Q.S Ar-Ramu (اَلرُّوم) - 60 Chiwerengero cha Mavesi

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim.

غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ

gulibatir-rūm(u).

Aroma anagonjetsedwa,

فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ

fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).

m'dziko lapafupi ndipo iwo akagonjetsedwa adzapambana,

فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ

fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).

m'zaka zochepa (kachiwiri). Nkhaniyi ndi ya Mulungu isanafike komanso itatha (iwo apambana). Ndipo tsiku limenelo (la kupambana kwa Aroma) okhulupirira anasangalala,

بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

chifukwa cha thandizo la Mulungu. Amathandiza amene Iye akufuna. Iye ndi Wamphamvu Kwambiri, Wachifundo Chambiri.

وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

(Ndilo) lonjezo la Mulungu. Mulungu sadzaswa lonjezo lake, koma anthu ambiri sadziwa.

يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ

ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).

Amadziwa zomwe zimabadwa kuchokera ku moyo wa dziko lapansi; pomwe ponena za moyo wa pambuyo pa imfa amachita zinthu mosasamala.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

Ndipo bwanji sadziganizira okha? Mulungu sanalenge thambo ndi dziko lapansi ndi zonse zomwe zili pakati pawo koma ndi choonadi ndi nthawi yake yodziwika. Ndipo ndithudi, anthu ambiri amakana kukumana ndi Mbuye wawo.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Ndipo kodi sanayende padziko lapansi ndikuona zomwe zinachitikira omwe adalipo kale (omwe adakana mtumwi)? Anthu awa ndi amphamvu kuposa iwo (okha) ndipo alima nthaka (nthaka) ndipo aikulitsa kuposa momwe adachitira. Ndipo atumiki awo adawadzera ndi zizindikiro zomveka bwino. Choncho Mulungu sawachitira chinyengo, koma iwo ndi omwe amadzichitira chinyengo okha.

ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).

Kenako, chilango choipa kwambiri ndicho mapeto a anthu ochita zoipa. Chifukwa chakuti amakana ma vesi a Allah ndipo nthawi zonse amawaseka.

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

Mulungu ndiye amene amayambitsa kulenga, kenako n’kubwerezanso; kenako mudzabwezedwa kwa Iye.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).

Ndipo tsiku limene nthawi idzafika, ochimwa (opembedza mafano) adzakhala chete ndi chisoni.

وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).

Ndipo n'zosatheka kuti apempherere (kuthandiza) mafano awo, pomwe iwo akukana mafano awo.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).

Ndipo tsiku limene Kuuka kwa Akufa kudzabwera, tsiku limenelo anthu adzagawikana (m'magulu).

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).

Kotero amene akhulupirira ndi kuchita zabwino, amasangalala m'munda (kumwamba).

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

Ndipo amene sakhulupirira ndi kukana zizindikiro zathu ndi (kukana) kukumana ndi tsiku lomaliza, adzakhalabe mu chilango (kumoto).

فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ

fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).

Choncho lemekezani Mulungu madzulo ndi m'mawa (m'mawa),

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ

wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).

ndipo ulemerero wonse ukhale kwa Iye kumwamba, padziko lapansi, usiku ndi masana.

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ

yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).

Iye anatulutsa chamoyo kuchokera kwa akufa ndipo anatulutsa chakufa kuchokera kwa amoyo ndipo anaukitsa nthaka itatha kufa (youma). Ndipo motero mudzatulutsidwa (kuchokera m'manda).

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).

Ndipo zina mwa zizindikiro zake ndi kuti adakulengani kuchokera ku fumbi, kenako mwadzidzidzi munali anthu obalalika.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ndipo zina mwa zizindikiro Zake (za ukulu Wake) ndi kuti Iye anakulengerani akazi ochokera m'banja lanu, kuti mukhale omasuka nawo, ndipo Iye analenga pakati panu chikondi ndi chikondi. Ndithudi, mmenemo muli zizindikiro (za ukulu wa Mulungu) kwa anthu oganiza bwino.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).

Ndipo pakati pa zizindikiro zake pali kulengedwa kwa thambo ndi dziko lapansi, ndi kusiyana kwa zilankhulo ndi mitundu yanu. Ndithudi, m'zimenezi muli zizindikiro kwa anthu odziwa.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

Ndipo zina mwa zizindikiro zake ndi kugona kwanu usiku ndi usana, ndi kufunafuna kwanu zabwino zake. Ndithudi, m'zimenezo muli zizindikiro kwa anthu omvetsera.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ndipo pakati pa zizindikiro Zake (za ukulu Wake), amakuwonetsani mphezi kuti (ikubweretsereni) mantha ndi chiyembekezo, ndipo amatsitsa madzi (mvula) kuchokera kumwamba, kenako amaukitsa nthaka ndi madziwo pambuyo poti yauma. Ndithudi, m'zimenezi muli zizindikiro kwa anthu ozindikira.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ

wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).

Ndipo pakati pa zizindikiro Zake (ukulu) ndi kukhazikika kwa thambo ndi dziko lapansi mwa chifuniro Chake. Kenako akakuitanani kamodzi kuchokera padziko lapansi, nthawi yomweyo mumatuluka (m'manda).

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

Ndipo zonse zakumwamba ndi zapadziko lapansi nza Iye. Zonse zili pansi pa ulamuliro wake.

وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ndipo Iye ndiye amene amayambitsa kulenga, kenako n’kubwerezabwereza, ndipo n’zosavuta kwa Iye. Ali ndi makhalidwe a Wam’mwambamwamba kumwamba ndi pansi pano. Ndipo Iye ndi Wamphamvu Kwambiri, Wanzeru Kwambiri.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

Iye amakupangirani mafanizo kuchokera mwa inu nokha. Kodi (mukufuna) ngati wina mwa akapolo anu atakhala othandizana nanu pa (kukhala ndi) chakudya chimene takupatsani, kuti inu mukhale ofanana nawo pankhaniyi, kenako muwaope monga momwe mumaopera mnansi wanu? Motero timawafotokozera ma aya kwa anthu ozindikira.

بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Koma anthu osalungama amatsatira zilakolako zawo popanda kudziwa; Nanga ndani angatsogolere anthu omwe Mulungu wawasokeretsa? Ndipo panalibe wowathandiza.

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Tembenuzani nkhope yanu molunjika ku chipembedzo (Chisilamu); (molingana ndi) chibadwa cha Mulungu chifukwa Iye adalenga anthu molingana ndi zimenezo (fitrah). Palibe kusintha mu chilengedwe cha Mulungu. (Ndicho) chipembedzo cholunjika, koma anthu ambiri sadziwa,

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

pobwerera kuti mulape kwa Iye ndi kumuopa Iye ndi kupemphera mapemphero ndipo musakhale m'gulu la ophatikiza Mulungu ndi anzake,

مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

Awa ndi anthu omwe amagawa chipembedzo chawo m'magulu angapo, ndipo aliyense wa iwo amanyadira zomwe ali nazo.

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

Ndipo anthu akakumana ndi ngozi, amapempha Mbuye wawo kuti abwerere (alape) kwa Iye, kenako Akawapatsa pang'ono za chisomo Chake, mwadzidzidzi ena mwa iwo amaphatikiza Mulungu ndi anzake.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).

Asiyeni akane chisomo chomwe tidawapatsa. Ndipo sangalalani, kenako mudzadziwa (zotsatira za zochita zanu).

اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ

am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).

Kapena tawapatsa uthenga wotsimikizira zomwe akumuphatikiza nazo Mulungu?

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

Ndipo ngati tipereka chifundo kwa anthu, ndithudi adzasangalala nacho (chisomocho). Koma ngati akumana ndi tsoka (ngozi) chifukwa cha zolakwa zawo, nthawi yomweyo amataya mtima.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Ndipo kodi sakuona kuti Mulungu ndi amene amapatsa chakudya kwa amene wamfuna ndikumuchepetsera (kwa amene wamfuna)? Ndithudi, m'zimenezi muli zizindikiro (za ukulu wa Mulungu) kwa anthu okhulupirira.

فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Choncho perekani ufulu wawo kwa achibale apamtima, komanso kwa osauka ndi anthu oyenda. Zimenezo ndi zabwino kwa iwo amene akufuna chiyanjo cha Mulungu. Ndipo iwo ndi anthu amwayi.

وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ

wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).

Ndipo riba (yowonjezera) iliyonse imene mupereka kuti chuma cha anthu chiwonjezeke, sidzawonjezeka pamaso pa Allah. Ndipo chimene mupereka mu mtundu wa zakat chomwe mukufuna kuti Mulungu ayamikire, amenewo ndi anthu ochulukitsa (mphoto).

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Allah adakulengani, kenako adakupatsani chakudya, kenako adakuphani, kenako adakuukitsaninso. Kodi pali wina mwa omwe mudawaphatikiza ndi Allah amene angachite chinthu chonga chimenecho? Ulemerero ukhale kwa Iye ndi Wam'mwambamwamba kuposa zomwe akulumikizana nazo.

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

Kuonongeka kwaonekera pamtunda ndi panyanja chifukwa cha zomwe manja a anthu achita; Mulungu akufuna kuti alawe gawo la zochita zawo, kuti abwerere (kunjira yolungama).

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

Nena (Muhammad): "Yendani padziko lapansi ndipo onani momwe mapeto a anthu akale analiri. Ambiri a iwo anali anthu ogwirizana ndi (Allah)."

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ

fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).

Choncho, tembenuzirani nkhope yanu ku chipembedzo chowongoka (Chisilamu) musanadze tsiku (Lachimaliziro) losakanidwa kuchokera kwa Allah, tsiku limenelo adzalekanitsidwa.

مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ

man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).

Aliyense wosakhulupirira, ndiye yekha amene amanyamula (zotsatira za) kusakhulupirira kwake; ndipo aliyense wochita zabwino amadzikonzera yekha (malo abwino),

لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

kuti Mulungu adzawalipire anthu okhulupirira ndi kuchita zabwino kuchokera mu chisomo Chake. Ndithudi, Iye sakonda anthu osakhulupirira.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ndipo zina mwa zizindikiro zake ndi izi: Iye amatumiza mphepo kuti zibweretse nkhani yabwino, kuti mulawe chifundo chake, ndi kuti zombo ziyende mwa lamulo lake, ndi kuti mufunefune zabwino zake, ndi kuti muyamike.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

Ndipo ndithudi, tidatumiza atumiki ambiri patsogolo pako (Muhammad) kwa anthu ake, adadza kwa iye ndi chidziwitso (chokwanira), kenako tidawabwezera ochimwa. Ndipo ndi ufulu wathu kuthandiza okhulupirira.

اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ

allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).

Mulungu ndiye amene amatumiza mphepo, kenako mphepo imasuntha mitambo ndipo Mulungu amaitambasula kumwamba monga momwe Iye afunira, ndikuipanga kukhala mikwingwirima, kenako umaona mvula ikutuluka m'mipata, kotero Akaitsitsa kwa akapolo Ake amene Iye afuna, mwadzidzidzi amasangalala.

وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ

wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).

Ndipotu, ngakhale mvula isanagwere pa iwo, anali atatayadi chiyembekezo.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Choncho taganizirani zizindikiro za chifundo cha Allah, momwe amaukitsira dziko lapansi pambuyo pa imfa yake. Ndithudi, izi zikutanthauza kuti Iye ndi wokhoza kuukitsa akufa. Ndipo Iye ndi Wamphamvuyonse pa chilichonse.

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

Ndipo ndithudi, ngati titumiza mphepo ndipo ikaona (zomerazo) zikusanduka zachikasu (zouma), ndithudi pambuyo pake idzakhalabe yosayamika.

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

Choncho, ndithudi, simungathe kupangitsa anthu akufa kumva, ndipo simungathe kupangitsa anthu osamva kumva kulira, ngati atatembenuka.

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

Ndipo simungathe kuwatsogolera omwe ali akhungu (maso a mitima yawo) ku zolakwika zawo. Ndipo simungathe kumvera (malangizo a Mulungu) kupatula omwe akhulupirira ma Aya Athu, ndiye kuti iwo ndi omwe amagonjera (Kwa Ife).

۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ

allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).

Mulungu ndiye amene adakulengani kuchokera mu mkhalidwe wofooka, kenako adakupangitsani (inu) pambuyo pa mkhalidwe wofookawo kukhala olimba, kenako adakupangitsani (inu) pambuyo pa kukhala wamphamvu wofooka (kachiwiri) ndi imvi. Amalenga zomwe akufuna. Ndipo Iye ndi Wodziwa Zonse, Wamphamvu Zonse.

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

Ndipo tsiku limene nthawi idzafika, ochimwa amalumbira kuti adzakhala (m’manda) kwa kanthawi kochepa (kokha). Umu ndi momwe ankatembenuzidwa (kusiya choonadi).

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-ba‘ṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).

Ndipo amene adapatsidwa chidziwitso ndi chikhulupiriro adati (kwa osakhulupirira), "Ndithudi, mwakhala (m'manda) motsatira lamulo la Mulungu, mpaka tsiku la kuuka kwa akufa. Choncho ili ndi tsiku la kuuka kwa akufa, koma (kale) simunali kukhulupirira (m'menemo)."

فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).

Kotero tsiku limenelo sipadzakhala phindu (lonse) kuchokera ku kupepesa kwa ochimwa, ndipo sadzapatsidwanso mwayi wolapa.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

Ndipo ndithudi, tawafotokozera anthu mitundu yonse ya mafanizo m'Qur'an iyi. Ndipo ngati muwabweretsera ndime, ndithudi osakhulupirira adzanena kuti, "Inu ndinu anthu opeka mabodza."

كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).

Motero Mulungu amatseka mitima ya anthu osazindikira.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).

Choncho pirira (iwe Muhammad); ndithudi, lonjezo la Mulungu ndi loona, ndipo asakuvutitseni ndi nkhawa amene sakhulupirira (zowona za mawu a Mulungu).