Q.S Əl-Qələm (اَلْقَلَم) - 52 Ayələrin sayı

نۤ ۚوَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُوْنَۙ

nūn, wal-qalami wa mā yasṭurūn(a).

Nun. Qələmlər və yazdıqları ilə,

مَآ اَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُوْنٍ

mā anta bini‘mati rabbika bimajnūn(in).

Sən (Məhəmməd) Rəbbinin neməti sayəsində dəli deyilsən.

وَاِنَّ لَكَ لَاَجْرًا غَيْرَ مَمْنُوْنٍۚ

wa inna laka la'ajran gaira mamnūn(in).

Və həqiqətən də, heç vaxt bitməyəcək böyük bir mükafat alacaqsınız.

وَاِنَّكَ لَعَلٰى خُلُقٍ عَظِيْمٍ

wa innaka la‘alā khuluqin ‘aẓīm(in).

Və həqiqətən də, sənin nəcib bir xarakterin var.

فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُوْنَۙ

fasatubṣiru wa yubṣirūn(a).

Sonra bir gün sən də görəcəksən, onlar da (kafirlər də) görəcəklər.

بِاَيِّىكُمُ الْمَفْتُوْنُ

bi'ayyikumul-maftūn(u).

hansınız dəlidir?

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

Şübhəsiz ki, Rəbbin Onun yolundan azanları ən yaxşı bilir və doğru yola yönələnləri də ən yaxşı bilən Odur.

فَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِيْنَ

falā tuṭi‘il-mukażżibīn(a).

Buna görə də (Allahın ayələrini) təkzib edənlərə itaət etmə.

وَدُّوْا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُوْنَۚ

waddū lau tudhinu fayudhinūn(a).

Onlar sizin mülayim olmağınızı istəyirlər, onlar da (sizin də) mülayim olacaqlar.

وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَّهِيْنٍۙ

wa lā tuṭi‘ kulla ḥallāfim mahīn(in).

Və and içməyi və təhqir etməyi sevən heç kimə itaət etmə,

هَمَّازٍ مَّشَّاۤءٍۢ بِنَمِيْمٍۙ

hammāzim masysyā'im binamīm(in).

tənqid etməyi sevir, getdikcə böhtan yayan,

مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ

mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).

bütün yaxşılıqlara mane olan, həddi aşan və günahlarla dolu olan,

عُتُلٍّۢ بَعْدَ ذٰلِكَ زَنِيْمٍۙ

‘utullim ba‘da żālika zanīm(in).

zorakı xarakterə malik olan, bununla yanaşı, cinayətləri ilə də məşhur olan,

اَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَّبَنِيْنَۗ

an kāna żā māliw wa banīn(a).

çünki o, varlıdır və çoxlu övladı var.

اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَۗ

iżā tutlā ‘alaihi āyātunā qāla asāṭīrul-awwalīn(a).

Ayələrimiz ona oxunduğu zaman o: "(Bunlar) qədimlərin əfsanələridir!" - dedi.

سَنَسِمُهٗ عَلَى الْخُرْطُوْمِ

sanasimuhū ‘alal-khurṭūm(i).

Sonra (onun) gövdəsinə bir işarə qoyacağıq.

اِنَّا بَلَوْنٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِۚ اِذْ اَقْسَمُوْا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِيْنَۙ

innā balaunāhum kamā balaunā aṣḥābal-jannah(ti), iż aqsamū layaṣrimunnahā muṣbiḥīn(a).

Həqiqətən, Biz onları (Məkkə müşriklərini) səhər tezdən (məhsulu) mütləq biçəcəklərinə and içdikləri zaman bağ sahiblərini sınadığımız kimi sınadıq.

وَلَا يَسْتَثْنُوْنَ

wa lā yastaṡnūn(a).

amma onlar əsirgəmədilər ("İnşaAllah" deyərək).

فَطَافَ عَلَيْهَا طَاۤىِٕفٌ مِّنْ رَّبِّكَ وَهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَ

fa ṭāfa ‘alaihā ṭā'ifum mir rabbika wa hum nā'imūn(a).

Onlar yatarkən Rəbbindən bağa bir bəla gəldi.

فَاَصْبَحَتْ كَالصَّرِيْمِۙ

fa aṣbaḥat kaṣ-ṣarīm(i).

Beləliklə, bağ qaranlıq bir gecə kimi qaraldı,

فَتَنَادَوْا مُصْبِحِيْنَۙ

fa tanādau muṣbiḥīn(a).

sonra səhər tezdən bir-birlərini çağırdılar.

اَنِ اغْدُوْا عَلٰى حَرْثِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰرِمِيْنَ

anigdū ‘alā ḥarṡikum in kuntum ṣārimīn(a).

"Məhsul yığmaq istəyirsinizsə, səhər tezdən bağınıza gedin."

فَانْطَلَقُوْا وَهُمْ يَتَخَافَتُوْنَۙ

fanṭalaqū wa hum yatakhāfatūn(a).

Beləliklə, pıçıldaşaraq yola düşdülər.

اَنْ لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِّسْكِيْنٌۙ

allā yadkhulannahal-yauma ‘alaikum miskīn(un).

"Bu gün bağınıza heç bir kasıbın girməsinə icazə verməyin."

وَّغَدَوْا عَلٰى حَرْدٍ قٰدِرِيْنَ

wa gadau ‘alā ḥardin qādirīn(a).

Və onlar (kömək etməyə) gücü çatdıqları halda, (kasıblara) mane olmaq niyyəti ilə səhər tezdən yola düşdülər.

فَلَمَّا رَاَوْهَا قَالُوْٓا اِنَّا لَضَاۤلُّوْنَۙ

falammā ra'auhā qālū innā laḍāllūn(a).

Onlar bağı gördükdə dedilər: “Həqiqətən də, biz, doğrudan da, azmış bir qövmük.

بَلْ نَحْنُ مَحْرُوْمُوْنَ

bal naḥnu maḥrūmūn(a).

hətta heç nə əldə etməsək belə,"

قَالَ اَوْسَطُهُمْ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُوْنَ

qāla ausaṭuhum alam aqul lakum lau lā tusabbiḥūn(a).

Onların ən ağıllısı dedi: “Sizə demədimmi ki, niyə (Rəbbinizi) tərifləmirsiniz?”

قَالُوْا سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū subḥāna rabbinā innā kunnā ẓālimīn(a).

Onlar dedilər: "Rəbbimiz pakdır, həqiqətən də biz zalım bir qövmük."

فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَّتَلَاوَمُوْنَ

fa'aqbala ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍiy yatalāwamūn(a).

Sonra bir-birinin üzünə baxıb bir-birini günahlandırırlar.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا طٰغِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ṭāgīn(a).

Onlar dedilər: “Vay halımıza! Həqiqətən, biz həddi aşan bir qövmük”.

عَسٰى رَبُّنَآ اَنْ يُّبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَآ اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا رٰغِبُوْنَ

‘asā rabbunā ay yubdilanā khairam minhā innā ilā rabbinā rāgibūn(a).

"Ümid edirik ki, Allah bizi bundan daha yaxşı bir (bağla) əvəz edəcək. Həqiqətən, biz Allahımızdan bağışlanma diləyirik."

كَذٰلِكَ الْعَذَابُۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

każālikal-‘ażāb(u), wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

(Dünyadakı) əzab belədir. Kaş bilsəydilər, axirət əzabı daha böyük olardı.

اِنَّ لِلْمُتَّقِيْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

inna lil-muttaqīna ‘inda rabbihim jannātin-na‘īm(i).

Həqiqətən, təqvalılar üçün Rəbbi yanında nemətlərlə dolu cənnətlər (nəsib olar).

اَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِيْنَ كَالْمُجْرِمِيْنَۗ

afanaj‘alul-muslimīna kal-mujrimīn(a).

Müsəlmanlara günahkar (kafir) kimi davranmalıyıqmı?

مَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَۚ

mā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

Niyə (bunu) etdin? Qərarları necə verirsən?

اَمْ لَكُمْ كِتٰبٌ فِيْهِ تَدْرُسُوْنَۙ

am lakum kitābun fīhi tadrusūn(a).

Yoxsa (Allah tərəfindən nazil edilmiş) və onu öyrəndiyiniz bir kitabınız varmı?

اِنَّ لَكُمْ فِيْهِ لَمَا تَخَيَّرُوْنَۚ

inna lakum fīhi lamā takhayyarūn(a).

Əslində, içindəki hər şeyi seçə bilərsiniz.

اَمْ لَكُمْ اَيْمَانٌ عَلَيْنَا بَالِغَةٌ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۙ اِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُوْنَۚ

am lakum aimānun ‘alainā bāligatun ilā yaumil-qiyāmah(ti), inna lakum lamā taḥkumūn(a).

Yoxsa (istədiyiniz kimi) hökm verə bilməyiniz üçün Bizdən qiyamət gününə qədər qüvvədə qalacaq (vədlərlə möhkəmləndirilmiş) andlar almısınız?

سَلْهُمْ اَيُّهُمْ بِذٰلِكَ زَعِيْمٌۚ

salhum ayyuhum biżālika za‘īm(un).

Onlardan soruş: "(Qəbul edilən qərara) görə onlardan hansı məsuldur?"

اَمْ لَهُمْ شُرَكَاۤءُۚ فَلْيَأْتُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ اِنْ كَانُوْا صٰدِقِيْنَ

am lahum syurakā'(u), falya'tū bisyurakā'ihim in kānū ṣādiqīn(a).

Yoxsa onların müttəfiqləri varmı? Əgər onlar həqiqi insanlardırsa, qoy müttəfiqlərini gətirsinlər.

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَّيُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُوْدِ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَۙ

yauma yuksyafu ‘an sāqiw wa yud‘auna ilas-sujūdi falā yastaṭī‘ūn(a).

(Yadınıza salın) o günü ki, buzovlar aşkar edilib səcdəyə çağırılırdılar, sonra isə səcdə edə bilməzlər.

خَاشِعَةً اَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗوَقَدْ كَانُوْا يُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُوْدِ وَهُمْ سٰلِمُوْنَ

khāsyi‘atan abṣāruhum tarhaquhum żillah(tun), wa qad kānū yud‘auna ilas-sujūdi wa hum sālimun(a).

Onların baxışları zillətlə dolu idi. Halbuki əvvəllər (dünyada) sağlam ikən səcdəyə çağırılırdılar (lakin səcdəyə çağırılmırdılar).

فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِۗ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fażarnī wa may yukażżibu bihāżal-ḥadīṡi sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Onu (bunu) və bu sözləri (Quranı) təkzib edənləri Mənə burax. Sonra onları bilmədikləri bir istiqamətdən tədricən cəzalandıracağıq.

وَاُمْلِيْ لَهُمْۗ اِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

və Mən onlara bir müddət verdim. Həqiqətən, Mənim planım çox möhkəmdir.

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِّنْ مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُوْنَۚ

am tas'aluhum ajran fahum mim magramim muṡqalūn(a).

Yoxsa sən onlardan bir mükafat istəyirsən və onlar da borc yükü altındadırlar?

اَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُوْنَ

am ‘indahumul-gaibu fahum yaktubūn(a).

Yoxsa onlar qeybi bilirlər, sonra da onu yazırlar?

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوْتِۘ اِذْ نَادٰى وَهُوَ مَكْظُوْمٌۗ

faṣbir liḥukmi rabbika wa lā takun kaṣāḥibil-ḥūt(i), iż nādā wa huwa makẓūm(un).

Buna görə də Rəbbinin hökmlərinə səbir et və balığın qarnında kədərli bir qəlblə dua edən (Yunus) kimi olma.

لَوْلَآ اَنْ تَدٰرَكَهٗ نِعْمَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ لَنُبِذَ بِالْعَرَاۤءِ وَهُوَ مَذْمُوْمٌ

lau lā an tadārakahū ni‘matum mir rabbihī lanubiża bil-‘arā'i wa huwa mażmūm(un).

Əgər o, dərhal Rəbbindən lütf görməsə, mütləq rüsvayçılıq içində quraq torpağa atılacaq.

فَاجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَجَعَلَهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

fajtabāhu rabbuhū faja‘alahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Sonra Rəbbi onu seçdi və salehlərdən etdi.

وَاِنْ يَّكَادُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَيُزْلِقُوْنَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُوْلُوْنَ اِنَّهٗ لَمَجْنُوْنٌ ۘ

wa iy yakādul-lażīna kafarū layuzliqūnaka bi'abṣārihim lammā sami‘uż żikra wa yaqūlūna innahū lamajnūn(un).

Həqiqətən, kafirlər Quranı eşidəndə az qala səni gözləri ilə büdrədəcəklər və: "O, həqiqətən də, dəlidir!" - deyəcəklər.

وَمَا هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Halbuki (Quran) bütün təbiət üçün bir xəbərdarlıqdan başqa bir şey deyil.