وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).
Kandi abantu abarikwanga ediini ya Abrahamu, n’abantu abarikwebeihabeiha bonka. Kandi buzima, Nitwe twamutooraine (Ibrahim) omunsi egi. Kandi buzima omu magara g’enyima y’okufa naija kuba ari omu bantu abarikutiina Ruhanga.
اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).
(Ijuka) obu Ruhanga yamugambira (Ibrahim) ati, “Yehayo!” Akagarukamu ati: "Ninyehayo ahari Mukama w'ensi zoona."
وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا
wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).
Kandi n’oha oine ediini nungi kukira omuntu orikwehayo ahari Allah n’omutima gumwe, obwo arikukora ebikorwa birungi, kandi akakuratira ediini ehikire eya Abrahamu? Kandi Allah akatoorana Abrahamu kuba omukundwa (We).
وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).
Kandi ago nigo makuru gaitu agu twahaire Ibrahimu kureebana n’abantu be. Nitutunguura eidara ry’ogwo ou Turikwenda. Buzima Mukama waawe n'Omunyabwengye, Okumanya byona.
وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ
wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Kandi twamuha Isaaka na Yakobo. Buri omwe aharibo Tumuhaire obuhabuzi; kandi ekyo kitakabaireho tukaha Nuha obuhabuzi, n’abamwe aha baijukuru be (Ibrahimu), nibo Dawudi, Sulaymani, Ayyubu, Yusufu, Musa, na Haruni. Kandi nikwo turi kuha ebihembo abo abakora ebirungi;
قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ
qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).
Gamba (Muhammad) ati: "Buzima Mukama wangye akanhabura omu muhanda oguhikire, ediini ey'amazima, ediini ehikire eya Abrahamu. We (Ibrahim) tari omu bashiriki."
وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ
wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).
Aha bikwatiraine n’okushaba kwa Ibrahim okusaasirwa ( ahari Allah) ahabw’ishe, kukaba kutari okundi kureka ahabw’okuraganisa oku yaabaire yaraganiise ishe. Nahabwekyo ku kyayetegyereziibwe Abrahamu ngu ishe akaba ari omuzigu wa Allah, Abrahamu akamutaanisa. Buzima Ibrahim akaba ari omuntu omucureezi munonga kandi ow'omutima murungi .
قَالُوْٓا اَتَعْجَبِيْنَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ رَحْمَتُ اللّٰهِ وَبَرَكٰتُهٗ عَلَيْكُمْ اَهْلَ الْبَيْتِۗ اِنَّهٗ حَمِيْدٌ مَّجِيْدٌ
qālū ata‘jabīna min amrillāhi raḥmatullāhi wa barakātuh(ū), ‘alaikum ahlal-bait(i), innahū ḥamīdum majīd(un).
Ba (bamaraika) bakagira bati: "Ahabw'enki nimutangaara aha kiragiro kya Allah? (Ni) embabazi za Allah n'emigisha ye, ebishukirwe ahariimwe, imwe bantu ba Bayt! Buzima, Allah niwe arikukirayo kusiimwa, niwe arikukirayo kusiimwa."
وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ
wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).
Kandi n’ahabw’ekyo, Ruhanga akakutoorana (kuba Nabi) kandi yaakwegyesa bimwe aha bishoboororo by’ebirooto kandi yaahikiiriza (okusiima kwe) ahariiwe n’eka ya Yakobo, nk’oku yaabaire ahikiiriize okusiimwa kwe ahari baishenkurubo babiri ekyo kitakabaireho, (nibo) Abrahamu na Isaaka. Buzima Mukama waawe niwe orikumanya byona, kandi aine obwengye bwona.
اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ
inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).
Buzima, Ibrahim akaba ari Imam (orikubaasa kukoresibwa nk’eky’okureeberaho), orikworobera Allah na hanif. Kandi tari omu bashiriki (abarikukwatanisa na Allah), .
شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
naasiima emigisha ye. Allah akamutoorana kandi yamwebembera omu muhanda oguhikire.
وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ
wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).
Kandi tukamuha oburungi omu nsi egi, kandi buzima omu nsi ya bwanyima naija kuba omwe aha bahikiriire.
ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ
Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).
Reero twakumanyisa (Muhammad) tuti: “Kuratira ediini ya Abrahamu ehikire, kandi tari omu bashiriki.”
وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ ەۗ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا
ważkur fil-kitābi ibrāhīm(a), innahū kāna ṣiddīqan nabiyyā(n).
Kandi mugambire (Muhammad) ebyafaayo bya Abrahamu omu kitabo (Al-Qur’an), buzima akaba ari omuntu ohikirire munonga, Omurangi.
قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَۚ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا
qāla salāmun ‘alaik(a), sa'astagfiru laka rabbī, innahū kāna bī ḥafiyyā(n).
We (Ibrahim) akagira ati "obusingye bube ahariiwe, ninza kukushabira okusaasirwa ahari Mukama wangye. Buzima, ni murungi munonga ahariinye".
۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ
wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).
Kandi buzima, omu maisho ge (Musa na Haruni) tukaha Abrahamu obuhabuzi, kandi tukaba twaheza kumumanya.
رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ ۙ
rabbi hab lī ḥukmaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).
Ibrahim akashaba), "Ai Mukama wangye, mpa okumanya kandi onte omu bantu abarikutiina Ruhanga,
وَاجْعَلْ لِّيْ لِسَانَ صِدْقٍ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۙ
waj‘al lī lisāna ṣidqin fil-ākhirīn(a).
kandi onkorere ekigambo kirungi aha bantu (abarikwija) bwanyima, .
وَاجْعَلْنِيْ مِنْ وَّرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيْمِ ۙ
waj‘alnī miw waraṡati janatin na‘īm(i).
kandi onhindure omwe aha barihungura paradiso eijwiire eby’okweshemeza, .
وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).
Kandi tukaha Abrahamu, Isaaka na Yakobo, twakorera abaijukuru be nabi n’ekitabo, twamuha ekihembo kye omu nsi; kandi buzima naija kuba omwe aha barikutiina Ruhanga omu magara g’enyima y’okufa.
اِذْ جَاۤءَ رَبَّهٗ بِقَلْبٍ سَلِيْمٍۙ
iż jā'a rabbahū biqalbin salīm(in).
(Ijuka) obu yaizire ahari Mukama we n’omutima ogushemeire, .
فَنَظَرَ نَظْرَةً فِى النُّجُوْمِۙ
fa naẓara naẓratan fin-nujūm(i).
Bwanyima yaareeba enyonyoozi,
وَنَادَيْنٰهُ اَنْ يّٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۙ
wa nādaināhu ay yā ibrāhīm(u).
Bwanyima twamweta tuti: “Iwe Ibrahimu!
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
buzima, ekyo kirooto okakihakanisa.” Buzima, oku nikwo turikuha ebihembo abo abarikukora ebirungi.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ
wa taraknā ‘alaihi fil-ākhirīn(a).
Kandi twarinda Abrahamu (okuhimbisibwa) omu bantu abamukuratiire;
سَلٰمٌ عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ
salāmun ‘alā ibrāhīm(a).
Omugisha murungi ahari Ibrahim.
كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
każālika najzil-muḥsinīn(a).
Nikwo turikuha ebihembo abo abarikukora ebirungi.
اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ
innahū min ‘ibādinal-mu'minīn(a).
Buzima, ari omu baheereza baitu abaikiriza.
وَبٰرَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلٰٓى اِسْحٰقَۗ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَّظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ مُبِيْنٌ ࣖ
wa bāraknā ‘alaihi wa ‘alā isḥāq(a), wa min żurriyyatihimā muḥsinuw wa ẓālimul linafsihī mubīn(un).
Kandi twamuha emigisha hamwe na Isaaka. Kandi omu baijukuru ba bombi harimu abarikukora ebirungi kandi harimu (na) abarikwekorera ebibi omu mubonano.
وَاذْكُرْ عِبٰدَنَآ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ اُولِى الْاَيْدِيْ وَالْاَبْصَارِ
ważkur ‘ibādanā ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūba ulil-aidī wal-abṣār(i).
Kandi mwijukye abaheereza baitu: Abrahamu, Isaaka na Yakobo abaine amaani maingi n’okumanya (okw’ahaiguru).
اِنَّآ اَخْلَصْنٰهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِۚ
innā akhlaṣnāhum bikhāliṣatin żikrad-dār(i).
Buzima, Tubashemeize (tubaha) emitwarize y’ahaiguru, nikwo kugira ngu butoosha turikwijutsya (abantu) ensi y’enyima y’okufa.
وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ
wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).
Kandi buzima, aha rubaju Rwaitu bari omu bantu abatoorainwe gye.
وَجَعَلَهَا كَلِمَةً ۢ بَاقِيَةً فِيْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۗ
wa ja‘alahā kalimatam bāqiyatan fī ‘aqibihī la‘allahum yarji‘ūn(a).
Kandi (Ibrahim) akakora (ekifubiro ky’okuramya Ruhanga omwe) ekifubiro ky’ebiro byoona ahabw’abaijukuru be ngu bagarukye (omu kifubiro ky’okuramya Ruhanga omwe).
وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ
wa ibrāhīmal-lażī waffā.
Kandi (ebipapura bya) Abrahamu orikuhikiiriza ebiraganiso obwire bwona?
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا وَّاِبْرٰهِيْمَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ فَمِنْهُمْ مُّهْتَدٍۚ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ
wa laqad arsalnā nūḥaw wa ibrāhīma wa ja‘alnā fī żurriyyatihiman-nubuwwata wal-kitāba fa minhum muhtad(in), wa kaṡīrum minhum fāsiqūn(a).
Kandi buzima, tukatuma Nuha na Abrahamu kandi twaha obunabi n’ekitabo (okushururwa) abaijukuru ba bombi, omuribo hakaba harimu abatungire obuhabuzi kandi baingi aharibo bakaba bari ababi.
قَدْ كَانَتْ لَكُمْ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗۚ اِذْ قَالُوْا لِقَوْمِهِمْ اِنَّا بُرَءٰۤؤُا مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاۤءُ اَبَدًا حَتّٰى تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗٓ اِلَّا قَوْلَ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ لَاَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَآ اَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَاِلَيْكَ اَنَبْنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ
qad kānat lakum uswatun ḥasanatun fī ibrāhīma wal-lażīna ma‘ah(ū), iż qālū liqaumihim innā bura'ā'u minkum wa mimmā ta‘budūna min dūnillāh(i), kafarnā bikum wa badā bainanā wa bainakumul-‘adāwatu wal-bagḍā'u abadan ḥattā tu'minū billāhi waḥdahū illā qaula ibrāhīma li'abīhi la'astagfiranna laka wa mā amliku laka minallāhi min syai'(in), rabbanā ‘alaika tawakkalnā wa ilaika anabnā wa ilaikal-maṣīr(u).
Buzima, hakaba hariho ekyokureeberaho kirungi ahariiwe omuri Abrahamu n'abo abaabaire bari hamwe nawe, obu baagambiire abantu be bati, "Buzima, tutaanisiibwe naimwe kandi n'ebi murikuramya okwihaho Allah, nitwehakana (obutaikiriza) bwanyu kandi hariho obuzigu n'obuzigu ahagati yeitu naimwe ebiro byoona okuhitsya obu muriikiriza Allah wenka," okwihaho ebigambo bye ebya fandeed, Ibrahim will, for Ibrahim to " iwe, kwonka nyowe tindikubaasa kuhakanisa Allah (okubonabonesibwa) ahariiwe." (Ibrahim akagira ati) "Mukama waitu, niiwe wenka turikwesiga kandi niiwe wenka turikweteisa kandi niiwe wenka tugarukire."