وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
An denkt drun, wéi Hien iech zu Kalifen no de Leit vun 'Ad gemaach huet an iech op d'Äerd gesat huet. Op de flaache Plazen baut Dir Palaisen an op den Hiwwelen huelt Dir se zu Haiser aus. Also denkt un d'Seegen vun Allah a maacht kee Schued op der Äerd.
۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ
wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).
An (erënnert Iech) wéi Mir de Bierg iwwer si gehuewen hunn, war et, wéi wann (de Bierg) vun enger Wollek bedeckt wier, an si ware sech sécher, datt (de Bierg) op si géif falen. (A Mir hunn zu hinnen gesot): "Halt fest un deem, wat Mir iech ginn hunn, an erënnert Iech ëmmer (praktizéiert), wat dran ass, fir datt Dir fromm Leit kënnt ginn."
وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ
wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).
An d'Schëff ass gesegelt a si wéi Bierger an d'Wellen gedroen. An den Noah huet säi Jong geruff, wéi hien (d'Kand) op enger ofgeleeëner Plaz war: "O mäi Jong! Komm mat eis erop (op d'Schëff) a sief net mat den Ongleewegen."
قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ
qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).
Hie (säi Jong) huet geäntwert: "Ech sichen Zouflucht an engem Bierg, deen mech virun der Iwwerschwemmung beschütze kann!" (Den Noah) sot: "Keen schützt mech haut virun der Qual vun Allah ausser Allah, dem Barmhäerzegsten." An d'Well gëtt eng Barrière tëscht deenen zwee; dann war hie (d'Kand) ënner deenen, déi erdronk sinn.
وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ
wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).
A wann et eng Liesung (Hellegt Buch) géif ginn, mat där d'Bierger kéinte beschiedegt ginn, oder d'Äerd kéint gespléckt ginn, oder déi Doudeg kéinte schwätzen, (dat wier de Koran). Tatsächlech gehéieren all Saachen Allah. Wësse Gleeweger also net, datt wann Allah et wollt (all Gleeweger), Allah sécherlech all Mënsche Leedung géif ginn. An déi Ongleeweg goufen ëmmer vu Katastrophen getraff, déi duerch hir eegen Handlungen oder Katastrophen verursaacht goufen, déi an der Géigend vun hirem Wunnsëtz geschitt sinn, bis Allah säi Versprieche koum (d'Eroberung vu Mekka). Tatsächlech brécht Allah keng Verspriechen.
وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ
wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).
An tatsächlech hunn si Bedruch begaangen, och wann Allah (hir Bedruch kennt a belount). An hir Bedruch kann d'Bierger net zerstéieren.
وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ
wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).
an si hunn Haiser aus dem Fiels gehaasst, (an deenen si gewunnt hunn) mat engem Gefill vu Sécherheet.
وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ
wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).
An ären Här huet d'Bienen inspiréiert: "Maacht Näschter an de Bierger, an de Beem an op Plazen, déi vu Mënsche gemaach goufen,
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
An Allah huet iech en Ënnerdaach virun deem geschaf, wat Hie geschaf huet, Hien huet iech Wunnengen an de Bierger gemaach, an Hien huet iech Kleeder gemaach, déi iech virun der Hëtzt schützen, a Kleeder (Rüstung), déi iech am Krich schützen. Sou mécht Allah seng Gonscht op iech perfekt, fir datt Dir iech (Him) ënnerwerft.
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
A gitt net arrogant op dëser Äerd, well Dir wäert d'Äerd net duerchbriechen kënnen an Dir wäert net sou héich wéi d'Bierger kënne kommen.
وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ
wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).
An (erënnert Iech) un den Dag (wou) Mir duerch d'Bierger ginn an Dir d'Äerd flaach gesinn wäert a Mir wäerten se (all d'Leit) sammelen, a Mir wäerten keen vun hinnen zréckloossen.
تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ
takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).
Den Himmel gouf bal ausernee gerappt, an d'Äerd ass opgaangen, an d'Bierger sinn zesummegebrach, (wéinst där Ried),
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ
wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).
An si froen dech (Mohammed) iwwer d'Bierger, also sot: "Mäin Här wäert se (um Dag vun der Operstéiung) sou komplett wéi méiglech zerstéieren,
فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ
fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).
An Mir hunn dem Sulayman Verständnis (vun engem méi präzise Gesetz) ginn; an all deenen hunn Mir Wäisheet a Wëssen ginn, an Mir hunn d'Bierger an d'Vullen ënnerworf, all verherrlecht mam Dawud. An dat maachen mir.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
Wësst Dir net, datt jiddereen, deen am Himmel an deen, deen op der Äerd ass, sech virun Allah verneigt, an och d'Sonn, de Mound, d'Stären, d'Bierger, d'Beem, déi kräischend Déieren a vill vun de Mënschen? Awer vill (Leit) verdéngen Strof. Wien Allah beleidegt, deen wäert keen verherrlechen. Wierklech mécht Allah alles, wat Hie wëll.
وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ
wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).
An Dir hutt gekonnt e puer vun de Bierger erausgehaakt, fir Haiser ze bauen;
وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ
wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).
An Dir wäert Bierger gesinn, vun deenen Dir geduecht hutt, si wieren op hirer Plaz fixéiert, awer si beweege sech (wéi) Wolleken, déi trëppelen. (Dat ass) d'Schöpfung vun Allah, deen alles perfekt erschaf huet. Wierklech, Hie ass ganz virsiichteg mat deem, wat Dir maacht.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
Tatsächlech, Mir hunn dem Himmel, der Äerd an de Bierger eng Botschaft geliwwert; awer jidderee war zéckt, d'Uweisung ze droen an huet sech Suergen gemaach, datt se se net géife maachen (si war schwéier), dofir gouf d'Uweisung vun de Mënsche gedroen. Tatsächlech sinn d'Mënsche ganz ongerecht a ganz domm,
۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ
wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).
A wierklech, Mir hunn dem Dawud e Kaddo vun Eis ginn. (Mir hunn gesot): "O Bierger a Villercher! Erhieft Iech ëmmer erëm mam Dawud!" a Mir hunn d'Eisen fir hien mëll gemaach,
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).
Gesitt Dir net, datt Allah Waasser vum Himmel erofschéckt an domat droe mir Friichte vu verschiddene Faarwen? An tëscht de Bierger sinn wäiss a rout Sträifen a verschiddene Faarwen, an aner pechschwaarz.
اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهٗ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ
innā sakhkharnal-jibāla ma‘ahū yusabbiḥna bil-‘asyiyyi wal-isyrāq(i).
Wierklech, Mir sinn et, déi d'Bierger ënnerwerfen, fir mat him (Dawud) owes an moies ze verherrlechen,
وَّتَسِيْرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۗ
wa tasīrul-jibālu sairā(n).
an d'Bierger beweege sech (beweegen sech).
وَّبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّاۙ
wa bussatil-jibālu bassā(n).
an d'Bierger goufen bis zum Schluss zerstéiert,
لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).
Wann Mir dëse Koran op e Bierg erofschécken, géift Dir sécherlech gesinn, wéi en aus der Angscht virum Gott gebéit a gespléckt ass. A Mir hunn dës Parabelen fir d'Leit erstallt, fir datt si nodenke kënnen.
وَّحُمِلَتِ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَّاحِدَةًۙ
wa ḥumilatil-arḍu wal-jibālu fa dukkatā dakkataw wāḥidah(tan).
an d'Äerd an d'Bierger goufen opgehuewen, a si goufen mat engem eenzege Kraach zesummegehäit.
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِۙ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihn(i).
an d'Bierger sinn ewéi Fiederen (déi fléien),
وَّاَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُوْنَ وَمِنَّا الْقٰسِطُوْنَۗ فَمَنْ اَسْلَمَ فَاُولٰۤىِٕكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا
wa annā minnal-muslimūna wa minnal-qāsiṭūn(a), faman aslama fa ulā'ika taḥarrau rasyadā(n).
An ënner eis sinn déi, déi Muslime sinn, an déi, déi vun der Wourecht ofwäichen. Déi, déi Muslime sinn, hunn de riichte Wee gewielt.
يَوْمَ تَرْجُفُ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيْبًا مَّهِيْلًا
yauma tarjuful-arḍu wal-jibālu wa kānatil-jibālu kaṡībam mahīlā(n).
(Denkt un) den Dag, wou d'Äerd an d'Bierger hefteg zidderen, a si wéi erausgegossene Sandhiwwelen ginn.
وَاِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْۙ
wa iżal-jibālu nusifat.
a wann d'Bierger zu Stëbs reduzéiert ginn,
وَّسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًاۗ
wa suyyiratil-jibālu fa kānat sarābā(n).
an d'Bierger goufe sou gerannt, datt se zu Fauteuille goufen.
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
An d'Bierger huet hien fest begrënnt.
وَاِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْۖ
wa iżal-jibālu suyyirat.
a wann d'Bierger zerstéiert ginn,
وَاِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْۗ
wa ilal-jibāli kaifa nuṣibat.
A wéi ginn d'Bierger opgeriicht?
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوْشِۗ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihnil-manfūsy(i).
an d'Bierger sinn ewéi verstreet Fiederen.