Q.S Veivakacacani (اَلْحُجُرَات) - 18 Wiliwili ni Tikina

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Oi kemuni na vakabauta! Kakua ni lako ki liu vei Allah kei na Nona italai ka rerevaki Allah. E dina sara, o Allah e dau rogoca na ka kecega, ka kila na ka kecega.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

Oi kemuni na vakabauta! Kakua ni laveta cake na domomu mai na domo ni Parofita, ka kakua ni vosa vua ena domo levu me vaka eso vei kemuni vei ira na tani, sa na qai rawa ni bokoci (na isau) ni nomuni ivalavala kecega ni o ni sega ni kila tiko.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

E dina sara, o ira era vakalailaitaka na domodra ena yasa ni italai i Allah, o ira oqori na tamata sa vakatovolei na lomadra mai vei Allah me ra daulotu. Era na rawata na veivosoti kei na isau levu.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

E dina sara, e levu vei ira na tamata era kacivi iko (Muhammad) mai na taudaku ni (nomu) rumu era sega ni kila.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ia kevaka era a vosota me yacova ni o sa lako mai mo mai tavaki ira, sa na vinaka cake vei ira. Na Allah e dauveivosoti, dauloloma vakalevu.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

Oi kemuni na vakabauta! Kevaka e dua na tamata ca e lako mai vei iko kei na itukutuku, mo qai vakadikeva na ka dina, mo kakua kina ni vakaleqa e dua na tamata ena vuku ni lecaika (carelessness), ka kena itinitini o na veivutunitaka na nomu ivalavala.

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

Ka kila ni tiko ena kemuni maliwa na italai i Allah. Ke talairawarawa vei iko ena levu na ka, o na leqa sara ga. Ia o Allah e vakavuna mo lomana na vakabauta ka cakava me (vakabauta) totoka e lomamu ka vakavuna mo cata na tawavakabauta, ca kei na talaidredre. Oqo o ira na tamata era muria na sala dodonu, .

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

me vaka e dua na isolisoli kei na loloma mai vei Allah. Na Allah e kila na ka kecega, ka vuku na ka kecega.

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Ia kevaka e rua na ilawalawa tamata lotu erau veivala tiko, mo qai veivinakati ena kedrau maliwa. Kevaka e dua vei rau e cakava na veika tawadodonu ki na dua tale (ilawalawa), qai valuta na (ilawalawa) e cakava na veika tawadodonu, me rawa ni lesu tale na ilawalawa ki na ivakaro nei Allah. Kevaka era sa lesu tale mai na ilawalawa oqori (ki na ivakaro nei Allah), qai cakava na veisaututaki ena kedrau maliwa na rua oqo vakadodonu, ka cakacaka vakadodonu. E dina sara, o Allah e lomani ira era dau cakava na ka dodonu.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

E dina sara, era veitacini na vakabauta, o koya gona mo drau veiyaloni ena kedrau maliwa na wekamu e rua (erau sa veileti) ka rerevaki Allah me rawa ni o ciqoma na loloma.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Oi kemuni na vakabauta! Me kakua ni dua na tamata me vakalialia e dua tale na tamata (baleta) e rawa ni o ira (o ira era vakalialiai) era vinaka cake mai vei ira (o ira era vakalialiai) ka sega talega ni dodonu me ra (vakalialiai) na marama eso tale na marama (baleta) e rawa ni o ira na marama (era vakalialiai) era vinaka cake mai vei ira na marama (era vakalialiai). Kua ni veibeitaki ka kakua ni veivakatokayacataki ena yaca ca. Na veikacivi ca duadua sai koya (kacivi) e ca (vakalou) ni oti na vakabauta. Ia o koya e sega ni veivutuni, sa qai o ira na tamata cala.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

Oi kemuni na vakabauta! Mo ni lako tani mai na vuqa na veivakaduiduitaki, na kena dina eso na veivakaduiduitaki e ivalavala ca ka kakua ni kunea na cala vei ira na tani ka kakua ni laiva e dua vei kemuni me vosa vakacacataki ira na tani. E dua beka vei kemuni e dau taleitaka me kania na lewe ni wekana sa mate? E dina ni o vakila na veivakacacani. Ka rerevaki Allah, e dina sara ni o Allah e dau ciqoma na veivutuni, na dauloloma.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

Oi kemuni na tamata! E dina sara, Keirau a buli kemudrau mai na dua na tagane kei na dua na yalewa, keirau qai buli kemudrau mo drau veimatanitu kei na veimataqali me rawa ni drau veikilai. E dina sara, o koya e dokai duadua vei kemuni ena mata i Allah sai koya e dau lotu vakalevu duadua. E dina sara, o Allah e kila na ka kecega, ka dau muria na ka kecega.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Era kaya na Bedouin Arapea, “Keimami sa vakabauta.” Tukuna (vei ira), "O ni se bera ni vakabauta, ia mo ni kaya 'Keimami sa vakamalumalumutaki kemuni (ki na Islam),' baleta ni vakabauta e se bera ni curu ki lomamuni. Ia kevaka o ni talairawarawa vei Allah kei na Nona italai, ena sega ni vakalailaitaka o Koya ena dua na ka lailai (na isau) ni nomuni cakacaka. E dina sara, o Allah e dauveivosoti, dauloloma duadua."

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

Na kena dina, na vakabauta dina o ira era vakabauta na Allah kei na Nona italai, oti era sega ni vakataratutu ka ra sasagataka vata kei na nodra iyau kei na yalodra ena sala ni Allah. Era sa tamata dina.

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Tukuna (vei ira), "O na tukuna beka vei Allah na nomu lotu (nomu vakabauta), e dina ga ni kila o Allah na veika e lomalagi kei na veika e vuravura ka kila kece o Allah na ka kecega."

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

Era vakila ni ra sa cau vei iko ena nodra Islam. Kaya, "Kakua ni vakila ni o sa cakava vei au e dua na veivakalougatataki ena nomu Islam, na kena dina sai koya o Allah ka sa solia vei iko na veivakalougatataki ena nona vakaraitaka vei iko mo vakabauta, kevaka o dua na tamata dina."

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

E dina sara, o Allah e kila na veika e sega ni laurai e lomalagi kei vuravura. Na Allah e Raica na veika kece o ni cakava.