كۤهٰيٰعۤصۤ ۚ

kāf hā yā ‘aīn ṣād.

Kaf Ha Ya 'Ain Shad

ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهٗ زَكَرِيَّا ۚ

Żikru raḥmati rabbika ‘abdahū zakariyyā.

Oxunan şey) Rəbbinin qulu Zəkəriyyaya olan mərhəmətinin izahıdır.

اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ نِدَاۤءً خَفِيًّا

iż nādā rabbahū nidā'an khafiyyā(n).

(yəni) Rəbbinə yumşaq bir səslə dua etdiyi zaman.

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّيْ وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْبًا وَّلَمْ اَكُنْۢ بِدُعَاۤىِٕكَ رَبِّ شَقِيًّا

qāla rabbi innī wahanal-‘aẓmu minnī wasyta‘alar-ra'su syaibaw wa lam akum bidu‘ā'ika rabbi syaqiyyā(n).

O (Zəkəriyya) dedi: “Ey Rəbbim, həqiqətən də sümüklərim zəifləyib, başım ağarıb və Sənə dua etməkdə heç vaxt məyus olmamışam, ey Rəbbim.

وَاِنِّيْ خِفْتُ الْمَوَالِيَ مِنْ وَّرَاۤءِيْ وَكَانَتِ امْرَاَتِيْ عَاقِرًا فَهَبْ لِيْ مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّا ۙ

wa innī khiftul-mawāliya miw warā'ī wa kānatimra'atī ‘āqiran fahab lī mil ladunka waliyyā(n).

Həqiqətən də, mən ölümümdən sonra qohumlarım üçün narahatam və həyat yoldaşım sonsuzdur. Buna görə də Öz tərəfindən mənə bir övlad bəxş et.

يَّرِثُنِيْ وَيَرِثُ مِنْ اٰلِ يَعْقُوْبَ وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا

yariṡunī wa yariṡu min āli ya‘qūba waj‘alhu rabbi raḍiyyā(n).

O, həm mənə, həm də Yaqub nəslinə varis olacaq və onu, ey Rəbbim, mübarəklərdən edəcək.”

يٰزَكَرِيَّآ اِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلٰمِ ِۨاسْمُهٗ يَحْيٰىۙ لَمْ نَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا

yā zakariyyā innā nubasysyiruka bigulāminismuhū yaḥyā, lam naj‘al lahū min qablu samiyyā(n).

(Allah dedi:) “Ey Zəkəriyya! Sənə Yəhya adlı bir oğul müjdəsi veririk. Biz ona əvvəllər heç vaxt belə bir ad verməmişik”.

قَالَ رَبِّ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّكَانَتِ امْرَاَتِيْ عَاقِرًا وَّقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا

qāla rabbi annā yakūnu lī gulāmuw wa kānatimra'atī ‘āqiraw wa qad balagtu minal-kibari ‘itiyyā(n).

(Zəkəriyya) dedi: “Ey Rəbbim, arvadım sonsuz olduğu və mən özüm də qocalığın sonuna çatdığım halda, mənim necə uşağım ola bilər?”

قَالَ كَذٰلِكَۗ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَّقَدْ خَلَقْتُكَ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْـًٔا

qāla każālik(a), qāla rabbuka huwa ‘alayya hayyinuw wa qad khalaqtuka min qablu wa lam taku syai'ā(n).

(Allah) dedi: “Elədir.” Rəbbin dedi: “Bu, Mənim üçün asandır. Həqiqətən, səni bundan əvvəl yaratmışdım, halbuki (o vaxt) sənin heç bir surətin yox idi”.

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِّيْٓ اٰيَةً ۗقَالَ اٰيَتُكَ اَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلٰثَ لَيَالٍ سَوِيًّا

qāla rabbij‘al lī āyah(tan), qāla āyatuka allā tukalliman-nāsa ṡalāṡa layālin sawiyyā(n).

(Zəkəriyya) dedi: “Ey Rəbbim, mənə bir əlamət ver!” (Allah) dedi: “Sənin əlamətin budur ki, sağlam olsan belə, üç gecə insanlarla danışa bilməzsən”.

فَخَرَجَ عَلٰى قَوْمِهٖ مِنَ الْمِحْرَابِ فَاَوْحٰٓى اِلَيْهِمْ اَنْ سَبِّحُوْا بُكْرَةً وَّعَشِيًّا

fa kharaja ‘alā qaumihī minal-miḥrābi fa auḥā ilaihim an sabbiḥū bukrataw wa ‘asyiyyā(n).

Beləliklə, o, mehrabdan öz qövmünün yanına çıxdı, sonra onlara işarə edərək dedi: Səhər və axşam özünü təriflə.

يٰيَحْيٰى خُذِ الْكِتٰبَ بِقُوَّةٍ ۗوَاٰتَيْنٰهُ الْحُكْمَ صَبِيًّاۙ

yā yaḥyā khużil-kitāba biquwwah(tin), wa ātaināhul-ḥukma ṣabiyyā(n).

"Ey Yəhya! Kitabı (Tövratı) ciddi qəbul et." Biz ona (Yəhya) hələ uşaq ikən hikmət verdik.

وَّحَنَانًا مِّنْ لَّدُنَّا وَزَكٰوةً ۗوَكَانَ تَقِيًّا ۙ

wa ḥanānam mil ladunnā wa zakāh(tan), wa kāna taqiyyā(n).

Biz Öz tərəfimizdən (başqalarına qarşı) şəfqət bəxş etdik və (günahlardan) təmizlədik. O, həm də təqvalı bir insandır.

وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا

wa barram biwālidaihi wa lam yakun jabbāran ‘aṣiyyā(n).

və valideynlərinə çox bağlı idi. O, təkəbbürlü (və) itaətsiz bir insan deyildi.

وَسَلٰمٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوْتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا ࣖ

wa salāmun ‘alaihi yauma wulida wa yauma yamūtu wa yauma yub‘aṡu ḥayyā(n).

Doğulduğu, öldüyü və dirildiyi gün ona bərəkət və xeyir-dua olsun.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ مَرْيَمَۘ اِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ اَهْلِهَا مَكَانًا شَرْقِيًّا ۙ

ważkur fil-kitābi maryam(a), iżintabażat min ahlihā makānan syarqiyyā(n).

Kitabda (Quranda) Məryəmin hekayəsini danış. O zaman o, ailəsindən ayrılıb şərqdəki bir yerə (Beytülməkdisə) sürgün edilmişdi.

فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُوْنِهِمْ حِجَابًاۗ فَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهَا رُوْحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا

fattakhażat min dūnihim ḥijābā(n), fa arsalnā ilaihā rūḥanā fa tamaṡṡala lahā basyaran sawiyyā(n).

Sonra (onu) onlardan qorumaq üçün bir pərdə çəkdi; sonra Biz ruhumuzu (Cəbraili) ona göndərdik və o, kamil bir insan surətində onun qarşısında peyda oldu.

قَالَتْ اِنِّيْٓ اَعُوْذُ بِالرَّحْمٰنِ مِنْكَ اِنْ كُنْتَ تَقِيًّا

qālat innī a‘ūżu bir-raḥmāni minka in kunta taqiyyā(n).

Məryəm dedi: "Əgər təqvalı birisənsə, sənə qarşı Rəhmli Allaha sığınıram."

قَالَ اِنَّمَآ اَنَا۠ رَسُوْلُ رَبِّكِۖ لِاَهَبَ لَكِ غُلٰمًا زَكِيًّا

qāla innamā ana rasūlu rabbik(a), li'ahaba laki gulāman zakiyyā(n).

(Cəbrail) dedi: "Həqiqətən, mən sənə yalnız müqəddəs bir oğul hədiyyə etmək üçün Rəbbinin göndərdiyi bir elçiyəm."

قَالَتْ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّلَمْ يَمْسَسْنِيْ بَشَرٌ وَّلَمْ اَكُ بَغِيًّا

qālat annā yakūnu lī gulāmuw wa lam yamsasnī basyaruw wa lam aku bagiyyā(n).

(Məryəm) dedi: “Mənə heç bir kişi toxunmadığı və mən zinakar olmadığım halda, mənim necə oğlum ola bilər?”

قَالَ كَذٰلِكِۚ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌۚ وَلِنَجْعَلَهٗٓ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِّنَّاۚ وَكَانَ اَمْرًا مَّقْضِيًّا

qāla każālik(a), qāla rabbuka huwa ‘alayya hayyin(un), wa linaj‘alahū āyatal lin-nāsi wa raḥmatam minnā, wa kāna amram maqḍiyyā(n).

(Cəbrail) dedi: “Elədir.” Rəbbin dedi: “Bu, Mənim üçün asandır. Biz onu insanlar üçün (Allahın böyüklüyünə) bir möcüzə və Özümüzdən bir mərhəmət olaraq edək. Bu, (artıq) qərar verilmiş bir işdir.”

۞ فَحَمَلَتْهُ فَانْتَبَذَتْ بِهٖ مَكَانًا قَصِيًّا

fa ḥamalathu fantabażat bihī makānan qaṣiyyā(n).

Beləliklə, (Məryəm) hamilə qaldı, sonra isə özünü bətni ilə birlikdə uzaq bir yerə sürgün etdi.

فَاَجَاۤءَهَا الْمَخَاضُ اِلٰى جِذْعِ النَّخْلَةِۚ قَالَتْ يٰلَيْتَنِيْ مِتُّ قَبْلَ هٰذَا وَكُنْتُ نَسْيًا مَّنْسِيًّا

fa ajā'ahal-makhāḍu ilā jiz‘in nakhlah(ti), qālat yā laitanī mittu qabla hāżā wa kuntu nas-yam mansiyyā(n).

Doğuş sancısı onu xurma ağacının dibinə söykənməyə məcbur etdi. (Məryəm) dedi: "Aman Allahım, bundan əvvəl necə də ölmüşdüm və fərqinə varılmayan və unudulmuş biri oldum."

فَنَادٰىهَا مِنْ تَحْتِهَآ اَلَّا تَحْزَنِيْ قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا

fa nādāhā min taḥtihā allā taḥzanī qad ja‘ala rabbuki taḥtaki sariyyā(n).

Beləliklə, (Cəbrail) alçaq bir yerdən ona səsləndi: “Kədərlənmə, həqiqətən də Rəbbin sənin altın altından bir çay axıtmışdır.”

وَهُزِّيْٓ اِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسٰقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا ۖ

wa huzzī ilaiki bijiz‘in-nakhlati tusāqiṭ ‘alaiki ruṭaban janiyyā(n).

Xurma ağacının dibini özünə tərəf silkələ, üstünə yetişmiş xurma tökülsün.

فَكُلِيْ وَاشْرَبِيْ وَقَرِّيْ عَيْنًا ۚفَاِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ اَحَدًاۙ فَقُوْلِيْٓ اِنِّيْ نَذَرْتُ لِلرَّحْمٰنِ صَوْمًا فَلَنْ اُكَلِّمَ الْيَوْمَ اِنْسِيًّا ۚ

fa kulī wasyrabī wa qarrī ‘ainā(n), fa immā tarayinna minal-basyari aḥadā(n), fa qūlī innī nażartu lir-raḥmāni ṣauman falan ukallimal-yauma insiyyā(n).

Ye, iç və əylən. Əgər birini görsən, de: "Həqiqətən, mən Rəhman Allah üçün oruc tutmağı nəzir etmişəm, ona görə də bu gün heç kimlə danışmayacağam".

فَاَتَتْ بِهٖ قَوْمَهَا تَحْمِلُهٗ ۗقَالُوْا يٰمَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْـًٔا فَرِيًّا

fa atat bihī qaumahā taḥmiluh(ū), qālū yā maryamu laqad ji'ti syai'an fariyyā(n).

(Məryəm) onu (körpəni) qucağına alaraq öz tayfasının yanına apardı. Onlar (tayfası) dedilər: “Ey Məryəm! Sən, doğrudan da, çox pis bir iş görmüsən.”

يٰٓاُخْتَ هٰرُوْنَ مَا كَانَ اَبُوْكِ امْرَاَ سَوْءٍ وَّمَا كَانَتْ اُمُّكِ بَغِيًّا ۖ

yā ukhta hārūna kāna abūkimra'a sau'iw wa mā kānat ummuki bagiyyā(n).

Ey Harunun (Məryəmin) bacısı! Atan pis insan deyil, anan da zinakar deyil."

فَاَشَارَتْ اِلَيْهِۗ قَالُوْا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كَانَ فِى الْمَهْدِ صَبِيًّا

fa asyārat ilaīh(i), qālū kaifa nukallimu man kāna fil-mahdi ṣabiyyā(n).

(Məryəm) qızına işarə etdi. Onlar dedilər: “Hələ yelləncəkdə olan kiçik bir uşaqla necə danışacağıq?”

قَالَ اِنِّيْ عَبْدُ اللّٰهِ ۗاٰتٰنِيَ الْكِتٰبَ وَجَعَلَنِيْ نَبِيًّا ۙ

qāla innī ‘abdullāh(i), ātāniyal-kitāba wa ja‘alanī nabiyyā(n).

O (İsa) dedi: “Həqiqətən, mən Allahın quluyam, O, mənə kitab (İncil) verdi və məni peyğəmbər etdi.

وَّجَعَلَنِيْ مُبٰرَكًا اَيْنَ مَا كُنْتُۖ وَاَوْصٰنِيْ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِ مَا دُمْتُ حَيًّا ۖ

wa ja‘alanī mubārakan aina mā kunt(u), wa auṣānī biṣ-ṣalāti waz-zakāti mā dumtu ḥayyā(n).

Harada oluramsa olum, məni mübarək etdi və sağ olduğum müddətcə mənə namaz qılmağı və zəkat verməyi əmr etdi.

وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَتِيْ وَلَمْ يَجْعَلْنِيْ جَبَّارًا شَقِيًّا

wa barram biwālidatī wa lam yaj‘alnī jabbāran syaqiyyā(n).

və anama sadiq idim, məni təkəbbürlü və ya bədbəxt etmədi.

وَالسَّلٰمُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُّ وَيَوْمَ اَمُوْتُ وَيَوْمَ اُبْعَثُ حَيًّا

was-salāmu ‘alayya yauma wulittu wa yauma amūtu wa yauma ub‘aṡu ḥayyā(n).

Doğulduğum gün də, öləcəyim gün də, dirildiləcəyim gün də mənə salam olsun!”

ذٰلِكَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ ۚقَوْلَ الْحَقِّ الَّذِيْ فِيْهِ يَمْتَرُوْنَ

Żālika ‘īsabnu maryam(a), qaulal-ḥaqqil-lażī fīhi yamtarūn(a).

Bu, Məryəm oğlu İsa idi ki, onların şübhə etdiyi doğru sözləri dedi.

مَا كَانَ لِلّٰهِ اَنْ يَّتَّخِذَ مِنْ وَّلَدٍ سُبْحٰنَهٗ ۗاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ۗ

mā kāna lillāhi ay yattakhiża miw waladin subḥānah(ū), iżā qaḍā amran fa innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

Allaha övlad sahibi olmaq yaraşmaz. O, pakdır, müqəddəsdir. Bir şeyi yaratmaq istədikdə, ona sadəcə: "Ol!" deyir. O, elə də olur.

وَاِنَّ اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ ۗهٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

wa innallāha rabbī wa rabbukum fa‘budūh(u), hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

(İsa dedi:) "Şübhəsiz ki, Allah mənim də, sizin də Rəbbinizdir. Ona ibadət edin. Bu, doğru yoldur."

فَاخْتَلَفَ الْاَحْزَابُ مِنْۢ بَيْنِهِمْۚ فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ مَّشْهَدِ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

fakhtalafal-aḥzābu mim bainihim, fa wailul lil-lażīna kafarū mim masyhadi yaumin ‘aẓīm(in).

Beləliklə, onların (yəhudi və xristianların) arasında olan qruplar ixtilafa düşdülər. Böyük günü gördükləri zaman kafirlərin vay halına!

اَسْمِعْ بِهِمْ وَاَبْصِرْۙ يَوْمَ يَأْتُوْنَنَا لٰكِنِ الظّٰلِمُوْنَ الْيَوْمَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

asmi‘ bihim wa abṣir, yauma ya'tūnanā lākiniẓ-ẓālimūnal-yauma fī ḍalālim mubīn(in).

Onlar Bizim hüzurumuza gəldikləri gün necə də iti eşitmələri və necə də aydın görmələri ilə qarşılaşmışdılar. Lakin bu gün (dünyada) zalımlar açıq-aydın azğınlıq içindədirlər.

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ اِذْ قُضِيَ الْاَمْرُۘ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ وَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

wa anżirhum yaumal-ḥasrati iż quḍiyal-amr(u), wa hum fī gaflatiw wa hum lā yu'minūn(a).

Və onları (ey Məhəmməd), qəflət içində olduqları və iman gətirmədikləri halda, bütün işlərin həll olunacağı peşmançılıq günü ilə qorxut.

اِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْاَرْضَ وَمَنْ عَلَيْهَا وَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ ࣖ

innā naḥnu nariṡul-arḍa wa man ‘alaihā wa ilainā yurja‘ūn(a).

Şübhəsiz ki, yer üzünə və onun üzərində olan hər şeyə Biz varis olacağıq və onlar yalnız Bizə qaytarılacaqlar.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ ەۗ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi ibrāhīm(a), innahū kāna ṣiddīqan nabiyyā(n).

Kitabda (Quranda) İbrahimin hekayəsini danış. Həqiqətən, o, çox saleh bir peyğəmbər idi.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِيْ عَنْكَ شَيْـًٔا

iż qāla li'abīhi yā abati lima ta‘budu mā lā yasma‘u wa lā yubṣiru wa lā yugnī ‘anka syai'ā(n).

(Yadına sal) o zaman (İbrahim) atasına demişdi: "Atacan! Nə üçün eşitməyən, görməyən və sənə heç bir faydası olmayan bir şeyə ibadət edirsən?

يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ قَدْ جَاۤءَنِيْ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يَأْتِكَ فَاتَّبِعْنِيْٓ اَهْدِكَ صِرَاطًا سَوِيًّا

yā abati innī qad jā'anī minal-‘ilmi mā lam ya'tika fattabi‘nī ahdika ṣirāṭan sawiyyā(n).

Ey atam! Həqiqətən, sənə verilməmiş bəzi elmlər mənə gəlmişdir. Mənə tabe ol, sənə doğru yolu göstərim.

يٰٓاَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطٰنَۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلرَّحْمٰنِ عَصِيًّا

yā abati lā ta‘budisy-syaiṭān(a), innasy-syaiṭāna kāna lir-raḥmāni ‘aṣiyyā(n).

Ey atam! Şeytana ibadət etmə. Həqiqətən, Şeytan Rəhmli Allaha asidir.

يٰٓاَبَتِ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يَّمَسَّكَ عَذَابٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ فَتَكُوْنَ لِلشَّيْطٰنِ وَلِيًّا

yā abati innī akhāfu ay yamassaka ‘ażābum minar-raḥmāni fa takūna lisy-syaiṭāni waliyyā(n).

Ey atam! Həqiqətən də, Rəhman Allahın sənə əzab verəcəyindən və beləliklə, Şeytanla dostluq edəcəyindən narahatam.

قَالَ اَرَاغِبٌ اَنْتَ عَنْ اٰلِهَتِيْ يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۚ لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ لَاَرْجُمَنَّكَ وَاهْجُرْنِيْ مَلِيًّا

qāla arāgibun anta ‘an ālihatī yā ibrāhīm(u), la'illam tantahi la'arjumannaka wahjurnī maliyyā(n).

(Atası) dedi: "Ey İbrahim, mənim tanrılarımdan nifrət edirsənmi? Əgər əl çəkməsən, səni mütləq daşqalaq edəcəyəm. Məni uzun müddət tərk et."

قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَۚ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا

qāla salāmun ‘alaik(a), sa'astagfiru laka rabbī, innahū kāna bī ḥafiyyā(n).

(İbrahim) dedi: “Sənə salam olsun! Rəbbimdən sənin üçün bağışlanma diləyəcəyəm. Həqiqətən, O, mənə qarşı çox xeyirxahdır.”

وَاَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَاَدْعُوْا رَبِّيْۖ عَسٰٓى اَلَّآ اَكُوْنَ بِدُعَاۤءِ رَبِّيْ شَقِيًّا

wa a‘tazilukum wa mā tad‘ūna min dūnillāhi wa ad‘ū rabbī, ‘asā allā akūna bidu‘ā'i rabbī syaqiyyā(n).

Mən sizdən və Allahdan başqa ibadət etdiyiniz bütlərdən uzaqlaşacaq və Rəbbimə dua edəcəyəm, ümid edirəm ki, Rəbbimə dua etməklə məyus olmayacağam.”

فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۙوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا

falamma‘tazalahum wa mā ya‘budūna min dūnillāh(i), wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), wa kullan ja‘alnā nabiyyā(n).

(İbrahim) onları və Allahdan başqa ibadət etdiklərini tərk etdikdə Biz ona İshaqı və Yaqubu bəxş etdik və onların hər birini peyğəmbər etdik.

وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِّنْ رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا ࣖ

wa wahabnā lahum mir raḥmatinā wa ja‘alnā lahum lisāna ṣidqin ‘aliyyā(n).

Və Biz onlara Öz mərhəmətimizdən bəxş etdik və onları gözəl və gözəl sözlər dedik.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ مُوْسٰٓىۖ اِنَّهٗ كَانَ مُخْلَصًا وَّكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi mūsā, innahū kāna mukhlaṣaw wa kāna rasūlan nabiyyā(n).

Kitabda (Quranda) Musanın hekayəsini danış. O, həqiqətən seçilmiş bir elçi və peyğəmbər idi.

وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا

wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).

Biz onu dağın sağ tərəfindən (Sina dağından) çağırdıq və söhbət üçün ona yaxınlaşdırdıq.

وَوَهَبْنَا لَهٗ مِنْ رَّحْمَتِنَآ اَخَاهُ هٰرُوْنَ نَبِيًّا

wa wahabnā lahū mir raḥmatinā akhāhu hārūna nabiyyā(n).

Biz ona Öz mərhəmətimizdən qardaşı Harunu peyğəmbər etdik.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِسْمٰعِيْلَ ۖاِنَّهٗ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا ۚ

ważkur fil-kitābi ismā‘īl(a), innahū kāna ṣādiqal-wa‘di wa kāna rasūlan nabiyyā(n).

Kitabda (Quranda) İsmailin hekayəsini (Məhəmmədə) danış. O, həqiqətən də, sözündə möhkəm duran bir elçi və peyğəmbər idi.

وَكَانَ يَأْمُرُ اَهْلَهٗ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِۖ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهٖ مَرْضِيًّا

wa kāna ya'muru ahlahū biṣ-ṣalāti waz-zakāh(ti), wa kāna ‘inda rabbihī marḍiyyā(n).

O, ailəsinə namaz qılmağı və zəkat verməyi əmr etdi və Rəbbindən razı olan bir kimsə idi.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِدْرِيْسَۖ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا ۙ

ważkur fil-kitābi idrīs(a), innahū kāna ṣādiqan nabiyyā(n).

Kitabda (Quranda) İdrisin hekayəsini (Muhəmmədə) danış. Həqiqətən, o, haqqı sevən və bir peyğəmbər idi.

وَّرَفَعْنٰهُ مَكَانًا عَلِيًّا

wa rafa‘nāhu makānan ‘aliyyā(n).

və Biz onu yüksək bir məqama qaldırdıq.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ مِنْ ذُرِّيَّةِ اٰدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۖ وَّمِنْ ذُرِّيَّةِ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْرَاۤءِيْلَ ۖوَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَاۗ اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُ الرَّحْمٰنِ خَرُّوْا سُجَّدًا وَّبُكِيًّا ۩

ulā'ikal-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna min żurriyyati ādama wa mimman ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), wa min żurriyyati ibrāhīma wa isrā'īl(a), wa mimman hadainā wajtabainā, iżā tutlā ‘alaihim āyātur-raḥmāni kharrū sujjadaw wa bukiyyā(n).

Bunlar Allahın nemət verdiyi insanlardır. Adəm nəslindən, Nuhla birlikdə (gəmidə) göndərdiyimiz peyğəmbərlərdən, İbrahim və İsrailin (Yaqubun) nəslindən, hidayət etdiyimiz və seçdiyimiz kəslərdən. Onlara Rəhman Allahın ayələri oxunduqda səcdə edib ağlayırlar.

۞ فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ اَضَاعُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوٰتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا ۙ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfun aḍā‘uṣ-ṣalāta wattaba‘usy-syahawāti fa saufa yalqauna gayyā(n).

Onlardan sonra namazı tərk edib nəfslərinin istəklərinə uyan xələflər gələcək və onlar yollarını azacaqlar.

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ شَيْـًٔا ۙ

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna syai'ā(n).

Tövbə edib iman gətirən və yaxşı işlər görənlər istisna olmaqla, çünki onlar Cənnətə girəcək və heç bir haqsızlığa məruz qalmayacaqlar.

جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدَ الرَّحْمٰنُ عِبَادَهٗ بِالْغَيْبِۗ اِنَّهٗ كَانَ وَعْدُهٗ مَأْتِيًّا

jannāti ‘adninil-latī wa‘adar-raḥmānu ‘ibādahū bil-gaib(i), innahū kāna wa‘duhū ma'tiyyā(n).

yəni, Mərhəmətli Allah tərəfindən qullarına vəd edilmiş Ədn cənnəti, baxmayaraq ki, (göy) görünmür. Həqiqətən də (Allahın vədi) mütləq yerinə yetəcək.

لَا يَسْمَعُوْنَ فِيْهَا لَغْوًا اِلَّا سَلٰمًاۗ وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيْهَا بُكْرَةً وَّعَشِيًّا

lā yasma‘ūna fīhā lagwan illā salāmā(n), wa lahum rizquhum fīhā bukrataw wa ‘asyiyyā(n).

Orada onlar yalnız salam eşidirlər. Orada səhər-axşam onlar üçün ruzi var.

تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْ نُوْرِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيًّا

tilkal-jannatul-latī nūriṡu min ‘ibādinā man kāna taqiyyā(n).

Bu, həmişə təqvalı bəndələrimizə miras qoyacağımız cənnətdir.

وَمَا نَتَنَزَّلُ اِلَّا بِاَمْرِ رَبِّكَۚ لَهٗ مَا بَيْنَ اَيْدِيْنَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَيْنَ ذٰلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا ۚ

wa mā natanazzalu illā bi'amri rabbik(a), lahū mā baina aidīnā wa mā khalfanā wa mā baina żālika wa mā kāna rabbuka nasiyyā(n).

Biz (Cəbrail) yalnız sənin Rəbbinin əmri ilə yerə endik. Qarşımızda, arxamızda və onların arasında olan hər şey Ona məxsusdur və sənin Rəbbin unutmaz.

رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهٖۗ هَلْ تَعْلَمُ لَهٗ سَمِيًّا ࣖ

rabbus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā fa‘budhu waṣṭabir li‘ibādatih(ī), hal ta‘lamu lahū samiyyā(n).

(O) göylərin, yerin və onların arasındakı hər şeyin Rəbbidir. Ona ibadət edin və Ona ibadət etməkdə səbirli olun. Bilirsinizmi ki, Ona bərabər olan bir şey var?

وَيَقُوْلُ الْاِنْسَانُ ءَاِذَا مَا مِتُّ لَسَوْفَ اُخْرَجُ حَيًّا

wa yaqūlul-insānu a'iżā mā mittu lasaufa ukhraju ḥayyā(n).

İnsanlar (kafirlər) deyirlər: "Doğrudanmı, mən öləndə bir gün həqiqətən yenidən diriləcəyəm?"

اَوَلَا يَذْكُرُ الْاِنْسَانُ اَنَّا خَلَقْنٰهُ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْـًٔا

awalā yażkurul-insānu annā khalaqnāhu min qablu wa lam yaku syai'ā(n).

Məgər insan onu ilk dəfə heç bir şey olmadığı halda yaratdığımızı düşünmürmü?

فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيٰطِيْنَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا

fa wa rabbika lanaḥsyurannahum wasy-syayāṭīna ṡumma lanuḥḍirannahum ḥaula jahannama jiṡiyyā(n).

Rəbbinə and olsun ki, Biz onları şeytanla birlikdə mütləq bir yerə toplayacaq, sonra da onları diz üstə çökmüş halda Cəhənnəmin ətrafına gətirəcəyik.

ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيْعَةٍ اَيُّهُمْ اَشَدُّ عَلَى الرَّحْمٰنِ عِتِيًّا ۚ

Ṡumma lananzi‘anna min kulli syī‘atin ayyuhum asyaddu ‘alar-raḥmāni ‘itiyyā(n).

Sonra isə hər bir firqədən, Rəhmli Allaha ən çox asi olanları mütləq uzaqlaşdıracağıq.

ثُمَّ لَنَحْنُ اَعْلَمُ بِالَّذِيْنَ هُمْ اَوْلٰى بِهَا صِلِيًّا

Ṡumma lanaḥnu a‘lamu bil-lażīna hum aulā bihā ṣiliyyā(n).

Bundan əlavə, Biz kimin Cəhənnəmə atılacağını daha yaxşı bilirik.

وَاِنْ مِّنْكُمْ اِلَّا وَارِدُهَا ۚ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا ۚ

wa im minkum illā wāriduhā, kāna ‘alā rabbika ḥatmam maqḍiyyā(n).

Sizdən heç kim ora (Cəhənnəmə) gəlməz. Bu, Rəbbinizin sizin üçün bir hökmüdür.

ثُمَّ نُنَجِّى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّنَذَرُ الظّٰلِمِيْنَ فِيْهَا جِثِيًّا

Ṡumma nunajjil-lażīnattaqau wa nażaruẓ-ẓālimīna fīhā jiṡiyyā(n).

Sonra Biz təqvalıları xilas edəcək, zalımları isə diz üstə çökmüş halda cəhənnəmdə saxlayacağıq.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓاۙ اَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ خَيْرٌ مَّقَامًا وَّاَحْسَنُ نَدِيًّا

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū, ayyul-farīqaini khairum maqāmaw wa aḥsanu nadiyyā(n).

Onlara açıq-aydın ayələrimiz oxunduğu zaman kafir olanlar iman gətirənlərə dedilər: "Bu iki dəstədən hansının məskəni daha yaxşı, görüş yeri isə daha gözəldir?"

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هُمْ اَحْسَنُ اَثَاثًا وَّرِءْيًا

wa kam ahlaknā qablahum min qarnin hum aḥsanu aṡāṡaw wa ri'yā(n).

Onlardan əvvəl neçə-neçə nəfəri məhv etdik. Halbuki onların daha yaxşı məişət əşyaları və (dünyada) göz oxşayan şeyləri var idi.

قُلْ مَنْ كَانَ فِى الضَّلٰلَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمٰنُ مَدًّا ەۚ حَتّٰىٓ اِذَا رَاَوْا مَا يُوْعَدُوْنَ اِمَّا الْعَذَابَ وَاِمَّا السَّاعَةَ ۗفَسَيَعْلَمُوْنَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضْعَفُ جُنْدًا

qul man kāna fiḍ-ḍalālati falyamdud lahur-raḥmānu maddā(n), ḥattā iżā ra'au mā yū‘adūna immal-‘ażāba wa immas-sā‘ata fa saya‘lamūna man huwa syarrum makānaw wa aḍ‘afu jundā(n).

De ki, kim azğınlıq içindədirsə, qoy Rəhmli Allah ona (onun üçün) uzun müddət versin ki, onlara təhdid ediləni - əzabı, yoxsa qiyaməti gördükdə kimin vəziyyətinin daha pis, kimin ordusunun isə daha zəif olduğunu bilsinlər.

وَيَزِيْدُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اهْتَدَوْا هُدًىۗ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ مَّرَدًّا

wa yazīdullāhul-lażīnahtadau hudā(n), wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairum maraddā(n).

Allah hidayət alanların hidayətini artırar. Əbədi qalan yaxşı əməllərin Rəbbinin yanında daha yaxşı mükafatı və daha yaxşı nəticəsi olar.

اَفَرَاَيْتَ الَّذِيْ كَفَرَ بِاٰيٰتِنَا وَقَالَ لَاُوْتَيَنَّ مَالًا وَّوَلَدًا ۗ

afa ra'aital-lażī kafara bi'āyātinā wa qāla la'ūtayanna mālaw wa waladā(n).

Ayələrimizi inkar edib: "Mənə mütləq var-dövlət və övlad veriləcək" deyən birini gördünmü?

اَطَّلَعَ الْغَيْبَ اَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا ۙ

aṭṭala‘al-gaiba amittakhaża ‘indar-raḥmāni ‘ahdā(n).

Görəsən o, qeybi görüb, yoxsa Rəhmli Allahla əhd bağlayıb?

كَلَّا ۗسَنَكْتُبُ مَا يَقُوْلُ وَنَمُدُّ لَهٗ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا ۙ

kallā, sanaktubu mā yaqūlu wa namuddu lahū minal-‘ażābi maddā(n).

Xeyr, qətiyyən! Biz onun dediklərini yazacaq və əzabını tamamilə uzadacağıq.

وَّنَرِثُهٗ مَا يَقُوْلُ وَيَأْتِيْنَا فَرْدًا

wa nariṡuhū mā yaqūlu wa ya'tīnā fardā(n).

Onun dediklərini Biz varis olacağıq və o, təkbaşına Bizim hüzurumuza gələcək.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اٰلِهَةً لِّيَكُوْنُوْا لَهُمْ عِزًّا ۙ

wattakhażū min dūnillāhi ālihatal liyakūnū lahum ‘izzā(n).

Onlar Allahdan başqa tanrılar seçdilər ki, bu tanrılar onların himayədarları olsunlar.

كَلَّا ۗسَيَكْفُرُوْنَ بِعِبَادَتِهِمْ وَيَكُوْنُوْنَ عَلَيْهِمْ ضِدًّا ࣖ

kallā, sayakfurūna bi‘ibādatihim wa yakūnūna ‘alaihim ḍiddā(n).

Əsla yox! Sonra onlar (ibadət edənlər) ona ibadətlərini inkar edəcək və onlara düşmən olacaqlar.

اَلَمْ تَرَ اَنَّآ اَرْسَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ تَؤُزُّهُمْ اَزًّا ۙ

alam tara annā arsalnasy-syayāṭīna ‘alal-kāfirīna ta'uzzuhum azzā(n).

Məgər kafirləri (günah işlərə) təşviq etmək üçün şeytanları onların yanına göndərdiyimizi görmürsənmi?

فَلَا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْۗ اِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا ۗ

falā ta‘jal ‘alaihim, innamā na‘uddu lahum ‘addā(n).

Onlara qarşı (cəza istəməkdə) tələsmə. Çünki Biz onlar üçün dəqiq bir hesab qurmuşuq (əzab gününün gəlişini).

يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِيْنَ اِلَى الرَّحْمٰنِ وَفْدًا

yauma naḥsyurul-muttaqīna ilar-raḥmāni wafdā(n).

(Yadına sal) o günü ki, Rəhmandan (Allahdan) qorxanları şərəfli bir karvan kimi bir yerə topladıq.

وَنَسُوْقُ الْمُجْرِمِيْنَ اِلٰى جَهَنَّمَ وِرْدًا ۘ

wa nasūqul-mujrimīna ilā jahannama wirdā(n).

Biz itaətsizləri susuzluq içində Cəhənnəmə sürükləyəcəyik.

لَا يَمْلِكُوْنَ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا ۘ

lā yamlikūnasy-syafā‘ata illā manittakhaża ‘indar-raḥmāni ‘ahdā(n).

Onların, Rəhman Allahla əhd bağlayanlar istisna olmaqla, şəfaət etməyə haqqı yoxdur.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا ۗ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladā(n).

Onlar dedilər: "(Rəhmanın) övladı var."

لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْـًٔا اِدًّا ۙ

laqad ji'tum syai'an iddā(n).

Həqiqətən də, sən çox pis bir şey gətirdin,

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).

(O kəlamdan) göylər az qala parçalanacaq, yer yarılacaq və dağlar yerindən qopacaqdı.

اَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمٰنِ وَلَدًا ۚ

an da‘au lir-raḥmāni waladā(n).

çünki onlar (Allahı) Mərhəmətli Allahdan övlad sahibi hesab edirlər.

وَمَا يَنْۢبَغِيْ لِلرَّحْمٰنِ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا ۗ

wa mā yambagī lir-raḥmāni ay yattakhiża waladā(n).

Və Rəhman olan Allahın övlad sahibi olması mümkün deyil.

اِنْ كُلُّ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اِلَّآ اٰتِى الرَّحْمٰنِ عَبْدًا ۗ

in kullu man fis-samāwāti wal-arḍi illā ātir-raḥmāni ‘abdā(n).

Göylərdə və yerdə elə bir kəs yoxdur ki, Rəhmanın (Allahın) hüzuruna bir qul kimi gəlməsin.

لَقَدْ اَحْصٰىهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا ۗ

laqad aḥṣāhum wa ‘addahum ‘addā(n).

(Allah) onların sayını müəyyən etmiş və onları dəqiq bir sayla saymışdır.

وَكُلُّهُمْ اٰتِيْهِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَرْدًا

wa kulluhum ātīhi yaumal-qiyāmati fardā(n).

Və onların hər biri Qiyamət günü Allaha tək-tək gələcək.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمٰنُ وُدًّا

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sayaj‘alu lahumur-raḥmānu wuddā(n).

Həqiqətən, iman gətirib yaxşı işlər görənlərə görə, sonradan Rəhman olan (Allah) (onların qəlblərinə) şəfqət və mərhəmət yeridəcək.

فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِيْنَ وَتُنْذِرَ بِهٖ قَوْمًا لُّدًّا

fa innamā yassarnāhu bilisānika litubasysyira bihil-muttaqīna wa tunżira bihī qaumal luddā(n).

Həqiqətən, Biz onu (Quranı) sənin dilinlə asanlaşdırdıq ki, onunla təqvalılara müjdə verəsən və fasiqlərə xəbərdarlıq edəsən.

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍۗ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزًا ࣖ

wa kam ahlaknā qablahum min qarn(in), hal tuḥissu minhum min aḥadin au tasma‘u lahum rikzā(n).

Biz onlardan əvvəl neçə-neçə qövmü məhv etdik. Onlardan heç birini gördünmü, yaxud pıçıldaşdıqlarını eşitdinmi?