Q.S Yosefe (يُوسُف) - 111 Chiwerengero cha Mavesi

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Ra. Awa ndi mavesi omveka bwino a Buku (Al Qur'an).

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Ndithudi, Taivumbulutsa ngati Qur'an ya Chiarabu kuti mumvetse.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

Tidakuuza (Muhammad) nkhani yabwino kwambiri pokuvumbulutsira Qur'an iyi, ndipo kale udali m'modzi mwa osadziwa.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Kumbukirani), pamene Yusufu adauza abambo ake, "E, bambo anga! Ndithudi, ine (ndinalota) kuona nyenyezi khumi ndi chimodzi, dzuwa ndi mwezi; ndinaziona zonse zikundigwadira."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

Iye (bambo ake) anati, "E mwana wanga! Usauze abale ako maloto ako, adzakukonzera chiwembu (chokuwononga). Ndithudi, Satana ndi mdani woonekeratu kwa anthu."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Ndipo Mulungu anakusankhani (kuti mukhale Mneneri) ndipo anakuphunzitsani kumasulira maloto ena, nakwaniritsa (chisomo Chake) pa inu ndi banja la Yakobo, monga momwe adakwaniritsira chisomo Chake pa agogo anu awiri akale, Abrahamu ndi Isaki. Ndithudi, Mbuye wanu ndi Wodziwa Zonse, Wanzeru Zonse.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Ndithudi, mu (nkhani ya) Yosefe ndi abale ake muli zizindikiro (za mphamvu ya Mulungu) kwa amene apempha.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Pamene adati, "Ndithudi, Yusuf ndi m'bale wake (Bunyamin) ankakondedwa kwambiri ndi abambo awo kuposa ife, ngakhale kuti tinali gulu limodzi (lamphamvu). Ndithudi, abambo athu anali olakwa kwambiri."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Iphani Yusuf kapena muponyeni kwinakwake kuti bambo anu akuganizireni, ndipo pambuyo pake mudzakhala munthu wabwino.

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

Mmodzi wa iwo anati, “Musamuphe Yusuf, koma muponyeni pansi pa chitsime kuti ena mwa apaulendo amutenge, ngati mukufuna kutero.”

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

Iwo anati, “E, bambo athu! Bwanji simutikhulupirira za Yusuf, pomwe tonsefe timamufunira zabwino?”

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Mulole apite nafe mawa m'mawa, kuti akasangalale ndikusewera, ndipo tidzamusamaliradi.

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Iye (Yakobo) anati, “Ndithudi, kupita kwanu naye (Yosefe) kwandipweteka kwambiri ndipo ndikuopa kuti angadyidwe ndi mimbulu pamene inu simukumusamala.”

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Ndithudi, iwo anati, "Ngati adyedwa ndi mmbulu, ngakhale kuti ndife a gulu (lamphamvu), ndiye kuti ife ndife amene tidzataya."

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ndipo pamene adamutenga ndikugwirizana kuti amuike pansi pa chitsime, tidamuulula kuti, "Ndithudi udzawauza za izi, pomwe iwo sakudziwa."

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Kenako anafika kwa abambo awo madzulo akulira.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Iwo anati, "E, bambo athu! Ndithudi, tinapita kukathamanga ndipo tinamusiya Yusuf pafupi ndi katundu wathu, kenako anadyedwa ndi mimbulu; ndipo simutikhulupirira ngakhale titanena zoona."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Ndipo anadza atanyamula mkanjo wake (wokhala ndi magazi abodza). Iye (Yakobo) anati, "Ndithudi, iwe wekha ndiwe amene umaona zoipa m'nkhani zako ngati zabwino; choncho chipiriro chokha ndicho chabwino (kwa ine). Ndipo pempha thandizo kwa Mulungu yekha pa zomwe wafotokoza."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Ndipo gulu la apaulendo linafika ndipo linatuma munthu wotunga madzi. Kenako anatsitsa chidebecho. Iye anati, “O, chisangalalo chachikulu, uyu ndi mnyamata!” Kenako anachibisa ngati katundu. Ndipo Mulungu ndi Wodziwa zonse zimene akuchita.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Ndipo adamugulitsa (Yosefe) pamtengo wotsika, womwe ndi ma dirham ochepa okha, chifukwa sankamufuna.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ndipo Mwigupto amene adamugula adati kwa mkazi wake, “Mupatse malo abwino (ndi utumiki), mwina angatipindulitse kapena tingamutenge kukhala mwana.” Ndipo motero tidapatsa Yosefe malo abwino m’dziko (la Igupto), ndi kuti timuphunzitse kumasulira maloto. Ndipo Mulungu ndi Wamphamvu pa nkhani Yake, koma anthu ambiri samvetsa.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Ndipo atakula mokwanira tidampatsa mphamvu ndi chidziwitso, motero timawalipira ochita zabwino.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Ndipo mkazi amene iye (Yusuf) ankakhala m'nyumba mwake adamunyengerera. Ndipo adatseka zitseko, nati, “Bwerani pafupi nane.” Yusufu adati, “Ndikufuna chitetezo kwa Mulungu, ndithudi, mbuye wanga wandichitira zabwino.” Ndithudi, munthu wosalungama sadzakhala ndi mwayi.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Ndipo ndithudi, mkaziyo adamufuna (Yusuf). Ndipo Yusuf nayenso adamufunira ngati sadaone chizindikiro (chochokera) kwa Mbuye wake. Motero, tidamuchotsera choipa ndi chonyansa. Ndithudi, iye (Yusuf) ndi m'modzi mwa akapolo Athu osankhika.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

Ndipo onse awiri anathamangira pakhomo, ndipo mkaziyo anakoka mkanjo wake (Yusuf) kumbuyo mpaka unang'ambika, ndipo onse awiri anapeza mwamuna wake pakhomo. Iye (mkaziyo) anati, "Mphoto ya munthu amene akufuna kuchita choipa ndi mkazi wako ndi yotani, kupatula kumangidwa kapena chilango chopweteka?"

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

Iye (Yusuf) anati, “Iye ndiye amene anandinyenga ndi kundinyenga.” Mboni yochokera kubanja la mayiyo inati, “Ngati mkanjo wake wang’ambika patsogolo, ndiye kuti mkaziyo akunena zoona, ndipo iye (Yusuf) ndi m’modzi mwa abodza.”

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ndipo ngati mkanjo wake wang'ambika kumbuyo, ndiye kuti ndi mkazi amene akunama, ndipo iye (Yusuf) ndi m'modzi mwa oona mtima.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

Choncho pamene iye (mwamuna wa mkaziyo) anaona kuti mkanjo wake (Yusuf) wang'ambika kumbuyo, anati, "Inde, uwu ndi chinyengo chako. chinyengo chako ndi chachikulu kwambiri."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

"Iwala izi, ndipo (mkazi wanga) pempha chikhululukiro cha machimo ako, chifukwa iwe ndiwe m'modzi mwa anthu oipa."

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Ndipo akazi a mumzindawo anati, "Mkazi wa Al-Aziz akukopa ndi kunyengerera wantchito wake kuti amugonjetse; wantchito wake akumuledzeretsa ndi chikondi. Ndithudi tikumuona ali mu kulakwitsa koonekeratu."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Choncho mayiyo atamva chipongwe chawo, anaitana akaziwo ndi kuwakonzera mpando, ndipo aliyense wa iwo anapereka mpeni (kuti adule chakudya), kenako anati (kwa Yusuf), "Tulukani (dzionetseni) kwa iwo." Akaziwo atamuona, anadabwa ndi (kukongola kwake), ndipo (mosadziwa) anadzivulaza okha. Pamene ankanena kuti, "Mulungu Wangwiro, uyu si munthu. Uyu ndi mngelo wolemekezeka."

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Iye (mkazi wa Al-Aziz) anati, "Ndiye munthu amene anakupangitsani kundinyoza chifukwa (ndinamukonda), ndipo ndithudi, ndinamuyesa kuti amugonjetse koma anakana. Ngati sachita zomwe ndinamulamula, ndithudi adzamangidwa, ndipo adzakhala munthu wonyansa."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Yusuf anati, "O Ambuye wanga! Ndimakonda ndende kuposa kukwaniritsa pempho lawo. Ngati simunanditeteze ku chinyengo chawo, ndikanakonda (kukwaniritsa zofuna zawo) ndipo ndithudi ndikanakhala m'modzi mwa anthu opusa."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Kotero Mulungu analandira pemphero la Yosefe, ndipo anapulumutsa Yosefe ku chinyengo chawo. Iye ndi Wakumva Zonse, Wodziwa Zonse.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Kenako anazindikira pambuyo poona zizindikiro (za choonadi cha Yosefe) kuti amutseke m’ndende kwa nthawi inayake.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Ndipo anyamata awiri anapita naye kundende. Mmodzi wa iwo anati, "Ndithudi ndinalota ndikufinya mphesa," ndipo wina anati, "Ndinalota ndikunyamula mkate pamutu panga, wina wake unadyedwa ndi mbalame." Tipatseni takwil. Ndithudi, tikukuonani kuti ndinu m'gulu la ochita zabwino.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

Iye (Yusuf) anati, "Chakudya chilichonse chomwe mudzapatsidwa nonse awiri, ndatha kufotokoza takwil, chakudyacho chisanakufikireni. Zimenezo ndi zina mwa zomwe Mulungu anandiphunzitsa. Ndipotu, ndasiya chipembedzo cha anthu osakhulupirira Allah, kwenikweni iwo sakhulupirira za moyo wosatha."

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ndipo ine ndikutsatira chipembedzo cha makolo anga: Abrahamu, Isaki ndi Yakobo. Sikoyenera kwa ife (aneneri) kusakaniza chilichonse ndi Mulungu. Ndi chisomo cha Mulungu kwa ife ndi kwa anthu (onse); koma anthu ambiri sayamika.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

O akaidi awiri! Chabwino n’chiti, milungu yosiyanasiyana kapena Mulungu Wamphamvuyonse, Wamphamvuyonse?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Zimene mukuzilambira kupatula Iye ndi mayina okhawo amene mudadzipangira nokha ndi makolo anu. Mulungu sanatumize umboni uliwonse pa iwo. Chiweruzo chili cha Mulungu yekha. Walamula kuti musapembedze wina aliyense koma Iye yekha. Chimenecho ndi chipembedzo cholondola, koma anthu ambiri sadziwa.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

O inu anthu awiri omwe ali m'ndende, "Mmodzi wa inu adzakhala ndi udindo wopatsa mbuye wake mowa. Koma winayo, adzapachikidwa pamtanda, ndipo mbalame zidzadya gawo la mutu wake. Nkhani yomwe munandifunsa yayankhidwa."

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Ndipo iye (Yusuf) anati kwa munthu amene ankamudziwa kuti adzakhala otetezeka pakati pa awiriwa, “Mufotokozere mbuye wako za vuto langa.” Choncho Satana anamuiwala kufotokoza (za vuto la Yosefe) kwa mbuye wake. Chifukwa cha ichi iye (Yusuf) anakhala m’ndende kwa zaka zingapo.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Ndipo mfumu inati (kwa atsogoleri a anthu ake), "Ndithudi, ndinalota kuti ndinaona ng'ombe zisanu ndi ziwiri zonenepa zikudyedwa ndi ng'ombe zisanu ndi ziwiri zoonda; mapesi asanu ndi awiri (a tirigu) obiriwira ndi ena (mapesi asanu ndi awiri) ouma. Inu anthu odziwika! Ndifotokozereni za tanthauzo la maloto anga ngati mungathe kumasulira maloto."

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

Iwo anayankha kuti, "(Amenewo ndi) maloto opanda pake ndipo sitingathe kuwamasulira."

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Ndipo amene anapulumuka pakati pa awiriwa anati ndipo anakumbukira (kwa Yusuf) patapita nthawi, "Ndikukuuzani za (munthu amene ali ndi luso lomasulira) maloto, choncho nditumizireni (kwa iye)."

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

"Yusuf, iwe munthu wodalirika kwambiri! Tifotokozere (kutanthauzira kwa malotowo) za ng'ombe zisanu ndi ziwiri zonenepa zomwe zinadyedwa ndi ng'ombe zisanu ndi ziwiri zoonda (ng'ombe zazikazi), mapesi asanu ndi awiri obiriwira (a tirigu) ndi mapesi ena ouma (mapesi asanu ndi awiri) kuti ndibwerere kwa anthu amenewo, kuti adziwe."

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

Iye (Yosefe) anati, “Mudzalima zaka zisanu ndi ziwiri (motsatizana) monga mwachizolowezi; kenako chilichonse chimene mudzakolola mudzachisiya pa phesi lake kupatula pang'ono kuti mudye.”

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

Kenako pambuyo pake padzabwera zaka zisanu ndi ziwiri (7) za mavuto aakulu, zomwe zidzadya zomwe mudasunga kwa iwo, kupatulapo zochepa zomwe mudasunga.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

Pambuyo pake padzabwera chaka chomwe anthu adzapatsidwa mvula (yokwanira) ndipo adzapondaponda (mphesa).”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Ndipo mfumu inati, “Mubweretseni kwa ine.” Mtumikiyo atafika kwa iye, iye (Yusuf) anati, “Bwererani kwa mbuye wanu ndipo mumufunse zomwe zachitikira akazi omwe adavulala manja ake. Ndithudi, Mbuye wanga akudziwa za chinyengo chawo.”

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

Iye (mfumu) anati (kwa akaziwo), “Munali bwanji pamene munkamuyesa Yosefe kuti adzipereke kwa iye?” Iwo anati, “Mulungu ndi wangwiro, sitinkadziwa chilichonse choipa chokhudza iye.” Mkazi wa Al-Aziz anati, “Tsopano chowonadi chaonekera, ndine amene ndinamuyesa ndi kumukopa, ndipo ndithudi iye anali m’modzi mwa oona mtima.”

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Yusuf anati), "Izi zili choncho kuti iye (Al-Aziz) adziwe kuti sindinamupereke pamene sanali kumeneko (kunyumba), ndipo kuti Allah sakuvomereza chinyengo cha omwe akumpereka."

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Ndipo sindidzinenera kuti ndine wopanda pake (ku zolakwa), chifukwa chakuti chilakolako nthawi zonse chimatsogolera ku choipa, kupatula (chilakolako) chimene Mbuye wanga wapereka chifundo. Ndithudi, Mbuye wanga ndi Wokhululuka, Wachifundo Chambiri.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Ndipo mfumu inati, “Mubweretseni (Yusuf) kwa ine, kuti ndimusankhe (kukhala munthu wapafupi) kwa ine.” Pamene mfumu inalankhula naye, mfumuyo inati, “Ndithudi lero wakhala munthu wapamwamba m’gulu lathu ndipo wodalirika.”

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

Iye (Yosefe) anati, “Ndiikeni kukhala woyang’anira chuma cha dziko (la Igupto); pakuti ndine munthu wodziwa bwino ntchito ndi waluso.”

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Ndipo motero tidapatsa Yosefe malo m'dziko lino (Igupto); kuti akhale kulikonse komwe akufuna. Timamuchitira chifundo amene timfuna, ndipo sitiwononga malipiro a ochita zabwino.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Ndipo ndithudi, mphotho ya moyo wa pambuyo pa imfa ndi yabwino kwa iwo amene akhulupirira ndi kudzipereka nthawi zonse.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Ndipo abale ake a Yosefe anafika (ku Igupto) ndipo analowa (kumalo mwake), ndipo iye (Yusuf) anawadziwa, pomwe iwo sanamuzindikirenso.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

Ndipo pamene (Yosefe) anawakonzera chakudya, anati, “Ndibweretsereni mbale wanu amene ali ndi bambo mmodzi ndi inu (Benjamini), kodi simukuona kuti ine ndikupereka muyeso wokwanira ndipo ndine wabwino kwambiri mwa alendo?”

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

Kotero ngati simudzandibweretsera, ndiye kuti simudzalandiranso (tirigu) wina kuchokera kwa ine ndipo musandiyandikire.”

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

Iwo anati, “Tidzakakamiza abambo ake (kuti amutenge) ndipo tidzachitadi zimenezo.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ndipo iye (Yusuf) anati kwa antchito ake, "Ikani katundu wawo (wosinthana) m'matumba awo, kuti adziwe kuti akabwerera ku mabanja awo, akuyembekeza kuti adzabweranso."

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

Ndipo atabwerera kwa atate wawo (Yakobo), anati, "E, bambo athu! Sitidzapezanso (tirigu) (pokhapokha titatenga mng'ono wathu pamodzi ndi ife), choncho lolani mng'ono wathu apite nafe kuti tikatenge, ndipo tidzamuteteza."

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Iye (Yakobo) anati, “Ndingamuikire bwanji iye (Bunyamin) kwa inu, monga momwe ndidaikiranso m’bale wake (Yusuf) kwa inu kale?” Choncho Mulungu ndiye mtetezi wabwino kwambiri ndipo Iye ndi Wachifundo kwambiri pakati pa achifundo.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

Ndipo atatsegula katundu wawo, adapeza katundu wawo (wosinthana) wabwezedwa kwa iwo. Iwo anati, "E, bambo athu! Tikufunanso chiyani china? Izi ndi katundu wathu wobwezedwa kwa ife, ndipo tidzatha kudyetsa mabanja athu, ndipo tidzasamalira abale athu, ndipo tidzakhala ndi chakudya chowonjezera (cha tirigu) cholemera ngati katundu wa ngamila. Zimenezo ndi zophweka (kwa mfumu ya Igupto)."

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

Iye (Yakobo) anati, “Sindidzamulola (kupita) nanu mpaka mundilumbire m’dzina la Mulungu kuti mudzamubwezera kwa ine pokhapokha mutazunguliridwa.” Atalumbira, iye (Yakobo) anati, “Mulungu ndiye mboni pa zimene timanena.”

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Ndipo iye (Yakobo) anati, "E inu ana anga! Musalowe pachipata chimodzi, ndipo mulowe pachipata china; komabe, sindingathe kukutetezani konse ku (tsogolo la) Mulungu. Chisankho chimenecho ndi cha Allah yekha. Mwa Iye ndimadalira ndipo mwa Iyenso ndimadalira amene adalira."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Ndipo pamene adalowa motsatira lamulo la abambo awo, (kulowa kwawo) sakanatha kutsutsa lamulo la Mulungu, (koma chinali) chilakolako chomwe chidali mwa Yakobo chomwe adachikhazikitsa. Ndipo ndithudi anali ndi chidziwitso, chifukwa tidamphunzitsa. Koma anthu ambiri sadziwa.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

Ndipo pamene analowa (kumene) Yusufu anaika m'bale wake (Bunyamin) m'malo mwake, iye (Yusuf) anati, "Ndithudi ine ndine m'bale wako, usadandaule ndi zimene achita."

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

Choncho chakudya chitakonzedwa kwa iwo, iye (Yusuf) anaika chikhocho m'thumba la m'bale wake. Kenako wina anafuula, "Inu apaulendo! Ndithudi ndinu akuba."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

Iwo anafunsa, akuyang'anizana nawo (omwe anali kuwaneneza), "Mwataya chiyani?"

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

Iwo anayankha kuti, "Tataya chikho cha mfumu, ndipo aliyense amene angachibweze adzapeza (chakudya cholemera ngati) katundu wa ngamila, ndipo ndikutsimikiza zimenezo."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

Iwo (abale ake a Yosefe) anayankha kuti, "Ndikulumbira Mulungu, ndithudi, mukudziwa kuti sitinabwere kudzayambitsa chisokonezo m'dziko lino ndipo sitili akuba."

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

Iwo anati, “Koma chilango chake ndi chiyani ngati unama?”

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Iwo anayankha kuti, "Chilango ndi cha aliyense amene apeza chinthu chotayika m'thumba lake, choncho iye mwini adzalandira chilango chake. Motero timalanga ochimwa."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

Choncho anayamba kufufuza m'matumba awo pamaso pa m'bale wake, kenako anatulutsa chikho cha mfumu m'thumba la m'bale wake. Motero tinakonza zoti Yosefe alandire. Sakanatha kulanga m'bale wake motsatira lamulo la mfumu pokhapokha Mulungu atafuna. Timakweza udindo wa amene tikufuna; ndipo kuposa munthu aliyense wodziwa zambiri pali amene akudziwa zambiri.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

Iwo anati, “Ngati waba, ndiye kuti mbale wake nayenso anaba.” Choncho Yusufu anabisa (kukwiya) mumtima mwake ndipo sanawaonetse. Iye anati (mumtima mwake), “Malo anu ndi oipa kwambiri. Ndipo Mulungu akudziwa bwino zomwe mukufotokoza.”

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Iwo anati, "Ewe Al-Aziz! Ali ndi bambo wokalamba, choncho tengani mmodzi wa ife m'malo mwake, ndithudi tikuona kuti iwe ndiwe mmodzi mwa ochita zabwino."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

Iye (Yusuf) anati, "Ndikupempha Allah kuti atiteteze ku kumangidwa (aliyense), kupatula munthu amene tinapeza naye chuma chathu, ngati titachita zimenezo, zikutanthauza kuti ndife ochimwa."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Choncho atataya mtima ndi zimenezo (chigamulo cha Yusuf), anachoka n’kuyamba kukambirana payekha, akunong’onezana. Wamkulu mwa iwo anati, “Kodi simukudziwa kuti bambo anu adakupangirani pangano m’dzina la Mulungu, ndipo kale munali mutam’nyalanyaza Yusuf? Chifukwa chake, sindidzachoka m’dziko lino (Igupto) mpaka bambo anga atandipatsa chilolezo (chobwerera), kapena Mulungu atandisankha. Ndipo Iye ndiye woweruza wabwino kwambiri.”

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

Bwererani kwa abambo anu ndipo kauzeni kuti, "E, bambo athu! Ndithudi, mwana wanu waba ndipo ife taona zomwe tikudziwa ndipo sitikudziwa zomwe zili kumbuyo kwake."

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

Ndipo funsani (anthu okhala m'dzikolo) komwe tili, ndi gulu lankhondo lomwe linabwera nafe, ndipo ife ndife anthu oyenera.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Iye (Yakobo) anati, "Ndithudi, iwe wekha ndiwe amene umaona zabwino (zoipa). Choncho (kuleza mtima kwanga) ndi kuleza mtima kwabwino. Tikukhulupirira kuti Mulungu adzandibweretsera zonse. Ndithudi, Iye ndi Wodziwa Zonse, Wanzeru Kwambiri."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

Ndipo iye (Yakobo) anatembenuka kuchoka kwa iwo (ana ake) nati, “O, chisoni changa pa Yosefe!” Ndipo maso ake anayera ndi chisoni. Anakhala chete, akuletsa mkwiyo wake (kwa ana ake).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

Iwo anati, “Ndikulumbira Mulungu, simudzasiya kukumbukira Yusuf, mpaka mutadwala matenda aakulu kapena mutakhala m’gulu la anthu amene adzafa.”

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Iye (Yakobo) anati, “Ndikungodandaula za mavuto anga ndi chisoni changa kwa Mulungu, ndipo ndikudziwa kuchokera kwa Mulungu zomwe simukuzidziwa.”

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

E inu ana anga! Pitani mukafufuze nkhani za Yusuf ndi abale ake ndipo musataye mtima ndi chifundo cha Allah. Ndithudi, amene amataya mtima ndi chifundo cha Allah ndi amene sakhulupirira.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

Choncho pamene adalowa (pamalo pa) Yusuf, adati, "E, Al-Aziz! Ife ndi banja lathu takumana ndi mavuto ndipo tabwera ndi zinthu zopanda pake, choncho dzazani gawo lathu (la tirigu) ndipo tipatseni zopereka. Ndithudi, Mulungu amalipira omwe amapereka zopereka."

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

Iye (Yosefe) anati, “Kodi mukudziwa zimene munachitira Yosefe ndi m’bale wake chifukwa simunazindikire zotsatira za zochita zanu?”

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

Iwo anati, “Kodi ndiwedi Yosefe?” Iye (Yusuf) anayankha kuti, “Ine ndine Yusuf ndipo uyu ndi m’bale wanga. Ndithudi, Mulungu watipatsa chisomo Chake. Ndithudi, aliyense wodzipereka ndi woleza mtima, ndithudi, Mulungu sawononga malipiro a ochita zabwino.”

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

Iwo anati, "Ndikulumbira Mulungu, Mulungu wakusankha iwe kuposa ife, ndipo ndithudi ife ndife ochimwa."

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

Iye (Yusuf) anati, "Pa tsiku lino palibe chinyengo pa inu, Mulungu akukhululukireni. Ndipo Iye ndi Wachifundo Chambiri pakati pa achifundo."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Pita, tenga chovala changa ichi, upukute pankhope pa abambo anga, ndipo adzaonanso; ndipo bweretsa banja lako lonse kwa ine.

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Ndipo pamene gulu lankhondo linachoka (kudziko la Igupto), bambo wawo anati, "Ndithudi ndinamva fungo la Yusuf, ngati simunandinene kuti ndine wofooka mumtima (ndithudi mukanandilungamitsa)."

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

Iwo (banja lake) anati, "Ndi Mulungu, ukadali m'zolakwa zako zakale."

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Choncho pamene wonyamula uthenga wabwino anafika, anapukuta (chovalacho) pankhope pake (Yakobo), ndipo anapenyanso. Iye (Yakobo) anati, "Kodi sindinakuuzeni kuti ndikudziwa kuchokera kwa Mulungu zomwe simukuzidziwa?"

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

Iwo anati, "E, bambo athu! Tipemphereni chikhululukiro cha machimo athu, ndithudi ife ndife ochimwa."

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Iye (Yakobo) anati, "Ndikupemphererani chikhululukiro kwa Mbuye wanga. Ndithudi, Iye ndi Wokhululuka Kwambiri, Wachifundo Chambiri."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

Ndipo pamene adalowa (kumene) Yusufu adawakumbatira makolo ake, nati, "Lowani m'dziko la Igupto, Mulungu akalola, mwamtendere."

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Ndipo adakweza makolo ake pampando wachifumu. Ndipo onse adamuweramira (Yusuf). Ndipo iye (Yusuf) adati, "E, bambo anga! Uku ndiko kumasulira kwa maloto anga akale. Ndipo ndithudi Ambuye wanga wawapanga kukhala enieni. Ndithudi, Ambuye wanga wandichitira zabwino, pamene adanditulutsa m'ndende ndi pamene adakutulutsani m'mudzi, Satana atawononga ubale wanga ndi abale anga. Ndithudi, Ambuye wanga ndi wofatsa pa zomwe akufuna. Ndithudi, Iye ndi Wodziwa Zonse, Wanzeru Zonse."

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Mbuye wanga, mwandipatsa mphamvu ndi kundiphunzitsa kutanthauzira maloto. (O Ambuye) Mlengi wa kumwamba ndi dziko lapansi, Inu ndinu mtetezi wanga padziko lapansi ndi pa tsiku lomaliza, ndipatseni imfa ndine Msilamu ndipo mundiphatikize ndi anthu olungama.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Imeneyo ndi nkhani zina zosaoneka zimene tavumbulutsira kwa iwe (Muhammad); ngakhale kuti sunali nawo, pamene adagwirizana kuti akonze njira (yomuikira Yosefe m’chitsime).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Ndipo anthu ambiri sadzakhulupirira ngakhale mutakhala kuti mukufunadi kutero.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Ndipo simuwapempha chilichonse kuti mubwezere (chifukwa cha kuyitana kwanu), chifukwa chimenecho (kuyitana) ndi chiphunzitso cha dziko lonse lapansi.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

Ndipo zizindikiro zingati (za ukulu wa Mulungu) kumwamba ndi padziko lapansi zomwe adadutsa, koma adazisiya?

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

Ndipo ambiri a iwo sakhulupirira Mulungu, kwenikweni amamuphatikiza ndi anzake.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Kodi akumva kuti ali otetezeka ku chilango cha Allah chomwe chidzawazungulira, kapena kubwera mwadzidzidzi kwa nthawi yomaliza, pomwe sakudziwa?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

Nena (iwe Muhammad), “Iyi ndi njira yanga: Ndikuitana kwa Mulungu, ine ndi amene anditsata ndi chitsimikizo. Mulungu alemekezeke, ndipo ine sindili m’gulu la opembedza mafano.”

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Ndipo sitidatumize patsogolo pako (Muhammad), koma munthu amene tidampatsa mavumbulutso pakati pa anthu a m'dziko. Kodi iwo sanayende padziko lapansi ndikuona zomwe zidawachitikira omwe adalipo kale (omwe adatsutsa mtumwiyo). Ndipo ndithudi, dziko la pambuyo pa imfa ndi labwino kwa oopa Mulungu. Kodi simukumvetsa?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

Choncho atumwi akapandanso chiyembekezo (cha chikhulupiriro cha anthu awo) ndikukhulupirira kuti ananamizidwa, ndiye kuti (atumwiwo) adzatithandiza, kenako adzapulumutsidwa ndi amene tikufuna. Ndipo chilango chathu sichingakanidwe kwa ochimwa.

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Ndithudi, m'nkhani zawo muli chiphunzitso cha anthu oganiza bwino. (Qur'an) si nkhani yongopeka, koma imatsimikizira (mabuku akale), imafotokoza chilichonse, komanso (monga) chitsogozo ndi chifundo kwa okhulupirira.