Q.S Adh-Dhariyat (اَلذَّارِيَات) - 60 Ntalu ya Baverse

وَالذّٰرِيٰتِ ذَرْوًاۙ

waż-żāriyāti żarwā(n).

Ya kieleka, na kati ya diambu yai, yo fwete vanda ti lukebisu sambu na bantu yina kele ti ntima to yina ke sadilaka makutu na bo, ntangu bo ke tala yo.

فَالْحٰمِلٰتِ وِقْرًاۙ

fal-ḥāmilāti wiqrā(n).

Mpi ya kieleka, Beto salaka zulu ti ntoto ti mambu yina kele na kati na yo na bamvula sambanu, mpi Beto waka ve ata fioti kulemba.

فَالْجٰرِيٰتِ يُسْرًاۙ

fal-jāriyāti yusrā(n).

Yo yina, vanda ntima-nda na mambu ya bo ke tuba mpi kumisa Mfumu na nge na ntwala nde ntangu kubasika mpi na ntwala nde yo dinda.

فَالْمُقَسِّمٰتِ اَمْرًاۙ

fal-muqassimāti amrā(n).

Mpi kumisa Yandi na mpimpa ti na nima ya konso kisambu.

اِنَّمَا تُوْعَدُوْنَ لَصَادِقٌۙ

innamā tū‘adūna laṣādiq(un).

Mpe widikila (kubinga) na kilumbu (ntangu) muntu ya ke binga (wanzio) ke binga katuka na kisika mosi ya pene-pene.

وَّاِنَّ الدِّيْنَ لَوَاقِعٌۗ

wa innad-dīna lawāqi‘(un).

(Disongidila) na kilumbu (ntangu) bo waka makelele mosi ya boma kibeni. Yau kele kilumbu ya kubasika (na maziamu).

وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْحُبُكِۙ

was-samā'i żātil-ḥubuk(i).

Ya kieleka, Beto ke pesaka luzingu mpi ke nataka lufwa mpi na Beto kele kuvutuka (ya bigangwa yonso).

اِنَّكُمْ لَفِيْ قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍۙ

innakum lafī qaulim mukhtalif(in).

(Disongidila) na kilumbu (ntangu) ntoto kabwanaka, bo basikaka nswalu. Yai kele kimvuka ya pete sambu na beto.

يُّؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ اُفِكَۗ

yu'faku ‘anhu man ufik(a).

Beto me zaba mbote mambu ya bo ke tuba, mpi nge (Muhammad) kele ve muntu ya ke pusa bo na ngolo. Yo yina pesa lukebisu ti Qur’an na muntu yonso yina ke wa boma ya ba menace na Mono.

قُتِلَ الْخَرَّاصُوْنَۙ

qutilal-kharrāṣūn(a).

Na (mupepe) yina ke katulaka putulu, .

الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ غَمْرَةٍ سَاهُوْنَۙ

allażīna hum fī gamratin sāhūn(a).

mpi matuti yina kele ti (mvula), .

يَسْـَٔلُوْنَ اَيَّانَ يَوْمُ الدِّيْنِۗ

yas'alūna ayyāna yaumud-dīn(i).

mpi (bamaswa) yina ke tambulaka na pete, .

يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُوْنَ

yauma hum ‘alan-nāri yuftanūn(a).

mpi (bawanzio) yina ke kabulaka mambu, .

ذُوْقُوْا فِتْنَتَكُمْۗ هٰذَا الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

Żūqū fitnatakum, hāżal-lażī kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

ya kieleka, mambu yina bo silaka nge fwete vanda ya kieleka, .

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۙ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

mpi ya kieleka, (kilumbu ya) ndola ta kwisa kibeni.

اٰخِذِيْنَ مَآ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَۗ

Ākhiżīna mā ātāhum rabbuhum, innahum kānū qabla żālika muḥsinīn(a).

Na zina ya zulu yina kele ti banzila, .

كَانُوْا قَلِيْلًا مِّنَ الَّيْلِ مَا يَهْجَعُوْنَ

kānū qalīlam minal-laili mā yahja‘ūn(a).

Ya kieleka, beno kele kibeni ti bangindu ya kuswaswana, .

وَبِالْاَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُوْنَ

wa bil-asḥāri hum yastagfirūn(a).

me balula yandi (Quran ti Ntumwa) bantu yina me baluka.

وَفِيْٓ اَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّاۤىِٕلِ وَالْمَحْرُوْمِ

wa fī amwālihim ḥaqqul lis-sā'ili wal-maḥrūm(i).

Bo me singa bantu yina ke tubaka luvunu mingi, .

وَفِى الْاَرْضِ اٰيٰتٌ لِّلْمُوْقِنِيْنَۙ

wa fil-arḍi āyātul lil-mūqinīn(a).

(disongidila) bantu yina me kudindisaka na kukonda kuzaba mpi na kukonda dikebi, .

وَفِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

wa fī anfusikum, afalā tubṣirūn(a).

bo yulaka nde: “Inki ntangu kilumbu ya kusambisa?”

وَفِى السَّمَاۤءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوْعَدُوْنَ

wa fis-samā'i rizqukum wa mā tū‘adūn(a).

(Kilumbu ya ndola kele) kilumbu (ntangu) bo ta baka ndola na bilungi ya tiya.

فَوَرَبِّ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اِنَّهٗ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَآ اَنَّكُمْ تَنْطِقُوْنَ ࣖ

fa wa rabbis-samā'i wal-arḍi innahū laḥaqqum miṡla mā annakum tanṭiqūn(a).

(Bo tubilaka bo nde) "Beno meka ndola na beno. Yai ndola ya beno lombaka ntete na kupesa nswalu."

هَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَ الْمُكْرَمِيْنَۘ

hal atāka ḥadīṡu ḍaifi ibrāhīmal-mukramīn(a).

Ya kieleka, bantu yina ke zitisaka Nzambi kele na masamba (paladisu) mpi na banto ya masa, .

اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًا ۗقَالَ سَلٰمٌۚ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ

iż dakhalū ‘alaihi fa qālū salāmā(n), qāla salām(un), qaumum munkarūn(a).

bo bakaka bima yina Nzambi pesaka bo. Ya kieleka, na ntwala ya mambu yina (na nsi-ntoto) bo vandaka bantu yina vandaka kusala mambu ya mbote;

فَرَاغَ اِلٰٓى اَهْلِهٖ فَجَاۤءَ بِعِجْلٍ سَمِيْنٍۙ

farāga ilā ahlihī fa jā'a bi‘ijlin samīn(in).

bo ke lalaka fioti kibeni na mpimpa;

فَقَرَّبَهٗٓ اِلَيْهِمْۚ قَالَ اَلَا تَأْكُلُوْنَ

fa qarrabahū ilaihim, qāla alā ta'kulūn(a).

mpi na nsuka ya mpimpa bo lombaka ndolula (na Allah).

فَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْۗ وَبَشَّرُوْهُ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ

fa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf, wa basysyarūhu bigulāmin ‘alīm(in).

Mpe na bima na bau kele na ba nswa ya nsukami yina ke lomba mpe nsukami yina ke lomba ve.

فَاَقْبَلَتِ امْرَاَتُهٗ فِيْ صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوْزٌ عَقِيْمٌ

fa aqbalatimra'atuhū fī ṣarratin fa ṣakkat wajhahā wa qālat ‘ajūzun ‘aqīm(un).

Mpi na ntoto kele ti bidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bantu yina ke kwikilaka, .

قَالُوْا كَذٰلِكِۙ قَالَ رَبُّكِ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ ۔

qālū każālik(i), qāla rabbuk(i), innahū huwal-ḥakīmul-‘alīm(u).

mpi (mpi) na nge mosi. Ebuna, keti nge ketula ve dikebi?

۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَۚ

qāla famā khaṭbukum ayyuhal-mursalūn(a).

Mpe na zulu kele (bikuma ya) madia na nge ti yina bo me sila nge.

قَالُوْآ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَۙ

qālū innā ursilnā ilā qaumim mujrimīn(a).

Yo yina na Mfumu ya zulu ti ya ntoto, kieleka, mambu ya bo me sila ta salama kibeni mutindu nge ke tuba.

لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ طِيْنٍۙ

linursila ‘alaihim ḥijāratam min ṭīn(in).

Keti disolo me kuma na nge (Muhammad) ya banzenza ya Ibrahim (bawanzio) yina bo pesaka lukumu?

مُّسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِيْنَ

musawwamatan ‘inda rabbika lil-musrifīn(a).

(Beno yibuka) ntangu bo kotaka na kisika na yandi mpi bo tubaka nde: «Salaman» (mbote), Ibrahim vutulaka nde: «Salamun» (mbote). (Bo vandaka) bantu yina yandi zabaka ve.

فَاَخْرَجْنَا مَنْ كَانَ فِيْهَا مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۚ

fa akhrajnā man kāna fīhā minal-mu'minīn(a).

Yo yina yandi (Ibrahim) kwendaka na kinsweki sambu na kukutana ti dibuta na yandi, na nima yandi nataka yandi musuni ya mwana-ngombe ya mafuta (ya kuyoka), .

فَمَا وَجَدْنَا فِيْهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِيْنَۚ

famā wajadnā fīhā gaira baitim minal-muslimīn(a).

na nima yandi pesaka bo yo (kansi bo zolaka ve kudia). Ibrahim tubaka nde, “Sambu na nki nge ke dia ve.”

وَتَرَكْنَا فِيْهَآ اٰيَةً لِّلَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ الْعَذَابَ الْاَلِيْمَۗ

wa taraknā fīhā āyatal lil-lażīna yakhāfūnal-‘ażābal-alīm(a).

Yo yina yandi (Ibrahim) waka boma na bo. Bo tubaka nde: “Kuwa boma ve,” mpi bo pesaka yandi nsangu ya mbote ya (lubutuku ya) mwana mosi ya luzitu (Isaac).

وَفِيْ مُوْسٰىٓ اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰى فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

wa fī mūsā iż arsalnāhu ilā fir‘auna bisulṭānim mubīn(in).

Na nima nkento na yandi kwisaka na kuboka (kuyituka) mpi yandi bulaka luse na yandi mosi mpi tubaka nde, "(Mono kele) nkento ya mununu ya ke buta ve."

فَتَوَلّٰى بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

fa tawallā biruknihī wa qāla sāḥirun au majnūn(un).

Bo tubaka nde: "Mfumu na beno ke tuba mutindu yai. Ya kieleka, yandi kele Muntu ya Mayele, Muntu ya Me Zaba Mambu Yonso."

فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيْمٌۗ

fa akhażnāhu wa junūdahū fanabażnāhum fil-yammi wa huwa mulīm(un).

Yandi (Ibrahim) tubaka nde: «Inki kisalu na beno ya mfunu, beno binati-nsangu?»

وَفِيْ عَادٍ اِذْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيْحَ الْعَقِيْمَۚ

wa fī ‘ādin iż arsalnā ‘alaihimur-rīḥal-‘aqīm(a).

Bo vutulaka nde: “Ya kieleka, bo tindaka beto na bantu ya masumu (bantu ya Luti), .

مَا تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ اَتَتْ عَلَيْهِ اِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيْمِۗ

mā tażaru min syai'in atat ‘alaihi illā ja‘alathu kar-ramīm(i).

sambu Beto bula bo matadi ya ntoto (ya ngolo), .

وَفِيْ ثَمُوْدَ اِذْ قِيْلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوْا حَتّٰى حِيْنٍ

wa fī ṡamūda iż qīla lahum tamatta‘ū ḥattā ḥīn(in).

bo me tula kidimbu na Mfumu na nge sambu na (kufwa) bantu yina ke lutaka ndilu."

فَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ فَاَخَذَتْهُمُ الصّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنْظُرُوْنَ

fa‘atau ‘an amri rabbihim fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu wa hum yanẓurūn(a).

Na nima Beto basisaka bantu yina kwikilaka yina vandaka na kati na yo (insi ya bantu ya Luti).

فَمَا اسْتَطَاعُوْا مِنْ قِيَامٍ وَّمَا كَانُوْا مُنْتَصِرِيْنَۙ

famastaṭā‘ū min qiyāmiw wa mā kānū muntaṣirīn(a).

Yo yina Beto monaka ve na kati na yo (insi), katula kaka nzo ya Bamizilma (Lut).

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ ࣖ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

Mpi Beto bikaka na kati na yo (insi yina) kidimbu sambu na bantu yina ke wa boma ya ndola ya mpasi.

وَالسَّمَاۤءَ بَنَيْنٰهَا بِاَيْىدٍ وَّاِنَّا لَمُوْسِعُوْنَ

was-samā'a banaināhā bi'aidiw wa innā lamūsi‘ūn(a).

Mpi na Moize (vandaka bidimbu ya ngolo ya Allah) ntangu Beto tindaka yandi na Faraon ti bimangu ya kieleka.

وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ

wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).

Kansi yandi (Faraon) ti basoda na yandi balukaka mpi tubaka nde: “Yandi kele nganga-nkisi to kilawu.”

وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa min kulli syai'in khalaqnā zaujaini la‘allakum tażakkarūn(a).

Yo yina Beto monisaka yandi mpasi ti basoda na yandi, na nima Beto losaka bo na nzadi-mungwa, na nsoni.

فَفِرُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌۚ

fa firrū ilallāh(i), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).

Mpi (mpi) na (disolo ya bantu ya) ‘Ad, ntangu Beto tindaka na zulu na bo mupepe ya ke fwaka, .

وَلَا تَجْعَلُوْا مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۗ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa lā taj‘alū ma‘allāhi ilāhan ākhar(a), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).

(mupepe) ke pesaka ve ata kima mosi nzila ya kubula yo, yo ke kumisaka yo nkutu poudre.

كَذٰلِكَ مَآ اَتَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

każālika mā atal-lażīna min qablihim mir rasūlin illā qālū sāḥirun au majnūn(un).

Mpi na (disolo ya bantu ya) Samud, ntangu bo tubilaka bo nde: “Beno vanda na kiese tii na ntangu ya bo me tulaka.”

اَتَوَاصَوْا بِهٖۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُوْنَۚ

atawāṣau bih(ī), bal hum qaumun ṭāgūn(a).

Na nima, bo salaka mambu na lulendo yonso sambu na kubuya ntuma ya Mfumu na bo, yo yina nzasi bulaka bo ntangu bo vandaka kutala yo.

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ اَنْتَ بِمَلُوْمٍ

fa tawalla ‘anhum famā anta bimalūm(in).

Yo yina bo kukaka ve kutelama mpi bo bakaka mpi ve lusadisu, .

وَذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa żakkir fa innaż-żikra tanfa‘ul-mu'minīn(a).

mpi na ntwala ya mambu yina (Beto fwaka) bantu ya Noa. Ya kieleka, bo kele bantu ya mbi.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُوْنِ

wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya‘budūn(i).

Mpi zulu Beto tungaka na ngolo (Beto), mpi Beto yalumunaka yo kibeni.

مَآ اُرِيْدُ مِنْهُمْ مِّنْ رِّزْقٍ وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ يُّطْعِمُوْنِ

mā urīdu minhum mir rizqiw wa mā urīdu ay yuṭ‘imūn(i).

Mpi Beto panzaka ntoto; ebuna (Beto) kele ya kuluta mbote yina me panzanaka.

اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِيْنُ

innallāha huwar-razzāqu żul-quwwatil-matīn(u).

Mpi Beto salaka bima yonso zole-zole sambu beno yibuka (bunene ya Allah).

فَاِنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذَنُوْبًا مِّثْلَ ذَنُوْبِ اَصْحٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُوْنِ

fa inna lil-lażīna ẓalamū żanūbam miṡla żanūbi aṣḥābihim falā yasta‘jilūn(i).

Yo yina, beno vutuka mbala mosi na (kulemfukila) Allah. Ya kieleka, mono kele lukebisu ya pwelele ya me katuka na Allah sambu na beno.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ يَّوْمِهِمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ ࣖ

fa wailul lil-lażīna kafarū miy yaumihimul-lażī yū‘adūn(a).

Mpi beno sala ve banzambi ya nkaka katula kaka Allah. Ya kieleka, mono kele lukebisu ya pwelele ya me katuka na Allah sambu na beno.