طٰهٰ ۚ

Ṭāhā.

Taha

مَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لِتَشْقٰٓى ۙ

mā anzalnā ‘alaikal-qur'āna litasyqā.

(Ya Peyğəmbər!) Biz bu Quranı sənə əziyyətə düşməyin üçün nazil etmədik;

اِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۙ

illā tażkiratal limay yakhsyā.

lakin (Allahdan) qorxanlar üçün bir xəbərdarlıq olaraq,

تَنْزِيْلًا مِّمَّنْ خَلَقَ الْاَرْضَ وَالسَّمٰوٰتِ الْعُلٰى ۗ

tanzīlam mimman khalaqal-arḍa was-samāwātil-‘ulā.

yeri və uca göyləri yaradan (Allahdan) nazil olub,

اَلرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوٰى

ar- raḥmānu ‘alal-‘arsyistawā.

(yəni) Ərşin üzərində yerləşən Rəhman Allah.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرٰى

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa mā bainahumā wa mā taḥtaṡ-ṡarā.

Göylərdə, yerdə, onların arasında və torpağın altında nə varsa, Ona məxsusdur.

وَاِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَاِنَّهٗ يَعْلَمُ السِّرَّ وَاَخْفٰى

wa in tajhar bil-qauli fa innahū ya‘lamus-sirra wa akhfā.

Əgər ucadan danışsan, şübhəsiz ki, O, sirri və daha gizli olanı bilir.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى

allāhu lā ilāha illā huw(a), lahul-asmā'ul-ḥusnā.

(O) ən gözəl adlara malik olan Allahdır, Ondan başqa heç bir tanrı yoxdur.

وَهَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى ۘ

wa hal atāka ḥadīṡu mūsā.

Musanın hekayəsi sənə çatdımı?

اِذْ رَاٰ نَارًا فَقَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِقَبَسٍ اَوْ اَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

iż ra'ā nāran fa qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā biqabasin au ajidu ‘alan-nāri hudā(n).

(Musa) odu gördükdə ailəsinə dedi: "(Burada) dayanın. Mən odu görürəm. Ümid edirəm ki, sizə bir az alov gətirə bilərəm, yaxud odun yerini müəyyən etmək üçün bir yol göstərə bilərəm."

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

Musa (alov yanına) gəldikdə ona belə bir nida gəldi: “Ey Musa!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

Həqiqətən, Mən sənin Tanrınam, ona görə də iki lənətindən əl çək. Çünki sən, həqiqətən də, müqəddəs vadidə, Tuvadasan.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

Mən səni seçdim, ona görə də (sənə) vəhy olunacaq şeyləri dinlə.

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

Həqiqətən, Mən Allaham, Məndən başqa heç bir tanrı yoxdur. Mənə ibadət et və Məni xatırlamaq üçün namaz qıl.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

Həqiqətən, o Saat gələcək, Mən onu gizli saxlayacağam ki, hər kəs qazandığı əməlin əvəzini alsın.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

Buna görə də ona inanmayan və sizi məhv edən nəfslərinə uyan insanlar sizi (Qiyamət günündən) çəkindirməsinlər."

وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.

"Sağ əlindəki nədir, ey Musa?"

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

(Musa) dedi: “Bu mənim əsamdır, mən onun üzərində dayanıram və onunla keçilərim üçün (yarpaqları) qoparıram və mənim üçün daha çox fayda var”.

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

(Allah) dedi: "Onu at, ey Musa!"

فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى

fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.

(Musa) əsanı atdı və o, birdən sürətlə sürünən bir ilana çevrildi.

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

(Allah) dedi: "Onu tut və qorxma, Biz onu əvvəlki halına qaytaracağıq."

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

Əlini qoltuğunun altına qoy ki, əlin heç bir qüsursuz, başqa bir möcüzə kimi ağappaq (parlaq) çıxsın.

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

ki, sənə böyük möcüzələrimizdən bəzisini göstərək,

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Fironun yanına gedin, o, həqiqətən də həddi aşmışdır.

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِيْ صَدْرِيْ ۙ

qāla rabbisyraḥ lī ṣadrī.

(Musa) dedi: “Ey Rəbbim, sinəmi genişləndir.

وَيَسِّرْ لِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa yassir lī amrī.

və işlərimi asanlaşdır,

وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّنْ لِّسَانِيْ ۙ

waḥlul ‘uqdatam mil lisānī.

Dilimdəki sərtliyi aradan qaldır,

يَفْقَهُوْا قَوْلِيْ ۖ

yafqahū qaulī.

sözlərimi başa düşsünlər deyə,

وَاجْعَلْ لِّيْ وَزِيْرًا مِّنْ اَهْلِيْ ۙ

waj‘al lī wazīram min ahlī.

və məni ailəmin xidmətçisi et,

هٰرُوْنَ اَخِى ۙ

hārūna akhī.

(yəni) qardaşım Harun,

اشْدُدْ بِهٖٓ اَزْرِيْ ۙ

usydud bihī azrī.

Onunla gücümü gücləndir,

وَاَشْرِكْهُ فِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa asyrik-hu fī amrī.

və işlərimdə onu bir dost et,

كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيْرًا ۙ

kai nusabbiḥaka kaṡīrā(n).

Səni çox tərifləmək üçün,

وَّنَذْكُرَكَ كَثِيْرًا ۗ

wa nażkuraka kaṡīrā(n).

və Səni çox xatırlayıram,

اِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيْرًا

innaka kunta binā baṣīrā(n).

Həqiqətən, Sən (vəziyyətimizi) görənsən.”

قَالَ قَدْ اُوْتِيْتَ سُؤْلَكَ يٰمُوْسٰى

qāla qad ūtīta su'laka yā mūsā.

O (Allah) dedi: “Həqiqətən də, sənin duan qəbul olundu, ey Musa!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً اُخْرٰىٓ ۙ

wa laqad manannā ‘alaika marratan ukhrā.

Və həqiqətən də, Biz sənə (bundan əvvəl) başqa vaxtlarda da nemət vermişdik.

اِذْ اَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّكَ مَا يُوْحٰىٓ ۙ

iż auḥainā ilā ummika mā yūḥā.

(yəni) anana ilham verən bir şeyi ilham etdiyimiz zaman,

اَنِ اقْذِفِيْهِ فِى التَّابُوْتِ فَاقْذِفِيْهِ فِى الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّيْ وَعَدُوٌّ لَّهٗ ۗوَاَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّيْ ەۚ وَلِتُصْنَعَ عَلٰى عَيْنِيْ ۘ

aniqżifīhi fit-tābūti faqżifīhi fil-yammi falyulqihil-yammu bis-sāḥili ya'khużhu ‘aduwwul lī wa ‘aduwwul lah(ū), wa alqaitu ‘alaika maḥabbatam minnī, wa lituṣna‘a ‘alā ‘ainī.

(Yəni) onu (Musanı) bir sandığa qoy, sonra onu (Nil çayına) at, sonra çayın onu sahilə aparmasına icazə ver, onu düşmənlərim (Firon) və onun düşmənləri tutacaq. Məndən gələn sevgini sənə bəxş etdim və Mənim nəzarətim altında qaldırılasan.

اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى

iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.

(Yəni) bacın (Firon ailəsinə) gedərkən dedi: “Sizə ona baxacaq birini göstərimmi?” Beləliklə, səni anana qaytardıq ki, qəlbi şad olsun və kədərlənməsin. Sən birini öldürdün, sonra səni (böyük çətinliklərdən) xilas etdik və səni bir neçə (çətin) sınaqla sınadıq. Sonra Mədyən əhli arasında bir neçə il yaşadın, sonra ey Musa, təyin olunmuş vaxtda gəldin.

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

Və Mən səni Özümə (peyğəmbər) seçdim.

اِذْهَبْ اَنْتَ وَاَخُوْكَ بِاٰيٰتِيْ وَلَا تَنِيَا فِيْ ذِكْرِيْۚ

iżhab anta wa akhūka bi'āyātī wa lā taniyā fī żikrī.

Sən və qardaşın Mənim möcüzələrimi (göstərdiklərimi) daşıyaraq gedin və Məni zikr etməkdə laqeyd qalmayın.

اِذْهَبَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۚ

iżhabā ilā fir‘auna innahū ṭagā.

İkiniz də Fironun yanına gedin, çünki o, həqiqətən də həddi aşmışdır.

فَقُوْلَا لَهٗ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهٗ يَتَذَكَّرُ اَوْ يَخْشٰى

fa qūlā lahū qaulal layyinal la‘allahū yatażakkaru au yakhsyā.

Onunla (Fironla) yumşaq danışın, bəlkə xəbərdar olar və ya qorxar.

قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى

qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.

Hər ikisi dedi: “Ey Rəbbimiz, həqiqətən də, onun tezliklə bizi əzablandırmasından və ya həddini aşmasından qorxuruq”.

قَالَ لَا تَخَافَآ اِنَّنِيْ مَعَكُمَآ اَسْمَعُ وَاَرٰى

qāla lā takhāfā innanī ma‘akumā asma‘u wa arā.

(Allah) dedi: “Qorxmayın, həqiqətən Mən sizinləyəm, eşidirəm və görürəm.”

فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى

fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.

Beləliklə, siz ikiniz də onun (Fironun) yanına gedib deyin: "Həqiqətən, biz hər ikimiz sənin Rəbbinin elçiləriyik. İsrail oğullarını bizimlə burax və onlara işgəncə vermə. Həqiqətən, biz sənin yanına Rəbbindən (peyğəmbərliyimizə dair) dəlil gətirmişik. Və göstərişlərə əməl edənlərə nicat bəxş edilmişdir."

اِنَّا قَدْ اُوْحِيَ اِلَيْنَآ اَنَّ الْعَذَابَ عَلٰى مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰى

innā qad ūḥiya ilainā annal-‘ażāba ‘alā man każżaba wa tawallā.

Həqiqətən, bizə vəhy olunmuşdur ki, əzab (gətirdiyimiz dinin təlimlərini) inkar edən və üz döndərən (bununla maraqlanmayan) şəxsə veriləcəkdir.”

قَالَ فَمَنْ رَّبُّكُمَا يٰمُوْسٰى

qāla famar rabbukumā yā mūsā.

(Firon) dedi: "Ey Musa, ikinizin də Rəbbi kimdir?"

قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى

qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.

Musa cavab verdi: "Rəbbimiz hər şeyə bir surət verən, sonra da ona doğru yolu göstərən Allahdır."

قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُوْنِ الْاُوْلٰى

qāla famā bālul-qurūnil-ūlā.

O (Firon) dedi: “Bəs qədim insanların vəziyyəti necə idi?”

قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْ فِيْ كِتٰبٍۚ لَا يَضِلُّ رَبِّيْ وَلَا يَنْسَىۖ

qāla ‘ilmuhā ‘inda rabbī fī kitāb(in), lā yaḍillu rabbī wa lā yansā.

Musa dedi: “Bu barədə bilik Rəbbimin yanında, bir kitabdadır (Ləuh Məhfuzhdadır). Rəbbim heç bir xəta etməz və unutmaz;

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(O Allah ki,) yeri sizin üçün məskən etdi, orada sizin üçün yollar saldı və göydən su endirdi.” Sonra Biz onunla (yağış suyu ilə) müxtəlif bitkilər yetişdirdik.

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Yeyin və heyvanlarınızı otarın. Həqiqətən, bunda anlayan bir qövm üçün (Allahın böyüklüyünə dair) dəlillər var.

۞ مِنْهَا خَلَقْنٰكُمْ وَفِيْهَا نُعِيْدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً اُخْرٰى

minhā khalaqnākum wa fīhā nu‘īdukum wa minhā nukhrijukum tāratan ukhrā.

Sizi oradan yaratdıq, ora qaytaracaq və başqa bir vaxtda oradan da çıxardacağıq.

وَلَقَدْ اَرَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَاَبٰى

wa laqad araināhu āyātinā kullahā fa każżaba wa abā.

Biz ona (Firona) bütün (böyük) dəlillərimizi göstərdik, lakin o, onları yalan hesab etdi və (haqqı qəbul etməkdən) çəkindi.

قَالَ اَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ اَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يٰمُوْسٰى

qāla aji'tanā litukhrijanā min arḍinā bisiḥrika yā mūsā.

(Firon) dedi: “Ey Musa, sehrinlə bizi öz torpağımızdan çıxarmağa gəldinmi?”

فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِّثْلِهٖ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَّا نُخْلِفُهٗ نَحْنُ وَلَآ اَنْتَ مَكَانًا سُوًى

fa lana'tiyannaka bisiḥrim miṡlihī faj‘al bainanā wa bainaka mau‘idal lā nukhlifuhū naḥnu wa lā anta makānan suwā(n).

Beləliklə, biz sənə mütləq belə bir sehr gətirəcəyik, ona görə də bizimlə sənin aranda açıq bir yerdə görüşmək üçün bir razılaşma əldə et ki, nə biz, nə də sən açıq bir yerdə pozmayaq.”

قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّيْنَةِ وَاَنْ يُّحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى

qāla mau‘idukum yaumuz-zīnati wa ay yuḥsyaran-nāsu ḍuḥā(n).

O (Musa) dedi: "(Səninlə görüşməyimizin) vaxtı bayram günüdür və insanlar səhər tezdən toplansınlar."

فَتَوَلّٰى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهٗ ثُمَّ اَتٰى

fa tawallā fir‘aunu fa jama‘a kaidahū ṡumma atā.

Firon (oradan) ayrıldı, sonra hiylə qurdu və (təyin olunmuş gündə) geri qayıtdı.

قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍۚ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرٰى

qāla lahum mūsā wailakum lā taftarū ‘alallāhi każiban fa yusḥitakum bi‘ażab(in), wa qad khāba maniftarā.

Musa onlara (sehrbazlara) dedi: "Vay halınıza! Allaha qarşı yalan danışmayın, yoxsa O sizi əzabla məhv edəcək!" Yalan uyduranların ziyanı necə də böyükdür.

فَتَنَازَعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَاَسَرُّوا النَّجْوٰى

fa tanāza‘ū amrahum bainahum wa asarrun-najwā.

Beləliklə, onlar öz işləri barədə mübahisə etdilər və söhbətlərini gizli saxladılar.

قَالُوْٓا اِنْ هٰذٰنِ لَسَاحِرٰنِ يُرِيْدَانِ اَنْ يُّخْرِجٰكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيْقَتِكُمُ الْمُثْلٰى

qālū in hāżāni lasāḥirāni yurīdāni ay yukhrijākum min arḍikum bisiḥrihimā wa yażhabā biṭarīqatikumul-muṡlā.

Onlar (sehrbazlar) dedilər: "Həqiqətən, bu iki nəfər sehrbazdır ki, öz sehrləri ilə səni (Fironu) öz ölkəsindən çıxarmaq və əsas adət-ənənələrini məhv etmək istəyirlər."

فَاَجْمِعُوْا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوْا صَفًّاۚ وَقَدْ اَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلٰى

fa ajmi‘ū kaidakum ṡumma'tū ṣaffā(n), wa qad aflaḥal-yauma manista‘lā.

Bütün hiylələrinizi (sehrlərinizi) toplayın, sonra bir sıra gəlin və həqiqətən də, bu gün qalib gələn şəxs şanslıdır."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَلْقٰى

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna awwala man alqā.

Onlar dedilər: "Ey Musa! (Əvvəlcə) sən atdın, yoxsa biz atdıq?"

قَالَ بَلْ اَلْقُوْاۚ فَاِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ اِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ اَنَّهَا تَسْعٰى

qāla bal alqū, fa iżā ḥibāluhum wa ‘iṣiyyuhum yukhayyalu ilaihi min siḥrihim annahā tas‘ā.

(Musa) dedi: “İstədiyinizi atın!” Birdən sehrləri üzündən onların ipləri və əsaları ona elə gəldi ki, sanki sürətlə sürünür.

فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى

fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.

Musa ürəyində qorxu hiss etdi.

قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى

qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.

Biz dedik: “Qorxma! Həqiqətən, sən qalibsən”.

وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى

wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.

Sağ əlindəkini at, onların düzəltdiklərini udacaq. Onların düzəltdikləri sadəcə bir sehr idi. Sehrbaz haradan gəlirsə gəlsin, qalib gələ bilməz.

فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ هٰرُوْنَ وَمُوْسٰى

fa ulqiyas-saḥaratu sujjadan qālū āmannā birabbi hārūna wa mūsā.

Sonra sehrbazlar səcdə edib dedilər: "Biz Harun və Musanın Tanrısına iman gətirdik".

قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۗ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَۚ فَلَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُصَلِّبَنَّكُمْ فِيْ جُذُوْعِ النَّخْلِۖ وَلَتَعْلَمُنَّ اَيُّنَآ اَشَدُّ عَذَابًا وَّاَبْقٰى

qāla āmantum lahū qabla an āżana lakum, innahū lakabīrukumul-lażī ‘allamakumus-siḥr(a), fa la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfiw wa la'uṣallibannakum fī jużū‘in-nakhl(i), wa lata‘lamunna ayyunā asyaddu ‘ażābaw wa abqā.

(Firon) dedi: “Mən sizə icazə verməmişdən əvvəl ona (Musaya) iman gətirdinizmi? Həqiqətən, o, sizə sehr öyrədən rəhbəriniz idi. Sonra əllərinizi və ayaqlarınızı çarpaz kəsəcəyəm və sizi xurma ağacının dibindən çarpazlayacağam. Həqiqətən, hansımızın daha şiddətli və daha əbədi əzab verdiyini mütləq biləcəksiniz”.

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Onlar (sehrbazlar) dedilər: "Bizə və bizi yaradan Allaha gələn açıq-aydın dəlillərə əsaslanaraq sənə təslim olmayacağıq. Nə qərar vermək istədiyinizi özünüz qərar verin. Əslində, yalnız bu dünya həyatı barədə qərar verə bilərsiniz."

اِنَّآ اٰمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطٰيٰنَا وَمَآ اَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِۗ وَاللّٰهُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

innā āmannā birabbinā liyagfira lanā khaṭāyānā wa mā akrahtanā ‘alaihi minas-siḥr(i), wallāhu khairuw wa abqā.

Biz, həqiqətən də, Allahımıza iman gətirdik ki, O, bizim səhvlərimizi və bizə tətbiq etdiyiniz sehri bağışlasın. Allah daha xeyirli (mükafatı) və daha əbədidir (cəzası).

اِنَّهٗ مَنْ يَّأْتِ رَبَّهٗ مُجْرِمًا فَاِنَّ لَهٗ جَهَنَّمَ ۗ لَا يَمُوْتُ فِيْهَا وَلَا يَحْيٰى

innahū may ya'ti rabbahū mujriman fa inna lahū jahannam(a), lā yamūtu fīhā wa lā yaḥyā.

Həqiqətən, kim Rəbbinin hüzuruna günahkar halda gələrsə, onun üçün cəhənnəm var. O, orada nə öldü (əzabı hiss etməyə davam etdi), nə də yaşadı (tövbə edə bilmədi).

وَمَنْ يَّأْتِهٖ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصّٰلِحٰتِ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الدَّرَجٰتُ الْعُلٰى ۙ

wa may ya'tihī mu'minan qad ‘amilaṣ-ṣāliḥāti fa ulā'ika lahumud-darajātul-‘ulā.

Kim Onun hüzuruna iman gətirib yaxşı əməllər etmiş olsa, onlar yüksək (nəcib) dərəcəyə çatarlar.

جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗوَذٰلِكَ جَزَاۤءُ مَنْ تَزَكّٰى ࣖ

jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'u man tazakkā.

(Yəni) altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları Ədn bağları. Bu, özlərini təmizləyənlərin mükafatıdır.

وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى

wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.

Həqiqətən, Biz Musaya vəhy etdik: "Qullarımla (İsrail oğulları ilə) gecə yola çıx və onlar üçün dənizdə quru bir yol aç. (Yetişməkdən) qorxma və (boğulmaqdan) narahat olma."

فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُوْدِهٖ فَغَشِيَهُمْ مِّنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ ۗ

fa atba‘ahum fir‘aunu bijunūdihī fa gasyiyahum minal-yammi mā gasyiyahum.

Firon və ordusu onları təqib etdi, lakin dəniz dalğaları onları boğdu.

وَاَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهٗ وَمَا هَدٰى

wa aḍalla fir‘aunu qaumahū wa mā hadā.

Firon öz xalqını azdırdı və onlara doğru yol göstərmədi.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ قَدْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوٰعَدْنٰكُمْ جَانِبَ الطُّوْرِ الْاَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى

yā banī isrā'īla qad anjainākum min ‘aduwwikum wa wā‘adnākum jānibaṭ-ṭūril-aimana wa nazzalnā ‘alaikumul-mannā was-salwā.

Ey İsrail oğulları! Həqiqətən, Biz sizi düşmənlərinizdən xilas etdik və sizinlə dağın (Sina dağının) sağ tərəfində namaz qılmaq barədə əhd bağladıq və sizə mann və salva nazil etdik.

كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۙ وَلَا تَطْغَوْا فِيْهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِيْۚ وَمَنْ يَّحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِيْ فَقَدْ هَوٰى

kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa lā taṭgau fīhi fa yaḥilla ‘alaikum gaḍabī, wa may yaḥlil ‘alaihi gaḍabī faqad hawā.

Sizə verdiyimiz ruzilərin təmizindən yeyin və həddi aşmayın ki, qəzəbimə düçar olasınız. Kimə qəzəbim yetişsə, mütləq məhv olacaq.

وَاِنِّيْ لَغَفَّارٌ لِّمَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدٰى

wa innī lagaffārul liman tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan ṡummahtadā.

Həqiqətən, Mən tövbə edənləri, iman gətirənləri və yaxşı işlər görənləri, sonra da doğru yolda olanları bağışlayıram.

۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.

"Ey Musa, niyə qövmündən daha tez gəldin?"

قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى

qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.

(Musa) dedi: "Onlar məni izləyir və mən də Sənə tərəf tələsirəm, ey Rəbbim ki, Sən (məndən) razı qalasan."

قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْۢ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ

qāla fa innā qad fatannā qaumaka mim ba‘dika wa aḍallahumus-sāmiriyy(u).

Allah buyurdu: "Həqiqətən, Biz səndən sonra qövmünü sınağa çəkdik və Samirilər onları yoldan çıxartdılar."

فَرَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًا ەۚ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ەۗ اَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ اَمْ اَرَدْتُّمْ اَنْ يَّحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَخْلَفْتُمْ مَّوْعِدِيْ

fa raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla yā qaumi alam ya‘idkum rabbukum wa‘dan ḥasanā(n), afaṭāla ‘alaikumul-‘ahdu am arattum ay yaḥilla ‘alaikum gaḍabum mir rabbikum fa akhlaftum mau‘idī.

Musa qəzəbli və kədərli halda qövmünün yanına qayıtdı. O dedi: "Ey qövmüm! Məgər Rəbbiniz sizə gözəl bir vəd verməyibmi? Əhd müddəti sizin üçün çox uzundur, yoxsa Allahın qəzəbinin sizə gəlməsini istəyirsiniz? Niyə mənimlə olan əhdi pozdunuz?"

قَالُوْا مَآ اَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلٰكِنَّا حُمِّلْنَآ اَوْزَارًا مِّنْ زِيْنَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنٰهَا فَكَذٰلِكَ اَلْقَى السَّامِرِيُّ ۙ

qālū mā akhlafnā mau‘idaka bimalkinā wa lākinnā ḥummilnā auzāram min zīnatil-qaumi fa qażafnāhā fa każālika alqas-sāmiriyy(u).

Onlar dedilər: “Biz sənin əhdini öz istəyimizlə pozmadıq, lakin (Fironun) qövmünün zinət əşyalarından ağır bir yük daşımalı olduq, sonra onları (oda) atdıq və Samiri də onları atdığı kimi,

فَاَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌ فَقَالُوْا هٰذَآ اِلٰهُكُمْ وَاِلٰهُ مُوْسٰى ەۙ فَنَسِيَ ۗ

fa akhraja lahum ‘ijlan jasadal lahū khuwārun fa qālū hāżā ilāhukum wa ilāhu mūsā, fa nasiy(a).

Sonra (Samiri) onlar üçün bədəni və səsi olan bir buzov heykəli çıxartdı. Onlar dedilər: "Bu sizin və Musanın tanrısıdır, lakin o (Musa) unutmuşdur".

اَفَلَا يَرَوْنَ اَلَّا يَرْجِعُ اِلَيْهِمْ قَوْلًا ەۙ وَّلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ࣖ

afalā yarauna allā yarji‘u ilaihim qaulā(n), wa lā yamliku lahum ḍarraw wa lā naf‘ā(n).

Məgər onlar (buzov heykəlinin) onlara cavab verə bilmədiyini, zərər verə və ya fayda verə bilmədiyini görməyiblərmi?

وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هٰرُوْنُ مِنْ قَبْلُ يٰقَوْمِ اِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهٖۚ وَاِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمٰنُ فَاتَّبِعُوْنِيْ وَاَطِيْعُوْٓا اَمْرِيْ

wa laqad qāla lahum hārūnu min qablu yā qaumi innamā futintum bih(ī), wa inna rabbakumur-raḥmānu fattabi‘ūnī wa aṭī‘ū amrī.

Harun bundan əvvəl onlara belə demişdi: "Ey qövmüm! Sizə (buzov heykəli ilə) yalnız bir sınaq verildi. Həqiqətən, Rəbbiniz (Allah) Rəhmlidir. Mənə tabe olun və əmrlərimə itaət edin."

قَالُوْا لَنْ نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عٰكِفِيْنَ حَتّٰى يَرْجِعَ اِلَيْنَا مُوْسٰى

qālū lan nabraḥa ‘alaihi ‘ākifīna ḥattā yarji‘a ilainā mūsā.

Onlar cavab verdilər: "Musa yanımıza qayıdana qədər biz oradan ayrılmayacağıq (və ona (buzov heykəlinə) ibadət etməyə davam etməyəcəyik".

قَالَ يٰهٰرُوْنُ مَا مَنَعَكَ اِذْ رَاَيْتَهُمْ ضَلُّوْٓا ۙ

qāla yā hārūnu mā mana‘aka iż ra'aitahum ḍallū.

(Musa) dedi: "Ey Harun! Onların azdıqlarını gördüyün zaman səni mane olan nədir?"

اَلَّا تَتَّبِعَنِۗ اَفَعَصَيْتَ اَمْرِيْ

allā tattabi‘an(i), afa ‘aṣaita amrī.

(deməli) mənə tabe olmursan? (Qəsdən) əmrimə itaətsizlik etdinmi?”

قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِيْ وَلَا بِرَأْسِيْۚ اِنِّيْ خَشِيْتُ اَنْ تَقُوْلَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِيْ

qāla yabna'umma lā ta'khuż biliḥyatī wa lā bira'sī, innī khasyītu an taqūla farraqta baina banī isrā'īla wa lam tarqub qaulī.

O (Harun) cavab verdi: "Ey anamın oğlu! Saqqalıma və başıma toxunma. Həqiqətən qorxuram ki, (mənə) deyəcəksən: "Bəni İsraili parçaladın və mənim əmrimi yerinə yetirmədin."

قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يٰسَامِرِيُّ

qāla famā khaṭbuka yā sāmiriyy(u).

(Musa) dedi: "Ey Samiri, səni (bunu etməyə) nə vadar etdi?"

قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوْا بِهٖ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ اَثَرِ الرَّسُوْلِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذٰلِكَ سَوَّلَتْ لِيْ نَفْسِيْ

qāla baṣurtu bimā lam yabṣurū bihī fa qabaḍtu qabḍatam min aṡarir-rasūli fa nabażtuhā wa każālika sawwalat lī nafsī.

O (Samiri) cavab verdi: “Mən onların bilmədiyi bir şeyi bilirəm. Mən də elçinin addımlarından bir ovuc torpaq götürüb (oda) atdım və nəfsim məni valeh etdi”.

قَالَ فَاذْهَبْ فَاِنَّ لَكَ فِى الْحَيٰوةِ اَنْ تَقُوْلَ لَا مِسَاسَۖ وَاِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَّنْ تُخْلَفَهٗۚ وَانْظُرْ اِلٰٓى اِلٰهِكَ الَّذِيْ ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۗ لَنُحَرِّقَنَّهٗ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهٗ فِى الْيَمِّ نَسْفًا

qāla fażhab fa inna laka fil-ḥayāti an taqūla lā misās(a), wa inna laka mau‘idal lan tukhlafah(ū), wanẓur ilā ilāhikal-lażī ẓalta ‘alaihi ‘ākifā(n), lanuḥarriqannahū ṡumma lanansifannahū fil-yammi nasfā(n).

(Musa) dedi: “Get! Həqiqətən də, həyatda (bu dünyada) sən yalnız “Mənə toxunma” deyə bilərsən. Və (axirətdə) vəd edilmiş əzabı mütləq alacaqsan, ondan qaça bilməyəcəyin və hələ də ibadət etdiyin tanrına bax. Biz onu mütləq yandıracaq, sonra isə (külünü) dənizə (səpələnib) səpələyəcəyik.”

اِنَّمَآ اِلٰهُكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا

innamā ilāhukumullāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), wasi‘a kulla syai'in ‘ilmā(n).

Həqiqətən, sizin tanrınız yalnız Allahdır, Ondan başqa tanrı yoxdur. Onun elmi hər şeyi əhatə edir.”

كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ

każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).

(Ya Peyğəmbər!) Keçmişdə olub-keçmiş qövmlərin hekayələrini sənə belə danışırıq. Həqiqətən, Biz sənə Öz tərəfimizdən xəbərdarlıq edən bir kitab (Quran) vermişik.

مَنْ اَعْرَضَ عَنْهُ فَاِنَّهٗ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وِزْرًا

man a‘raḍa ‘anhu fa innahū yaḥmilu yaumal-qiyāmati wizrā(n).

Kim ondan (Qurandan) üz döndərsə, şübhəsiz ki, Qiyamət günü ağır bir yük daşıyacaq.

خٰلِدِيْنَ فِيْهِ ۗوَسَاۤءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ حِمْلًاۙ

khālidīna fīh(i), wa sā'a lahum yaumal-qiyāmati ḥimlā(n).

onlar bu vəziyyətdə qalırlar. Qiyamət günü günahların yükü onlar üçün dəhşətli olacaq.

يَّوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ زُرْقًا ۖ

yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri wa naḥsyurul-mujrimīna yauma'iżin zurqā(n).

(Qiyamət günü) sur (ikinci dəfə) çalınacaq və həmin gün günahkarları kədərli (üzləri göyərmiş) halda bir yerə toplayacağıq.

يَّتَخَافَتُوْنَ بَيْنَهُمْ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا عَشْرًا

yatakhāfatūna bainahum il labiṡtum illā ‘asyrā(n).

Onlar bir-birlərinə pıçıldaşdılar: “(Dünyada) on gündən artıq qalmayacaqsınız”.

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ اِذْ يَقُوْلُ اَمْثَلُهُمْ طَرِيْقَةً اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا يَوْمًا ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna iż yaqūlu amṡaluhum ṭarīqatan il labiṡtum illā yaumā(n).

Ən dürüst adam: "(Dünyada) bir gündən artıq qalmadınız!" - dedikdə, Biz onların nə deyəcəklərini ən yaxşı bilirik.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ

wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).

(Ya Rəsulum!) Səndən dağlar haqqında soruşurlar. De: “Rəbbim onları (Qiyamət günü) mümkün qədər məhv edəcək.

فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا ۙ

fa yażaruhā qā‘an ṣafṣafā(n).

Sonra O, (əvvəlki dağları) tamamilə yerlə-yeksan edəcək,

لَّا تَرٰى فِيْهَا عِوَجًا وَّلَآ اَمْتًا ۗ

lā tarā fīhā ‘iwajaw wa lā amtā(n).

(beləliklə) artıq orada alçaq və yüksək yerlər görməyəcəksiniz.”

يَوْمَىِٕذٍ يَّتَّبِعُوْنَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهٗ ۚوَخَشَعَتِ الْاَصْوَاتُ لِلرَّحْمٰنِ فَلَا تَسْمَعُ اِلَّا هَمْسًا

yauma'iżiy yattabi‘ūnad-dā‘iya lā ‘iwaja lah(ū), wa khasya‘atil-aṣwātu lir-raḥmāni falā tasma‘u illā hamsā(n).

O gün onlar (mələyin) çağırışına (çağırışına) arxa çevirmədən (təkzib etmədən) tabe oldular və bütün səslər Rəhmli Allaha səcdə edir, ona görə də eşitdiyiniz hər şey pıçıltılardır.

يَوْمَىِٕذٍ لَّا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَرَضِيَ لَهٗ قَوْلًا

yauma'iżil lā tanfa‘usy-syafā‘atu illā man ażina lahur-raḥmānu wa raḍiya lahū qaulā(n).

O gün Rəhman Allahın izin verdiyi və sözlərini bəyəndiyi kəslərdən başqa heç bir şəfaətin faydası yoxdur.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).

O (Allah) onların qarşısındakıları (baş verəcəkləri) və arxasındakıları (artıq baş vermişləri) bilir, halbuki onların biliyi Onun biliyini əhatə edə bilməz.

۞ وَعَنَتِ الْوُجُوْهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّوْمِۗ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا

wa ‘anatil-wujūhu lil-ḥayyil-qayyūm(i), wa qad khāba man ḥamala ẓulmā(n).

Və bütün üzlər Diri və Tək olan (Allahın) qarşısında əyilmişdir. Bu, haqsızlıq edən insanlar üçün həqiqətən də bir itkidir.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخٰفُ ظُلْمًا وَّلَا هَضْمًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā yakhāfu ẓulmaw wa lā haḍmā(n).

Mömin ikən yaxşı işlər görən şəxs nə haqsızlıqdan, nə də haqlarının azalmasından qorxar.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا وَّصَرَّفْنَا فِيْهِ مِنَ الْوَعِيْدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ اَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا

wa każālika anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyaw wa ṣarrafnā fīhi minal-wa‘īdi la‘allahum yattaqūna au yuḥdiṡu lahum żikrā(n).

Beləliklə, Biz Quranı ərəb dilində nazil etdik və orada təhdidlərin bəzilərini dəfələrlə izah etdik ki, bəlkə təqvalı olsunlar və ya bu, onlar üçün bir öyüd-nəsihət olsun.

فَتَعٰلَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْاٰنِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّقْضٰٓى اِلَيْكَ وَحْيُهٗ ۖوَقُلْ رَّبِّ زِدْنِيْ عِلْمًا

fa ta‘ālallāhul-malikul-ḥaqq(u), wa lā ta‘jal bil-qur'āni min qabli ay yuqḍā ilaika waḥyuh(ū), wa qur rabbi zidnī ‘ilmā(n).

Beləliklə, ən uca Allah, həqiqi və həqiqi Hökmdardır. (Ya Məhəmməd!) Quran sənə vəhy olunmamışdan əvvəl onu tələsik oxuma və: "Ey Rəbbim, elmimi artır!" - demə.

وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ

wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).

Həqiqətən də, bundan əvvəl Adəmə (ə) əmr etmişdik, lakin o, unutdu və Biz onda güclü bir iradə görmədik.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَ اَبٰى ۗ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīsa abā.

Və (xatırla ki) o zaman mələklərə: "Adəmə səcdə edin!" - demişdik. Şeytandan başqa hamısı səcdə etdi. O, imtina etdi.

فَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اِنَّ هٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقٰى

fa qulnā yā ādamu inna hāżā ‘aduwwul laka wa lizaujika falā yukhrijannakumā minal-jannati fa tasyqā.

Biz dedik: “Ey Adəm! Həqiqətən, bu (Şeytan) sənin və zövcənin düşmənidir. O sizi Cənnətdən çıxartmasın, yoxsa bədbəxt olarsan.”

اِنَّ لَكَ اَلَّا تَجُوْعَ فِيْهَا وَلَا تَعْرٰى ۙ

inna laka allā tajū‘a fīhā wa lā ta‘rā.

Həqiqətən, orada sənin üçün (zəmanət) var, nə acından öləcəksən, nə də çılpaq qalacaqsan.

وَاَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا فِيْهَا وَلَا تَضْحٰى

wa annaka lā taẓma'u fīhā wa lā taḍḥā.

Həqiqətən də, orada susuzluq hiss etməyəcəksən və günəşin istisi səni vurmayacaq."

فَوَسْوَسَ اِلَيْهِ الشَّيْطٰنُ قَالَ يٰٓاٰدَمُ هَلْ اَدُلُّكَ عَلٰى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلٰى

fa waswasa ilaihisy-syaiṭānu qāla yā ādamu hal adulluka ‘alā syajaratil-khuldi wa mulkil lā yablā.

Şeytan ona (pis fikirlər) pıçıldayıb dedi: "Ey Adəm! Sənə ölümsüzlük ağacını (xuldi) və məhv olmayacaq səltənəti göstərimmi?"

فَاَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۚ وَعَصٰىٓ اٰدَمُ رَبَّهٗ فَغَوٰى ۖ

fa akalā minhā fa badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa ‘aṣā ādamu rabbahū fa gawā.

Sonra hər ikisi ondan yedilər və ayıb yerləri özlərinə göründü və onu Cənnətin yarpaqları ilə örtməyə başladılar. Adəm Rəbbinə asi oldu və yolunu azdı.

ثُمَّ اجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدٰى

Ṡummajtabāhu rabbuhū fa tāba ‘alaihi wa hadā.

Sonra Rəbbi onu seçdi, tövbəsini qəbul etdi və ona doğru yolu göstərdi.

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى

qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.

O (Allah) buyurdu: "Bir-birinizə düşmən olaraq Cənnətdən birlikdə yerə enin. Əgər Məndən sizə doğru yol göstəricisi gəlsə, (bilin ki) hər kəs Mənim doğru yolumu izləyərək nə yolunu azar, nə də ona zərər dəyər."

وَمَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِيْ فَاِنَّ لَهٗ مَعِيْشَةً ضَنْكًا وَّنَحْشُرُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَعْمٰى

wa man a‘raḍa ‘an żikrī fa inna lahū ma‘īsyatan ḍankaw wa naḥsyuruhū yaumal-qiyāmati a‘mā.

Kim Mənim xəbərdarlığımdan üz döndərsə, şübhəsiz ki, onun güzəranı dar olacaq və Biz onu Qiyamət günü kor kimi məhşərə gətirəcəyik."

قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِيْٓ اَعْمٰى وَقَدْ كُنْتُ بَصِيْرًا

qāla rabbi lima ḥasyartanī a‘mā wa qad kuntu baṣīrā(n).

O dedi: "Ey Rəbbim, əvvəllər görürdümsə, niyə məni kor etdin?"

قَالَ كَذٰلِكَ اَتَتْكَ اٰيٰتُنَا فَنَسِيْتَهَاۚ وَكَذٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسٰى

qāla każālika atatka āyātunā fa nasītahā, wa każālikal-yauma tunsā.

(Allah) dedi: "Bundan əvvəl sənə ayələrimiz gəlmişdi, sən isə onları görməzdən gəlirdin, bu gün də sən görməzdən gəlirsən."

وَكَذٰلِكَ نَجْزِيْ مَنْ اَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْۢ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَدُّ وَاَبْقٰى

wa każālika najzī man asrafa wa lam yu'mim bi'āyāti rabbih(ī), wa la‘ażābul-ākhirati asyaddu wa abqā.

Biz həddi aşanları və Rəbbinin ayələrinə inanmayanları belə mükafatlandırırıq. Həqiqətən, axirət əzabı daha ağır və daha əbədidir.

اَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

afalam yahdi lahum kam ahlaknā qablahum minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyātil li'ulin nuhā.

Məgər onlardan əvvəl neçə-neçə nəsilləri məhv etməyimiz onlar üçün bir dəlil deyilmi? Halbuki onlar öz yurdlarından keçib getmişdilər. Həqiqətən, bunda ağıl sahibləri üçün (Allahın qüdrətinə dair) dəlillər var.

وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَّاَجَلٌ مُّسَمًّى ۗ

wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika lakāna lizāmaw wa ajalum musammā(n).

Əgər Rəbbindən əvvəlcədən bir hökm və (ölüm üçün) müəyyən bir vaxt olmasaydı, şübhəsiz ki, onlara (əzab) yetişərdi.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوْبِهَا ۚوَمِنْ اٰنَاۤئِ الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَاَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضٰى

faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qabla gurūbihā, wa min ānā'il-laili fa sabbiḥ wa aṭrāfan-nahāri la‘allaka tarḍā.

Onların dediklərinə səbr et və günəş doğmamışdan və batmamışdan əvvəl Rəbbini təriflə və gecə yarısı və günün sonunda da namaz qıl ki, rahat olasan.

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Onlardan bəzilərinə dünya həyatından bir çiçəy kimi verdiyimiz nemətlərə gözünü dikmə ki, onları bununla (nemətlərlə) sınayaq. Sənin Allahının lütfü daha xeyirli və daha əbədidir.

وَأْمُرْ اَهْلَكَ بِالصَّلٰوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَاۗ لَا نَسْـَٔلُكَ رِزْقًاۗ نَحْنُ نَرْزُقُكَۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوٰى

wa'mur ahlaka biṣ-ṣalāti waṣṭabir ‘alaihā, lā nas'aluka rizqā(n), naḥnu narzuquk(a), wal-‘āqibatu lit-taqwā.

Ailənizə namaz qılmağı əmr edin və onları səbirlə yerinə yetirin. Biz sizdən ruzi istəmirik, sizə ruzi verən bizik. Axirətdəki aqibət isə təqvalılar üçündür.

وَقَالُوْا لَوْلَا يَأْتِيْنَا بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْاُوْلٰى

wa qālū lau lā ya'tīnā bi'āyatim mir rabbih(ī), awalam ta'tihim bayyinatu mā fiṣ-ṣuḥufil-ūlā.

Və onlar dedilər: “Nə üçün o, bizə Rəbbindən bir möcüzə (dəlil) gətirmədi?” Məgər onlara əvvəlki kitablarda qeyd olunanların (möcüzələrinin) bənzəri gəlmədimi?

وَلَوْ اَنَّآ اَهْلَكْنٰهُمْ بِعَذَابٍ مِّنْ قَبْلِهٖ لَقَالُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَّذِلَّ وَنَخْزٰى

wa lau annā ahlaknāhum bi‘ażābim min qablihī laqālū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fa nattabi‘a āyātika min qabli an nażilla wa nakhzā.

Əgər Biz onları (Quranın nazil olmasından) əvvəl bir əzabla məhv etsəydik, onlar: "Ey Rəbbimiz, nə üçün bizə bir peyğəmbər göndərmədin ki, zəlil və alçaq olmazdan əvvəl Sənin ayələrinə tabe olaq?" - deyərdilər.

قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوْاۚ فَسَتَعْلَمُوْنَ مَنْ اَصْحٰبُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدٰى ࣖ ۔

qul kullum mutarabbiṣun fa tarabbaṣū, fa sata‘lamūna man aṣḥābuṣ-ṣirāṭis-sawiyyi wa manihtadā.

De ki, "Hər birimiz gözləyirik, siz də gözləyin! Bir gün kimin doğru yolu tutduğunu və kimin doğru yola yönəldiyini biləcəksiniz."