وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Авраам тӗнне курайман ҫынсем вара хӑйсене хӑйсем улталакан ҫынсем ҫеҫ. Чӑнах та, эпир ӑна (Ибрагима) ҫак тӗнчере суйласа илтӗмӗр. Чӑнах та, леш тӗнчере вӑл турра ӗненекен халӑх хушшинче пулӗ.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(Астӑвӑр) Турӑ ӑна (Ибрагима) «Парӑн!» тенӗ чухне. Вӑл ҫапла хуравланӑ: «Эпӗ пур тӗнче хуҫине парӑнатӑп».

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

Ырӑ ӗҫсем туса, Авраамӑн тӳрӗ тӗнне тытса пыракан ҫынран лайӑхрах тӗн камӑн пур? Аллах вара Авраама (Хӑйӗн) юратнӑ ҫынни пулма суйласа илнӗ.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Ҫакна эпир Ибрагима хӑйӗн халӑхӗпе тӗл пулма патӑмӑр. Эпир кама ҫӗклетпӗр, унӑн чинне ҫӗклетпӗр. Чӑнах та, санӑн Ҫӳлхуҫа пурне те ӑслӑ, пурне те пӗлекен.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Эпир ӑна Исаака тата Иакова патӑмӑр. Вӗсене кашнинех ҫул кӑтартса патӑмӑр; унччен эпир Ноя тата унӑн хӑш-пӗр йӑхӗсене (Ибрагима), урӑхла каласан, Давуда, Сулеймана, Аюба, Юсуфа, Мусана тата Харуна ҫул кӑтартса патӑмӑр. Ҫапла вара эпир ырӑ тӑвакансене тав тӑватпӑр;

قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Калӑр (Мухаммед): «Чӑнах та, манӑн Ҫӳлхуҫа мана тӳрӗ ҫул ҫине, чӑн тӗн ҫине, Авраамӑн тӳрӗ тӗнӗ ҫине илсе пычӗ. Вӑл (Ибрагим) мушриксен шутӗнче мар».

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ибрагим хӑйӗн ашшӗшӗн (Аллахран) каҫару ыйтни пирки калас пулсан, вӑл ашшӗне панӑ сӑмахран ҫеҫ пулнӑ. Ҫавӑнпа та Авраам хӑйӗн ашшӗ Аллахӑн тӑшманӗ пулни паллӑ пулсан, Авраам унран уйрӑлнӑ. Чӑнах та, Ибрагим питӗ йӑваш та ырӑ кӑмӑллӑ ҫын пулнӑ

قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ

qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).

Вӗсем (ангелсем) каланӑ: «Мӗншӗн эсир Аллах хушӑвӗ пирки тӗлӗнетӗр?

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Ҫапла вара, Турӑ сире суйласа илнӗ (пророк пулма) тата сире тӗлӗксен хӑш-пӗр ӑнлантарӑвӗсене вӗрентнӗ, сире тата Иаков ҫемйине (Хӑйӗн ырлӑхне) лайӑхлатнӑ, унччен Вӑл сирӗн икӗ аслаҫӑр ҫине, (урӑхла каласан) Авраампа Исаак ҫине, Хӑйӗн ырлӑхне лайӑхлатнӑ пекех. Чӑнах та, санӑн Ҫӳлхуҫа пурне те пӗлекен, пурне те ӑслӑ.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).

Чӑнах та, Ибрагим имам пулнӑ (ӑна тӗслӗх вырӑнне илме пулать), Аллаха тата ханифа пӑхӑнса пурӑннӑ. Вӑл мушриксен шутне кӗмест (вӗсем Аллахпа пӗрле пурӑнаҫҫӗ),

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

вӑл Унӑн пиллӗхӗсемшӗн тав тӑвать. Аллах ӑна суйласа илнӗ те тӳрӗ ҫул ҫине кӑларнӑ.

وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ

wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Эпир ӑна ҫак тӗнчере ырӑлӑх патӑмӑр, чӑнах та, леш тӗнчере вӑл тӳрӗ ҫынсем хушшинче пулӗ.

ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Вара эпир сире (Мухаммада) пӗлтертӗмӗр: «Авраамӑн тӳрӗ тӗнне тытса пырӑр, вӑл мушриксен шутне кӗмест».

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ ەۗ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi ibrāhīm(a), innahū kāna ṣiddīqan nabiyyā(n).

Тата (Мухаммада) Авраам ҫинчен кӗнекере (Аль-Коран) каласа парӑр, чӑнах та, вӑл питӗ тӳрӗ ҫын, пророк пулнӑ.

قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَۚ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا

qāla salāmun ‘alaik(a), sa'astagfiru laka rabbī, innahū kāna bī ḥafiyyā(n).

Вăл (Ибрагим) каланă: мир пултăр сире, эпĕ сирĕншĕн хамăн Хуçамран каçару ыйтăп, чăнах та, Вăл маншăн пит ырă.

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Чӑнах та, ун умӗн (Моисейпе Арун) эпир Авраама ертсе пынӑ, ӑна пӗлнӗ ӗнтӗ.

رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ ۙ

rabbi hab lī ḥukmaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Ибрагим кӗлтунӑ): «Эй Ҫӳлхуҫам, мана пӗлÿ пар, Турра ӗненекен халӑх шутне кӗрт,

وَاجْعَلْ لِّيْ لِسَانَ صِدْقٍ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۙ

waj‘al lī lisāna ṣidqin fil-ākhirīn(a).

тата каярахпа ҫынсемшӗн (килекенсемшӗн) ырӑ сӑмах ту мана,

وَاجْعَلْنِيْ مِنْ وَّرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيْمِ ۙ

waj‘alnī miw waraṡati janatin na‘īm(i).

киленӗҫпе тулнӑ райа еткерлӗхе илекенсен шутне кӗрт мана;

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Эпир Авраама, Исаака тата Иакова парнелерӗмӗр, унӑн йӑхӗ валли пророк тата кӗнеке турӑмӑр, ӑна тӗнчере хӑйӗн сӑвапне патӑмӑр; чӑнах та, вӑл леш тӗнчере турра ӗненекенсем хушшинче пулӗ.

اِذْ جَاۤءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍۙ

iż jā'a rabbahū biqalbin salīm(in).

(Аса илӗр) вӑл хӑйӗн Хуҫи патне таса чӗрепе килнӗ чухне,

فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى النُّجُوْمِۙ

fa naẓara naẓratan fin-nujūm(i).

Унтан вӑл ҫӑлтӑрсем ҫине пӑхса илчӗ,

وَنَادَيْنٰهُ اَنْ يّٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۙ

wa nādaināhu ay yā ibrāhīm(u).

Унтан Эпир ӑна чӗнсе каларӑмӑр: «Эй, Ибрагим!

قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).

чӑнах та, эсир ҫав тӗлӗке тӳрре кӑлартӑр». Чӑнах та, ырӑ тӑвакансене эпир ҫапла тав тӑватпӑр.

وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ

wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).

Эпир Авраама ун хыҫҫӑн килнисем хушшинче (мухтав) упраса хӑвартӑмӑр;

سَلٰمٌ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ

salāmun ‘alā ibrāhīm(a).

— Ибрагима ӑнӑҫу сунатӑп.

كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

każālika najzil-muḥsinīn(a).

Çапла эпир ырӑ тӑвакансене тав тӑватпӑр.

اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ

innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).

Чӑнах та, вӑл Пирӗн ӗненекен тарҫӑсем хушшинче.

وَبٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلٰٓى اِسْحٰقَۗ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِيْنٌ ࣖ

wa bāraknā ‘alaihi wa ‘alā isḥāq(a), wa min żurriyyatihimā muḥsinuw wa ẓālimul linafsihī mubīn(un).

Эпир ӑна та, Исаака та пиллӗх патӑмӑр. Иккӗшӗн те тӑхӑмӗсем хушшинче ырӑ тӑвакансем те пур, хӑйсене хӑйсем уҫҫӑн усал тӑвакансем те пур.

وَاذْكُرْ عِبٰدَنَآ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ اُولِى الْاَيْدِيْ وَالْاَبْصَارِ

ważkur ‘ibādanā ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūba ulil-aidī wal-abṣār(i).

Пирӗн чурасене аса илӗр: Авраама, Исаака тата Иакова, вӗсем пысӑк вӑй-хӑватлӑ та (ҫӳллӗ) пӗлӳллӗ.

اِنَّآ اَخْلَصْنٰهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِۚ

innā akhlaṣnāhum bikhāliṣatin żikrad-dār(i).

Чӑнах та, Эпир вӗсене ҫӳллӗ мораль парса тасатрӑмӑр, урӑхла каласан, ҫынсене яланах леш тӗнчери ҫӗршыв ҫинчен аса илтертӗмӗр.

وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ

wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).

Чӑнах та, пирӗн енчен вӗсем чи лайӑх суйласа илнӗ ҫынсен шутӗнче.

وَجَعَلَهَا كَلِمَةً ۢ بَاقِيَةً فِيْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۗ

wa ja‘alahā kalimatam bāqiyatan fī ‘aqibihī la‘allahum yarji‘ūn(a).

Тата (Ибрагим) хӑйӗн тӑхӑмӗсем валли (монотеизм приговорне) ӗмӗрлӗх приговор тунӑ, вӗсем таврӑнччӑр тесе (монотеизм приговорне).

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Авраамӑн ҫивиттисем вара яланах сӑмах панине пурнӑҫлаҫҫӗ-и?

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا وَّاِبْرٰهِيْمَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ فَمِنْهُمْ مُّهْتَدٍۚ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥaw wa ibrāhīma wa ja‘alnā fī żurriyyatihiman-nubuwwata wal-kitāba fa minhum muhtad(in), wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).

Чӑнах та, Эпир Нойпа Авраама ятӑмӑр, иккӗшӗн те тӑхӑмӗсене пророклӑхпа кӗнеке (уҫӑмлӑх) патӑмӑр, вӗсен хушшинче ҫул кӑтартса пыракансем те пулнӑ, вӗсенчен нумайӑшӗ усал пулнӑ.

قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).

Чӑнах та, сирӗншӗн Авраамра тата унпа пӗрле пулнисенче лайӑх тӗслӗх пулнӑ, вӗсем унӑн халӑхне ҫапла каланӑ: «Чӑнах та, эпир сирӗнтен тата эсир Аллахсӑр пуҫне пуҫҫапакансенчен уйрӑлнӑ, эпир сирӗн (ӗненменлӗхӗре) йышӑнмастпӑр, пирӗнпе сирӗн хушӑра ӗмӗрлӗхех тӑшманлӑхпа курайманлӑх пур, эсир пӗр Аллаха ҫеҫ ӗнениччен», Ибрагим хӑйӗн ашшӗне каланӑ сӑмахсемсӗр пуҫне: «Эпӗ сире каҫарма ыйтатӑп, каҫаратӑп Эпӗ сире хирӗҫ Аллахӑн (асапне) пачах та хирӗҫ тӑма пултараймастӑп». (Ибрагим каланӑ): «Эй Ҫӳлхуҫамӑр, эпир Сана ҫеҫ шанатпӑр, Сана ҫеҫ ӳкӗнетпӗр, Сан патна ҫеҫ таврӑнатпӑр;