وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

At alalahanin ninyo nang Kanyang ginawa kayong mga kahalili pagkatapos ng 'Ad, at pinatira kayo sa lupa, gumagawa kayo ng mga palasyo sa mga kapatagan nito at nagukit kayo ng mga bahay sa mga bundok. Kaya alalahanin ninyo ang mga biyaya ni Allah at huwag kayong gumawa ng kaguluhan sa lupa bilang mga sumisira.

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

At (alalahanin) nang Aming kunin ang kanilang pangako at itaas ang bundok sa itaas nila na parang lilim, (sinabi Namin), 'Hawakan ninyo nang mahigpit ang ibinigay Namin sa inyo at alalahanin ninyo ang nasa loob nito upang kayo ay matakot.'

وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ

wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).

At ito ay naglalayag na may dala sila sa mga alon na parang mga bundok. At tinawag ni Nuh ang kanyang anak nang siya ay nasa malayo, 'O aking anak! Sumakay ka sa amin at huwag kang sumama sa mga hindi naniniwala.'

قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ

qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).

Sinabi niya, 'Maghahanap ako ng kanlungan sa isang bundok na magpoprotekta sa akin mula sa tubig.' Sinabi niya, 'Walang tagapagtanggol ngayon mula sa utos ni Allah maliban sa Kanyang awa.' At ang alon ay naging hadlang sa pagitan nila; kaya siya ay naging kabilang sa mga nalunod.

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

At tunay na kapag Kami ay nagpapadala ng tanda, sila ay lumalayo rito at nagsasabi, 'Ikaw ay isang mangkukulam.'

وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ

wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).

At talagang nagplano sila ng kanilang plano, at ang kanilang plano ay nasa harap ni Allah, bagaman ang kanilang plano ay sapat upang ilipat ang mga bundok.

وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ

wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).

at sila ay nagsusugat ng mga bahay mula sa mga bundok nang may pakiramdam na ligtas.

وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ

wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).

At ipinahayag ng iyong Panginoon sa bubuyog: 'Gumawa ka ng mga pugad sa mga bundok, mga puno, at sa mga gusali na itinayo ng mga tao.'

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ

wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).

At si Allah ay gumawa para sa inyo mula sa Kanyang nilikha ng mga lilim, at gumawa para sa inyo ng mga kanlungan sa mga bundok, at gumawa para sa inyo ng mga damit na nagpoprotekta sa inyo mula sa init at mga damit na nagpoprotekta sa inyo mula sa inyong digmaan. Ganito Niyang pinupunan ang Kanyang biyaya sa inyo upang kayo ay magpasakop.

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

At huwag kang maglakad sa lupa nang may kapalaluan; tunay na hindi mo mabibiyak ang lupa ni makakayari ka ng bundok sa taas.

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

Ang yaman at mga anak ay palamuti ng buhay sa mundong ito; samantalang ang matagal na mabuting gawa ay mas mabuti sa gantimpala sa harap ng iyong Panginoon at mas mabuti sa pag-asa.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).

Halos mapunit ang mga langit dahil dito at mapunit ang lupa at mahulog ang mga bundok nang gumuho,

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ

wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).

At tinatanong ka nila (Muhammad) tungkol sa mga bundok, kaya sabihin mo, "Ang aking Panginoon ay lipulin sila (sa Araw ng Muling Pagkabuhay) nang lubusan,

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

Kaya Aming pinatnubayan si Sulaiman tungkol dito, at ibinigay Namin sa bawat isa sa kanila ang karunungan at kaalaman. At pinasunod Namin kay Dawud ang mga bundok at mga ibon na nagpupuri kasama niya. At Kami ang gumawa niyon.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ

alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).

Hindi mo ba nakikita na ang lahat ng nasa langit at sa lupa ay sumusujud kay Allah, pati ang araw, buwan, mga bituin, mga bundok, mga puno, mga hayop, at marami sa mga tao? At marami ang karapat-dapat sa parusa. At sinumang hinamak ng Allah, wala siyang makakapagbigay ng dangal. Tunay na si Allah ay gumagawa ng anumang Kanyang nais.

وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ

wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).

'At kayo ay nag-ukit ng mga bahay sa mga bundok nang may kasanayan.'

وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ

wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).

At makikita ninyo ang mga bundok, na inakala ninyong nakapirmi sa kanilang kinalalagyan, ngunit ang mga ito ay gumagalaw (na parang) mga ulap na naglalakad. (Iyan ang) nilikha ng Allah na lumikha ng lahat ng bagay nang perpekto. Katotohanan, Siya ay lubos na maingat sa inyong ginagawa.

اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ

innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).

Tunay na Kami ay nag-alok ng amanat sa mga langit, lupa at mga bundok, ngunit tumanggi silang dalhin ito at natakot dito, at dinala ito ng tao. Tunay na siya ay lubhang mapang-api, mangmang.

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

At talagang binigyan Namin si Dawud ng biyaya mula sa Amin. (Sinabi Namin), 'O mga bundok at mga ibon! Magpuri kayo nang paulit-ulit kasama ni Dawud,' at pinapawi Namin ang bakal para sa kanya,

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).

Hindi mo ba nakita na ibinaba ni Allah ang tubig mula sa langit, kaya gumawa Kami ng mga prutas na iba't ibang kulay? At sa mga bundok ay may mga guhit na puti at pula na iba't ibang kulay at itim na napakaitim.

اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهٗ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ

innā sakhkharnal-jibāla ma‘ahū yusabbiḥna bil-‘asyiyyi wal-isyrāq(i).

Tunay na pinasakop Namin sa kanya ang mga bundok na nagpupuri kasama niya sa gabi at pagbabalik-araw,

وَّتَسِيْرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۗ

wa tasīrul-jibālu sairā(n).

at ang mga bundok ay maglalakad (lilipat-lipat).

وَّبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّاۙ

wa bussatil-jibālu bassā(n).

at ang mga bundok ay winasak nang lubos na wasak,

لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).

Kung ibaba Namin ang Qur'an na ito sa isang bundok, tiyak na makikita mo itong mapagpakumbaba at pumuputok dahil sa takot kay Allah. At ang mga talinghaga ay ginagawa Namin para sa mga tao upang sila ay mag-isip.

وَّحُمِلَتِ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَّاحِدَةًۙ

wa ḥumilatil-arḍu wal-jibālu fa dukkatā dakkataw wāḥidah(tan).

at iniangat ang lupa at ang mga bundok, saka sila ay binagsak nang isang bagsak,

وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِۙ

wa takūnul-jibālu kal-‘ihn(i).

at ang mga bundok ay magiging parang kulay na balahibo na nagkakalat,

وَّاَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُوْنَ وَمِنَّا الْقٰسِطُوْنَۗ فَمَنْ اَسْلَمَ فَاُولٰۤىِٕكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا

wa annā minnal-muslimūna wa minnal-qāsiṭūn(a), faman aslama fa ulā'ika taḥarrau rasyadā(n).

At sa amin ay may mga Muslim at may mga lumihis sa katuwiran. Kaya tungkol sa mga nagsumite (Muslim), sila ang naghangad ng katuwiran.

يَوْمَ تَرْجُفُ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيْبًا مَّهِيْلًا

yauma tarjuful-arḍu wal-jibālu wa kānatil-jibālu kaṡībam mahīlā(n).

Sa araw na ang lupa at mga bundok ay magyanig, at magiging buhangin ang mga bundok.

وَاِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْۙ

wa iżal-jibālu nusifat.

at kapag ang mga bundok ay ginawang alabok,

وَّالْجِبَالَ اَوْتَادًاۖ

wal-jibāla autādā(n).

at ang mga bundok bilang mga tulos?

وَّسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًاۗ

wa suyyiratil-jibālu fa kānat sarābā(n).

at aalisin ang mga bundok, kaya magiging fatamorgana ito.

وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ

wal-jibāla arsāhā.

At ang mga bundok ay Kanyang itinatag nang matatag.

وَاِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْۖ

wa iżal-jibālu suyyirat.

at kapag ang mga bundok ay giniba at naging alikabok,

وَاِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْۗ

wa ilal-jibāli kaifa nuṣibat.

at ang mga bundok, kung paano itinatayo,

وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوْشِۗ

wa takūnul-jibālu kal-‘ihnil-manfūsy(i).

at ang mga bundok ay parang balahibo na hinahambog-hambog.