Q.S An-Najm, oyo azali (اَلنَّجْم) - 62 Motángo ya Bavɛrsɛ

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

Na nzela ya minzoto ntango ekolala, .

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

moninga na yo (Muhammad) azali kobunga nzela te mpe (lisusu) azali na libunga te, .

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

mpe alobaka (Coran) te engebene na bamposa na ye moko.

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

Eloko moko te longola se (Coran) ezali emoniseli oyo emonisami (epai na ye), .

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

oyo eteyamaki na ye na bato ya nguya mingi (Jibril), .

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

oyo azali na bokasi; na nsima (Jibril) abimaki na lolenge na ye ya ebandeli (elongi ya malamu mpe ya nguya) .

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

Tango azali na horizon ya likolo.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

Na nsima apusanaki penepene (na Muhammad), na nsima apusanaki penepene, .

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

na boye ete ntaka ezali (pene na) likonga mibale to penepene (lisusu).

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

Na sima a transmettre na mosali na ye (Muhammad) oyo Allah abimisi.

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

Motema na ye ewanganaki te makambo oyo amonaki.

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

Bongo bino (ba polythéistes ya Mecque) bolingi ko disputer na ye na oyo amonaki?

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

Mpe ya solo, ye (Muhammad) amonaki yango (na lolenge na yango ya ebandeli) na ntango mosusu, .

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

(elingi koloba) na Sidratul Muntaha,

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

pene na yango ezali paradiso ya kofanda, .

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(Muhammad amonaki Jibril) ntango Sidratil asanza mpe eloko moko oyo ezipaki ye,

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

Bomoni na ye (ya Muhammad) elongwaki te na oyo amonaki mpe elekaki yango te (to).

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

Ya solo, amoni mwa bilembo minene ya Nkolo na ye.

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

Bongo ezali malamu mpo na bino (ba polithéistes) kotalela (bikeko) Al-Lata na Al-'Uzza, .

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

mpe Manat, ya misato (oyo azali) sima (lokola mwana mwasi ya Allah).

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

Ezali (ebongi) mpo na yo oyo ozali mobali mpe mpo na Ye oyo azali mwasi?

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

Oyo ezali mpenza kokabolama oyo ezali sembo te.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Wana ezali eloko mosusu te bobele bankombo oyo yo mpe bankɔkɔ na yo bobimisi; Allah atindaki bokonzi moko te mpo na bango. Balandaka kaka ba conjectures mpe nionso oyo ba posa na bango elingi. Kasi bokambi eyei mpenza epai na bango uta na Nkolo na bango.

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

To bato bakozwa nyonso oyo bazali na mposa ya kozwa?

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

(Te!) Bongo bomoi ya bomoi ya nsima ya liwa mpe bomoi ya mokili ezali ya Allah.

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

Mpe ba anzelu boni bazali na lola, intercession (lisungi) na bango ezali na tina ata moke te longola se soki Allah apesi nzela (mpe kaka) mpo na oyo alingi mpe asepeli na ye.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

Ya solo, baoyo bandimaka bomoi nsima ya liwa te, ya solo bapesaka baanzelu nkombo ya basi.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

Mpe bazali na boyebi te na ntina na yango. Bazali eloko mosusu te bobele kolanda makanisi oyo bato bakanisaka, mpe mpo na koloba solo, makanisi yango ezali na litomba ata moke te mpo na solo.

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

Yango wana tika (Muhammad) oyo azongisi likebisi na Biso, pe aza na posa kaka ya bomoyi ya mokili oyo.

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

Yango nde niveau ya connaissance na bango. Ya solo, Nkolo na yo, ayebi malamu nani azali kobunga nzela na ye mpe ayebi mpe nani azali kokambama.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

Mpe oyo ezali na lola mpe oyo ezali na mabele ezali ya Allah. (Boye) Akopesa mbano na baye basalaka mabe engebene na oyo basali mpe akopesa mbano na baye basalaka malamu na mbano ya malamu koleka (lola).

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

Elingi koloba) baye bakimaka masumu minene mpe makambo ya mbindo, longola se masumu ya mikemike. Ya solo, Nkolo na yo azali Nyonso na bolimbisi. Ayebi bino banda mokolo akela bino na mputulu, pe banda tango bozalaki ba fœtus na libumu ya ba mama na bino. Na yango, bómipesa bopɛto te. Ayebi bato ya losambo.

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

Bongo omoni te batu oyo bazongi sima (na Coran)?

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

mpe apesi mwa moke (ya oyo elakamaki) mpe akangi oyo etikali.

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

Azali na boyebi ya oyo emonanaka te mpo amona (yango)?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

To elobami te (epai na ye) nini ezali na nkasa ya (Buku Mosantu oyo emonisami epai ya) Moize?

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Mpe (ba nkasa ya) Abrahama oyo akokisaka ntango nyonso bilaka?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

(elingi koloba) ete mosumuki akomema masumu ya basusu te, .

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

mpe moto wana azuaka kaka oyo asali, .

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

mpe solo milende na ye ekolakisama (epai na ye), .

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

na nsima akozwa mbano na eyano oyo eleki kokoka, .

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

mpe solo mpo na Nkolo na yo nsuka (ya biloko nyonso), .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

mpe solo ezali Ye oyo azali kosekisa bato mpe kolela, .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

mpe solo ezali Ye oyo azali kopesa liwa mpe bomoi, .

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

mpe ya solo ezali Ye oyo akelaki babalani ya mobali mpe ya mwasi, .

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

uta na mai ya mobali, ntango ebimi, .

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

mpe ya solo ezali Ye nde azali kokata ekelamu mosusu (lisekwa nsima ya liwa), .

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

mpe ya solo Ye nde apesaka bomengo mpe bokoki.

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

mpe ya solo Azali Nkolo wa minzoto ya Shi’ra

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

mpe ya solo ezalaki Ye oyo abebisaki bato ya ‘Kala kala, .

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

mpe bato ba Samud, Atikaki ata moko te (na bomoi), .

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

mpe (lisusu) bato ya Noa liboso na yango. Ya solo, bazali bato oyo bazangi bosembo mpe bazangi botosi.

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

Mpe mopɛpɛ makasi ya mipɛpɛ ebebisaki (mokili ya bato ya Luti), .

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

na nsima azipaki mabele (lokola etumbu) na (bitika) oyo ekweaki likolo na yango.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

Bongo mapamboli nini ya Nkolo na yo ozali na ntembe te?

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

Oyo (Muhammad) azali moko ya bakebisi kati na bakebisi oyo bayaki liboso.

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

Mokolo ya penepene (Mokolo ya Kosambisama) epusani penepene.

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

Moto moko te akozala na makoki ya kobimisa (kosala ya mokolo wana) longola se Allah.

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

Bongo ozali kokamwa na nsango oyo?

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

pe osekaka pe olela te, .

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

nzokande ozali kosala attention (na yango) te.

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

Na yango, kumbamela Nzambe (Allah) mpe kosambela (Ye).