وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ka nanuma tiko na gauna e cakava kina vei kemuni mo ni sosomitaki kemuni ni oti na ‘Ad ka vakadeitaki kemuni ena vanua. Oni tara na veivale vakaturaga ena veidelana, oni tara tale ga na vale ena veiulunivanua. O koya gona, nanuma tiko na veivakalougatataki nei Allah ka kakua ni vakatetea na veivakalolomataki ena vanua.
۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ
wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).
Ka (nanuma) ni Keimami a laveta cake na ulunivanua e cake vei ira me vaka e dua na yaloyalo ni o, ka ra sa vakadeitaka ni na lutu vei ira. (Ka keitou sa kaya vei ira), "Dou taura matua na ka keitou sa solia vei kemudou, ka dau nanuma (vakatovotovotaka) na veika e tu kina me rawa ni dou tamata lotu."
وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ
wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).
A sa soko na waqa, ka kauti ira yani ki na ua me vaka na veiulunivanua. Ka sa kacivi luvena o Noa, ni sa tiko (na gone) ena dua na vanua vakayawa, "O iko na luvequ! Lako cake mai (ki na waqa) vata kei keitou ka kakua ni tiko vata kei ira na tawavakabauta."
قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ
qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).
E sauma o koya (na luvena), "Au na vakasaqara na ivakaruru ena dua na ulunivanua ka rawa ni taqomaki au mai na waluvu!" (Noa) e kaya, "E sega ni dua e taqomaki mai na veivakacacani nei Allah ena siga oqo vakavo ga o Allah, na Dauloloma Duadua." Na ua sa yaco me dua na itataqomaki ena kedrau maliwa na rua; sa qai tiko o koya (na gone) ena kedra maliwa na luvu.
وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ
wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).
Ka kevaka e dua na wiliwili (iVola Tabu) e rawa ni luluqa kina na veiulunivanua, se me wase rua na vuravura, se me ra vosa na mate, (oqori na Qur’an). Na kena dina, na veika kece e nei Allah. O koya gona era sega ni kila na vakabauta ni kevaka e vinakata o Allah (vakabauta kece), ena solia dina o Allah na veidusimaki vei ira na tamata kecega. Ka ra dau vakacacani ira na tawavakabauta na leqa e vakavuna na nodra dui ivalavala se na leqa e yaco volekata na nodra itikotiko, me yacova ni sa yaco mai na yalayala nei Allah (na qaqa mai Mecca). E dina sara, o Allah e sega ni voroka na yalayala.
وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ
wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).
Ka dina sara, era sa cakava na veivakacalai e dina ga ni o Allah (kila ka na sauma) na nodra veivakacalai. Ka sa dina sara na nodra veivakaisini e sega ni rawa ni bokoca laivi na veiulunivanua.
وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ
wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).
ka ra ceuta na veivale mai na vatu, (ka ra tiko kina) ena dua na yalo ni veitaqomaki.
وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ
wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).
Ka sa vakauqeti ira na pi na nomuni Turaga, "Dou cakava na nodra sova ena veiulunivanua, ena veivunikau, kei na veivanua era cakava na tamata, .
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Ka sa cakava o Allah na ivakaruru vei iko mai na veika e sa bulia, sa cakava vei iko na itikotiko ena veiulunivanua, ka sa cakava vei iko na isulu e taqomaki iko mai na katakata kei na isulu (iyaragi) e taqomaki iko ena ivalu. E vakataucokotaka vakakina o Allah na Nona loloma vei iko mo vakamalumalumutaki iko (Vei Koya).
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
Kakua ni lako voli ena viavialevu e dela i vuravura, ni o na sega ni takosova rawa na vuravura, o na sega talega ni yacova na veiulunivanua ena kena cere.
وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ
wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).
Ka (nanuma) na siga (ni) Keimami na lako sivita na veiulunivanua ka o ni na raica ni sa vakabalavutaki na vuravura ka Keimami na vakasoqoni ira (na tamata kecega), ka Keimami na sega ni biuta e dua vei ira.
تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ
takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).
voleka ni ramusu na lomalagi, ka wase rua na vuravura, ka bale na veiulunivanua, (ena vuku ni vosa oqori), .
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ
wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).
Ka ra tarogi iko (Muhammad) me baleta na veiulunivanua, mo kaya kina, "Na noqu Turaga ena vakarusai ira (ena Siga ni Tucaketale) me vaka e rawa, .
فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ
fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).
Ka Keitou sa solia vei Sulaimani na kila (ni dua na lawa dodonu cake); ka keitou sa solia vei ira yadua na vuku kei na kila ka, ka keitou sa vakamalumalumutaka na veiulunivanua kei na manumanu vuka, era sa vakalagilagi kecega vata kei Dawud. Na noda sa vakayacora tiko.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
O sega beka ni kila ni o koya e tiko mai lomalagi kei koya e vuravura e cuva vei Allah, vakakina na matanisiga, na vula, na kalokalo, na veiulunivanua, na veivunikau, na manumanu vuka kei na vuqa na tamata? Ia e vuqa (na tamata) e dodonu me totogitaki. O koya e vakalialiai koya o Allah, ena sega ni dua ena vakalagilagi koya. E dina sara, o Allah e cakava na ka kece e vinakata.
وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ
wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).
O ni sa ceuta vakamaqosa na veitiki ni veiulunivanua me caka kina na veivale me veivale;
وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ
wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).
Ka o na raica na veiulunivanua, o nanuma ni ra sa tudei tu ena nodra vanua, ia era sa toso tiko (me vaka) na o era lako tiko. (Oqori) na veibuli nei Allah ka bulia na ka kecega vakavinaka sara. E dina sara, e dau qarauna sara o Koya na veika o cakava.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
E dina sara, Keimami sa vakacabora e dua na itukutuku ki lomalagi, vuravura kei na veiulunivanua; ia era sa lomalomarua na tamata kecega me ra colata na ilesilesi ka ra lomaleqataka ni ra na sega ni vakayacora (e bibi), sa qai colata kina na ilesilesi na tamata. E dina sara, na tamata e tawadodonu sara qai lialia sara, .
۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ
wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).
Ka dina sara, Keimami sa solia vei Dawud e dua na isolisoli mai vei Keimami. (Keimami kaya), "Oi kemuni na veiulunivanua kei na manumanu vuka! Dou vakacerecerei vakawasoma vata kei Dawud," ka Keimami sa vakamalumalumutaka na kaukamea me baleti koya, .
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).
O sega beka ni raica ni a tala sobu mai o Allah na wai mai lomalagi ka keimami vakatubura na vuanikau duidui ena wai oqori. Na maliwa ni veiulunivanua e tiko kina na veitiki vulavula kei na damudamu ni veimataqali roka ka tiko kina (vakakina) na pitch damudamu.
اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهٗ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ
innā sakhkharnal-jibāla ma‘ahū yusabbiḥna bil-‘asyiyyi wal-isyrāq(i).
E dina sara, sai Keimami sa vakamalumalumutaka na veiulunivanua me keimami vakalagilagi vata kei koya (Dawud) ena yakavi kei na mataka, .
وَّتَسِيْرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۗ
wa tasīrul-jibālu sairā(n).
kei na veiulunivanua lako (toso wavoki).
وَّبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّاۙ
wa bussatil-jibālu bassā(n).
ka sa rusa vakadua na veiulunivanua, .
لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).
Kevaka Keitou vakauta sobu na Qur’an oqo ki na dua na ulunivanua, o na raica vakaidina ni sa cuva sobu ka wasewasei ena rerevaki Allah. Ka Keitou sa bulia na vosa vakatautauvata oqo me baleti ira na tamata me rawa ni ra vakasama.
وَّحُمِلَتِ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَّاحِدَةًۙ
wa ḥumilatil-arḍu wal-jibālu fa dukkatā dakkataw wāḥidah(tan).
sa laveti na vuravura kei na veiulunivanua, ka ra sa coqa vata e na dua ga na i curucuru.
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِۙ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihn(i).
kei na veiulunivanua me vaka na vuti ni sipi, .
وَّاَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُوْنَ وَمِنَّا الْقٰسِطُوْنَۗ فَمَنْ اَسْلَمَ فَاُولٰۤىِٕكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا
wa annā minnal-muslimūna wa minnal-qāsiṭūn(a), faman aslama fa ulā'ika taḥarrau rasyadā(n).
Ka tiko ena keda maliwa na Musolomani ka tiko talega o ira era lako tani mai na dina. O cei e Musolomani, sa qai digitaka na sala dodonu.
يَوْمَ تَرْجُفُ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيْبًا مَّهِيْلًا
yauma tarjuful-arḍu wal-jibālu wa kānatil-jibālu kaṡībam mahīlā(n).
(Nanuma) na siga (ni) sakure vakalevu kina na vuravura kei na veiulunivanua, ka ra sa vaka na veiulunivanua na veiulunivanua sa sovaraki yani.
وَاِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْۙ
wa iżal-jibālu nusifat.
kei na gauna sa vuki kina na veiulunivanua me kuvunisoso, .
وَّالْجِبَالَ اَوْتَادًاۖ
wal-jibāla autādā(n).
kei na veiulunivanua me vaka na iteki?
وَّسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًاۗ
wa suyyiratil-jibālu fa kānat sarābā(n).
ka sa cici na veiulunivanua ka sa yaco me vaka na veivakarerei.
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
Na veiulunivanua e vakadeitaka me dei.
وَاِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْۖ
wa iżal-jibālu suyyirat.
kei na gauna sa rusa kina na veiulunivanua, .
وَاِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْۗ
wa ilal-jibāli kaifa nuṣibat.
Na cava e vakaduri kina na veiulunivanua?
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوْشِۗ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihnil-manfūsy(i).
kei na veiulunivanua ena vaka na vutika ni sipi sa veiseyaki.