اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, sankolo ni dugukolo danni na, ani suu ni tile yɛlɛmani na, ani kurun minw be tagama baji kɔnɔ ni min be adamadenw nafa, ani Ala be jii min jigi ka bɔ sankolo la, ka dugukolo lakunu n’a ye a sanin kɔ, ka bɛgɛn sifa bɛɛ jɛnsɛn a kɔnɔ, ani ka fani yɛlɛma. ani dugukolo—tiɲɛn na, tagamasiɲɛw be yen mɔgɔw fɛ minw be faamuyali kɛ.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ani mɔgɔw ka ntalen min b’u ka nafolo tiɲɛ ka Ala ka sɔn ɲini ani k’u niin sabati, o be i n’a fɔ nanko min be kulu kan, sanjiba be ji min, o tuma na, nanko be yiridenw bɔ siɲɛ fila. Ni sanjiba ma ji bɔ a la, o tuma na, nɛnɛ be bɔ (hali n’a be se ka kɛ). Aw bɛ min kɛ, Ala bɛ o bɛɛ ye.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Ale lo be jii jigi ka bɔ sankolo la, o kɔ, an be falenfɛn sifa bɛɛ falen n’a ye, o la, an be falenfɛn binkɛnɛmanw bɔ o falenfɛnw na, an be suman caaman bɔ o falenfɛn binkɛnɛmanw na; ani nɛrɛsunw, an ye yiribolo minw sirinin be, ani ɛrɛzɛnforow, ani (An fana bɔra) oliviyeyiriw ni grenadi yiriw bɔ, minw bɔnin be ɲɔgɔn ma ani minw tɛ kelen ye. Aw k’aw janto yiridenw na n’u be deen bɔra ani n’u be mɔna. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen minw b’a yira ko Ala ka sebagaya b’a la.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Nin diɲɛ ɲɛnamaya misaliya be i n’a fɔ jii (sanji) dɔrɔn, an be min jigi ka bɔ sankolo la, o kɔ, dugukolo ka falenfɛnw be falen ka caya, dɔw be dumu adamadenw ni bɛgɛnw fɛ. Fo wagati min na dugukolo dafanin lo a cɛɲa la, k’a masiri, ani a sigibagaw b’a miiri k’u bena a sɔrɔ tiɲɛn na (k’a yiridenw tigɛ), an ka ɲangili be na a kan sufɛ wala tilefɛ, ani an b’a (sɛnɛfɛnw) kɛ i n’a fɔ sɔgɔlan, i n’a fɔ a ma falen kunu. An be (an ka sebagaya) tagamasiɲɛw ɲɛfɔ ten, jama min be miiri.

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ

allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).

Ala lo ye sankolo ni dugukolo dan, ka ji (sanji) jigi ka bɔ sankolo la, o kɔfɛ, a ye yiriden suguya caaman bɔ n’o ye k’u kɛ balo ye aw ye; A ka kurunw bla aw ye, janko aw ye se ka taga bajiw kan ka kaɲa ni a sago ye, ka bajiw fana bla aw ye.

هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ

huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).

Ale le bɛ ji (sanji) jigi ka bɔ sankolo ra; a dɔ ye minfɛn ye ani a dɔ (sɛnɛfɛnw) ye binw ye, i b’i ka bɛgɛnw lamɔ yɔrɔ minw na.

يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

A bɛ sɛnɛfɛnw, oliviyeyiriw, datiriw, ani rɛzɛnsunw, ani yiriden suguya bɛɛ falen aw ye ni o ye. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) mɔgɔ minw be miiri.

وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ

wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).

Ala ye jii (sanji) jigi ka bɔ sankolo la, a ye dugukolo min tun sara ka kɔrɔ, a y’o jii lakunu. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) minw be (kalanw) lamɛn.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

Aw ye domuni kɛ, ka aw ta bɛganw lamɔ. Tiɲɛ na, o la, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) mɔgɔw fɛ minw be faamuyali kɛ.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Yala kafiriw m’a lɔn ko sankolo ni dugukolo tun bɛ ɲɔgɔn fɛ fɔlɔ, o kɔ, an ka o fara ɲɔgɔn kan wa? An ka fɛnɲanaman bɛɛ bɔ ji ra; o tuma mun kosɔn o tɛ la a ra?»

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

E, mɔgɔw! N’aw be sigasiga (kununi loon na), o tuma na, an y’aw dan ka bɔ buguri la, ka sɔrɔ ka bɔ jikuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ joli kuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ sogo kuru dɔ la min dafanin lo ani min dafanin tɛ, walisa an k’a ɲɛfɔ aw ye; ani An y’aw sigi kɔnɔbara la ka kɛɲɛ n’an sago ye fɔɔ ka taga se wagati latigɛnin dɔ ma, o kɔ, an y’aw bɔ i n’a fɔ denmisɛnw, o kɔ, (dɔni dɔɔni) aw sera mɔgɔkɔrɔbaya ma, ani aw dɔw sara ani (dɔw) kɔsegira ka kɔrɔya kosɔbɛ (kɔrɔya), fɔɔ a tun tɛ foyi lɔn tugun. Ani i b’a ye ko dugukolo jalen lo, o kɔ, n’an ye jii (sanji) jigi a kan, dugukolo be ɲɛnamaya kɛ ka sɛnɛfɛnw sɔrɔ ani ka falenfɛn ɲuman sifa caaman falen (yiriw).

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۖ فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۗ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ ۚ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa tuṣbiḥul-arḍu mukhḍarrah(tan), innallāha laṭīfun khabīr(un).

Yala aw m’a kɔrɔsi ko Ala be jii (sanji) jigi ka bɔ sankolo la, walisa dugukolo ka kɛ binkɛnɛman ye wa? Tiɲɛ na, Ala ye cegu ye, a be koo bɛɛ lɔn.

فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ

fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).

O kɔ, an bɛ yiridenw ni rɛzɛnsunw falen aw ye ni o ye; Aw bɛ yiriden caman sɔrɔ o yɔrɔ ra, aw bɛ o dɔ domu;

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ani Ala ye bɛgɛn sugu bɛɛ dan ka bɔ jii la, o la dɔw be tagama u kɔnɔbara kan, dɔw be tagama sen fila kan, dɔw (dɔw) be tagama sen naani kan. Ala b’a fɛ min na, a b’o dan. Tiɲɛ na, Ala ye fɛɛn bɛɛ sebaga ye.

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

o cogo ra (ni o ji ye) An ka dugukolo salen (bankolon) dɔ lakunu, ka minni kɛ an ye min dan, (o ye) bɛgɛnw ni mɔgɔ caman ye.

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ مِنَ الْمَاۤءِ بَشَرًا فَجَعَلَهٗ نَسَبًا وَّصِهْرًاۗ وَكَانَ رَبُّكَ قَدِيْرًا

wa huwal-lażī khalaqa minal-mā'i basyaran fa ja‘alahū nasabaw wa ṣihrā(n), wa kāna rabbuka qadīrā(n).

A ye adamaden dan ka bɔ jii la, o kɔ, a ye denw ni nafolo di a ma ani i ka Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye.

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Yala ale le tɛ sankolow ni dugukolo dan, ka ji jigi aw ye ka bɔ sankolo ra, ka nanko cɛɲumanw falen o le ra wa? I tɛ se k’a yiriw falen. Ala wɛrɛ bɛ yi Ala kɔ wa? Nka, olu lo be bɔ (tiɲɛ na).

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۙقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa la'in sa'altahum man nazzala minas-samā'i mā'an fa'aḥyā bihil-arḍa mim ba‘di mautihā layaqūlunnallāh(u), qulil-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Ani n'i y'u ɲininga ko: «Jɔn lo ye jii jigi ka bɔ sankolo la, ka dugukolo salen lakunu n'a ye?» Siga t’a ra, o bɛna a jaabi ko: «Ala!» Aw ye a fɔ ko: «Ala tanu,» nka o fanba ma faamuyali kɛ.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ani a ka tagamasiɲɛw (a ka bonya) cɛma, a be sanpɛrɛ yira i la walisa ka siranya ni jigiya lawuli, ani a be jii (sanji) jigi ka bɔ sankolo la, o kɔ, n’o jii ye, a be dugukolo lakunu a sanin kɔ (jalen). Tiɲɛn na, o la, tagamasiɲɛw be yen tiɲɛn na jama faamuyabagaw fɛ.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

O la, aw k’aw janto Ala ka hinna tagamasiɲɛw na, Ala ye dugukolo lakunu cogo min na a sanin kɔ (jalen). Tiɲɛn na, o kɔrɔ ko siga t’a la (se b’a la ka) suuw lakunu. Ani, ale lo ye Sebagayabɛɛtigi ye fɛɛn bɛɛ kan.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

A ye sankolo dan, a ma sinsin i n’a fɔ aw b’a yera cogo min na, a ye kuluw (dugukolo sanfɛ) bila walisa a (dugukolo) kana aw yuguyugu; ka fɛnɲanaman suguya bɛɛ wolo dugukolo kan. An ye sanji jigi ka bɔ sankolo la, o kɔ, an ye falenfɛn ɲuman sifa bɛɛ falen a kɔnɔ.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَسُوْقُ الْمَاۤءَ اِلَى الْاَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ اَنْعَامُهُمْ وَاَنْفُسُهُمْۗ اَفَلَا يُبْصِرُوْنَ

awalam yarau annā nasūqul-mā'a ilal-arḍil juruzi fanukhriju bihī zar‘an ta'kulu minhu an‘āmuhum wa anfushum, afalā yubṣirūn(a).

Yala u m’a kɔrɔsi ko an ye jii ɲɛsin dugukolo gwansan ma, o kɔ, an ye falenfɛnw falen (ni sanji jii ye) walisa u ka bɛgɛnw n’u yɛrɛw ka se ka dumuni kɛ a la wa? O la, mun na u t’u janto o la?

وَاللّٰهُ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَسُقْنٰهُ اِلٰى بَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَحْيَيْنَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ كَذٰلِكَ النُّشُوْرُ

wallāhul-lażī arsalar-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fasuqnāhu ilā baladim mayyitin fa'aḥyainā bihil-arḍa ba‘da mautihā, każālikan-nusyūr(u).

Ala le bɛ fɔɲɔ ci; o kɔ, (fiɲɛ) ye sankabaw lamaga, o la, an ye sankabaw ɲɛsin jamana dɔ ma min tun sara (den tɛ sɔrɔ) o kɔ, ni sanji ye, an ye dugukolo lakunu a sanin kɔ (jalen). O lo ye kununi ye.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).

Yala aw m’a ye ko Ala ye jii jigi ka bɔ sankolo la, ani an ye yiriden sifa caaman bɔ o jii la wa? Ani kuluw cɛma, yɔrɔ gwɛmanw ni yɔrɔ wulemanw be yen minw ɲɛgɛnw tɛ kelen ye ani yɔrɔ dɔw be yen (fana) minw ka gwɛ kosɔbɛ.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِى الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ ࣖ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'an fasalakahū yanābī‘a fil-arḍi ṡumma yaj‘aluhū ḥuṭāmā(n), ina fī żālika lażikrā li'ulil-albāb(i).

Yala i m’a ye ko Ala be jii jigi ka bɔ sankolo la k’a bɔ i n’a fɔ jibolisiraw dugukolo kan, o kɔ, a be sɛnɛfɛnw bɔ n’u ye minw ɲɛgɛnw tɛ kelen ye, o kɔ, u be ja ani i b’a ye k’u be kɛ nɛrɛmuguman ye, o kɔ, a b’u kɛ nɔgɔw ye minw be jɛnsɛn. Tiɲɛn na, kalan be sɔrɔ o la faamuyabagaw fɛ.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ani a ka tagamasiɲɛw (bonya) cɛma, i b’a ye ko dugukolo jalen lo, a be sɛnɛ, nka n’an ye sanji bila a kan, siga t’a la, a bena yɛlɛma ka sɛnɛ. Tiɲɛ na, (Ala) min b’a lakunu, siga t’a la, a be se ka suuw lakunu; Tiɲɛ na, ale le ye Sebagayabɛɛtigi ye fɛɛn bɛɛ kan.

وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ

wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).

Ani min be jii jigi ka bɔ sankolo la a hakɛ la, ani an be jamana salen dɔ lakunu n'o ye. O cogo ra, aw bɛna bɔ (kaburuw kɔnɔ).

وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ رِّزْقٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ اٰيٰتٌ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wakhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā anzalallāhu minas-samā'i mir rizqin fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa taṣrīfir-riyāḥi āyātul liqaumiy ya‘qilūn(a).

ani suu ni tile yɛlɛmani na ani Ala be sanji min jigi ka bɔ sankolo la, o tuma na, n’o (sanji) ye, a be dugukolo lakunu a sanin kɔ (jalen); ani fɔɲɔ cɛmancɛ la, tagamasiɲɛw fana be yen (Ala ka bonya) mɔgɔw ye minw be faamuyali kɛ.

وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ

wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).

Ani ka bɔ sankolo la, an be jii jigi min be dugawu di ani o kɔ, an be yiriw ni sumanw falen n’a ye minw be sumaya kɛ.

رِّزْقًا لِّلْعِبَادِۙ وَاَحْيَيْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًاۗ كَذٰلِكَ الْخُرُوْجُ

rizqal lil-‘ibād(i), wa aḥyainā bihī baldatam maitā(n), każālikal-khurūj(u).

(i n’a fɔ) balo (an ka) baaradenw ye, ani an ye (ji) o dugukolo salen (sɛnɛbali) lakunu. O cogo la, sukununi (ka bɔ kaburu kɔnɔ) be kɛ.

وَّاَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرٰتِ مَاۤءً ثَجَّاجًاۙ

wa anzalnā minal-mu‘ṣirāti mā'an ṡajjājā(n).

An ka sanjibaw jigi ka bɔ sankabaw ra;

اَنَّا صَبَبْنَا الْمَاۤءَ صَبًّاۙ

annā ṣababnal-mā'a ṣabbā(n).

Anw le ka ji caman bɔn (ka bɔ sankolo ra).