Аллагьас гьев тӀаса вищана ва битӀараб нухде вачана.

وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ

wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Нижеца гьесие дунялалда лъикӀлъиги кьуна, хӀакълъунго ахираталдаги гьев лъикӀал чагӀазда гьоркьов вукӀина.

ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Цинги Нижеца дуде (МухӀаммадие) вахӀю гьабуна: «Нужеца Ибрагьимил битӀараб диналда хадуб хьваде, гьев мушриказда гьоркьов гьечӀо», - ян.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ ەۗ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi ibrāhīm(a), innahū kāna ṣiddīqan nabiyyā(n).

Ва бице (МухӀамадида) Ибрагьимил хӀакъалъулъ ТӀехьалда (Къуръаналда), хӀакъикъаталдаги гьев вукӀана цӀакъ ритӀухъав чи, Авараг.

قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَۚ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا

qāla salāmun ‘alaik(a), sa'astagfiru laka rabbī, innahū kāna bī ḥafiyyā(n).

Гьес (Ибрагьимица) абуна: «Дуда салам лъеги, дица дуе гӀоло дирго БетӀергьанасда тӀаса лъугьаян гьарила, хӀакълъунго гьев дие цӀакъ лъикӀав вуго», - ян.

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

ХӀакълъунго, гьесдаса (Мусадаса ва Гьарунидаса) цебе Нижеца Ибрагьимие нух бихьизабуна, Нижеда гьев цевего лъана.

رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ ۙ

rabbi hab lī ḥukmaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Ибрагьимица дугӀа гьабуна), «Я, дир БетӀергьан, дуца дие гӀелму кье ва дун такъва бугел агьлуялда гъорлъе ккезаве,

وَاجْعَلْ لِّيْ لِسَانَ صِدْقٍ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۙ

waj‘al lī lisāna ṣidqin fil-ākhirīn(a).

ва дие лъикӀаб рагӀи гьабе халкъалъе (бачӀунеб) хадуб,

وَاجْعَلْنِيْ مِنْ وَّرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيْمِ ۙ

waj‘alnī miw waraṡati janatin na‘īm(i).

лазатбахъиялъул цӀураб алжан ирсалъе щваразул цоявлъун гьаве дунги».

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Нижеца Ибрагьимиеги, ИсхӀакъиеги, Якъубиеги кьуна, гьесул наслуялъе Нижеца аварагги тӀехьги гьавуна, дунялалда гьесие кьуна гьесул кири; ва хӀакъикъаталдаги гьев вукӀина ахираталда диниял гӀадамазда гьоркьов.

اِذْ جَاۤءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍۙ

iż jā'a rabbahū biqalbin salīm(in).

(РакӀалде щвезабе) гьев жиндирго БетӀергьанасухъе ракӀ бацӀцӀадго вачӀараб мех.

فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى النُّجُوْمِۙ

fa naẓara naẓratan fin-nujūm(i).

Цинги цӀвабзазда бер чӀвана,

وَنَادَيْنٰهُ اَنْ يّٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۙ

wa nādaināhu ay yā ibrāhīm(u).

Цинги Нижеца гьесде ахӀана: «Я, Ибрагьим!

قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).

хӀакъикъаталдаги, дуца гьеб анищ ритӀухъ гьабуна». ХӀакълъунго, гьадинаб кири кьола Нижеца лъикӀлъи гьабурасе.

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ

wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).

Нижеца Ибрагьимие (рецц) цӀунана гьесда хадур рачӀаразда гьоркьоса.

سَلٰمٌ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ

salāmun ‘alā ibrāhīm(a).

– Ибрагьимие талихӀ кьеги.

كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

każālika najzil-muḥsinīn(a).

Гьедин нижеца кири кьола лъикӀлъи гьабуразе.

اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).

ХӀакълъунго гьев вуго Нижер иман лъурал лагъзабазда гьоркьов.

وَبٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلٰٓى اِسْحٰقَۗ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِيْنٌ ࣖ

wa bāraknā ‘alaihi wa ‘alā isḥāq(a), wa min żurriyyatihimā muḥsinuw wa ẓālimul linafsihī mubīn(un).

Нижеца гьесдаги ИсхӀакъидаги салават лъуна. КӀиязулго наслуялда гьоркьор руго лъикӀлъи гьабулелги, руго (гьединго) рагьун жидеего квешлъи гьабулелги.

وَاذْكُرْ عِبٰدَنَآ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ اُولِى الْاَيْدِيْ وَالْاَبْصَارِ

ważkur ‘ibādanā ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūba ulil-aidī wal-abṣār(i).

РакӀалде щвезабе Нижер лагъзал: кӀудияб къуватги (тӀадегӀанаб) гӀелмуги бугел Ибрагьим, ИсхӀакъ ва Якъуб.

اِنَّآ اَخْلَصْنٰهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِۚ

innā akhlaṣnāhum bikhāliṣatin żikrad-dār(i).

ХӀакълъунго, Нижеца гьел рацӀцӀад гьаруна, гьезие тӀадегӀанаб гӀамал-хасият кьун, ай кидаго ахираталъул ракь ракӀалде щвезабун.

وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ

wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).

Ва хӀакъикъаталдаги, Нижер рахъалдасан гьел руго бищунго лъикӀал тӀаса рищарал гӀадамазда гьоркьор.

وَجَعَلَهَا كَلِمَةً ۢ بَاقِيَةً فِيْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۗ

wa ja‘alahā kalimatam bāqiyatan fī ‘aqibihī la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ва (Ибрагьимица) гьеб жиндирго наслуялъе даимаб рагӀилъун гьабуна, гьел (гьелде) тӀадруссинелъун.

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Ва (тӀамач) Ибрагьимил, кидаго рагӀи кьурав тӀубазабулев?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا وَّاِبْرٰهِيْمَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ فَمِنْهُمْ مُّهْتَدٍۚ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥaw wa ibrāhīma wa ja‘alnā fī żurriyyatihiman-nubuwwata wal-kitāba fa minhum muhtad(in), wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).

ХӀакъикъаталдаги Нижеца ритӀана НухӀги Ибрагьимги ва Нижеца кӀиязулго наслабазе кьуна авараглъиги тӀехьги, гьезда гьоркьор рукӀана нух бихьизабулел ва гьезул гӀемерисел квешал рукӀана.

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

ХӀакъикъаталдаги, дуе лъикӀаб мисал букӀана Ибрагьимидаги гьесда цадахъ рукӀараздаги, гьез гьесул къавмалда абураб мехалъ: «ХӀакъикъаталдаги, ниж нужедаса ратӀалъун руго ва Аллагь гурев нужеца гӀибадат гьабулеб жоялдасаги, нижеца нужер (куфруялдаса) инкар гьабулеб бугин ва нижедаги нужедаги гьоркьоб абадиялъго тушманлъиги рокьукълъиги бугин, нуж цохӀо Аллагьасда божизегӀан», - ян абурал рагӀаби гурони, Ибрагьимил рагӀаби гурони. мун, амма дида тӀубанго кӀоларо Аллагьасул (гӀазаб) дуде дандечӀей гьабизе». (Ибрагьимица абуна): «Я БетӀергьан, цохӀо Дуде нижеца тавбу гьабула ва цохӀо Дуде ниж тавбу гьабула ва цохӀо Дуде ниж руссунел руго.