Q.S Yona (يُونُس) - 109 Chiwerengero cha Mavesi

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

Alif Lam Ra. Awa ndi mavesi a Koran omwe ali ndi nzeru zambiri.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

Nzosadabwitsa kuti anthu ayenera kudabwa kuti tidapereka ulosi kwa munthu wina pakati pawo, "Chenjezo kwa anthu ndipo sangalatsani okhulupirira kuti ali ndi udindo wapamwamba kwa Mulungu." Osakhulupirira adati, "Munthu uyu (Muhammad) ndi wamatsenga weniweni."

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

Ndithudi, Ambuye wanu ndi Allah amene adalenga kumwamba ndi dziko lapansi m'mibadwo isanu ndi umodzi, kenako adakhala pampando wachifumu kuti azilamulira zinthu zonse. Palibe amene angapembedzere kupatula ataloledwa ndi Iye. Ameneyo ndiye Allah, Ambuye wanu, choncho mupembedzeni Iye. Kodi simunaphunzirepo?

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

Kwa Iye yekha mudzabwerera nonsenu. Ndi lonjezo lenileni la Mulungu. Ndithudi, Iye ndiye amene anayambitsa kulenga zolengedwa kenako nkuzibwerezanso (kuzibwezeretsa ku moyo zitaukitsidwa), kuti adzawalipire amene akhulupirira ndi kuchita zabwino mwachilungamo. Pakadali pano, kwa amene sakhulupirira (adzapatsidwa) madzi otentha ndi chilango chowawa chifukwa cha kusakhulupirira kwawo.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Iye ndiye amene amaunikira dzuwa ndi mwezi, ndipo Iye ndiye amene amasankha malo m'maulendo awo, kuti mudziwe chiwerengero cha zaka ndi kuwerengera (nthawi). Mulungu sanalenge mwanjira imeneyo koma molondola. Amafotokoza zizindikiro (za ukulu Wake) kwa odziwa.

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

Ndithudi, m'kusinthana kwa usiku ndi usana ndi zomwe Mulungu walenga kumwamba ndi pansi, pali zizindikiro kwa iwo oopa Mulungu.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

Ndithudi, amene sayembekezera (sakhulupirira) kukumana nafe, ndipo akukhutira ndi moyo wa padziko lapansi ndipo akumva mtendere nawo, ndi amene akunyalanyaza mawu Athu,

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

Malo awo ali ku gehena, chifukwa cha zomwe achita.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

Ndithudi, amene akhulupirira ndi kuchita zabwino adzatsogozedwa ndi Mbuye wawo chifukwa cha chikhulupiriro chawo, adzakhala m'minda yamtendere, yomwe pansi pake pakuyenda mitsinje.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Pemphero lawo m'menemo ndi lakuti, "Subhanakallahumma" (Ulemerero ukhale kwa Inu, O Ambuye wathu), ndipo moni wawo ndi wakuti, "Salam" (mtendere ukhale pa inu). Ndipo kutseka kwa pemphero lawo ndi kuti, "Al-hamdu lillahi Rabbil 'alamin" (kutamanda Mulungu, Mbuye wa zolengedwa zonse).

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Ndipo ngati Mulungu afulumizitsa kuipa kwa anthu monga momwe akufunira kuti afulumizitse zabwino, miyoyo yawo idzatha ndithu. Koma timawasiya iwo amene sakuyembekezera kukumana nafe mosokonezeka ndi zolakwa zawo.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

Ndipo munthu akakhala pachiwopsezo, amatipempherera Ife akugona, atakhala kapena ataimirira, koma titamuchotsera chiopsezocho, amabwerera (kunjira yosochera), ngati kuti sanapemphepo Ife kuti (tichotse) chiopsezo chomwe chamugwera . Motero zimakhala zokongola kwa anthu omwe amapitirira malire a zomwe amachita.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

Ndipo ndithudi, tidawaononga anthu akale, pamene adachita zinthu zopanda chilungamo, ngakhale kuti atumiki awo adabwera ndi uthenga weniweni, koma sankafuna kukhulupirira konse. Motero timawalipira anthu ochimwa.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

Kenako tidakupangani kukhala olowa m'malo mwawo padziko lapansi pambuyo pawo, kuti tiwone momwe mukuchitira.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Ndipo pamene ma Aya Athu adawerengedwa kwa iwo momveka bwino, amene sankayembekezera kukumana nafe anati, "Bweretsani buku lina losakhala Korani iyi kapena mulowe m'malo mwake." Nena (Muhammad), "Sikoyenera kwa ine kulisintha ndekha. Ine ndikutsatira zomwe zavumbulutsidwa kwa ine. Ndikuopadi chilango cha tsiku lalikulu (Lachimaliziro) ngati nditaswa Mbuye wanga."

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

Nena (iwe Muhammad), "Mulungu akadafuna, sindikadakuwerengerani, ndipo sakanakuuzani." Ndinakhala nanu kwa nthawi yayitali kale (Qur'an isanavumbulutsidwe). Kodi simukumvetsa?

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

Kodi ndani woipa kwambiri kuposa munthu amene amapeka bodza motsutsana ndi Allah kapena kukana ma vesi Ake? Ndithudi, amene amachimwa sadzakhala ndi mwayi.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Ndipo amalambira kupatula Allah, chinthu chomwe sichingawabweretsere tsoka ndipo sichingawapindulitse, ndipo amati, "Iwo ndi otipembedzera pamaso pa Allah." Nena, "Kodi mumuuza Allah chinthu chomwe Iye sakudziwa za zomwe zili kumwamba osati zomwe zili padziko lapansi?" Ulemerero ukhale kwa Allah ndi Wapamwamba kuposa zomwe akuziphatikizana.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

Ndipo anthu kale anali anthu amodzi okha, kenako anapatukana. Pakadapanda lamulo lochokera kwa Mbuye wako, chikadaperekedwa (padziko lapansi) pakati pawo pa zomwe anali kukangana.

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Ndipo akunena kuti, “Bwanji sichinatsitsidwe chizindikiro kwa iye (Muhammad) kuchokera kwa Mbuye wake?” Nena, “Ndithudi, zobisika ndi za Mulungu; choncho dikirani. Ine ndikuyembekezera nanu.”

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

Ndipo tikawachitira chifundo anthu, pambuyo poti akhudzidwa ndi tsoka, nthawi yomweyo amachita chinyengo chonse (chotsutsana) ndi zizindikiro Zathu. Nena, "Mulungu adzalandira chilango chofulumira (chifukwa cha chinyengo chimenecho)." Ndithudi, angelo athu amaona chinyengo chanu.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

Iye ndiye Mulungu amene anakupangitsani kuyenda pamtunda, (ndi kuyenda panyanja). Kotero kuti mukakhala m'chombo, ndipo (chombocho) chikuyenda chikuwanyamula (anthu omwe ali mmenemo) ndi mphepo yabwino ikuwomba, ndipo amasangalala chifukwa cha icho; mwadzidzidzi chimphepo chamkuntho chinabwera ndipo mafunde anawagunda kuchokera mbali zonse, ndipo anaganiza kuti azunguliridwa (ngozi), kotero anapemphera moona mtima kwa Mulungu yekha. (Akuti), "Ngati mutipulumutsa ku (ngoziyi), ndithudi tidzakhala m'gulu la oyamikira."

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Koma pamene Mulungu adawapulumutsa, adachita zinthu zopanda chilungamo padziko lapansi popanda chifukwa. E inu anthu! Kusalungama kwanu ndi kudzipweteka nokha; ndi chisangalalo cha dziko lapansi. Kenako kubwerera kwanu ndi kwa Ife, ndipo tidzakuuzani zomwe munkachita.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Chitsanzo cha moyo wa padziko lapansi chili ngati madzi (mvula) omwe timatsitsa kuchokera kumwamba, ndipo zomera za padziko lapansi zimakula kwambiri, zina mwa izo zimadyedwa ndi anthu ndi ziweto. Mpaka dziko lapansi litakwanira bwino ndi kukongola kwake, ndipo anthu okhalamo akuganiza kuti adzalandira (kukolola zipatso zake), chilango chathu chimafika pa ilo usiku kapena masana, ndipo timalipanga (masamba) ngati mbewu yomwe yasonkhanitsidwa, ngati kuti sinamere dzulo. Momwemonso timafotokozera zizindikiro (za mphamvu zathu) kwa anthu oganiza bwino.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ndipo Allah akuitana (anthu) ku Darus Salam (kumwamba), ndipo amatsogolera aliyense amene wamfuna ku njira yolunjika (Chisilamu).

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Kwa anthu ochita zabwino, pali mphotho yabwino kwambiri (kumwamba) ndi mphotho yowonjezera (chisangalalo chowona Allah). Ndipo nkhope zawo sizili zophimbidwa ndi fumbi lakuda ndipo sizili ndi manyazi. Iwo ndi okhala kumwamba, adzakhala mmenemo kosatha.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Koma amene akuchita zoipa (adzalandira) zoipa zomwe akuyenera ndipo adzaphimbidwa ndi manyazi. Palibe wowateteza ku chilango cha Mulungu, ngati kuti nkhope zawo zaphimbidwa ndi zidutswa za usiku wakuda kwambiri. Iwo ndi anthu okhala ku gehena, adzakhala komweko kwamuyaya.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

Ndipo (kumbukirani) tsiku limenelo (limene) tidawasonkhanitsa onse pamodzi, kenako tidati kwa omwe adamuphatikiza Mulungu ndi anzake, "Khalani pamalo omwe muli, inu ndi anzanu." Kenako tidawalekanitsa ndipo tidati kwa anzawo, "Simunatipembedzepo."

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

Choncho Mulungu akukwanira kukhala mboni pakati pathu ndi inu, chifukwa sitikudziwa chilichonse chokhudza kulambira kwanu (kwa ife)."

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

M'malo amenewo (munda wa Mahsyar), mzimu uliwonse umamva chilango cha zomwe adachita (kale) ndipo umabwezeretsedwa kwa Allah, mtetezi wawo weniweni, ndipo umasowa mwa iwo zomwe (mtetezi wabodza) adalenga.

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

Nena (Muhammad): "Ndani amakupatsani chakudya kuchokera kumwamba ndi pansi, kapena ndani ali ndi mphamvu (yolenga) kumva ndi kuona, ndi amene amatulutsa chamoyo kuchokera kwa akufa ndi chakufa kuchokera kwa amoyo, ndi amene amalamulira zinthu zonse?" Choncho adzayankha kuti, "Mulungu." Choncho nena, "Bwanji simumuopa?"

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

Ndiye Mulungu, Mbuye wanu weniweni; pambuyo pa choonadi palibe china koma kusokera. Nanga bwanji mukutembenukira kutali ndi choonadi?

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

Umu ndi momwe Mbuye wako wanenera za oipa, chifukwa chakuti iwo sakhulupirira.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

Nena, “Kodi pali wina mwa abwenzi anu amene angayambitse kulenga (zamoyo), kenako n’kubwerezanso?” Nena, “Mulungu ndiye anayambitsa (kulenga) zamoyo, kenako n’kubwerezanso. Nanga munatembenuzidwa bwanji (kulambira ena osati Allah)?”

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

Nena, “Kodi pali wina mwa abwenzi anu amene amakutsogolerani ku choonadi?” Nena, “Ndi Mulungu amene amakutsogolerani ku choonadi.” Ndiye ndani amene ali ndi ufulu wotsatiridwa, Mulungu amene amatsogolera ku choonadi, kapena anthu amene sangathe kutsogolera ndipo amafunika kutsogoleredwa? Nanga n’chifukwa chiyani munachita zimenezo? Kodi mumasankha bwanji?

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Ndipo ambiri a iwo amangotsatira zongopeka. Ndipotu, lingaliro ili silithandiza kwenikweni potsutsa chowonadi. Ndithudi, Mulungu ndi Wodziwa zonse zomwe amachita.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ndipo sizingatheke kuti Qur'an iyi ipangidwe ndi wina kupatula Allah; koma (Qur'an) ikutsimikizira (mabuku) akale ndi kufotokoza malamulo omwe adakhazikitsa, palibe kukayika mkati mwake, (kovumbulutsidwa) kuchokera kwa Ambuye wa zolengedwa zonse.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Kodi n’koyenera kwa iwo kunena kuti (Muhammad) ndiye amene anaipeka? Nena, “Lembani mutu wofanana ndi uwu (Qur’an), ndipo itanani aliyense mwa inu amene angathe kupatula Mulungu, ngati inu muli oona.”

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

Ndipotu (chowonadi ndi chakuti), amakana zomwe sakuzidziwa bwino ndipo sanalandire kufotokozera. Momwemonso, anthu omwe analipo kale adakana (mtumwi). Choncho samalani ndi zotsatira za anthu osalungama.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

Ndipo pakati pawo pali amene akuikhulupirira (Qur'an), ndipo pakati pawo palinso amene saikhulupirira. Pomwe Mbuye wako amadziwa bwino za amene amawononga.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

Ndipo ngati apitiriza kukukana (iwe Muhammad), nena, "Kwa ine ntchito zanga ndi zanu, ndipo kwa inu ntchito zanu ndi zanu. Inu mulibe udindo pa zomwe ndimachita, ndipo inenso ndilibe udindo pa zomwe mumachita."

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

Ndipo pakati pawo pali amene akukumvera (Muhammad). Koma kodi ungawapangitse ogontha kumva ngakhale kuti sakumvetsa?

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

Ndipo pakati pawo pali amene amakuyang'anani. Koma kodi mungawatsogolere akhungu, ngakhale kuti sakumvetsera?

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

Ndithudi, Allah salanga anthu ngakhale pang'ono, koma anthu ndi omwe amadzilanga okha.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

Ndipo (kumbukirani) tsiku limene Mulungu adzawasonkhanitsa pamodzi, kudzakhala ngati kuti sanakhalire (padziko lapansi) kupatula nthawi yochepa ya tsiku, pamene adzadziwana wina ndi mnzake. Amene akukana kukumana kwawo ndi Mulungu adzatayika, ndipo sadzatsogoleredwa.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

Ndipo ngati Tikuonetsa (Muhammad) zina mwa (chilango) chimene Tidawalonjeza, (mudzachionadi) kapena (ngati) Tikukupatsani (chisanachitike), ndiye kuti adzabwerera kwa Ife (kuwagulitsa), ndipo Mulungu adzakhala mboni ya zomwe akuchita.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ndipo mtundu uliwonse (uli ndi) atumwi. Choncho pamene mthenga wawo anafika, lamulo linagwiritsidwa ntchito kwa iwo mwachilungamo ndipo (kochepa) sanalakwiridwe.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Ndipo adati, "Kodi chiwopsezochi chidzabwera liti ngati mukunena zoona?"

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Nena (Muhammad), "Ndilibe mphamvu zodzitetezera ku mavuto kapena kudzibweretsera zabwino, kupatula chimene Mulungu akufuna." Kwa anthu onse pali imfa (nthawi yoikika). Imfa yawo ikafika, sangapemphe kuchedwa kapena kufulumizitsidwa kwa kanthawi.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

Nena, "Ndifotokozereni, ngati chilango Chake chikakugwerani usiku kapena masana, ndi chiyani chomwe ochimwa adzapemphedwa kuti achifulumizitse?"

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

Ndiye, chilango chitatha, kodi munangokhulupirira tsopano? Kodi ndi tsopano lokha, ngakhale kuti nthawi zonse munkapempha kuti chichitike mwachangu?

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

Kenako kunanenedwa kwa ochita zoipa kuti, "Lawani chilango chosatha. Simudzalandira mphotho, koma (monga mwa) zimene mwachita."

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Ndipo akukufunsa (Muhammad), “Kodi chimenecho (chilango cholonjezedwa) n’choona?” Nena, “Inde, ndikulumbira kwa Mbuye wanga, ndithudi (chilangocho) n’choona ndipo simudzachipewa.”

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ndipo ngati munthu aliyense wosalungama (akanakhala ndi) chilichonse padziko lapansi, akanadzipulumutsa nacho, ndipo akanabisa madandaulo awo akawona chilangocho. Kenako chigamulo chinaperekedwa pakati pawo mwachilungamo, ndipo sanalakwiridwe.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Dziwani kuti zonse zakumwamba ndi zapadziko lapansi ndi za Mulungu. Kodi lonjezo la Mulungu siloona? Koma ambiri a iwo sadziwa.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

Iye ndiye amene amapereka moyo ndi imfa, ndipo kwa Iye yekha ndi komwe mudzabwezedwa.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

E inu anthu! Ndithudi, kwabwera phunziro (Qur'an) kuchokera kwa Mbuye wanu, mankhwala a matenda m'chifuwa ndi chiongoko ndi chifundo kwa okhulupirira.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Nena (Muhammad): "Chifukwa cha chisomo cha Mulungu ndi chifundo chake, asangalale. Zimenezo ndi zabwino kuposa zomwe akusonkhanitsa."

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

Nena (iwe Muhammad), “Ndiuzeni za mphatso imene Mulungu wakupatsani, ndipo mwaipitsa ina mwa iyo ndipo ina mwaipitsa.” Nena, “Kodi Mulungu wakupatsani chilolezo (pa izi) kapena mukupeka zinthu zotsutsana ndi Mulungu?”

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Ndipo kodi ndi zinthu ziti zimene anthu opeka mabodza motsutsana ndi Mulungu pa tsiku lachiweruzo amanena? Ndithudi, Mulungu ali ndi mphatso (zopatsidwa) kwa anthu, koma ambiri a iwo sayamika.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

Ndipo kodi iwe (Muhammad) suli mu ntchito iliyonse, ndipo suwerenga vesi la Qur'an kapena kuchita ntchito iliyonse, koma Ife ndife mboni pa iwe pamene ukuchita? Usamale ngakhale pang'ono podziwa Ambuye wako, ngakhale kutakhala kwakukulu ngati zarrah, kaya padziko lapansi kapena kumwamba. Palibe chaching'ono kapena chachikulu kuposa pamenepo, koma chilichonse chalembedwa m'Buku lenileni (Lauh Mahfuzh).

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Kumbukirani mabwenzi a Allah, palibe mantha pa iwo ndipo sadandaula.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(Ndiye) amene akhulupirira ndipo nthawi zonse amakhala oopa Mulungu.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

Kwa iwo ndi nkhani yabwino pa moyo wa padziko lapansi komanso wa pambuyo pa imfa. Palibe kusintha kwa malonjezo a Mulungu. Uku ndiko kupambana kwakukulu.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ndipo usadandaule ndi mawu awo. Ndithudi, mphamvu zonse ndi za Mulungu. Iye ndi Wakumva Zonse, Wodziwa Zonse.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

Kumbukirani, chuma cha Allah chili ndi omwe ali kumwamba ndi omwe ali padziko lapansi. Ndipo omwe akupempha abwenzi ena osati Allah, satsatira (chikhulupiriro). Amangotsatira zoyerekeza chabe, ndipo akungoganizira chabe.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

Iye ndiye amene wapanga usiku kuti mupumule, ndi usana kukhala kuunika kowala. Ndithudi, m'zimenezi muli zizindikiro kwa anthu omva.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Iwo (Ayuda ndi Akristu) anati, "Mulungu ali ndi mwana." Ulemerero ukhale kwa Iye, Iye ndiye Wolemera kwambiri; Zonse zakumwamba ndi zapadziko lapansi ndi zake. Simuli ndi chifukwa chomveka chochitira izi. Kodi ndi koyenera kuti munene za Allah zomwe simukuzidziwa?

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

Nena, "Ndithudi, amene akupeka mabodza motsutsana ndi Mulungu sadzapambana."

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(Kwa iwo) ndi chisangalalo (cha kanthawi) padziko lapansi, kenako adzabwerera kwa Ife, kenako tidzawalawitsa chilango choopsa chifukwa cha kusakhulupirira kwawo.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

Ndipo awerengereni nkhani yofunika (yokhudza) Nowa pamene (iye) anauza anthu ake kuti, "E inu anthu anga! Ngati zikukuvutani kuti ndikhale (ndi inu) ndipo chenjezo langa lili ndi ma vesi a Mulungu, ndiye kuti ndimadalira Mulungu. Choncho tsimikizani mtima wanu ndipo sonkhanitsani abwenzi anu (kuti andiwononge), ndipo musasunge chisankho chanu chinsinsi. Kenako chitanipo kanthu motsutsana nane, ndipo musachedwetsenso."

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

Ngati mutembenuka mtima (ku chenjezo langa), sindikupemphani mphotho. Mphoto yanga imachokera kwa Mulungu yekha, ndipo ndalamulidwa kukhala m'gulu la Asilamu (ogonjera).”

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

Kenako anamnamizira (Nowa), kenako tidamupulumutsa iye ndi omwe anali naye m'chombo, ndipo tidawapanga kukhala makhalifa ndipo tidawamiza iwo amene adatsutsa mawu athu. Choncho samalani ndi zotsatira za omwe adachenjezedwa.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

Pambuyo pa (Nowa), tidatumiza atumiki angapo kwa anthu awo (osiyanasiyana), choncho atumikiwo adawadzera ndi uthenga womveka bwino, koma sadafune kukhulupirira chifukwa adatsutsa kale. Motero timatseka mitima ya ochimwa.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Pambuyo pawo, tidatumiza Mose ndi Haruna kwa Farao ndi akuluakulu a anthu ake, kudzabweretsa zizindikiro zathu (zamphamvu), ndipo zidapezeka kuti anali kudzitamandira ndipo anali ochimwa.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

Choncho choonadi chitawadzera kuchokera kwa Ife, adati, "Izi ndi matsenga enieni."

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

Mose anati, “Kodi ndinu woyenera kunena zoona pamene zikukukhudzani kuti, ‘Kodi izi ndi matsenga?’ Koma amatsenga sadzapambana.”

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

Iwo anati, "Kodi mwabwera kwa ife kuti mutichotse ku (chikhulupiriro) chimene tidapeza makolo athu akuchita (kupembedza mafano), ndipo inu awiri muli ndi mphamvu padziko lapansi (dziko la Igupto)?" Sitidzakukhulupirirani inu awiriwa."

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

Ndipo Firauni adati (kwa atsogoleri a anthu ake), "Bwerani kwa ine amatsenga onse aluso!"

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

Choncho amatsenga atafika, Mose anawauza kuti, "Ponyani zomwe mukufuna kuponya!"

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

Ataponya, Musa anati, "Zimene mukuchita ndi matsenga, ndithudi Mulungu adzaulula bodza la matsenga amenewo. Ndithudi, Mulungu sadzalola ntchito ya omwe akuwononga kuti ipitirire."

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

Ndipo Mulungu adzakhazikitsa cholungama ndi lamulo Lake, ngakhale kuti ochimwa sakukondwera nacho.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

Kotero palibe amene anakhulupirira Mose, kupatula mbadwa za anthu ake, omwe ankaopa kuti Farao ndi atsogoleri ake angawazunze. Ndipo ndithudi, Farao ankachita nkhanza padziko lapansi, ndipo anali m'modzi mwa omwe anaphwanya malamulo.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

Ndipo Musa anati, "E inu anthu anga! Ngati mukhulupirira Mulungu, dalirani Iye, ngati ndinu Asilamu enieni."

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Ndipo anati, "Mwa Mulungu tadalira. O Ambuye wathu, musatichite kukhala chandamale cha anthu osalungama."

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

ndipo tipulumutseni ndi chifundo Chanu kwa osakhulupirira.”

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Ndipo tidavumbulutsa kwa Mose ndi m'bale wake kuti, "Tengani nyumba zingapo mu Igupto kuti zikhale za anthu anu, ndipo pangani nyumba zanu kukhala malo opempherera, ndipo pempherani mapemphero, ndipo sangalatsani okhulupirira."

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

Ndipo Mose anati, "O Ambuye wathu, mwapatsa Farao ndi atsogoleri a anthu ake zinthu zamtengo wapatali ndi chuma m'moyo wa padziko lapansi. O Ambuye wathu, (chifukwa chake) adasokeretsa (anthu) panjira Yanu. O Ambuye, wonongani chuma chawo, ndipo tsekani mitima yawo, kuti asakhulupirire mpaka atawona chilango chowawa."

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

Allah anati, "Ndithudi, pempho lanu lalandiridwa, choncho pitirizani kuyenda panjira yowongoka ndipo musatsatire njira ya omwe sadziwa."

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

Ndipo tidapulumutsa Ana a Israeli kudutsa nyanja, kenako Farao ndi gulu lake lankhondo adawatsatira, kuti awapondereze ndi kuwapondereza. Choncho Firauni atatsala pang'ono kumira anati, "Ndikukhulupirira kuti palibe Mulungu wina koma Mulungu amene Ana a Israeli ankamukhulupirira, ndipo ine ndine m'modzi mwa Asilamu (odzipereka)."

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

Chifukwa chiyani tsopano (mukukhulupirira), pomwe kwenikweni mwakhala osamvera kwa nthawi yayitali, ndipo ndinu m'modzi mwa omwe amawononga.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

Kotero lero tapulumutsa thupi lako kuti ukhale phunziro kwa omwe akubwera pambuyo pako, koma anthu ambiri salabadira zizindikiro Zathu (mphamvu).

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Ndipo ndithu, tawaika ana a Israeli m'malo abwino ndipo tawapatsa chakudya chabwino. Choncho sanakangane, kupatula pambuyo poti chidziwitso chawafika (chomwe chili mu Torah). Ndithudi, Mbuye wako adzaweruza pakati pawo pa Tsiku la Chiweruzo pa zomwe adakangana.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Ngati iwe (Muhammad) uli ndi kukayika pa zomwe tavumbulutsa kwa iwe, funsa munthu amene adawerenga bukuli patsogolo pako. Ndithudi, choonadi chafika kwa iwe kuchokera kwa Mbuye wako, choncho usakhale m'modzi mwa okayika.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

Ndipo usakhale m'gulu la anthu otsutsa ma Aya a Mulungu, kapena udzakhala m'gulu la anthu omwe adzataya.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

Ndithudi, iwo amene atsimikiziridwa za lamulo la Mbuye wako sadzakhulupirira.

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

Ngakhale atalandira zizindikiro (za ukulu wa Mulungu), mpaka ataona chilango chowawa.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

Nanga bwanji palibe (wokhala) m'dziko amene akhulupirira, ndipo chikhulupiriro chake chili chopindulitsa kwa iye kupatula anthu a Yona? Pamene iwo (anthu a Yunus) adakhulupirira, tidawachotsera chilango chonyoza cha moyo wapadziko lapansi, ndipo tidawapatsa chisangalalo kwa nthawi inayake.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

Ndipo Mbuye wako akadafuna, anthu onse padziko lapansi akadakhulupirira. Koma kodi (iwe) ukufuna kuwakakamiza anthu kuti akhale okhulupirira?

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

Ndipo palibe amene angakhulupirire kupatula ngati Mulungu walola, ndipo Mulungu amalanga anthu osazindikira.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

Nena, “Yang’anirani zomwe zili kumwamba ndi padziko lapansi!” Sizithandiza pa zizindikiro (ukulu wa Allah) ndi atumiki omwe amapereka machenjezo kwa anthu osakhulupirira.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Choncho sayembekezera china chilichonse kupatula (zochitika) zofanana ndi zomwe zidawachitikira omwe adamwalira kale. Nena, "Dikirani; Inenso ndili m'gulu la omwe akuyembekezerani."

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

Kenako tinapulumutsa atumiki Athu ndi amene anakhulupirira, choncho udindo wathu unali kupulumutsa amene anakhulupirira.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

Nena (iwe Muhammad), "Inu anthu! Ngati muli ndi chikaiko pa chipembedzo changa, (dziwani kuti) ine sindilambira amene mukuwalambira kupatula Mulungu, koma ndikulambira Mulungu amene adzakupatsani imfa, ndipo ndalamulidwa kukhala m'gulu la okhulupirira."

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

ndipo (ndalamulidwa), "Yang'anani nkhope yanu ku chipembedzo moona mtima komanso moona mtima ndipo musakhale m'gulu la opembedza mafano."

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

Ndipo musapembedze chinthu chomwe sichikupindulitsani ndipo sichikubweretserani tsoka lina kupatula Allah, chifukwa ngati muchita zimenezo, ndiye kuti mudzakhala m'modzi mwa ochita zoipa.

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ndipo ngati Mulungu atakugwerani tsoka, palibe amene angalichotse kupatula Iye. Ndipo ngati Mulungu akufunirani zabwino, palibe amene angakane chisomo Chake. Amapatsa zabwino aliyense amene wamfuna pakati pa akapolo Ake. Iye ndi Wokhululuka Kwambiri, Wachisoni Kwambiri.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

Nena (Muhammad): "E inu anthu! Chowonadi (Qur'an) chafika kwa inu kuchokera kwa Mbuye wanu, choncho amene walandira chiongoko, ndiye kuti chili ndi ubwino wake. Ndipo amene wasochera, kusokera kwake (kumadzivulaza) yekha. Ndipo ine sindili mtetezi wanu."

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Ndipo tsatirani zomwe zavumbulutsidwa kwa inu, ndipo pirirani mpaka Mulungu atakupatsani chigamulo. Iye ndiye woweruza wabwino kwambiri.