اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Bantu me pusana pene-pene ya calcul ya bisalu na bo, na ntangu bo kele na kikalulu ya kukonda dikebi (ya inza yai), ya kuvutuka nima (na inza ya nima).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Konso ntangu yina Nzambi kesongaka bo verse mosi ya mpa, bo kewidikilaka yo ntangu bo kesakana.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Ntima na bo kele na kikalulu ya kukonda dikebi. Mpi bantu ya kukonda lunungu vandaka kubumba disolo na bo na kinsweki, "Muntu yai (Muhammad) kele kima ve kansi muntu (mpi) bonso nge. Keti nge ndimaka mazi yai ata nge monaka yo?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Yandi (Muhammad) tubaka nde: "Mfumu na mono me zaba (mambu yonso) ya kele na zulu ti na ntoto, mpi yandi ke waka mambu yonso, yandi ke zabaka mambu yonso!"

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Bau tubaka nkutu nde, "(Quran kele mbuma ya) bandosi ya mubulu, to mbutu ya enzeniere na yandi (Muhammad), to nkutu yandi kele kaka nzonzi, meka kunata beto kidimbu (nzikisa), kaka bonso binati-nsangu yina bo tindaka na ntwala."

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Bantu ya insi mosi yina vandaka na ntwala na bo, yina beto fwaka, bo kwikilaka ve (ata beto me tinda banzikisa). Keti bo ta kwikila?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Mpi Beto tindaka ve (bantumwa) na ntwala na nge (Muhammad), kansi bantu ya nkaka ya beto pesaka bo ba nsangu, yo yina yula muntu ya kele ti nzayilu, kana nge me zaba ve.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Mpi Beto salaka bo ve (ba nsangu) nitu ya ke diaka ve madia mpi bo ke zingaka ve (mpi) mvula na mvula.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Ebuna Beto lungisaka lusilu (yina Beto silaka) na bo. Yo yina beto gulusaka bo ti bantu yina beto zolaka, mpi beto fwaka bantu yina fwaka nsiku.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Ya kieleka, Beto me tinda beno Mukanda mosi (Quran) yina kele ti lukebisu sambu na beno. Ebuna beno ke bakisa ve?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Mpi beto me fwa (bantu ya) bansi mingi ya kukonda lunungu, mpi beto me sala ndonga ya nkaka na nima na bo (bonso kisika na bo).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Yo yina ntangu bo waka ndola na Beto, bo tinaka na kintulumukina (insi na bo).

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Kubaka ntinu ve ntinu-ntinu; vutuka na biese ya luzingu na nge ti bisika na nge (ya mbote) ya kuzinga, sambu bo yula nge bangyufula.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Bo tubaka nde: “Beto kele mawa mingi, ya kieleka, beto kele bantu ya ke salaka mambu ya mbi.”

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Yo yina mabokuta na bo landaka, na mpila nde Beto kumisaka bo banti ya bo me katula, yina lendaka kuzinga diaka ve.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Mpi Beto salaka ve zulu ti ntoto ti bima yonso ya kele na kati na yo kaka sambu na kusekisa.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Kana Beto zolaka kusala nsaka (ya bankento ti bana), Beto zolaka kusala yo na ndambu na Beto, kana Beto zolaka kibeni kusala yo.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Ya kieleka, Beto losaka mambu ya mbote (kyeleka) na mambu ya luvunu (ya kieleka ve) ebuna mambu ya kieleka fwaka yo, ebuna mbala mosi yo (luvunu) vilaka. Mpi mawa na beno sambu beno ke pesaka (Allah) bikalulu yina me fwana ve na Yandi.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Mpi bantu yina kele na zulu ti na ntoto kele ya Yandi. Mpi (bawanzio) yina kele na lweka na Yandi, kele ve ti lulendo ya kusambila Yandi mpi ke kudiwa ve (mpi) ya kulemba.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Bo (bawanzio) ke pesaka lukumu kukonda kulemba mpimpa ti mwini.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Keti bo bakaka banzambi na ntoto, yina lendaka kutedimisa (bafwa)?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Kana bo zole (na zulu ti na ntoto) vandaka ti banzambi ya nkaka katula Allah, bo zole zolaka kufwa. Lukumu kuvanda na Allah yina kele mfumu ya Kiti ya Kimfumu, na yina bo ke pesaka.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Yandi (Allah) ke yufulama ve sambu na mambu ya yandi ke sala, kansi bo kele bantu yina ta yufulama.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

To keti bo ke bakaka banzambi ya nkaka katula Yandi? Tuba (Muhammad) nde: "Tuba bikuma na nge! Yai (Quran) kele lukebisu na bantu yina kele ti mono, mpi lukebisu na bantu yina kele na ntwala na mono." Kansi mingi na kati na bo me zaba ve kieleka (kieleka), yo yina bo ke vutuka nima.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Mpi Beto tindaka ve ata kinati-nsangu mosi na ntwala na nge (Muhammad), kansi Beto songaka yandi nde nzambi mosi ve kele (yina kele ti nswa ya kusambila) katula kaka Mono, yo yina sambila Mono.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Bo tubaka nde: “Nzambi ya Kuluta Mawa me sala (wanzio) mwana-bakala.” Lukumu kuvanda na Yandi. Ya kieleka bo (bawanzio) kele bansadi ya lukumu, .

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

bo vandaka kutuba ve na ntwala na Yandi mpi bo vandaka kulungisa bantuma na Yandi.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Yandi (Allah) zaba mambu yonso ya kele na ntwala na bo (bawanzio) ti na nima na bo, ye bo ke sambaka ve katula kaka bantu yina (Allah) ke zolaka, ye bo ke kebaka ntangu yonso sambu bo ke tinaka yandi boma.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Mpi konso muntu na kati na bo yina ta tuba nde: “Ya kieleka, mono kele nzambi ya nkaka katula Allah,” pana Beto ta futa muntu yina na Bilungi. Mpila yina Beto ke pesaka matabisi na bantu ya mbi.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Mpi keti bantu ya ke kwikilaka ve zaba ve nde zulu ti ntoto vandaka ntete kisika mosi, ebuna beto kabisaka yo; mpi Beto salaka nde bima yonso ya ke zingaka kubasika na masa; ebuna sambu na nki bo ke kwikilaka ve?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Beto me sala na ntoto yai bangumba ya ngolo sambu yo (kunikana ve) ti yo, mpi beto me sala (mpi) kuna banzila ya nene, sambu bo twadisama.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Mpi Beto kumisaka zulu ludi ya bo ke taninaka, kansi bo ke buyaka kaka bidimbu (ya bunene ya Allah) (ntangu, ngonda, mupepe, matuti, mpi buna na buna).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Mpi yandi muntu salaka mpimpa ti mwini, ntangu ti ngonda. Konso kima ke balukaka na nziunga na yo.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Mpi Beto salaka ve luzingu ya kukonda nsuka sambu na muntu mosi na ntwala na nge (Muhammad); yo yina kana nge fwa, keti bo ta guluka?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Konso moyo ya ke zinga ta meka lufwa. Beto ta meka beno na mambu ya mbi mpi ya mbote bonso kumekama. Mpi beno ta vutuka kaka na Beto.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Mpi kana bantu ya ke kwikilaka ve ke mona nge (Muhammad), bo ke baka nge kaka bonso kima ya kuseka. (Bo tubaka nde) “Keti yai muntu yina vwezaka banzambi na beno?” Ata bo kele bantu ya ke buyaka kuyibuka Allah, Muntu ya kuluta mawa.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Bo gangaka bantu nswalu-nswalu. Na nima mono ta songa beno bidimbu (ngolo) na Mono. Yo yina, kulomba mono ve na kusala yo nswalu.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Bo tubaka nde: “Inki ntangu lusilu (ta kwisa), kana beno kele bantu ya kieleka?”

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Kana bantu ya ke kwikilaka ve zabaka, ntangu bo vandaka kukuka ve kukatula tiya ya bilungi na bizizi ti na mukongo na bo, bo vandaka kubaka ve lusadisu (ya kieleka bo vandaka kulomba ve nde bo sala yo nswalu).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Ya kieleka (Kilumbu ya Kusambisa) yo ta kwisila bo na kintulumukina, na nima bo ta wa boma; na nima bo ke kuka ve kubuya yo mpi bo ke pesaka bo ve (mpi) retard (ntangu).

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Mpe kieleka, binati-nsangu yina vandaka na ntwala na nge (Muhammad) mpi bo vandaka kuseka, yo yina (mpasi) vandaka kukulumuka na zulu ya bantu yina vandaka kuseka mambu yina (binati-nsangu) bo vandaka kuseka ntangu yonso.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Tuba nde: “Nani ta tanina beno mpimpa ti mwini na (mpasi ya) Allah, Muntu ya kuluta mawa?” Kansi bo ke zolaka ve kuyibuka Mfumu na bo.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

To keti bo kele ti banzambi yina lenda tanina bo na Beto? Banzambi na bo lenda kudisadisa ve, bo ke taninaka mpi ve na Beto.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Ve, beto pesaka bo ti ba-nkaka na bo kiese tii kuna bo zingaka luzingu ya nda. Keti bo ke mona ve nde Beto ke kwisa na insi mosi (na nsi ya luyalu ya bantu ya ke kwikilaka ve) mpi ke kulumusa nene na yo katuka na bansuka na yo? Keti bo kele bantu yina menunga?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Tuba (O Muhammad) : « Mono ke kebisa nge kaka na kulanda nsangu ya kuzabisama ». Kansi bifwa-makutu ke waka ve ndinga ntangu bo ke kebisaka bo.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Mpi kana mwa ndola ya Mfumu na beno kubwila bo, bo zolaka kutuba kibeni nde: "Mawa na beto! Beto vandaka na kati ya bantu yina salaka (beto mosi) mbi."

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Mpi Beto ta tula bima ya kutesila ya lunungu na Kilumbu ya Lufutumuku, na mpila nde ata moyo mosi ve ta sala mbi ata fioti; ata yo vandaka kilo ya mbuma ya muscarde, Beto ta nata yo kibeni (lufutu). Mpi Beto me fwana na kubaka bakonti.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Mpi ya kieleka, Beto me pesa Moize ti Harun, Furqan (Mukanda ya Torah) ti nsemo ti malongi sambu na bantu ya lusambu.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Disongidila) bantu yina ke waka boma (ndola ya) Mfumu na bo, ata bo ke monaka yandi ve, mpi bo ke waka boma ya (kukwisa ya) Kilumbu ya Lusambisu.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Mpi yai (Quran) kele lukebisu ya kele ti balusakumunu yina Beto me kulumusa. Ebuna keti nge kebuyaka yo?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Mpi ya kieleka, na ntwala na yandi (Moize ti Aruni) Beto pesaka Abrahami lutwadisu, mpi Beto zabaka yandi dezia.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Beno yibuka), ntangu yandi (Ibrahim) tubaka na tata na yandi ti bantu na yandi nde: «Inki kiteki yai ya beno ke sambilaka na kikesa yonso?»

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Bo vutulaka nde: “Beto monaka ba-nkaka na beto ke sambilaka yandi.”

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Yandi (Ibrahim) tubaka nde: “Ya kieleka nge ti ba-nkaka na nge kele na kifu ya pwelele.”

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Bo tubaka nde: "Nge me kwisa na beto ti kieleka to nge ke sakana?"

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Yandi (Ibrahim) vutulaka nde: "Ya kieleka, Mfumu na beno kele Mfumu (mfumu) ya zulu ti ya ntoto; (Yandi kele) Muntu yina salaka yo; mpi mono kele mosi na kati ya bantu yina lenda ta kimbangi na mambu yina."

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Mpi na zina ya Allah, kieleka, mono ta sala luvunu na biteki na beno na nima ya beno me yambulaka yo.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Yo yina yandi (Ibrahim) panzaka (biteki) bitini-bitini, katula kaka yina ya kuluta nene (kibuti na yo); na mpila nde bo vutuka (kulomba) yandi.

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Bo tubaka nde: "Nani salaka mambu yai (na) na banzambi na beto? Ya kieleka, yandi kele mosi na kati ya bantu ya mbi."

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Bo (bankaka) tubaka nde: «Beto waka nde kuvandaka ti toko mosi yina vandaka kutonga (biteki yai), zina na yandi vandaka Ibrahim».

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

Bo tubaka nde: “(Na nima) basisa yandi mpi songa bantu, sambu bo mona.”

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Bo yulaka nde: "Keti nge muntu salaka mambu yai (act) na nzambi na beto, O Abrahami?"

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Yandi (Ibrahim) vutulaka nde, "Ya kieleka (kiteki) ya nene salaka yo, yo yina yula bo, kana bo lenda tuba."

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Yo yina bo vutukaka na mabanza na bo mpi bo tubaka nde: “Ya kieleka, beno muntu me sala (beno mosi) mbi.”

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Na nima bo fukamaka na ntu (ye tubaka nde) : « Nge (Ibrahim) zaba kibeni nde (biteki) lenda tuba ve ».

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Yandi (Ibrahim) tubaka nde: “Sambu na nki beno ke sambilaka kima ya nkaka katula kaka Allah, kima yina lenda sadisa beno ve ata fioti, mpi yina ke nataka beno ve (mpi) mbi?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Mawa na beno ti yina ya beno ke sambilaka katula kaka Allah! Keti beno ke bakisa ve?”

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Bo tubaka nde: “Beno yoka yandi tiya mpi beno sadisa banzambi na beno, kana beno zola kusala yo kibeni.”

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Beto (Allah) tubaka nde: "O tiya! Beno vanda madidi, mpi ngulusi sambu na Ibrahim!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Mpi bo zolaka kusala Abrahami mbi, yo yina beto kumisaka bo bantu yina ta vidisa bima mingi.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Beto gulusaka yandi (Ibrahim) ti Luti na ntoto yina beto sakumunaka sambu na inza ya mvimba.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Beto pesaka yandi (Ibrahim) Izaki ti Yakobi, bonso dikabu. Mpi beto kumisaka konso muntu na kati na bo muntu ya lunungu.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Mpi beto kumisaka bo bamfumu yina ke twadisaka beto na bantuma na beto mpi beto songaka bo nde bo fwete sala mambu ya mbote, kusala bisambu mpi kufuta zakat, mpi nde beto mpamba fwete sambila bo.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Beto pesaka Luti mayele ti nzayilu, mpi beto gulusaka yandi na (ndola yina kuminaka bantu ya) mbanza yina vandaka kusala mambu ya nzanzi. Ya kieleka, bo kele bantu ya mbi mpi ya mbi.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Mpi beto ndimaka yandi na mawa na beto; Ya kieleka, yandi kele mosi na kati ya bantu ya lusambu.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Mpi (yibuka disolo ya) Noa, na ntwala ya mambu yina, ntangu yandi vandaka kusamba. Beto ndimaka (kisambu) na yandi, na nima Beto gulusaka yandi ti balongoki na yandi na kigonsa ya nene.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Beto sadisaka yandi na bantu yina vandaka kubuya bidimbu na beto. Ya kieleka, bo vandaka bantu ya mbi, yo yina Beto dindisaka bo yonso na masa.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Mpe (yibuka disolo ya) Dawud na Sulayman, ntangu bau zole pesaka lukanu na yina me tala kilanga, sambu (kilanga) bebaka na bankombo yina vandaka ya bantu na bau. Mpi Beto monaka lukanu (ya bo pesaka) na bo.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Mpi Beto pesaka Suleman nzayilu (ya nsiku mosi ya kuluta sikisiki); mpi na konso muntu Beto pesaka mayele ti nzayilu, mpi Beto yalaka bangumba ti bandeke, yonso bakaka lukumu ti Dawud. Mpi beto bantu ke salaka yo.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Mpi Beto longaka (mpi) Dawud mutindu ya kusala binwaninu sambu na nge, sambu na kutanina nge na bitumba. Keti beno ke pesa matondo (na Allah)?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Mpi (Beto tulaka) Sulaiman mupepe ya ngolo kibeni yina bulaka na ntuma na yandi na ntoto yina Beto sakumunaka yandi. Mpi Beto kele Bantu ya Me Zaba Mambu Yonso.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Mpi (Beto lemfukilaka mpi Salomo) kimvuka ya bademo yina kudilosaka (na nzadi-mungwa) sambu na yandi mpi bo salaka kisalu ya nkaka katula yina; mpi Beto kele bantu yina ke talaka bo.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya) Yobi, ntangu yandi sambaka Mfumu na yandi nde, "(O Mfumu na mono), kieleka, mono me bulama na maladi, ata Nge kele Mfumu ya Kuluta Mawa na kati ya bantu yonso ya ke wilaka bantu mawa."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Yo yina Beto pesaka mvutu na (kisambu na yandi), na nima Beto katulaka kimbefo yina vandaka na zulu na yandi mpi Beto vutulaka dibuta na yandi na yandi, mpi (Beto kumisaka ntalu na bo mingi) bonso mawa ya me katuka na Beto, mpi bonso lukebisu na bantu yonso yina ke sambilaka Beto.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Na (yibuka disolo) Ismail, Idris na Zulkifli. Bo yonso kele bantu ya ntima-nda.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Mpi Beto ndimaka bo na mawa na Beto. Ya kieleka, bo kele na kati ya bantu ya lusambu.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya) Zun Nun (Yonasi), ntangu yandi kwendaka na kikalulu ya makasi, na nima yandi yindulaka nde Beto ta sala ve mambu mpasi sambu na yandi, yo yina yandi sambaka na kikalulu ya mpimpa kibeni nde, "Nzambi kele ve katula kaka Nge, Lukumu kuvanda na Nge. Ya kieleka, mono kele mosi na kati ya bantu ya mbi."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Yo yina Beto pesaka mvutu na (kisambu) na yandi mpi Beto gulusaka yandi na mawa. Mpidina Beto ke gulusa bantu ya lukwikilu.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya) Zakaria, ntangu yandi sambaka Nzambi na yandi nde, "O Nzambi na mono, bika mono ve kuzinga mono mosi (kukonda bana) mpi nge kele mvingidi ya kuluta mbote."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Yo yina Beto pesaka mvutu na (kisambu) na yandi, mpi Beto pesaka yandi Yahya, mpi Beto kumisaka nkento na yandi (kukuka kubaka divumu). Ya kieleka, bo ke salaka ntangu yonso nswalu na (kusala) mambu ya mbote, mpi bo ke sambaka Beto ti kivuvu mpi basusi mingi. Mpi bo kele bantu yina me kudipesaka na Beto.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya Maryam) yina taninaka lukumu na yandi, na nima Beto fulaka (mpeve na yandi) katuka na Beto na kati na yandi (nitu); Beto kumisaka yandi ti bana na yandi kidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bansi yonso.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Ya kieleka, yai (dibundu ya tawheed) kele dibundu na beno, dibundu mosi, ye mono kele Nzambi na beno, yo yina beno samba Mono.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Kansi bo vandaka ya kukabwana na mambu na bo (ya lusambu) na kati na bo. Konso muntu na kati na bo (bimvuka yonso) ta vutuka na Beto.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Konso muntu yina ta sala bisalu ya mbote mpi ta kwikila, bikesa na yandi ta buya ve (ta kwenda mpamba), mpi ya kieleka, Beto sonikaka yo sambu na yandi.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Mpi yo lenda salama ve nde (bantu ya) insi ya beto me fwa, bo vutuka ve (na Beto).

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Tii kuna Yakjuj ti Makjuj (bibaka) kukangukaka mpi bo kulumukaka nswalu na bisika yonso ya zulu.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Mpi (ntangu) lusilu ya kieleka (kilumbu ya lufutumuku) me kuma pene-pene, pana na kintulumukina meso ya bantu yina ke kwikilaka ve ta kanguka. (Bo tubaka nde), "Beto kele mawa mingi! Beto ke kudibanzaka ve ata fioti sambu na diambu yai, ya kieleka beto kele kibeni bantu ya kukonda lunungu."

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Ya kieleka, beno (bantu ya kukonda lukwikilu) ti bima ya beno ke sambilaka katula Allah, beno kele mafuta ya Bilungi. Nge (kibeni) kota na kati na yo.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

Kana (biteki) vandaka banzambi, ya kyeleka bo zolaka kukota ve na kati na yo (bilungi). Kansi bima yonso ta bikala na kati na yo kimakulu.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Bo ke bokuta mpi ke boka na kati na yo (bilungi), mpi bantu yina kele na kati na yo lenda wa ve.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Ya kieleka, katuka na ntangu ya ntama sambu na bayina vandaka ti mambu ya mbote (lukanu) na Beto, bo zolaka kuvanda ntama (na bilungi).

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Bo kewaka ve makelele ya kubula (ya bilungi), mpi bo kebikalaka mvula na mvula na (kusepela) na mambu yonso ya bo kezolaka.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Kuyituka ya ngolo ta sala ve nde bo wa mawa, ye bawanzio ta yamba bo (na bangogo yai), "Yai kele kilumbu na beno ya bo silaka beno."

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Yibuka) na kilumbu Beto balulaka zulu bonso kubalula balutiti ya bapapie. Mutindu Beto me yantika lugangu ya ntete, mutindu mosi mpi Beto ta vutukila yo diaka. (A) lusilu yina Beto ta lungisa kibeni; Ya kieleka, beto ta sala yo.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Mpi ya kieleka, Beto me sonika na Zabur na nima ya (kusonika) na Az-Zikr (Lauh Mahfuzh), nde ntoto yai ta baka difwa ya bansadi na Mono ya lunungu.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Ya kieleka, (yina bo ke tubila) na (Al-Qur’an) yai, kele kibeni lutwadisu (ya mvimba) sambu na bantu yina ke sambilaka (Allah).

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Mpi Beto tindaka nge ve (Muhammad) kansi sambu na (kuvanda) mawa sambu na bansi yonso.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Tuba (Muhammad) : « Ya kieleka, kima ya bo songaka mono kele nde Mfumu na nge kele Nzambi mosi, ebuna keti nge me kudipesa (na Yandi) ?

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Na yau kana bau vutuka nima, ebuna tuba (Muhammad) : « Mono me pesa nge (malongi) mosi (na kati na beto) ye mono zaba ve kana mambu ya bo ke bangisa nge kele pene-pene to ntama ».

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Ya kieleka, Yandi (Allah) me zaba bangogo (yina beno ke tuba) pwelele, mpi yandi me zaba (mpi) mambu ya beno ke bumba na kinsweki.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Mpi mono zaba ve, yo lenda vanda kumekama sambu na nge mpi kiese tii na ntangu yina bo me tulaka.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Yandi (Muhammad) tubaka nde: "O Mfumu na mono, baka balukanu na lunungu. Mpi Mfumu na beto kele Muntu ya ke wilaka bantu mawa mingi, yina beto ke lombaka lusadisu na yandi sambu na mambu yonso ya nge ke tubaka."

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

Bantu me pusana pene-pene ya calcul ya bisalu na bo, na ntangu bo kele na kikalulu ya kukonda dikebi (ya inza yai), ya kuvutuka nima (na inza ya nima).

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

Konso ntangu yina Nzambi kesongaka bo verse mosi ya mpa, bo kewidikilaka yo ntangu bo kesakana.

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Ntima na bo kele na kikalulu ya kukonda dikebi. Mpi bantu ya kukonda lunungu vandaka kubumba disolo na bo na kinsweki, "Muntu yai (Muhammad) kele kima ve kansi muntu (mpi) bonso nge. Keti nge ndimaka mazi yai ata nge monaka yo?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Yandi (Muhammad) tubaka nde: "Mfumu na mono me zaba (mambu yonso) ya kele na zulu ti na ntoto, mpi yandi ke waka mambu yonso, yandi ke zabaka mambu yonso!"

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Bau tubaka nkutu nde, "(Quran kele mbuma ya) bandosi ya mubulu, to mbutu ya enzeniere na yandi (Muhammad), to nkutu yandi kele kaka nzonzi, meka kunata beto kidimbu (nzikisa), kaka bonso binati-nsangu yina bo tindaka na ntwala."

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

Bantu ya insi mosi yina vandaka na ntwala na bo, yina beto fwaka, bo kwikilaka ve (ata beto me tinda banzikisa). Keti bo ta kwikila?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Mpi Beto tindaka ve (bantumwa) na ntwala na nge (Muhammad), kansi bantu ya nkaka ya beto pesaka bo ba nsangu, yo yina yula muntu ya kele ti nzayilu, kana nge me zaba ve.

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

Mpi Beto salaka bo ve (ba nsangu) nitu ya ke diaka ve madia mpi bo ke zingaka ve (mpi) mvula na mvula.

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

Ebuna Beto lungisaka lusilu (yina Beto silaka) na bo. Yo yina beto gulusaka bo ti bantu yina beto zolaka, mpi beto fwaka bantu yina fwaka nsiku.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Ya kieleka, Beto me tinda beno Mukanda mosi (Quran) yina kele ti lukebisu sambu na beno. Ebuna beno ke bakisa ve?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

Mpi beto me fwa (bantu ya) bansi mingi ya kukonda lunungu, mpi beto me sala ndonga ya nkaka na nima na bo (bonso kisika na bo).

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

Yo yina ntangu bo waka ndola na Beto, bo tinaka na kintulumukina (insi na bo).

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

Kubaka ntinu ve ntinu-ntinu; vutuka na biese ya luzingu na nge ti bisika na nge (ya mbote) ya kuzinga, sambu bo yula nge bangyufula.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Bo tubaka nde: “Beto kele mawa mingi, ya kieleka, beto kele bantu ya ke salaka mambu ya mbi.”

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

Yo yina mabokuta na bo landaka, na mpila nde Beto kumisaka bo banti ya bo me katula, yina lendaka kuzinga diaka ve.

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

Mpi Beto salaka ve zulu ti ntoto ti bima yonso ya kele na kati na yo kaka sambu na kusekisa.

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

Kana Beto zolaka kusala nsaka (ya bankento ti bana), Beto zolaka kusala yo na ndambu na Beto, kana Beto zolaka kibeni kusala yo.

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

Ya kieleka, Beto losaka mambu ya mbote (kyeleka) na mambu ya luvunu (ya kieleka ve) ebuna mambu ya kieleka fwaka yo, ebuna mbala mosi yo (luvunu) vilaka. Mpi mawa na beno sambu beno ke pesaka (Allah) bikalulu yina me fwana ve na Yandi.

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

Mpi bantu yina kele na zulu ti na ntoto kele ya Yandi. Mpi (bawanzio) yina kele na lweka na Yandi, kele ve ti lulendo ya kusambila Yandi mpi ke kudiwa ve (mpi) ya kulemba.

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

Bo (bawanzio) ke pesaka lukumu kukonda kulemba mpimpa ti mwini.

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

Keti bo bakaka banzambi na ntoto, yina lendaka kutedimisa (bafwa)?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Kana bo zole (na zulu ti na ntoto) vandaka ti banzambi ya nkaka katula Allah, bo zole zolaka kufwa. Lukumu kuvanda na Allah yina kele mfumu ya Kiti ya Kimfumu, na yina bo ke pesaka.

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

Yandi (Allah) ke yufulama ve sambu na mambu ya yandi ke sala, kansi bo kele bantu yina ta yufulama.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

To keti bo ke bakaka banzambi ya nkaka katula Yandi? Tuba (Muhammad) nde: "Tuba bikuma na nge! Yai (Quran) kele lukebisu na bantu yina kele ti mono, mpi lukebisu na bantu yina kele na ntwala na mono." Kansi mingi na kati na bo me zaba ve kieleka (kieleka), yo yina bo ke vutuka nima.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

Mpi Beto tindaka ve ata kinati-nsangu mosi na ntwala na nge (Muhammad), kansi Beto songaka yandi nde nzambi mosi ve kele (yina kele ti nswa ya kusambila) katula kaka Mono, yo yina sambila Mono.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

Bo tubaka nde: “Nzambi ya Kuluta Mawa me sala (wanzio) mwana-bakala.” Lukumu kuvanda na Yandi. Ya kieleka bo (bawanzio) kele bansadi ya lukumu, .

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

bo vandaka kutuba ve na ntwala na Yandi mpi bo vandaka kulungisa bantuma na Yandi.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

Yandi (Allah) zaba mambu yonso ya kele na ntwala na bo (bawanzio) ti na nima na bo, ye bo ke sambaka ve katula kaka bantu yina (Allah) ke zolaka, ye bo ke kebaka ntangu yonso sambu bo ke tinaka yandi boma.

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Mpi konso muntu na kati na bo yina ta tuba nde: “Ya kieleka, mono kele nzambi ya nkaka katula Allah,” pana Beto ta futa muntu yina na Bilungi. Mpila yina Beto ke pesaka matabisi na bantu ya mbi.

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Mpi keti bantu ya ke kwikilaka ve zaba ve nde zulu ti ntoto vandaka ntete kisika mosi, ebuna beto kabisaka yo; mpi Beto salaka nde bima yonso ya ke zingaka kubasika na masa; ebuna sambu na nki bo ke kwikilaka ve?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

Beto me sala na ntoto yai bangumba ya ngolo sambu yo (kunikana ve) ti yo, mpi beto me sala (mpi) kuna banzila ya nene, sambu bo twadisama.

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

Mpi Beto kumisaka zulu ludi ya bo ke taninaka, kansi bo ke buyaka kaka bidimbu (ya bunene ya Allah) (ntangu, ngonda, mupepe, matuti, mpi buna na buna).

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

Mpi yandi muntu salaka mpimpa ti mwini, ntangu ti ngonda. Konso kima ke balukaka na nziunga na yo.

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

Mpi Beto salaka ve luzingu ya kukonda nsuka sambu na muntu mosi na ntwala na nge (Muhammad); yo yina kana nge fwa, keti bo ta guluka?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

Konso moyo ya ke zinga ta meka lufwa. Beto ta meka beno na mambu ya mbi mpi ya mbote bonso kumekama. Mpi beno ta vutuka kaka na Beto.

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

Mpi kana bantu ya ke kwikilaka ve ke mona nge (Muhammad), bo ke baka nge kaka bonso kima ya kuseka. (Bo tubaka nde) “Keti yai muntu yina vwezaka banzambi na beno?” Ata bo kele bantu ya ke buyaka kuyibuka Allah, Muntu ya kuluta mawa.

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

Bo gangaka bantu nswalu-nswalu. Na nima mono ta songa beno bidimbu (ngolo) na Mono. Yo yina, kulomba mono ve na kusala yo nswalu.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Bo tubaka nde: “Inki ntangu lusilu (ta kwisa), kana beno kele bantu ya kieleka?”

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

Kana bantu ya ke kwikilaka ve zabaka, ntangu bo vandaka kukuka ve kukatula tiya ya bilungi na bizizi ti na mukongo na bo, bo vandaka kubaka ve lusadisu (ya kieleka bo vandaka kulomba ve nde bo sala yo nswalu).

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

Ya kieleka (Kilumbu ya Kusambisa) yo ta kwisila bo na kintulumukina, na nima bo ta wa boma; na nima bo ke kuka ve kubuya yo mpi bo ke pesaka bo ve (mpi) retard (ntangu).

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Mpe kieleka, binati-nsangu yina vandaka na ntwala na nge (Muhammad) mpi bo vandaka kuseka, yo yina (mpasi) vandaka kukulumuka na zulu ya bantu yina vandaka kuseka mambu yina (binati-nsangu) bo vandaka kuseka ntangu yonso.

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

Tuba nde: “Nani ta tanina beno mpimpa ti mwini na (mpasi ya) Allah, Muntu ya kuluta mawa?” Kansi bo ke zolaka ve kuyibuka Mfumu na bo.

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

To keti bo kele ti banzambi yina lenda tanina bo na Beto? Banzambi na bo lenda kudisadisa ve, bo ke taninaka mpi ve na Beto.

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

Ve, beto pesaka bo ti ba-nkaka na bo kiese tii kuna bo zingaka luzingu ya nda. Keti bo ke mona ve nde Beto ke kwisa na insi mosi (na nsi ya luyalu ya bantu ya ke kwikilaka ve) mpi ke kulumusa nene na yo katuka na bansuka na yo? Keti bo kele bantu yina menunga?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

Tuba (O Muhammad) : « Mono ke kebisa nge kaka na kulanda nsangu ya kuzabisama ». Kansi bifwa-makutu ke waka ve ndinga ntangu bo ke kebisaka bo.

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

Mpi kana mwa ndola ya Mfumu na beno kubwila bo, bo zolaka kutuba kibeni nde: "Mawa na beto! Beto vandaka na kati ya bantu yina salaka (beto mosi) mbi."

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

Mpi Beto ta tula bima ya kutesila ya lunungu na Kilumbu ya Lufutumuku, na mpila nde ata moyo mosi ve ta sala mbi ata fioti; ata yo vandaka kilo ya mbuma ya muscarde, Beto ta nata yo kibeni (lufutu). Mpi Beto me fwana na kubaka bakonti.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

Mpi ya kieleka, Beto me pesa Moize ti Harun, Furqan (Mukanda ya Torah) ti nsemo ti malongi sambu na bantu ya lusambu.

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(Disongidila) bantu yina ke waka boma (ndola ya) Mfumu na bo, ata bo ke monaka yandi ve, mpi bo ke waka boma ya (kukwisa ya) Kilumbu ya Lusambisu.

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

Mpi yai (Quran) kele lukebisu ya kele ti balusakumunu yina Beto me kulumusa. Ebuna keti nge kebuyaka yo?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

Mpi ya kieleka, na ntwala na yandi (Moize ti Aruni) Beto pesaka Abrahami lutwadisu, mpi Beto zabaka yandi dezia.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(Beno yibuka), ntangu yandi (Ibrahim) tubaka na tata na yandi ti bantu na yandi nde: «Inki kiteki yai ya beno ke sambilaka na kikesa yonso?»

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

Bo vutulaka nde: “Beto monaka ba-nkaka na beto ke sambilaka yandi.”

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

Yandi (Ibrahim) tubaka nde: “Ya kieleka nge ti ba-nkaka na nge kele na kifu ya pwelele.”

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

Bo tubaka nde: "Nge me kwisa na beto ti kieleka to nge ke sakana?"

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

Yandi (Ibrahim) vutulaka nde: "Ya kieleka, Mfumu na beno kele Mfumu (mfumu) ya zulu ti ya ntoto; (Yandi kele) Muntu yina salaka yo; mpi mono kele mosi na kati ya bantu yina lenda ta kimbangi na mambu yina."

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

Mpi na zina ya Allah, kieleka, mono ta sala luvunu na biteki na beno na nima ya beno me yambulaka yo.

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

Yo yina yandi (Ibrahim) panzaka (biteki) bitini-bitini, katula kaka yina ya kuluta nene (kibuti na yo); na mpila nde bo vutuka (kulomba) yandi.

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

Bo tubaka nde: "Nani salaka mambu yai (na) na banzambi na beto? Ya kieleka, yandi kele mosi na kati ya bantu ya mbi."

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

Bo (bankaka) tubaka nde: «Beto waka nde kuvandaka ti toko mosi yina vandaka kutonga (biteki yai), zina na yandi vandaka Ibrahim».

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

Bo tubaka nde: “(Na nima) basisa yandi mpi songa bantu, sambu bo mona.”

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

Bo yulaka nde: "Keti nge muntu salaka mambu yai (act) na nzambi na beto, O Abrahami?"

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

Yandi (Ibrahim) vutulaka nde, "Ya kieleka (kiteki) ya nene salaka yo, yo yina yula bo, kana bo lenda tuba."

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

Yo yina bo vutukaka na mabanza na bo mpi bo tubaka nde: “Ya kieleka, beno muntu me sala (beno mosi) mbi.”

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

Na nima bo fukamaka na ntu (ye tubaka nde) : « Nge (Ibrahim) zaba kibeni nde (biteki) lenda tuba ve ».

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

Yandi (Ibrahim) tubaka nde: “Sambu na nki beno ke sambilaka kima ya nkaka katula kaka Allah, kima yina lenda sadisa beno ve ata fioti, mpi yina ke nataka beno ve (mpi) mbi?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Mawa na beno ti yina ya beno ke sambilaka katula kaka Allah! Keti beno ke bakisa ve?”

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

Bo tubaka nde: “Beno yoka yandi tiya mpi beno sadisa banzambi na beno, kana beno zola kusala yo kibeni.”

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

Beto (Allah) tubaka nde: "O tiya! Beno vanda madidi, mpi ngulusi sambu na Ibrahim!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

Mpi bo zolaka kusala Abrahami mbi, yo yina beto kumisaka bo bantu yina ta vidisa bima mingi.

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

Beto gulusaka yandi (Ibrahim) ti Luti na ntoto yina beto sakumunaka sambu na inza ya mvimba.

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

Beto pesaka yandi (Ibrahim) Izaki ti Yakobi, bonso dikabu. Mpi beto kumisaka konso muntu na kati na bo muntu ya lunungu.

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

Mpi beto kumisaka bo bamfumu yina ke twadisaka beto na bantuma na beto mpi beto songaka bo nde bo fwete sala mambu ya mbote, kusala bisambu mpi kufuta zakat, mpi nde beto mpamba fwete sambila bo.

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

Beto pesaka Luti mayele ti nzayilu, mpi beto gulusaka yandi na (ndola yina kuminaka bantu ya) mbanza yina vandaka kusala mambu ya nzanzi. Ya kieleka, bo kele bantu ya mbi mpi ya mbi.

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Mpi beto ndimaka yandi na mawa na beto; Ya kieleka, yandi kele mosi na kati ya bantu ya lusambu.

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

Mpi (yibuka disolo ya) Noa, na ntwala ya mambu yina, ntangu yandi vandaka kusamba. Beto ndimaka (kisambu) na yandi, na nima Beto gulusaka yandi ti balongoki na yandi na kigonsa ya nene.

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Beto sadisaka yandi na bantu yina vandaka kubuya bidimbu na beto. Ya kieleka, bo vandaka bantu ya mbi, yo yina Beto dindisaka bo yonso na masa.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Mpe (yibuka disolo ya) Dawud na Sulayman, ntangu bau zole pesaka lukanu na yina me tala kilanga, sambu (kilanga) bebaka na bankombo yina vandaka ya bantu na bau. Mpi Beto monaka lukanu (ya bo pesaka) na bo.

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Mpi Beto pesaka Suleman nzayilu (ya nsiku mosi ya kuluta sikisiki); mpi na konso muntu Beto pesaka mayele ti nzayilu, mpi Beto yalaka bangumba ti bandeke, yonso bakaka lukumu ti Dawud. Mpi beto bantu ke salaka yo.

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

Mpi Beto longaka (mpi) Dawud mutindu ya kusala binwaninu sambu na nge, sambu na kutanina nge na bitumba. Keti beno ke pesa matondo (na Allah)?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

Mpi (Beto tulaka) Sulaiman mupepe ya ngolo kibeni yina bulaka na ntuma na yandi na ntoto yina Beto sakumunaka yandi. Mpi Beto kele Bantu ya Me Zaba Mambu Yonso.

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

Mpi (Beto lemfukilaka mpi Salomo) kimvuka ya bademo yina kudilosaka (na nzadi-mungwa) sambu na yandi mpi bo salaka kisalu ya nkaka katula yina; mpi Beto kele bantu yina ke talaka bo.

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya) Yobi, ntangu yandi sambaka Mfumu na yandi nde, "(O Mfumu na mono), kieleka, mono me bulama na maladi, ata Nge kele Mfumu ya Kuluta Mawa na kati ya bantu yonso ya ke wilaka bantu mawa."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

Yo yina Beto pesaka mvutu na (kisambu na yandi), na nima Beto katulaka kimbefo yina vandaka na zulu na yandi mpi Beto vutulaka dibuta na yandi na yandi, mpi (Beto kumisaka ntalu na bo mingi) bonso mawa ya me katuka na Beto, mpi bonso lukebisu na bantu yonso yina ke sambilaka Beto.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Na (yibuka disolo) Ismail, Idris na Zulkifli. Bo yonso kele bantu ya ntima-nda.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Mpi Beto ndimaka bo na mawa na Beto. Ya kieleka, bo kele na kati ya bantu ya lusambu.

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya) Zun Nun (Yonasi), ntangu yandi kwendaka na kikalulu ya makasi, na nima yandi yindulaka nde Beto ta sala ve mambu mpasi sambu na yandi, yo yina yandi sambaka na kikalulu ya mpimpa kibeni nde, "Nzambi kele ve katula kaka Nge, Lukumu kuvanda na Nge. Ya kieleka, mono kele mosi na kati ya bantu ya mbi."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

Yo yina Beto pesaka mvutu na (kisambu) na yandi mpi Beto gulusaka yandi na mawa. Mpidina Beto ke gulusa bantu ya lukwikilu.

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya) Zakaria, ntangu yandi sambaka Nzambi na yandi nde, "O Nzambi na mono, bika mono ve kuzinga mono mosi (kukonda bana) mpi nge kele mvingidi ya kuluta mbote."

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

Yo yina Beto pesaka mvutu na (kisambu) na yandi, mpi Beto pesaka yandi Yahya, mpi Beto kumisaka nkento na yandi (kukuka kubaka divumu). Ya kieleka, bo ke salaka ntangu yonso nswalu na (kusala) mambu ya mbote, mpi bo ke sambaka Beto ti kivuvu mpi basusi mingi. Mpi bo kele bantu yina me kudipesaka na Beto.

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

Mpi (yibuka disolo ya Maryam) yina taninaka lukumu na yandi, na nima Beto fulaka (mpeve na yandi) katuka na Beto na kati na yandi (nitu); Beto kumisaka yandi ti bana na yandi kidimbu (ya bunene ya Allah) sambu na bansi yonso.

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

Ya kieleka, yai (dibundu ya tawheed) kele dibundu na beno, dibundu mosi, ye mono kele Nzambi na beno, yo yina beno samba Mono.

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

Kansi bo vandaka ya kukabwana na mambu na bo (ya lusambu) na kati na bo. Konso muntu na kati na bo (bimvuka yonso) ta vutuka na Beto.

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

Konso muntu yina ta sala bisalu ya mbote mpi ta kwikila, bikesa na yandi ta buya ve (ta kwenda mpamba), mpi ya kieleka, Beto sonikaka yo sambu na yandi.

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

Mpi yo lenda salama ve nde (bantu ya) insi ya beto me fwa, bo vutuka ve (na Beto).

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

Tii kuna Yakjuj ti Makjuj (bibaka) kukangukaka mpi bo kulumukaka nswalu na bisika yonso ya zulu.

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

Mpi (ntangu) lusilu ya kieleka (kilumbu ya lufutumuku) me kuma pene-pene, pana na kintulumukina meso ya bantu yina ke kwikilaka ve ta kanguka. (Bo tubaka nde), "Beto kele mawa mingi! Beto ke kudibanzaka ve ata fioti sambu na diambu yai, ya kieleka beto kele kibeni bantu ya kukonda lunungu."

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

Ya kieleka, beno (bantu ya kukonda lukwikilu) ti bima ya beno ke sambilaka katula Allah, beno kele mafuta ya Bilungi. Nge (kibeni) kota na kati na yo.

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

Kana (biteki) vandaka banzambi, ya kyeleka bo zolaka kukota ve na kati na yo (bilungi). Kansi bima yonso ta bikala na kati na yo kimakulu.

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

Bo ke bokuta mpi ke boka na kati na yo (bilungi), mpi bantu yina kele na kati na yo lenda wa ve.

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

Ya kieleka, katuka na ntangu ya ntama sambu na bayina vandaka ti mambu ya mbote (lukanu) na Beto, bo zolaka kuvanda ntama (na bilungi).

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

Bo kewaka ve makelele ya kubula (ya bilungi), mpi bo kebikalaka mvula na mvula na (kusepela) na mambu yonso ya bo kezolaka.

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

Kuyituka ya ngolo ta sala ve nde bo wa mawa, ye bawanzio ta yamba bo (na bangogo yai), "Yai kele kilumbu na beno ya bo silaka beno."

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(Yibuka) na kilumbu Beto balulaka zulu bonso kubalula balutiti ya bapapie. Mutindu Beto me yantika lugangu ya ntete, mutindu mosi mpi Beto ta vutukila yo diaka. (A) lusilu yina Beto ta lungisa kibeni; Ya kieleka, beto ta sala yo.

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

Mpi ya kieleka, Beto me sonika na Zabur na nima ya (kusonika) na Az-Zikr (Lauh Mahfuzh), nde ntoto yai ta baka difwa ya bansadi na Mono ya lunungu.

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

Ya kieleka, (yina bo ke tubila) na (Al-Qur’an) yai, kele kibeni lutwadisu (ya mvimba) sambu na bantu yina ke sambilaka (Allah).

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

Mpi Beto tindaka nge ve (Muhammad) kansi sambu na (kuvanda) mawa sambu na bansi yonso.

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

Tuba (Muhammad) : « Ya kieleka, kima ya bo songaka mono kele nde Mfumu na nge kele Nzambi mosi, ebuna keti nge me kudipesa (na Yandi) ?

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

Na yau kana bau vutuka nima, ebuna tuba (Muhammad) : « Mono me pesa nge (malongi) mosi (na kati na beto) ye mono zaba ve kana mambu ya bo ke bangisa nge kele pene-pene to ntama ».

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

Ya kieleka, Yandi (Allah) me zaba bangogo (yina beno ke tuba) pwelele, mpi yandi me zaba (mpi) mambu ya beno ke bumba na kinsweki.

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Mpi mono zaba ve, yo lenda vanda kumekama sambu na nge mpi kiese tii na ntangu yina bo me tulaka.

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

Yandi (Muhammad) tubaka nde: "O Mfumu na mono, baka balukanu na lunungu. Mpi Mfumu na beto kele Muntu ya ke wilaka bantu mawa mingi, yina beto ke lombaka lusadisu na yandi sambu na mambu yonso ya nge ke tubaka."