Q.S Ar-Ramu (اَلرُّوم) - 60 Nambala ya Mavesi

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim.

غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ

gulibatir-rūm(u).

Ŵaroma ŵathereskeka, .

فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ

fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).

mu charu chapafupi ndipo iwo para ŵathereskeka ŵazamuwina, .

فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ

fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).

mu vyaka vichoko waka (kachiŵiri). Kwa Allah nkhani pambere na pamanyuma (ŵakuwina). Ndipo pa zuŵa ilo (la kuthereska kwa Ŵaroma) ŵakupulikana ŵakakondwa, .

بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

chifukwa cha wovwiri wa Chiuta. Wakovwira uyo wakukhumba. Iyo ni Wankhongono Chomene, Walusungu Chomene.

وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

(Ndiko) layizgo la Allah. Allah wazamuswa yayi layizgo lake, kweni ŵanthu ŵanandi ŵakumanya yayi.

يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ

ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).

Ŵakumanya ivyo vikubabika (kuwoneka) kufuma ku umoyo wa caru; apo pa nkhani ya (umoyo) wa pamanyuma pa nyifwa ŵakuŵa ŵambura kupwelelera.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

Ndipo chifukwa wuli ŵakughanaghana yayi za (ivyo vikachitika) ŵekha? Allah wakalenga kuchanya na charu chapasi na ivyo vili pakati pawo yayi kweni na chilato chakwenelera ndiposo mu nyengo yakuŵikika. Ndipo nadi, ŵanthu ŵanandi ŵakukana nadi kukumana na Ciuta wawo.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ndipo kasi ŵakayenda pa caru capasi yayi na kuwona ivyo vikacitikira awo ŵakaŵako pambere ŵandaŵeko (awo ŵakakana mpositole)? Ŵanthu aŵa mbankhongono kuluska iwo (iwo) ndipo ŵali kulima charu (charu) na kuchitukuka kuluska ivyo ŵali kutukuka. Ndipo ŵateŵeti ŵawo ŵakiza kwa iwo na ukaboni wakupulikikwa makora. Ntheura Allah wakuŵachitira vinthu vyambura urunji yayi, kweni ndiwo ŵakujichitira vinthu vyambura urunji.

ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).

Pamanyuma, chilango chiheni chomene ni umaliro wa awo ŵakuchita uheni. Chifukwa ŵakukana mavesi gha Allah ndipo nyengo zose ŵakughaseka.

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Allah ndiyo wakamba kulenga (vilengiwa), ndipo pamanyuma wakuviwerezgaso; ntheura kwa iyo muzamuwelera.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).

Ndipo pa zuŵa (apo) Ora lizamuchitika, ŵakwananga (ŵakusopa ŵachiuta ŵanandi) ŵazamukhala chete chifukwa cha kukhuŵara.

وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).

Ndipo nchakusuzga kuti ŵaŵeyelerenge (kovwira) ku vikozgo vyawo, apo iwo ŵakukana vikozgo vyawo.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).

Ndipo pa zuŵa (apo) Zuŵa la Cimaliro lizamucitika, pa zuŵa ilo ŵanthu ŵazamugaŵika (mu magulu).

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).

Ntheura kwa awo ŵakugomezga na kuchita milimo yiwemi, ŵakukondwa mu munda (kuchanya).

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

Ndipo kwa awo ŵakukana na kukana vimanyikwiro vithu na (kukana) kukumana kwa chimaliro, mbwenu ŵazamukhala mu kusuzgika (gehena).

فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ

fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).

Ntheura chindikani Allah mazuŵa ghano na mulenji (m’mawa), .

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ

wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).

ndipo malumbo ghaŵe kwa iyo kuchanya, pa charu chapasi, usiku na pakati pa muhanya (muhanya).

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ

yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).

Wakafumiska ŵamoyo kufuma ku ŵakufwa na kufumiska ŵakufwa kufuma ku ŵamoyo na kuwuska charu chapasi para chafwa (chakuwomira). Ndipo nga ndi umo muzamufumiskika (kufuma mu dindi).

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro vyake (vya ukuru wake) pali kuti wakamulengani kufuma ku fuvu, ntheura mwamabuchibuchi imwe (mukazgoka) ŵanthu awo ŵakababa ŵana.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro vyake (vya ukuru wake) pali kuti wakamulengani ŵabwezi kufuma ku mtundu winu, mwakuti muŵe ŵakutemwa na kujipulika kuti muli ŵakufwatuka nawo, ndipo wakalenga pakati pinu kujipulika kwa chitemwa na chitemwa. Nadi, mu fundo yakuti pali nadi vimanyikwiro (vya ukuru wa Allah) ku ŵanthu awo ŵakughanaghana.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro vyake (ukuru) pali kulenga kwa kuchanya na charu chapasi, kupambana kwa viyowoyero vinu na mtundu wa khungu linu. Nadi, mu fundo yakuti pali nadi vimanyikwiro vya awo ŵakumanya.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro (vya ukuru wake) pali kugona kwako usiku na muhanya na kuyezgayezga kwako kupenja vinyake vya vyawanangwa vyake. Nadi, mu ichi muli nadi vimanyikwiro vya ŵanthu awo ŵakupulikira.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro vyake (vya ukuru wake), wakumulongorani leza kuti (mupangiske) wofi na chigomezgo, ndipo wakukhizga maji (vula) kufuma kuchanya, ndipo na maji agha wakuwuska charu chapasi para chafwa (chakuwomira). Nadi, mu fundo yakuti pali nadi vimanyikwiro vya ŵanthu awo ŵakupulikiska.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ

wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro vyake (ukuru) pali kukhazikiska kwa kuchanya na charu chapasi na khumbo lake. Ndipo para wakumuchemani kamoza kufuma pa charu chapasi, nyengo yeneyiyo mukufuma (mu dindi).

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

Ndipo vyose ivyo vili kuchanya na pa charu chapasi ni vyake. Vinthu vyose vikujilambika kwa iyo pera.

وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ndipo ndiyo wakuyamba kulenga, ndipo wakuwerezgapo, ndipo vikuŵa vipusu kwa iyo. Wali na mikhaliro ya Wapachanya Nkhanira kuchanya na pa charu chapasi. Ndipo Iyo ni Wankhongono Chomene, Wavinjeru Chomene.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

Wakumupangirani ntharika kufuma mwa imwe mwekha. Kasi (mukukhumba usange) yumoza wa ŵateŵeti awo muli nawo, waŵe ŵabwezi ŵinu mu (kuŵa na) vyakurya ivyo tikamupani, mwakuti muŵe ŵakuyana nawo pa nkhani iyi, mbwenu mukuŵawopa nga umo mukuwopera mzengezgani winu. Mwantheura tikulongosora mavesi ku ŵanthu awo ŵakupulikiska.

بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Kweni ŵanthu ŵambura urunji ŵakulondezga makhumbiro ghawo kwambura kumanya; Ntheura kasi ni njani uyo wangalongozga ŵanthu awo Allah waŵapuluska? Ndipo pakaŵavya wakuŵawovwira.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ntheura tembenukirani chisko chinu ku chisopa (Chisilamu); (kuyana na) chilengiwa cha Allah chifukwa wali kulenga ŵanthu mwakuyana na (fitrah). Palije kusintha pa ivyo Chiuta wali kulenga. (Ndiko kuti) chisopa chakunyoloka, kweni ŵanthu ŵanandi ŵakumanya yayi, .

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

pakuwelera ku kulapa kwa iyo na kumuwopa na kuchita malurombo ndipo muleke kuŵa yumoza wa awo ŵakukolerana na Allah, .

مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

ndiko kuti, ŵanthu awo ŵakugaŵa chisopa chawo na kuŵagaŵa mu magulu ghanandi. Gulu lililose likujilumba na ivyo vili mu gulu lawo.

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

Ndipo para ŵanthu ŵakhwaskika na ngozi, ŵakuchema Fumu yawo kuti ŵawelere (kulapa) kwa iyo, ndipo para waŵapa lusungu lwake pachoko waka, mwamabuchibuchi ŵanyake ŵa iwo ŵakukolerana na Allah.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).

Ŵakanizge lusungu ilo tikaŵapa. Ndipo sangalalani, ndipo pamanyuma muzamumanya (vyakucitika vya ivyo mwacita).

اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ

am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).

Panji kasi taŵatumira uthenga, kulongosora (kukhozgera) ivyo iwo (nyengo zose) ŵakukolerana na Ciuta?

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

Ndipo usange tingapereka lusungu ku ŵanthu, ŵaŵenge ŵakukondwa nadi na (lusungu) ilo. Kweni usange ŵawira na soka (kofya) chifukwa cha mulandu wawo, nyengo yeneyiyo ŵakugongowa.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Ndipo kasi ŵakumanya yayi kuti Allah wakupeleka vyakurya kwa uyo wakukhumba ndipo iyo (nayo) wakuŵika mphaka (kwa uyo wakukhumba). Nadi, mu ichi muli nadi vimanyikwiro (vya ukuru wa Allah) ku ŵakugomezga.

فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Ntheura ŵapelekenge wanangwa wawo ku ŵabali ŵawo ŵapafupi, kweniso ku ŵakavu na ŵanthu awo ŵakwendakwenda. Icho nchiwemi ku awo ŵakukhumba kukondweska Allah. Ndipo ndiwo ŵanthu ŵa mwaŵi.

وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ

wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).

Ndipo riba yiliyose (yakusazgirapo) iyo mukupeleka kuti chuma cha ŵanthu chiŵe chikuru, chizamusazgikira yayi pamaso pa Allah. Ndipo ivyo mukupeleka mu mtundu wa zakat ivyo mukukhumba kuzomerezgeka na Allah, awo ndiwo ŵanthu awo ŵakuchuluka (mphoto).

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Allah wakamulengani, pamanyuma wakamupani vyakurya, pamanyuma wakamukoma, ndipo pamanyuma wakamuwezgerani ku umoyo. Kasi pakati pa awo mwaŵakolerana na Allah pali munthu uyo ​​wangachita chinthu chanthena? Uchindami uŵe kwa Iyo na Wapachanya Chomene pachanya pa ivyo ŵakukolerana na ŵanyawo.

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ŵanthu ŵawona kuti vinthu ivyo vikunangika pa charu chapasi na pa nyanja vikuchitika chifukwa cha ivyo mawoko gha ŵanthu ghakuchita; Allah wakukhumba kuti ŵapulike vinyake vya (vyakuchitika vya) ivyo ŵakuchita, mwakuti ŵawelere (ku nthowa yakwenelera).

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

Tiyeni (Muhammad), "Yendani pa charu chapasi na kuwona umo umaliro wa ŵanthu ŵakale ukaŵira. Ŵanandi ŵa iwo ŵakaŵa ŵanthu awo ŵakakolerana na (Allah)."

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ

fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).

Ntheura, tembenukirani chisko chinu ku chisopa chakunyoloka (Islam) pambere zuŵa (Doomsday) lindafike kufuma kwa Allah ilo lingakanizgika yayi, pa zuŵa ilo ŵazamupatukana.

مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ

man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).

Waliyose uyo wakuleka kugomezga, iyo yekha wakunyamura (vyakuchitika vya) kuleka kugomezga kwake; ndipo waliyose uyo wakuchita milimo yiwemi wakujinozgera (malo ghakukondweska), .

لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

mwakuti Allah waŵapenge njombe ku awo ŵakugomezga na kuchita milimo yiwemi kufuma ku lusungu lwake. Nadi, wakutemwa yayi awo ŵakukana (ŵakukana).

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ndipo pakati pa vimanyikwiro vyake (vya ukuru wake) pali kuti wakutuma mphepo nga ni uyo wakunyamura makani ghawemi ndiposo kuti mupulike lusungu lwake lunyake ndiposo kuti ngalaŵa ziyendenge na dango lake ndiposo (naso) kuti mupenje lusungu lwake lunyake, ndiposo kuti muŵe ŵakuwonga.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

Ndipo nadi, tikatuma ŵateŵeti ŵanandi pambere imwe (Muhammad) ŵandafike ku ŵanthu ŵake, ŵakiza kwa iyo na uthenga (wakukwana), ndipo tikawezgerapo pa ŵakwananga. Ndipo ni wanangwa Withu kovwira awo ŵakugomezga.

اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ

allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).

Ni Allah uyo wakutuma mphepo, ntheura mphepo yikusunkhunya mitambo ndipo Allah wakuyitandazga mu mlengalenga umo wakukhumbira, na kuyipanga kuŵa viwangwa, ntheura mukuwona vula yikufuma mu viwangwa, ntheura para wakuyikhizga ku ŵateŵeti ŵake awo wakukhumba, mwamabuchibuchi ŵakukondwa.

وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ

wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).

Nakuti nanga ni apo vula yikaŵa kuti yindaŵawe, ŵakaŵa kuti ŵaleka nadi kuŵa na chigomezgo.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ntheura ŵikanipo mtima pa vimanyikwiro vya lusungu lwa Allah, umo Allah wakawuskira charu chapasi pamanyuma pakuti chafwa (chakuwomira). Nadi, ici cikung’anamura kuti Iyo nadi (wali na nkhongono za) kuwuska ŵakufwa. Ndipo Iyo ni Wankhongonozose pa vinthu vyose.

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

Ndipo nadi, usange tingatuma mphepo ndipo ŵawona (vyakumera) vyazgoka vya chikasu (vyakuwomira), nadi pamanyuma pa ivi ŵazamuŵa kuti ŵachali ŵakukana.

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

Ntheura nadi, muzamukwaniska yayi kupangiska ŵanthu ŵakufwa kupulika, na kupangiska ŵanthu ŵakumangwa makutu kupulika kulira, usange ŵangazgokera kumanyuma.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

Ndipo imwe muzamukwaniska yayi kulongozga awo mbachibulumutira (maso gha mitima yawo) kufuma ku upusikizgi wawo. Ndipo mungategherezga yayi (ku malango gha Chiuta) kupatulapo awo ŵakugomezga mavesi ghithu, mbwenu ndiwo ŵakujilambika (kwa ise).

۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ

allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).

Ni Allah uyo wakamulengani kufuma mu mkhaliro wakulopwa, ndipo wakamupanga (imwe) pamanyuma pa mkhaliro wakulopwa uwo kuŵa wankhongono, ndipo wakamupanga (imwe) pamanyuma pa kuŵa ŵankhongono kuŵa ŵakulopwa (so) na imvi. Wakulenga ivyo wakukhumba. Ndipo Iyo Wakumanya Vyose, Wankhongono Zose.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

Ndipo pa zuŵa (apo) Ora likuchitika, ŵakwananga ŵakulapa kuti ŵakhalenge (mu dindi) kwa kanyengo kachoko waka (pekha). Ndimo ŵakaŵanga ŵakupatulika (kufuma ku unenesko).

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-ba‘ṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).

Ndipo awo ŵakapika chimanyisko na chipulikano ŵakati (kwa ŵakukana), "Nadi, imwe mwakhala (mu dindi) kuyana na dango la Allah, mpaka pa zuŵa la chiwuka. Ntheura ili ndilo zuŵa la chiwuka, kweni (pambere) mukagomezganga yayi (mu ilo)."

فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).

Ntheura pa zuŵa ilo pazamuŵavya phindu (so) kufuma ku kuphepiska kwa ŵakwananga, nesi kupika mwaŵi wakuti ŵalapeso.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

Ndipo nadi Taŵalongosolera ŵanthu mitundu yose ya ntharika mu Qur’an iyi. Ndipo usange mungaŵapa vesi, nadi ŵakukana ŵazamuti, “Ndimwe ŵanthu waka awo ŵakupanga utesi.”

كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).

Mwantheura Allah wakujara mitima ya ŵanthu awo (ŵakukhumba yayi) kupulikiska.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).

Ntheura khalani ŵakuzizipizga (O Muhamadi); nadi, layizgo la Allah ndaunenesko, ndipo awo ŵakukana (unenesko wa mavesi gha Allah) ŵaleke kumupangiskani kuti muŵe na wofi.