Q.S An-Najmu (اَلنَّجْم) - 62 Nambala ya Mavesi

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

Pa nyenyezi para zanjira, .

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

mubwezi winu (Muhammad) wakupuluka yayi panji (nayo) wakubudiska, .

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

ndipo ivyo wakayowoyanga (Qur’an) vikaŵa vyakuyana yayi na ivyo wakakhumbanga.

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

Palije chinyake kweni (Qur’an) ni chivumbuzi icho chikavumbulika (kwa iyo), .

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

ivyo wakasambizgika na wankhongono chomene (Jibril), .

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

uyo wali na kukhazikika; ntheura (Jibril) wakawoneka mu kawonekero kake kakwamba (kawonekero kawemi na ka nkhongono) .

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

Apo wali pa mtunda wapacanya.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

Ndipo wakasendelera pafupi (kwa Muhammad), ndipo wakasendelera pafupi, .

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

mwakuti mtunda uŵe (pafupifupi) mivi yiŵiri panji pafupi (sono).

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

Pamanyuma wakaphalira muteŵeti wake (Muhammad) ivyo Allah wakavumbura.

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

Mtima wake ukakana yayi ivyo wakawona.

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

Ntheura kasi imwe (ŵasopi ŵanandi ŵa ku Mecca) muzamususkana nayo pa ivyo wakawona?

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

Ndipo nadi, iyo (Muhammad) wakawona (mu kawonekero kake kaunenesko) pa nyengo yinyake, .

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

(ndiko kuti) ku Sidratul Muntaha,

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

pafupi na iyo pali Minda ya Kukhalamo, .

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(Muhamadi wakawona Gabriyeli) apo Sidratul Muntaha wakazingilizgika na chinthu icho chikamuzingilizga, .

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

mboniwoni yake (Muhammad) yikapatukako yayi pa ivyo wakawona panji (kujumpha) pa ivyo wakawona.

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

Nadi, wakawona vimanyikwiro vinyake vikuru vya Fumu yake.

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

Ntheura kasi imwe (ŵakusopa ŵaciuta ŵanandi) mukwenera kuwona (vikozgo) Al-Lata na Al-‘Uzza, .

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

na Manat, wachitatu (pamanyuma) (nga mbana ŵasungwana ŵa Allah).

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

Kasi ni kwa imwe mwanalume ndipo kwa Iyo mwanakazi?

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

Ici nchigaŵano cambura urunji nadi.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Ivi ni vinyake yayi kweni ni mazina agho imwe na ŵasekuru ŵinu mukapanga; Allah waŵatumira ukaboni uliwose yayi. Ŵakulondezga waka kughanaghana ndiposo chilichose icho makhumbiro ghawo ghakukhumba. Nakuti ulongozgi wafuma kwa Fumu yawo.

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

Panji kasi ŵanthu ŵazamusanga vyose ivyo ŵakukhumba?

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

(Yayi!) Ntheura umoyo wa kunthazi na umoyo wa charu ichi ngwa Allah.

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

Ndipo kasi kuli ŵangelo ŵanandi wuli mu mlengalenga, kuŵeyelera kwawo (wovwiri) kulije ntchito nanga nkhuchoko waka kupatulapo para Allah wazomerezga (ndipo pera) kwa uyo wakukhumba ndipo wakukondwa nayo.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

Nadi, awo ŵakugomezga yayi kuti kuli umoyo wa pamanyuma pa nyifwa, nadi ŵakuthya ŵangelo mazina gha ŵanakazi.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

Ndipo ŵalije chimanyisko pa nkhani iyi. Iwo ni chinthu chinyake yayi kweni kulondezga viyezgelero, ndipo nadi viyezgelero ivi vilije phindu lichoko waka pa unenesko.

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

Ntheura muleke (Muhammad) uyo wakupatuka ku chenjezgo lithu, ndipo wakukhumba waka umoyo wa charu ichi.

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

Ndiwo mlingo wa chimanyisko chawo. Nadi, Fumu yinu, ndiyo wakumanya makora uyo wakupuluka mu nthowa yake ndipo wakumanyaso uyo wakulongozgeka.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

Ndipo vyose ivyo vili muchanya na ivyo vili pa charu chapasi ni vya Allah. (Mwantheura) Wazamuŵapa njombe ku awo ŵakuchita uheni kuyana na ivyo ŵachita ndipo wazamuŵapa njombe ku awo ŵakuchita viwemi na njombe yiwemi chomene (kuchanya).

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

Ndiko kuti) awo ŵakukhala kutali na zakwananga zikuru na milimo yakuseluska, kupatulapo viheni vichokovichoko. Nadi, Fumu yinu njikuru mu kugowokera kwake. Wakumanya vya imwe, cifukwa wakamulengani kufuma pasi apo mukaŵa kuti mucali mwana mu nthumbo ya amama ŵinu. Ntheura lekani kujiwona kuti ndimwe ŵatuŵa. Wakumanya vya ŵanthu ŵakusopa.

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

Ntheura kasi mukuwona yayi ŵanthu awo ŵakupatuka (kufuma ku Qur’an)?

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

ndipo wakapeleka vichoko waka (vya ivyo vikalayizgika) ndipo pamanyuma wakasunga vinyake vyose.

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

Kasi wali na cimanyisko ca vinthu vyambura kuwoneka mwakuti wawone (ivyo)?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

Panji kasi vindaphalirike (kwa iyo) ivyo vili mu masamba gha (Buku Lituŵa ilo likavumbulika kwa) Mozesi?

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Ndipo (mapepara gha) Abrahamu uyo ​​nyengo zose wakufiska malayizgo?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

(ndiko kuti) kuti munthu uyo ​​wakunanga wazamunyamura yayi zakwananga za ŵanyake, .

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

ndipo munthu uyo ​​wakupokera waka ivyo wagwira ntchito, .

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

ndipo nadi kuyezgayezga kwake kuzamulongoreka (kwa iyo), .

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

ndipo wazamupokera njombe ya zgoro lakufikapo comene, .

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

ndipo nadi kwa Fumu yinu kuli umaliro (wa vinthu vyose), .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

ndipo nadi ndiyo wakusekeska ŵanthu na kulira, .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

ndipo nadi, ndiyo wakupangiska nyifwa na umoyo, .

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

ndipo nadi, ndiyo wakalenga mwanalume na mwanakazi, .

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

kufuma ku nthumbo ya mwanalume, para yafuma, .

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

ndipo nadi ndiyo wakusankha chilengiwa chinyake (chiwuka pamanyuma pa nyifwa), .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

ndipo nadi ndiyo wakupeleka usambazi na vyakukwana.

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

ndipo nadi Iyo ni Fumu (uyo wali na) nyenyezi Shi'ra .

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

ndipo nadi, ndiyo wakaparanya ŵanthu ŵa ‘Adi kale chomene, .

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

ndipo ŵanthu ŵa Samud, Wakalekapo yayi nanga njumoza (wamoyo), .

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

ndipo (nawo) ŵanthu ŵa Nowa pambere ivi vindachitike. Nadi, iwo mbambura urunji comene ndiposo ŵambura kupulikira comene.

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

Ndipo chimphepo chikuru chikaparanya (charu cha ŵanthu ŵa Luti), .

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

ndipo wakawunjika charu (nga ni chilango) na (vinyakhe) ivyo vikawirapo.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

Ntheura kasi ni vitumbiko wuli vya Fumu yinu ivyo mucali kukayika?

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

Uyu (Muhammad) ni yumoza wa ŵakuchenjezga pakati pa ŵakuchenjezga awo ŵakiza pakwamba.

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

Uyo wali pafupi (Doomsday) wakusendelera pafupi.

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

Palije uyo wazamukwaniska kuvumbura (kuchitika kwa zuŵa ilo) kupatulapo Allah.

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

Ntheura kasi mukuzizwa na nkhani iyi?

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

ndipo mukuseka ndipo mukulira yayi, .

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

apo imwe muli ŵambura kupwelelera (kufuma kwa iyo).

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

Ntheura sindamirani kwa Allah na kumusopa (Iye).