Q.S Al-Insan (اَلْإِنسَان) - 31 Wiliwili ni Tikina

هَلْ اَتٰى عَلَى الْاِنْسَانِ حِيْنٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْـًٔا مَّذْكُوْرًا

hal atāka ‘alal-insāni ḥīnum minad-dahri lam yakun syai'am mażkūrā(n).

E se bera beka ni yaco vua na tamata e dua na gauna mai na gauna e se bera kina ni dua na ka e rawa ni vakatokai?

اِنَّا خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ اَمْشَاجٍۖ نَّبْتَلِيْهِ فَجَعَلْنٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innā khalaqnal-insāna min nuṭfatin amsyājin nabtalīhi fa ja‘alnāhu samī‘am baṣīrā(n).

E dina sara, Keitou a bulia na tamata mai na dua na drodro ni wai ni tagane veiwaki ka keitou vinakata me keitou vakatovolea (ena ivakaro kei na veivakatabui), o koya gona keitou a vakavuna me rogoca ka raica.

اِنَّا هَدَيْنٰهُ السَّبِيْلَ اِمَّا شَاكِرًا وَّاِمَّا كَفُوْرًا

innā hadaināhus-sabīla immā syākiraw wa immā kafūrā(n).

E dina sara, Keitou sa vakaraitaka vua na sala dodonu; e tiko o ira era dau vakavinavinaka ka tiko talega o ira era sega ni dau vakavinavinaka.

اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ سَلٰسِلَا۟ وَاَغْلٰلًا وَّسَعِيْرًا

innā a‘tadnā lil-kāfirīna salāsila wa aglālaw wa sa‘īrā(n).

E dina sara, Keitou sa vakarautaka vei ira na tawavakabauta na sinucodo, na sinucodo kei na dua na eli kama.

اِنَّ الْاَبْرَارَ يَشْرَبُوْنَ مِنْ كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوْرًاۚ

innal-abrāra yasyrabūna min ka'sin kāna mizājuhā kāfūrā(n).

E dina sara, o ira era caka vinaka era na gunu mai na bilo (e tiko kina na gunu) e veiwaki vata kei na wai ni kafur, .

عَيْنًا يَّشْرَبُ بِهَا عِبَادُ اللّٰهِ يُفَجِّرُوْنَهَا تَفْجِيْرًا

‘ainay yasyrabu bihā ‘ibādullāhi yufajjirūnahā tafjīrā(n).

(oya) na ivurevure ni wai (e lomalagi) era gunu mai kina na dauveiqaravi nei Allah ka rawa ni ra vakararamataka ena kena vinaka duadua e rawa.

يُوْفُوْنَ بِالنَّذْرِ وَيَخَافُوْنَ يَوْمًا كَانَ شَرُّهٗ مُسْتَطِيْرًا

yūfūna bin-nażri wa yakhāfūna yauman kāna syarruhū mustaṭīrā(n).

Era vakayacora na nodra bubului ka ra rerevaka e dua na siga ena tete kina na itotogi ena veivanua kecega.

وَيُطْعِمُوْنَ الطَّعَامَ عَلٰى حُبِّهٖ مِسْكِيْنًا وَّيَتِيْمًا وَّاَسِيْرًا

wa yuṭ‘imūnaṭ-ṭa‘āma ‘alā ḥubbihī miskīnaw wa yatīmaw wa asīrā(n).

Era qai solia na kakana era taleitaka vei ira na dravudravua, na luveniyali kei ira na bobula, .

اِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللّٰهِ لَا نُرِيْدُ مِنْكُمْ جَزَاۤءً وَّلَا شُكُوْرًا

innamā nuṭ‘imukum liwajhillāhi lā nurīdu minkum jazā'aw wa lā syukūrā(n).

(ni tukuna tiko), "Sa dina sara, keitou solia ga vei iko na kakana baleta ni keitou nuitaka na marau nei Allah, keitou sega ni namaka e dua na isaunitaro se vakavinavinaka mai vei iko."

اِنَّا نَخَافُ مِنْ رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوْسًا قَمْطَرِيْرًا

innā nakhāfu mir rabbinā yauman ‘abūsan qamṭarīrā(n).

E dina sara, keitou rerevaka (na itotogi ni) Kalou ena siga (ni) na matadra na tamata e sinai tu ena veika dredre.”

فَوَقٰىهُمُ اللّٰهُ شَرَّ ذٰلِكَ الْيَوْمِ وَلَقّٰىهُمْ نَضْرَةً وَّسُرُوْرًاۚ

fa waqāhumullāhu syarra żālikal-yaumi wa laqqāhum naḍrataw wa surūrā(n).

Sa taqomaki ira kina o Allah mai na leqa ni siga oya, ka solia vei ira na marau kei na reki.

وَجَزٰىهُمْ بِمَا صَبَرُوْا جَنَّةً وَّحَرِيْرًاۙ

wa jazāhum bimā ṣabarū jannataw wa ḥarīrā(n).

Ka sauma vei ira o Koya na nodra vosota (ena ivakarau ni) lomalagi kei na (isulu) silika.

مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۚ لَا يَرَوْنَ فِيْهَا شَمْسًا وَّلَا زَمْهَرِيْرًاۚ

muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), lā yarauna fīhā syamsaw wa lā zamharīrā(n).

E kea era dabe vakanamata kina ena idabedabe, e kea era sega ni raica (vakila na katakata ni) matanisiga se me sivia na batabata.

وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوْفُهَا تَذْلِيْلًا

wa dāniyatan ‘alaihim ẓilāluhā wa żullilat quṭūfuhā tażlīlā(n).

Na yaloyalo (ni veivunikau) e voleka sara e cake vei ira ka sa rawarawa sara me vaka na kena rawarawa me ra tamusuki (na vuanikau) mai vei ira.

وَيُطَافُ عَلَيْهِمْ بِاٰنِيَةٍ مِّنْ فِضَّةٍ وَّاَكْوَابٍ كَانَتْ قَوَارِيْرَا۠

wa yuṭāfu ‘alaihim bi'āniyatim min fiḍḍatiw wa akwābin kānat qawārīrā.

Era sa qai vakavolivolita eso na bilo siliva kei na bilo matailalai me vaka na karisitala.

قَوَارِيْرَا۟ مِنْ فِضَّةٍ قَدَّرُوْهَا تَقْدِيْرًا

qawārīra min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīrā(n).

karisitala matata e caka mai na siliva, era vakatulewataka na kena levu veiganiti (me vaka na nodra gagadre).

وَيُسْقَوْنَ فِيْهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِيْلًاۚ

wa yusqauna fīhā ka'san kāna mizājuhā zanjabīlā(n).

Ka sa soli vei ira e kea e dua na bilo gunu sa veiwaki vata kei na ginger.

عَيْنًا فِيْهَا تُسَمّٰى سَلْسَبِيْلًا

‘ainan fīhā tusammā salsabīlā(n).

(O koya e kau mai) e dua na mataniwai (e lomalagi) ka yacana o Salsabil.

۞ وَيَطُوْفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُوْنَۚ اِذَا رَاَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنْثُوْرًا

wa yaṭūfu ‘alaihim wildānum mukhalladūn(a), iżā ra'aitahum ḥasibtahum lu'lu'am manṡūrā(n).

Ka ra sa vakavolivoliti ira tu na itabagone era se goneyalewa. Ni o raici ira, o na nanuma nira vaka na mataniciva talei era veiseyaki .

وَاِذَا رَاَيْتَ ثَمَّ رَاَيْتَ نَعِيْمًا وَّمُلْكًا كَبِيْرًا

wa iżā ra'aita ṡamma ra'aita na‘īmaw wa mulkan kabīrā(n).

Ka kevaka o raica (na ituvaki) e kea (lomalagi), o na raica vakaidina na veimataqali marau kei na dua na matanitu levu.

عٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَّاِسْتَبْرَقٌۖ وَّحُلُّوْٓا اَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍۚ وَسَقٰىهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُوْرًا

‘Āliyahum ṡiyābu sundusin khuḍruw wa istabraq(un), wa ḥullū asāwira min fiḍḍah(tin), wa saqāhum rabbuhum syarāban ṭahūrā(n).

Era vakaisulu ena silika drokadroka vinaka kei na silika matolu ka daramaka na iqaqalo e caka mai na siliva, ka solia vei ira na Kalou na gunu savasava (ka tabu).

اِنَّ هٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَاۤءً وَّكَانَ سَعْيُكُمْ مَّشْكُوْرًا ࣖ

inna hāżā kāna lakum jazā'aw wa kāna sa‘yukum masykūrā(n).

Oqo na nomu isau, kei na nomu sasaga kece e ciqomi ka vakadonui (Allah).

اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ تَنْزِيْلًاۚ

innā naḥnu nazzalnā ‘alaikal-qur'āna tanzīlā(n).

E dina sara, sai Keimami sa vakaraitaka na Qur’an vei iko (Muhammad) vakamalua.

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ اٰثِمًا اَوْ كَفُوْرًاۚ

faṣbir liḥukmi rabbika wa lā tuṭi‘ minhum āṡiman au kafūrā(n).

Mo ni vosota gona ena (vakayacori) na lewa ni nomuni Turaga, ka kakua ni muri ira na ivalavala ca kei ira na tawavakabauta ena kedra maliwa.

وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًاۚ

ważkurisma rabbika bukrataw wa aṣīlā(n).

Qai cavuta na yaca ni nomu Turaga ena mataka kei na yakavi.

وَمِنَ الَّيْلِ فَاسْجُدْ لَهٗ وَسَبِّحْهُ لَيْلًا طَوِيْلًا

wa minal-laili fasjud lahū wa sabbiḥhu lailan ṭawīlā(n).

Ka me dua na tiki ni bogi, cuva Vua ka vakalagilagi Koya ena dua na tiki balavu ni bogi.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ يُحِبُّوْنَ الْعَاجِلَةَ وَيَذَرُوْنَ وَرَاۤءَهُمْ يَوْمًا ثَقِيْلًا

inna hā'ulā'i yuḥibbūnal-‘ājilata wa yażarūna warā'ahum yauman ṡaqīlā(n)

E dina sara, era (tawa vakabauta) lomana na bula (vuravura oqo) ka biuta na siga dredre (bula e muri) e muri.

نَحْنُ خَلَقْنٰهُمْ وَشَدَدْنَآ اَسْرَهُمْۚ وَاِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ اَمْثَالَهُمْ تَبْدِيْلًا

naḥnu khalaqnāhum wa syadadnā asrahum, wa iżā syi'nā baddalnā amṡālahum tabdīlā(n).

Eda sa buli ira ka vakaukauwataka na sui ni yagodra. Ia, kevaka Keimami vinakata, E rawa ni Keimami sosomitaki ira ena so tale me vakataki ira.

اِنَّ هٰذِهٖ تَذْكِرَةٌ ۚ فَمَنْ شَاۤءَ اتَّخَذَ اِلٰى رَبِّهٖ سَبِيْلًا

inna hāżihī tażkirah(tun), faman syā'attakhaża ilā rabbihī sabīlā(n).

E dina sara, oqo (tikina) e dua na ivakasala, o koya gona o koya e vinakata (vinaka vei koya) ena taura vakaidina na sala e veimuataki vua na nona Turaga.

وَمَا تَشَاۤءُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًاۖ

wa mā tasyā'ūna illā ay yasyā'allāh(u), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Ia o sega ni rawa (mo taura na sala oya), vakavo ga ke vinakata o Allah. E dina sara, o Allah e kila na ka kecega, ka vuku na ka kecega.

يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمِيْنَ اَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimīna a‘adda lahum ‘ażāban alīmā(n).

E vakacurumi koya e vinakata ki na Nona loloma (lomalagi). Me baleti ira na dau caka cala, sa vakarautaka o Koya e dua na itotogi mosimosi.