وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Hinaspa yuyariychis maypachachus Pay califakunata ruwarqasunkichis ‘Ad llaqta runakunaq qhepanta, kay pachamantaq churarqasunkichis. Llanu pampakunapim palaciokunata hatarichinki, urqukunapiñataqmi wasikunaman tallanki. Chaymi yuyariy Allahpa saminchayninkunata, amataq kay pachapi millay ruwaykunata ruwaychu.
۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ
wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).
Hinaspa (yuyariy) paykunaq hawanman orqota hoqariqtiykuqa, (urqu) phuyuwan llanthuykusqa hina karqan, segurotaqmi karqanku (urqu) paykunaman urmananta. (Hinaspa paykunata nirqayku): "Qankunaman qosqaykumanta allinta hap'ipakuychis, chaypi kaqta yuyariychispuni (practicaychis) Dios sonqo runakunaman tukunaykichispaq".
وَهِيَ تَجْرِيْ بِهِمْ فِيْ مَوْجٍ كَالْجِبَالِۗ وَنَادٰى نُوْحُ ِۨابْنَهٗ وَكَانَ فِيْ مَعْزِلٍ يّٰبُنَيَّ ارْكَبْ مَّعَنَا وَلَا تَكُنْ مَّعَ الْكٰفِرِيْنَ
wa hiya tajrī bihim fī maujin kal-jibāl(i), wa nādā nūḥunibnahū wa kāna fī ma‘ziliy yā bunayyarkam ma‘anā wa lā takum ma‘al-kāfirīn(a).
Hinan barcoqa orqokuna hina olakunaman apaspa rirqan. Hinan Noeqa churinta waqyarqan, pay (wawa) karu cheqaspi kashaqtin: "Waway! Hamuy (barcoman) ñoqaykuwan, amataq mana iñiqkunawan kaychu".
قَالَ سَاٰوِيْٓ اِلٰى جَبَلٍ يَّعْصِمُنِيْ مِنَ الْمَاۤءِ ۗقَالَ لَا عَاصِمَ الْيَوْمَ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ اِلَّا مَنْ رَّحِمَ ۚوَحَالَ بَيْنَهُمَا الْمَوْجُ فَكَانَ مِنَ الْمُغْرَقِيْنَ
qāla sa'āwī ilā jabaliy ya‘ṣimunī minal-mā'(i), qāla lā ‘āṣimal-yauma min amrillāhi illā ma raḥim(a), wa ḥāla bainahumal-mauju fa kāna minal-mugraqīn(a).
Paytaq (churin) kutichisqa: "¡Unu hunt'aymanta hark'awananpaq orqopi pakakusaq!" (Noe) nirqan: "Manan pipas kay p'unchaypi Allahpa ñak'ariyninmanta hark'anchu, aswanpas Allah, Ancha Khuyapayakuqmi". Hinaspa chay olaqa iskayninku chawpipi hark’akuqman tukupun; chaymantataq pay (wawa) unupi wañuq runakuna ukhupi kasharqan.
وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ
wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).
Hinallataq sichus kanman huk ñawinchay (Ch’uya Qelqa) chaywanmi orqokuna chhaphchisqa kanman, otaq kay pacha t’aqasqa kanman, otaq wañusqakuna rimankuman chayqa, (chaymi kanman Qur’an ). Chiqaptaqa, tukuy imapas Allahpam. Chaymi ama iñiqkuna yachankuchu sichus Allah munanman chayqa (llapa iñiqkuna), Allahqa cheqaqtapunin llapa runakunaman pusayta qonman. Hinallataq mana iñiqkunaqa sapa kutinmi hap’ichisqa karqanku kikinku ruwasqankuwan otaq tiyasqanku qayllapi sasachakuykunawan, Allahpa promesan hamunankama (Meca llaqtata atipay). Chiqamanta, Allahqa mana promesakunata p’akinchu.
وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ
wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).
Hinaspapas cheqaqtapunin, q’otuyta ruwarqanku, Allah (yachan, premianqa) q’otuyninkuta chaypas. Cheqaqtapunitaqmi q’otuyninkuqa mana orqokunata chinkachiyta atinchu.
وَكَانُوْا يَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا اٰمِنِيْنَ
wa kānū yanḥitūna minal-jibāli buyūtan āminīn(a).
hinaspan qaqamanta wasikunata tallarqanku, (chaypin tiyarqanku) mana imamanta manchakuspa.
وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ
wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).
Hinaspapas Apuykiqa abejakunatan yuyaycharqan: “Urqukunapi, sach’akunapi, runaq ruwasqan cheqaskunapipas q’esachakunata ruwaychis, [...] nispa.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Hinallataq Allahqa qankunapaq pakakuyta ruwarqa kamasqanmanta, urqukunapi tiyaykunata ruwarqasunkichis, hinallataqmi ruwarqaykichis p’achata, chaymi ruphaymanta hark’asunkichis, p’achatapas (armadura) hark’asunkichis guerrapi. Chhaynapin Allahqa qankunapi favorninta hunt’achin, chhaynapi (Payman) kasukunaykichispaq.
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
Hinaspapas ama hatunchakuspa kay hallp'api puriychischu, manan kay pachata t'oqyayta atiwaqchu, manataqmi orqokuna hina altomanpas wichariyta atiwaqchu.
وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ
wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).
Hinaspa (yuyariy) chay p’unchayta (maypachachus) orqokunata pasasaqku hinaspataq rikunkichis kay pachata llañuyachisqata hinaspa huñusaqku paykunata (llapa runakunata), manataqmi mayqenninkutapas saqesaqkuchu.
تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ
takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).
Hanaq pachaqa yaqa llik’ikusqa, kay pachataq t’aqasqa, orqokunapas thuñisqa, (chay rimayrayku), .
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ
wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).
Hinaspa tapusunkiku (Muhammad) urqukunamanta, chayrayku niy: “Señorniymi paykunata (kawsarimpuy p’unchawpi) atisqankuman hina hunt’asqata chinkachinqa,
فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ
fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).
Hinaspa Sulayman hamut’ayta qorqayku (aswan sut’i kamachikuymanta); sapankamanmi yachayta yachaytapas qorqayku, orqokunatapas pisqukunatapas kamachirqayku, llapanku Dawudwan hatunchasqa. Hinaspapas noqanchismi chayta ruwaq.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
¿Manachu yachanki pipas hanaq pachapi kaqpas, kay pachapi kaqpas Allahman k’umuykusqanmanta, hinallataq intitapas, killatapas, quyllurkunata, urqukunata, sach’akunatapas, llalliq uywakunata, askha runakunatapas? Ichaqa askha (runakuna) muchuchiyta merecen. Pitapas Allah insultaptinqa manam pipas hatunchanqachu. Chiqamanta, Allahqa ima munasqanmanjina ruwan.
وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ
wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).
Hinaspapas allin yachaywanmi wakin orqokunata rutunki wasikuna ruwanaykipaq;
وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً وَّهِيَ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِۗ صُنْعَ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍۗ اِنَّهٗ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَفْعَلُوْنَ
wa taral-jibāla taḥsabuhā jāmidataw wa hiya tamurru marras saḥāb(i), ṣun‘allāhil-lażī atqana kulla syai'(in), innahū khabīrum bimā taf‘alūn(a).
Hinaspa rikunki orqokunata, chaykunatan yuyaykurqanki maypi churasqa kasqankuta, ichaqa kuyushanku (hina) phuyukuna purishaq. (Chayqa) Allahpa kamasqanmi, paymi tukuy imatapas hunt’asqata kamarqan. Cheqaqtapunin Payqa anchata cuidakun ima ruwasqaykichismantapas.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
Cheqaqtapunin, hanaq pachaman, kay pachaman, orqokunamanpas willakuyta haywarqanchis; ichaqa llapa runan mana munarqankuchu kamachikuyta apayta, llakisqataqmi karqanku mana hunt’anankupaq (llasaqmi karqan), chaymi kamachikuytaqa runakuna aparqanku. Cheqaqtapunin runakunaqa ancha mana chanin, ancha sonso kanku,
۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ
wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).
Hinaspapas cheqaqtapunin Dawudman Noqaykumanta huk regalota qorqayku. (Nirqayku): "Orqokuna, pisqukuna! Dawudwan sapa kutilla hatunchakuychis", nispa, paypaqmi fierrota llamp'uyachirqayku,
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).
¿Manachu rikunki Allah hanaq pachamanta unuta uraykamuqta chaywantaq imaymana colorniyoq rurukunata ruruchinchis? Hinaspapas urqukuna ukhupin kashan yuraq puka llimp’ikuna imaymana colorniyoq, wakintaq yana llimp’i.
اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهٗ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ
innā sakhkharnal-jibāla ma‘ahū yusabbiḥna bil-‘asyiyyi wal-isyrāq(i).
Chiqamanta, Ñuqanchikmi urqukunata kamachinchik paywan (Dawud) hatunchananchikpaq, tutamanta, .
وَّتَسِيْرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۗ
wa tasīrul-jibālu sairā(n).
hinaspa urqukuna kuyuchkanku (kuyuchkanku).
وَّبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّاۙ
wa bussatil-jibālu bassā(n).
Hinan orqokuna sinchita thunisqa karqanku.
لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).
Sichus kay Qur'anta huk orqoman uraykachisunman chayqa, cheqaqtapunin rikunkiman k’umuykusqata, t’aqasqatawan Allah manchakuywan. Hinaspapas kay rikch’anachiykunatan kamarqayku runakunapaq, paykuna yuyaykunankupaq.
وَّحُمِلَتِ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَّاحِدَةًۙ
wa ḥumilatil-arḍu wal-jibālu fa dukkatā dakkataw wāḥidah(tan).
kay pachapas orqokunapas hoqarisqa karqanku, huk kutillapitaq wikch’usqa karqanku.
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِۙ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihn(i).
urqukunapas p'alta hina (phawaq), .
وَّاَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُوْنَ وَمِنَّا الْقٰسِطُوْنَۗ فَمَنْ اَسْلَمَ فَاُولٰۤىِٕكَ تَحَرَّوْا رَشَدًا
wa annā minnal-muslimūna wa minnal-qāsiṭūn(a), faman aslama fa ulā'ika taḥarrau rasyadā(n).
Hinaspapas noqanchis ukhupin kashan musulmán runakuna, cheqaq kaqmanta karunchakuqkunapas. Musulmán runakunaqa chiqan ñanta akllarqanku.
يَوْمَ تَرْجُفُ الْاَرْضُ وَالْجِبَالُ وَكَانَتِ الْجِبَالُ كَثِيْبًا مَّهِيْلًا
yauma tarjuful-arḍu wal-jibālu wa kānatil-jibālu kaṡībam mahīlā(n).
(Yuyariy) kay pachapas orqokunapas sinchita chhaphchikuqtin, rit'i t'oqyachisqa hina kanqaku.
وَاِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْۙ
wa iżal-jibālu nusifat.
orqokuna ñut’u allpaman tukupuqtintaq,
وَّالْجِبَالَ اَوْتَادًاۖ
wal-jibāla autādā(n).
hinaspa orqokunata clavokuna hina?
وَّسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًاۗ
wa suyyiratil-jibālu fa kānat sarābā(n).
orqokunataq phawaykacharqanku, chhaynapin espejoman tukupurqanku.
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
Orqokunatapas allinta takyachirqan.
وَاِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْۖ
wa iżal-jibālu suyyirat.
urqukuna thuñisqaña kaqtintaq,
وَاِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْۗ
wa ilal-jibāli kaifa nuṣibat.
Hinaspa, ¿imaynatataq orqokuna sayarichisqa?
وَتَكُوْنُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوْشِۗ
wa takūnul-jibālu kal-‘ihnil-manfūsy(i).
Orqokunapas ch'eqesqa p'alta hinan.