وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ha soñjit pa'z eo bet graet ganeoc'h kalifed war-lerc'h pobl 'Ad ha pa'z eo bet lakaet war an douar. War al lec’hioù plaen e savfec’h palezioù ha war ar c’hrec’hioù e kizeller anezho e tiez. Soñjit eta eus bennozhioù Allah ha na lakait ket droug war an douar.
۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ
wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).
Ha (soñjit) pa savas ar menez a-us dezho, e oa evel pa vije (ar menez) skedus gant ur goabrenn hag e oant sur e kouezhfe (ar menez) warno. (Hag e lavaras dezho): "Dalc'hit start ouzh ar pezh hon eus roet deoc'h, ha soñjit bepred (ober) eus ar pezh a zo ennañ evit ma teuot da vezañ tud doujus."
وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ
wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).
Hag al lestr a ieaz, oc’h ho c’has er gwagennou evel meneziou. Ha Noe a c'halvas e vab, pa oa (ar bugel) en ul lec'h distro, "O va mab! Pignat (d'al lestr) ganeomp ha na vez ket gant an dud diskred."
قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ
qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).
Respont a reas eñ (e vab) : « Klask a rin repu en ur menez a c'hello va gwareziñ diouzh al liñvadenn ! (Noe) a lavaras, "Den ebet ne warez diouzh poanioù Allah an deiz-mañ nemet Allah, an Trugarezus-meurbet." Hag ar wagenn a zeu da vezañ ur barrenn etre an daou; neuze e oa (ar bugel) e-touez ar re a oa beuzet.
وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ
wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).
Ha ma vefe ul lennadenn (Levr Santel) gantañ e c'hellfe ar menezioù bezañ hejet, pe an douar bezañ rannet, pe ar re varv a c'hellfe komz, (se a vefe ar C'horan). E gwirionez, an holl draoù a zo da Allah. Neuze ne oar ket ar gredennerien ma fellfe da Allah (an holl gredennoù), e rofe Allah titouroù d'an holl dud, sur a-walc'h. Hag an dud diskred a veze taget atav gant gwallreuzioù degaset gant o oberoù o-unan pe gant gwallreuzioù a c'hoarveze e-kichen o annez, betek ma teuas promesa Allah (aloubidigezh Mekka). E gwirionez, Allah ne dorr ket ar promesaoù.
وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ
wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).
Hag e gwirionez, o deus graet touell daoust ma oar Allah (hag e vo gounezet) o touell. Hag evit gwir, o touell n'eo ket gouest da zistrujañ ar menezioù.
وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ
wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).
ha kizellañ a raent tiez e roc'h, (ma vevent enno) gant ur santimant a surentez.
وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ
wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).
Hag hoc'h Aotrou en deus awenet ar gwenan : « Grit neizhioù er menezioù, er gwez, hag el lec'hioù savet gant an dud,
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Hag Allah en deus graet repu deoc'h diouzh ar pezh en deus krouet, en deus graet deoc'h annezioù er menezioù, hag en deus graet deoc'h dilhad a warez ac'hanoc'h diouzh an tommder ha dilhad (armoù) a warez ac'hanoc'h er brezel. Evel-se e vez peurc'hraet gant Allah e drugarez warnoc'h evit ma sujfec'h (dezhañ).
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
Ha na gerzhit ket war an douar gant lorc'h, rak ne c'helli ket treuziñ an douar, ha ne c'helli ket sevel betek uhelder ar menezioù.
وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ
wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).
Ha (soñjit) en deiz ma tremenimp dre ar menezioù ha ma welot an douar plaen ha ma vo dastumet ganto (an holl dud), ha ne lezimp hini ebet anezho war o lerc'h.
تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ
takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).
tost an oabl a dorras, hag an douar a zigoras, hag ar menezioù a ziskennas, (abalamour d'ar c'homzoù-se),
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ
wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).
Hag e c'houlennont diganeoc'h (Mohammed) diwar-benn ar menezioù, setu ma lavarit : « Va Aotrou a zistrujo anezho (da Deiz an Dasorc'hidigezh) ar muiañ ma c'hello,
فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ
fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).
Ha roet hon eus da Sulayman kompren (eus ul lezenn resisoc'h); ha da bep hini hon eus roet furnez ha gouiziegezh, ha sujet hon eus ar menezioù hag al laboused, holl glorifiet gant Dawud. Ha ni eo a ra.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
Ha ne ouzoc'h ket penaos an hini a zo en neñvoù hag an hini a zo war an douar a stou dirak Allah, ivez an heol, al loar, ar stered, ar menezioù, ar gwez, al loened o ruzañ ha kalz eus an dud ? Met kalz (a dud) a dalv bezañ kastizet. An hini a vez gwallgaset gant Allah, den ne raio gloar dezhañ. E gwirionez, Allah a ra ar pezh a fell dezhañ.
وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ
wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).
Hag ec’h eus kizellet gant ampartiz lodennoù eus ar menezioù evit ober tiez evit tiez;
وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ
wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).
Ha gwelet a reot menezioù, a soñjec'h e oant stag en o lec'h, met o fiñval (evel) koumoul o kerzhout emaint. (Da lavaret eo) krouidigezh Allah en deus krouet pep tra en un doare parfet. E gwirionez, evezhiek-kenañ eo ouzh ar pezh a rit.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
E gwirionez, kinniget hon eus ur gemennadenn d'an neñvoù, d'an douar ha d'ar menezioù ; met an holl a oa dic'houest da zougen ar gefridi ha nec'het e oant ne vefe ket kaset da benn (pounner e oa), setu ma oa bet douget ar gefridi gant tud. E gwirionez, an dud a zo direizh-kenañ ha sot-tre,
۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ
wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).
Hag e gwirionez, hon eus roet da Dawud ur prof diganeomp. (Lavaret hon eus): "O menezioù hag evned! En em uhelaat a-wechoù gant Dawud," ha mouezhiet hon eus an houarn evitañ,
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).
Ha n'hoc'h eus ket gwelet e oa bet kaset dour eus an oabl gant Allah ha gant an dour-se hon eus produet frouezh a bep seurt. Hag etre ar menezioù ez eus bandennoù gwenn ha ruz a bep seurt livioù ha reoù du-mat a zo (ivez).
اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهٗ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ
innā sakhkharnal-jibāla ma‘ahū yusabbiḥna bil-‘asyiyyi wal-isyrāq(i).
E gwirionez, Ni eo a suj ar menezioù evit en em c'hlorifiañ gantañ (Dawud) d'an abardaez ha d'ar mintin,
وَّتَسِيْرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۗ
wa tasīrul-jibālu sairā(n).
ha kerzhout war menezioù (o vont en-dro).
وَّبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّاۙ
wa bussatil-jibālu bassā(n).
hag ar meneziou a oe distrujet penn-da-benn,
لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).
Ma kasfemp ar C'horan-mañ d'ur menez, e welfec'h anezhañ stouet ha rannet gant aon rak Allah. Ha krouet hon eus ar barabolennoù-se evit an dud evit ma c'hellfent soñjal.
وَّحُمِلَتِ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَّاحِدَةًۙ
wa ḥumilatil-arḍu wal-jibālu fa dukkatā dakkataw wāḥidah(tan).
an douar hag ar meneziou a zo savet, hag e vezont skoet assambles gant eun taol hebken.
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِۙ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihn(i).
hag ar menezioù evel gloan (o nijal),
وَّاَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُوْنَ وَمِنَّا الْقٰسِطُوْنَۗ فَمَنْ اَسْلَمَ فَاُولٰۤىِٕكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا
wa annā minnal-muslimūna wa minnal-qāsiṭūn(a), faman aslama fa ulā'ika taḥarrau rasyadā(n).
Hag en hon touez ez eus muzulmaned hag ez eus tud a zistro diouzh ar wirionez. Piv bennak a zo muzulman, neuze o deus dibabet an hent eeun.
يَوْمَ تَرْجُفُ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيْبًا مَّهِيْلًا
yauma tarjuful-arḍu wal-jibālu wa kānatil-jibālu kaṡībam mahīlā(n).
(Soñjit) eus an deiz (ma) grenas an douar hag ar menezioù, hag ar menezioù a zeuas da vezañ evel bernioù traezh skuilhet.
وَاِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْۙ
wa iżal-jibālu nusifat.
ha pa vez ar meneziou digresket e poultr,
وَّسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًاۗ
wa suyyiratil-jibālu fa kānat sarābā(n).
hag ar meneziou a oue redet ken ma teuent da veza mirajou.
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
Hag ar menezioù en deus staliet start.
وَاِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْۖ
wa iżal-jibālu suyyirat.
ha pa vezo diskaret ar meneziou,
وَاِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْۗ
wa ilal-jibāli kaifa nuṣibat.
Ha penaos e vez savet ar menezioù ?
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوْشِۗ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihnil-manfūsy(i).
hag ar ménésiou a vézô ével gloan strewet.