Q.S An-Najm (اَلنَّجْم) - 62 Chiwerengero cha Mavesi

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

Ndi kulemekeza nyenyezi pamene zikulowa,

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

Bwenzi lako (Muhammad) silili losochera kapena (ndiponso) losochera,

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

ndipo salankhula (Qur'an) malinga ndi zofuna zake.

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

Palibe china koma (Qur'an) chomwe chavumbulutsidwa (kwa iye),

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

zomwe adaphunzitsidwa ndi wamphamvu kwambiri (Jibril),

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

amene ali ndi kulimba mtima; kenako (Jibril) anaonekera m'mawonekedwe ake oyamba (mawonekedwe abwino komanso amphamvu)

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

Ali patali kwambiri.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

Kenako anayandikira (kwa Muhammad), kenako anayandikira,

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

kotero kuti mtunda uli (pafupifupi) ma bow awiri kapena pafupi (kachiwiri).

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

Kenako adauza mtumiki Wake (Muhammad) zomwe Allah adavumbulutsa.

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

Mtima wake sunakane zomwe adawona.

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

Ndiye kodi inu (opembedza mafano a ku Mecca) mukufuna kukangana naye pa zomwe adaziona?

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

Ndipo ndithudi, iye (Muhammad) adachiwona (m'mawonekedwe ake oyambirira) nthawi ina,

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

(kutanthauza) mu Sidratul Muntaha,

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

pafupi pali paradaiso wokhalamo,

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(Muhammad saw Jibril) pamene Sidratil anasanza ndipo anadzazidwa ndi chinthu chomuphimba,

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

Masomphenya ake (Muhammad) sanasinthe zomwe adaziona ndipo sanapitirire pamenepo.

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

Ndithudi, waona zizindikiro zazikulu za Mbuye wake.

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

Kotero kodi ndi koyenera kwa inu (opembedza mafano) kuganizira (mafano) Al-Lata ndi Al-'Uzza,

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

ndi Manat, wachitatu (yemwe ali) pambuyo pake (ngati mwana wamkazi wa Allah).

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

Kodi (koyenera) kwa inu amuna ndi kwa Iye amene ali mkazi?

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

Ndithudi kugawikana kumeneku ndi kosayenera.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Awa ndi mayina okha omwe inu ndi makolo anu mudawapanga; Mulungu sanawapatse umboni uliwonse. Amangotsatira zongopeka ndi zomwe akufuna. Koma chiongoko chawadzera kuchokera kwa Mbuye wawo.

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

Kapena kodi anthu adzapeza chilichonse chimene akufuna?

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

(Ayi!) Choncho moyo wa pambuyo pa imfa ndi moyo wa padziko lapansi ndi wa Mulungu.

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

Ndipo pali angelo angati kumwamba, kupempherera kwawo (kuthandiza) sikuthandiza konse kupatula pamene Allah walola (ndipo yekhayo) kwa amene Iye wamfuna ndi amene akukondwera naye.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

Ndithudi, amene sakhulupirira za moyo wa pambuyo pa imfa, amatcha angelo mayina a akazi.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

Ndipo alibe chidziwitso chilichonse pankhaniyi. Iwo ndi otsatira malingaliro chabe, ndipo kwenikweni malingaliro amenewa alibe phindu lililonse pa choonadi.

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

Choncho musiye (Muhammad) amene akusiya chenjezo Lathu, ndipo akufuna moyo wa padziko lapansi basi.

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

Umenewo ndi mulingo wa chidziwitso chawo. Ndithudi, Ambuye wako, Iye ndiye akudziwa bwino amene wasochera pa njira Yake ndipo Iye ndiye akudziwanso amene akuwongoleredwa.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

Ndipo zonse zakumwamba ndi zapadziko lapansi ndi za Mulungu. (Motero) adzawalipira amene achita zoipa molingana ndi zomwe adachita ndipo adzawalipira amene achita zabwino ndi mphotho yabwino (kumwamba).

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

Ndiko kuti) amene amapewa machimo akuluakulu ndi zonyansa, kupatula machimo ang'onoang'ono. Ndithudi, Mbuye wanu ndi Wachikhululukiro. Amakudziwani kuyambira tsiku limene adakulengani kuchokera ku fumbi, ndi kuyambira pamene munali m'mimba mwa amayi anu. Choncho musadziyese nokha oyera mtima. Amadziwa oopa Mulungu.

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

Kodi simukuona anthu amene akukana (Qur'an)?

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

ndipo amapereka pang'ono (pa zomwe adalonjeza) ndipo amasiya zina.

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

Kodi ali ndi chidziwitso cha zinthu zosaoneka kuti athe kuziona?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

Kapena sizinanenedwe (kwa iye) zomwe zili m'masamba a (Buku Lopatulika lomwe lidavumbulutsidwa kwa) Mose?

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Ndipo (mapepala a) Abrahamu amene nthawi zonse amakwaniritsa malonjezo?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

(kutanthauza) kuti wochimwa sadzanyamula machimo a ena,

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

ndipo munthu ameneyo amangopeza zomwe wagwirira ntchito,

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

Ndipo ndithudi khama lake lidzaonekera (kwa iye),

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

Kenako adzalandira yankho labwino kwambiri,

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

Ndipo ndithudi, mapeto (a zinthu zonse) ndi a Mbuye wako.

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

Ndipo ndithudi Iye ndiye amene amaseketsa ndi kulira anthu,

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

Ndipo ndithudi Iye ndiye amene amabweretsa imfa ndi moyo,

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

Ndipo ndithudi Iye ndi amene adalenga mwamuna ndi mkazi.

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

kuchokera ku umuna, pamene ukutuluka,

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

Ndipo ndithudi Iye ndiye amene amasankha kulengedwa kwina (kuuka kwa akufa),

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

Ndipo ndithudi Iye ndi Amene amapereka chuma ndi kukwanira.

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

Ndipo ndithudi Iye ndiye Mbuye wa nyenyezi za Shi'ra

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

Ndipo ndithudi Iye ndiye amene anawononga anthu a 'Kale,

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

ndipo anthu a Samud, sanasiye ngakhale m'modzi (wamoyo),

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

ndi (komanso) anthu a Nowa kale. Ndithudi, iwo ndi anthu oipa kwambiri komanso osamvera.

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

Ndipo mphepo yamkuntho inawononga (dziko la anthu a Luti),

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

kenako anaphimba dzikolo (monga chilango) ndi (zinyalala) zomwe zinagwera pamenepo.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

Ndiye ndi madalitso ati a Mbuye wanu omwe mukukayikirabe?

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

Uyu (Muhammad) ndi m'modzi mwa ochenjeza pakati pa ochenjeza omwe adabwera kale.

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

Kuyandikira (Tsiku la Chiweruzo) kwayandikira.

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

Palibe amene adzatha kuulula (kuchitika kwa tsiku limenelo) kupatula Allah.

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

Ndiye mukudabwa ndi nkhaniyi?

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

ndipo umaseka ndipo sukulira,

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

pomwe inu simukumvetsera (kwa izo).

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

Choncho gwadirani Mulungu ndipo mum’pembedzeni.