Q.S Al-Ahzab azali moto ya mayele (اَلْأَحْزَاب) - 73 Motángo ya Bavɛrsɛ

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللّٰهَ وَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًاۙ

yā ayyuhan-nabiyyuttaqillāha wa lā tuṭi‘il-kāfirīna wal-munāfiqīn(a), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

O Mosakoli! Bobanga Allah pe botosa (baposa ya) ba kafier pe ba hypocrites te. Ya solo, Allah azali moto oyo ayebi makambo nyonso, ya mayele, .

وَّاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًاۙ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika mir rabbik(a), innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

mpe bolanda oyo Nkolo na bino abimisi bino. Ya solo, Allah azali na bokebi mingi na oyo bosalaka, .

وَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

mpe botia elikia na bino na Allah. Mpe Allah akoki lokola mobateli.

مَا جَعَلَ اللّٰهُ لِرَجُلٍ مِّنْ قَلْبَيْنِ فِيْ جَوْفِهٖ ۚوَمَا جَعَلَ اَزْوَاجَكُمُ الّٰـِٕۤيْ تُظٰهِرُوْنَ مِنْهُنَّ اُمَّهٰتِكُمْ ۚوَمَا جَعَلَ اَدْعِيَاۤءَكُمْ اَبْنَاۤءَكُمْۗ ذٰلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِاَفْوَاهِكُمْ ۗوَاللّٰهُ يَقُوْلُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِى السَّبِيْلَ

mā ja‘alallāhu lirajulim min qalbaini fī jaufih(ī), wa mā ja‘ala azwājakumul-lā'ī tuẓāhirūna minhunna ummahātikum, wa mā ja‘ala ad‘iyā'akum abnā'akum, żālikum qaulukum bi'afwāhikum, wallāhu yaqūlul-ḥaqqa wa huwa yahdis-sabīl(a).

Allah asali te mpo na moto mitema mibale na ntolo na ye; akómisi mpe basi na bino oyo bozali kobatela lokola bamama na bino, mpe akómisi bana na bino ya mibali oyo bazwi lokola bana na bino te. Wana ezali kaka maloba na minoko na bino. Allah alobaka bosolo pe alakisi nzela ya malamu.

اُدْعُوْهُمْ لِاٰبَاۤىِٕهِمْ هُوَ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ فَاِنْ لَّمْ تَعْلَمُوْٓا اٰبَاۤءَهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ وَمَوَالِيْكُمْ ۗوَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيْمَآ اَخْطَأْتُمْ بِهٖ وَلٰكِنْ مَّا تَعَمَّدَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

ud‘ūhum li'ābā'ihim huwa aqsaṭu ‘indallāh(i), fa illam ta‘lamū ābā'ahum fa ikhwānukum fid-dīni wa mawālīkum, wa laisa ‘alaikum junāḥun fīmā akhṭa'tum bihī wa lākim mā ta‘ammadat qulūbukum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Benga bango (bana oyo ba adopter) na (kosalela) ba kombo ya ba tata na bango; yango ezali kaka na miso ya Allah, mpe soki boyebi batata na bango te, nde (benga bango lokola) bandeko na bino ya lingomba. Mpe lisumu ezali te likolo na yo soki osali libunga na likambo wana, kasi (lisumu ezali) oyo motema na yo ekani. Allah azali Molimbisi, Moteyi ya mawa mingi.

اَلنَّبِيُّ اَوْلٰى بِالْمُؤْمِنِيْنَ مِنْ اَنْفُسِهِمْ وَاَزْوَاجُهٗٓ اُمَّهٰتُهُمْ ۗوَاُولُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلٰى بِبَعْضٍ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ اِلَّآ اَنْ تَفْعَلُوْٓا اِلٰٓى اَوْلِيَاۤىِٕكُمْ مَّعْرُوْفًا ۗ كَانَ ذٰلِكَ فِى الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

an-nabiyyu aulā bil-mu'minīna min anfusihim wa azwājuhū ummahātuhum, wa ulul-arḥāmi ba‘ḍuhum aulā biba‘ḍin fī kitābillāhi minal-mu'minīna wal-muhājirīna illā an taf‘alū ilā auliyā'ikum ma‘rūfā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Mosakoli aleki bandimi koleka bango moko, mpe basi na ye bazali bamama na bango. Ba oyo bazali na boyokani na makila bazali na lotomo monene (ya kozwa libula) na buku ya Allah koleka bandimi mpe ba Muhajirun, longola se soki ozali na mokano ya kosala malamu na bandeko na yo (na lingomba). Yango ekomami na Buku (ya Allah).

وَاِذْ اَخَذْنَا مِنَ النَّبِيّٖنَ مِيْثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُّوْحٍ وَّاِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۖوَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًاۙ

wa iż akhażnā minan-nabiyyīna mīṡāqahum wa minka wa min nūḥiw wa ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsabni maryam(a), wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

Mpe (bomikundola) ntango tozwaki kondimana epai ya basakoli mpe epai na yo (yo moko), epai ya Noa, Abrahama, Moize mpe Yesu mwana ya Maria, mpe tolongoli epai na bango kondimana ya makasi, .

لِّيَسْـَٔلَ الصّٰدِقِيْنَ عَنْ صِدْقِهِمْ ۚوَاَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

liyas'alaṣ-ṣādiqīna ‘an ṣidqihim, wa a‘adda lil-kāfirīna ‘ażāban alīmā(n).

ete Akoka kotuna bayengebene na ntina ya boyengebene na bango. Apesaka etumbu ya pasi mpo na baye bazangi kondima.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَاۤءَتْكُمْ جُنُوْدٌ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا وَّجُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرًاۚ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż jā'atkum junūdun fa'arsalnā ‘alaihim rīḥaw wa junūdal lam tarauhā, wa kānallāhu bimā ta‘malūna baṣīrā(n).

Ee bino baoyo bondimi! Bokanisa ngolu ya Allah likolo na bino tango mampinga mayaki kobundisa bino mpe Totindaki na bango mopepe makasi mpe mampinga bokokaki komona te. Allah azali Momoni nionso ya oyo bosalaka.

اِذْ جَاۤءُوْكُمْ مِّنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ اَسْفَلَ مِنْكُمْ وَاِذْ زَاغَتِ الْاَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوْبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّوْنَ بِاللّٰهِ الظُّنُوْنَا۠ ۗ

iż jā'ūkum min fauqikum wa min asfala minkum wa iż zāgatil-abṣāru wa balagatil-qulūbul-ḥanājira wa taẓunnūna billāhiẓ-ẓunūnā.

(Elingi koloba) tango bakoya likolo na bino wuta likolo na bino pe uta na se na bino, pe tango miso na bino ekangami pe mitema na bino ekangami tii na zolo na bino pe bozali na ba soupçons irrationales na Allah.

هُنَالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُوْنَ وَزُلْزِلُوْا زِلْزَالًا شَدِيْدًا

hunālikabtuliyal-mu'minūna wa zulzilū zilzālan syadīdā(n).

Wana nde esika bandimi bamekami pe baningisami (mitema na bango) na somo ya somo.

وَاِذْ يَقُوْلُ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اِلَّا غُرُوْرًا

wa iż yaqūlul-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍum mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū illā gurūrā(n).

Mpe (bomikundola) tango ba hypocrites na baye mitema na bango ezalaki na bokono balobaki: «Oyo Allah na Ntoma na Ye balakaki biso ezalaki kaka bokosi ».

وَاِذْ قَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ يٰٓاَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوْا ۚوَيَسْتَأْذِنُ فَرِيْقٌ مِّنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُوْلُوْنَ اِنَّ بُيُوْتَنَا عَوْرَةٌ ۗوَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ ۗاِنْ يُّرِيْدُوْنَ اِلَّا فِرَارًا

wa iż qālat ṭā'ifatum minhum yā ahla yaṡriba lā muqāma lakum farji‘ū, wa yasta'żinu farīqum minhumun-nabiyya yaqūlūna inna buyūtanā ‘aurah(tun), wa mā hiya bi‘aurah(tin), iy yurīdūna illā firārā(n).

Mpe (bomikundola) tango etuluku moko na bango balobaki: "Ee bato ya Yasrib (Medina)! Esika ezali te mpo na bino, yango wana bozonga sima." Mpe basusu kati na bango basengaki ndingisa epai ya Ntoma (mpo na kozonga na ndako) na kolobaka ete: “Ya solo, bandako na biso ezali polele (bakɛngɛli bazali te).” Atako bandako ezalaki polele te, balingaki kaka kokima.

وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِمْ مِّنْ اَقْطَارِهَا ثُمَّ سُىِٕلُوا الْفِتْنَةَ لَاٰتَوْهَا وَمَا تَلَبَّثُوْا بِهَآ اِلَّا يَسِيْرًا

wa lau dukhilat ‘alaihim min aqṭārihā ṡumma su'ilul-fitnata la'ātauhā wa mā talabbaṡū bihā illā yasīrā(n).

Mpe soki (Yathrib) abundisami uta na ngambo nyonso, mpe basengi bango kosala mobulu, bakosala bongo; mpe balingaki kozela kaka mwa moke.

وَلَقَدْ كَانُوْا عَاهَدُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّوْنَ الْاَدْبَارَ ۗوَكَانَ عَهْدُ اللّٰهِ مَسْـُٔوْلًا

wa laqad kānū ‘āhadullāha min qablu lā yuwallūnal-adbār(a), wa kāna ‘ahdullāhi mas'ūlā(n).

Mpe ya solo, basalaki liboso boyokani na Allah ete bakozonga sima te (kozonga sima). Mpe boyokani moko na Allah ekozala na ntembe mpo na yango.

قُلْ لَّنْ يَّنْفَعَكُمُ الْفِرَارُ اِنْ فَرَرْتُمْ مِّنَ الْمَوْتِ اَوِ الْقَتْلِ وَاِذًا لَّا تُمَتَّعُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

qul lay yanfa‘akumul-firāru in farartum minal-mauti awil-qatli wa iżal lā tumatta‘ūna illā qalīlā(n).

Loba (E Muhammad), “Kokima ekopesa yo litomba te soki okimi liwa to koboma, mpe soki osali bongo, okomeka kaka mwa esengo.”

قُلْ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَعْصِمُكُمْ مِّنَ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَ بِكُمْ سُوْۤءًا اَوْ اَرَادَ بِكُمْ رَحْمَةً ۗوَلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

qul man żal-lażī ya‘ṣimukum minallāhi in arāda bikum sū'an au arāda bikum raḥmah(tan), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Loba: «Nani akoki kobatela bino na (biloko ya) Allah soki alingi likama mpo na bino to alingi mawa mpo na bino ?» Bakozala na mobateli to mosungi te longola se Allah.

۞ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الْمُعَوِّقِيْنَ مِنْكُمْ وَالْقَاۤىِٕلِيْنَ لِاِخْوَانِهِمْ هَلُمَّ اِلَيْنَا ۚوَلَا يَأْتُوْنَ الْبَأْسَ اِلَّا قَلِيْلًاۙ

qad ya‘lamullāhul-mu‘awwiqīna minkum wal-qā'ilīna li'ikhwānihim halumma ilainā, wa lā ya'tūnal-ba'sa illā qalīlā(n).

Ya solo, Allah ayebi baye batelemi kati na bino na baye balobaka na bandeko na bango: “Boya elongo na biso.” Kasi bayaki na etumba kaka mpo na mwa ntango moke, .

اَشِحَّةً عَلَيْكُمْ ۖ فَاِذَا جَاۤءَ الْخَوْفُ رَاَيْتَهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ تَدُوْرُ اَعْيُنُهُمْ كَالَّذِيْ يُغْشٰى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِۚ فَاِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوْكُمْ بِاَلْسِنَةٍ حِدَادٍ اَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يُؤْمِنُوْا فَاَحْبَطَ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْۗ وَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

asyiḥḥatan ‘alaikum, fa iżā jā'al-khaufu ra'aitahum yanẓurūna ilaika tadūru a‘yunuhum kal-lażī yugsyā ‘alaihi minal-maut(i), fa iżā żahabal-khaufu salaqūkum bi'alsinatin ḥidādin asyiḥḥatan ‘alal-khair(i), ulā'ika lam yu'minū fa aḥbaṭallāhu a‘mālahum, wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

bazali na stingy epai na yo. Tango bobangi (likama) eyei, omoni bango batali yo na miso etombolaki lokola bato oyo bazali kolɛmba mpo ete balingi kokufa, mpe ntango bobangi esili, balakelaka yo mabe na minoko ya makasi, nzokande bazali na boboto na kosala malamu. Ba oyo ba ndimi te, nde Allah alongoli misala na bango. Mpe yango ezali pete mpo na Allah.

يَحْسَبُوْنَ الْاَحْزَابَ لَمْ يَذْهَبُوْا ۚوَاِنْ يَّأْتِ الْاَحْزَابُ يَوَدُّوْا لَوْ اَنَّهُمْ بَادُوْنَ فِى الْاَعْرَابِ يَسْاَلُوْنَ عَنْ اَنْۢبَاۤىِٕكُمْ ۗوَلَوْ كَانُوْا فِيْكُمْ مَّا قٰتَلُوْٓا اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yaḥsabūnal-aḥzāba lam yażhabū, wa iy ya'til aḥzābu yawaddū lau annahum bādūna fil a‘rābi yas'alūna ‘an ambā'ikum, wa lau kānū fīkum mā qātalū illā qalīlā(n).

Bakanisaka (ete) bituluku (ba alliés) balongwaki te, mpe soki bituluku (ba alliés) bazongi, na ntembe te bakolinga kozala na bamboka elongo na ba Arabes bédouin, kosenga sango na ntina na bino. Mpe soki bazalaki elongo na bino, balingaki kobunda te, kasi kaka mpo na mwa ntango moke.

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَذَكَرَ اللّٰهَ كَثِيْرًاۗ

laqad kāna lakum fī rasūlillāhi uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal yaumal ākhira wa żakarallāha kaṡīrā(n).

Ya solo, na Ntoma ya Nzambe (Allah) ozali na ndakisa malamu ya kolanda mpo na ye oyo azali na elikya mpo na Nzambe (Allah) mpe mokolo ya suka mpe azali komikundola Nzambe (Allah) mbala mingi.

وَلَمَّا رَاَ الْمُؤْمِنُوْنَ الْاَحْزَابَۙ قَالُوْا هٰذَا مَا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَصَدَقَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ ۖوَمَا زَادَهُمْ اِلَّآ اِيْمَانًا وَّتَسْلِيْمًاۗ

wa lammā ra'al-mu'minūnal-aḥzāb(a), qālū hāżā mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū wa ṣadaqallāhu wa rasūluh(ū), wa mā zādahum illā īmānaw wa taslīmā(n).

Mpe ntango bandimi bamonaki bituluku oyo (ya boyokani), balobaki ete: “Oyo nde Allah mpe Ntoma na Ye balakaki biso.” Mpe Allah na Ntoma na Ye bazali solo. Mpe yango ebakisaka kondima mpe Islam na bango.

مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ رِجَالٌ صَدَقُوْا مَا عَاهَدُوا اللّٰهَ عَلَيْهِ ۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ قَضٰى نَحْبَهٗۙ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْتَظِرُ ۖوَمَا بَدَّلُوْا تَبْدِيْلًاۙ

minal-mu'minīna rijālun ṣadaqū mā ‘āhadullāha ‘alaih(i), faminhum man qaḍā naḥbah(ū), wa minhum may yantaẓir(u), wa mā baddalū tabdīlā(n).

Na kati ya bandimi ezali na baye bakokisi elaka na bango epai ya Allah, mpe kati na bango ezali na baye bazali kokweya, mpe kati na bango ezali na baye bazelaka mpe babongoli (elaka na bango) ata moke te.

لِّيَجْزِيَ اللّٰهُ الصّٰدِقِيْنَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنٰفِقِيْنَ اِنْ شَاۤءَ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

liyajziyallāhuṣ-ṣādiqīna biṣidqihim wa yu‘ażżibal-munāfiqīna in syā'a au yatūba ‘alaihim, innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

na boye ete Nzambe (Allah) akopesa mbano na bayengebene mpo na boyengebene na bango, mpe apesa etumbu na bato ya bokosi soki alingi, to andimi boyamboli na bango. Ya solo, Nzambe (Allah) azali Molimbisi, Motema mawa mingi.

وَرَدَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوْا خَيْرًا ۗوَكَفَى اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ الْقِتَالَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ قَوِيًّا عَزِيْزًاۚ

wa raddallāhul-lażīna kafarū bigaiẓihim lam yanālū khairā(n), wa kafallāhul-mu'minīnal-qitāl(a), wa kānallāhu qawiyyan ‘azīzā(n).

Mpe Allah alongolaka bato oyo bazangi kondima oyo ezalela na bango etondi na nkanda, mpo ete bango (lisusu) bazwaka litomba moko te. Ekoki Allah (oyo asalisaka) mpo na kopekisa bandimi kobunda. Mpe Allah azali Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, Mozwi-ya-Nguya-Nyonso.

وَاَنْزَلَ الَّذِيْنَ ظَاهَرُوْهُمْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ صَيَاصِيْهِمْ وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ وَتَأْسِرُوْنَ فَرِيْقًاۚ

wa anzalal-lażīna ẓāharūhum min ahlil-kitābi min ṣayāṣīhim wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba farīqan taqtulūna wa ta'sirūna farīqā(n).

Mpe atindaki baoyo ya Bato ya Buku (Bani Quraizah) oyo basalisaki bango (masanga ya boyokani) uta na bisika makasi na bango, mpe atiaki bobangi na mitema na bango. Ba misusu bobomi pe misusu bokangaki.

وَاَوْرَثَكُمْ اَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ وَاَرْضًا لَّمْ تَطَـُٔوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرًا ࣖ

wa auraṡakum arḍahum wa diyārahum wa amwālahum wa arḍal lam taṭa'ūhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'in qadīrā(n).

Mpe atikaki bino mabele, bandako mpe biloko na bango, mpe (ndenge moko) mabele maye bonyati te. Mpe Allah azali Mozwi-ya-Nguya-Nyonso likolo ya makambo nyonso.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِّاَزْوَاجِكَ اِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا فَتَعَالَيْنَ اُمَتِّعْكُنَّ وَاُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحًا جَمِيْلًا

yā ayyuhan-nabiyyu qul li'azwājika in kuntunna turidnal-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā fa ta‘ālaina umatti‘kunna wa usarriḥkunna sarāḥan jamīlā(n).

O Mosakoli! Boloba na basi na bino: “Soki bozali na mposa ya bomoi ya mokili oyo mpe biloko ya kokembisa na yango, boye boya awa mpo napesa bino mut’ah mpe naboma libala na bino na lolenge malamu.”

وَاِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالدَّارَ الْاٰخِرَةَ فَاِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْمُحْسِنٰتِ مِنْكُنَّ اَجْرًا عَظِيْمًا

wa in kuntunna turidnallāha wa rasūlahū wad-dāral-ākhirata fa innallāha a‘adda lil-muḥsināti minkunna ajran ‘aẓīmā(n).

Mpe soki bozali na mposa ya Nzambe (Allah) mpe Ntoma na Ye mpe mokili ya bomoi nsima ya liwa, boye ya solo Nzambe (Allah) abongisi mbano monene mpo na baye basalaka malamu kati na bino.

يٰنِسَاۤءَ النَّبِيِّ مَنْ يَّأْتِ مِنْكُنَّ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ يُّضٰعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِۗ وَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا ۔

yā nisā'an-nabiyyi may ya'ti minkunna bifāḥisyatim mubayyinatiy yuḍā‘af lahal-‘ażābu ḍi‘fain(i), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

O basi ya Ntoma! Oyo na kati na bino akosala likambo ya nsɔni mpenza, etumbu na ye ekobakisama mbala mibale mpo na ye. Mpe yango ezali pete mpo na Allah.

۞ وَمَنْ يَّقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَتَعْمَلْ صَالِحًا نُّؤْتِهَآ اَجْرَهَا مَرَّتَيْنِۙ وَاَعْتَدْنَا لَهَا رِزْقًا كَرِيْمًا

wa may yaqnut minkunna lillāhi wa rasūlihī wa ta‘mal ṣāliḥan nu'tihā ajrahā marratain(i), wa a‘tadnā lahā rizqan karīmā(n).

Mpe oyo na kati na bino (basi ya Ntoma) akotikala botosi ya Nzambe (Allah) mpe Ntoma na ye mpe akosala malamu, tokopesa ye mbano mbala mibale mpe tokopesa ye bilei ya lokumu.

يٰنِسَاۤءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَاَحَدٍ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِيْ فِيْ قَلْبِهٖ مَرَضٌ وَّقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوْفًاۚ

yā nisā'an-nabiyyi lastunna ka'aḥadim minan-nisā'i inittaqaitunna falā takhḍa‘na bil-qauli fa yaṭma‘al-lażī fī qalbihī maraḍuw wa qulna qaulam ma‘rūfā(n).

O basi ya Ntoma! Ozali lokola basi mosusu te, soki ozali komipesa. Yango wana kofukama te (kolɛmbisa mongongo na yo) na koloba mpo ete bamposa ya bato oyo bazali na maladi na mitema na bango elamuka, mpe koloba maloba ya malamu.

وَقَرْنَ فِيْ بُيُوْتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْاُوْلٰى وَاَقِمْنَ الصَّلٰوةَ وَاٰتِيْنَ الزَّكٰوةَ وَاَطِعْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيْرًاۚ

wa qarna fī buyūtikunna wa lā tabarrajna tabarrujal-jāhiliyyatil-ūlā wa aqimnaṣ-ṣalāta wa ātīnaz-zakāta wa aṭi‘nallāha wa rasūlah(ū), innamā yurīdullāhu liyużhiba ‘ankumur-rijsa ahlal-baiti wa yuṭahhirakum taṭhīrā(n).

Mpe esengeli botikala na bandako na bino mpe bokembisa te mpe (bosala) lokola bato ya kala oyo bayebi eloko te, mpe bosala mabondeli, bofuta zakat mpe botosa Allah mpe Ntoma na Ye. Ya solo, Allah azali na mokano ya kolongola lisumu epai na yo, O Ahlul Bait, mpe kosukola yo peto ndenge ekoki.

وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلٰى فِيْ بُيُوْتِكُنَّ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ وَالْحِكْمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ لَطِيْفًا خَبِيْرًا ࣖ

ważkurna mā yutlā fī buyūtikunna min āyātillāhi wal-ḥikmah(ti), innallāha kāna laṭīfan khabīrā(n).

Mpe bomikundola oyo etangami na ndako na bino uta na ba versets ya Allah pe mayele (sunnah ya Prophète na bino). Ya solo, Nzambe (Allah) azali na boboto, ayebi nionso.

اِنَّ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمٰتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْقٰنِتٰتِ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالصّٰدِقٰتِ وَالصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰبِرٰتِ وَالْخٰشِعِيْنَ وَالْخٰشِعٰتِ وَالْمُتَصَدِّقِيْنَ وَالْمُتَصَدِّقٰتِ وَالصَّاۤىِٕمِيْنَ وَالصّٰۤىِٕمٰتِ وَالْحٰفِظِيْنَ فُرُوْجَهُمْ وَالْحٰفِظٰتِ وَالذّٰكِرِيْنَ اللّٰهَ كَثِيْرًا وَّالذّٰكِرٰتِ اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ مَّغْفِرَةً وَّاَجْرًا عَظِيْمًا

innal-muslimīna wal-muslimāti wal-mu'minīna wal-mu'mināti wal-qānitīna wal-qānitāti waṣ-ṣādiqīna waṣ-ṣādiqāti waṣ-ṣābirīna waṣ-ṣābirāti wal-khāsyi‘īna wal-khāsyi‘āti wal-mutaṣaddiqīna wal-mutaṣaddiqāti waṣ-ṣā'imīna waṣ-ṣā'imāti wal-ḥāfiẓīna furūjahum wal-ḥāfiẓāti waż-żākirīnallāha kaṡīraw waż-żākirāti a‘addallāhu lahum magfirataw wa ajran ‘aẓīmā(n).

Ya solo, mibali mpe basi ya ba musulmans, mibali mpe basi oyo bandimi, mibali mpe basi oyo bazali kotingama na botosi na bango, mibali mpe basi oyo bazali sembo, mibali mpe basi oyo bazali na motema molai, mibali mpe basi oyo bazali na komikitisa, mibali mpe basi oyo bapesaka makabo, mibali mpe basi oyo bakilaka bilei, mibali mpe basi oyo babatelaka lokumu na bango, mibali mpe basi oyo mbala mingi balobelaka (nkombo ya) Allah, Allah apesi bango bolimbisi mpe mbano monene.

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَّلَا مُؤْمِنَةٍ اِذَا قَضَى اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَمْرًا اَنْ يَّكُوْنَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ اَمْرِهِمْ ۗوَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا مُّبِيْنًاۗ

wa mā kāna limu'miniw wa lā mu'minatin iżā qaḍallāhu wa rasūluhū amran ay yakūna lahumul-khiyaratu min amrihim, wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū faqad ḍalla ḍalālam mubīnā(n).

Mpe ebongi te mpo na mibali oyo bandimi mpe basi oyo bandimi, soki Allah mpe Ntoma na Ye bazwi mobeko, ekozala na (mosusu) kopona mpo na bango na oyo etali makambo na bango. Mpe oyo azangi botosi Allah mpe Ntoma na Ye, boye ya solo, abunga nzela, na libunga ya polele.

وَاِذْ تَقُوْلُ لِلَّذِيْٓ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَاَنْعَمْتَ عَلَيْهِ اَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللّٰهَ وَتُخْفِيْ فِيْ نَفْسِكَ مَا اللّٰهُ مُبْدِيْهِ وَتَخْشَى النَّاسَۚ وَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشٰىهُ ۗ فَلَمَّا قَضٰى زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًاۗ زَوَّجْنٰكَهَا لِكَيْ لَا يَكُوْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ حَرَجٌ فِيْٓ اَزْوَاجِ اَدْعِيَاۤىِٕهِمْ اِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًاۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

wa iż taqūlu lil-lażī an‘amallāhu ‘alaihi wa an‘amta ‘alaihi amsik ‘alaika zaujaka wattaqillāha wa tukhfī fī nafsika mallāhu mubdīhi wa takhsyan-nās(a), wallāhu aḥaqqu an takhsyāh(u), falammā qaḍā zaidum minhā waṭaran zawwajnākahā likai lā yakūna ‘alal-mu'minīna ḥarajun fī azwāji ad‘iyā'ihim iżā qaḍau minhunna waṭarā(n), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

Mpe (bomikundola), tango yo (Muhammad) olobaki na moto oyo Allah apesaki ye ngolu mpe yo (lisusu) opesaki ye ngolu, "Batela mwasi na yo mpe banga Allah," ntango ozalaki kobomba na motema na yo maye Allah akobimisa, mpe ozalaki kobanga bato, atako Allah azalaki na lotomo mingi ya kobanga na yo. Na yango tango Zaid asilisi bamposa na ye mpo na mwasi na ye (abobomi ye libala), Tobalani yo na ye (Zainab) mpo ete objection ezala te mpo na bandimi mpo na (babala) basi ya bana na bango ya adoption, soki bana oyo ba adopter basilisi bamposa na bango mpo na basi na bango. Mpe mobeko ya Nzambe ekokokisama mpenza.

مَا كَانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيْمَا فَرَضَ اللّٰهُ لَهٗ ۗسُنَّةَ اللّٰهِ فِى الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ۗوَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ قَدَرًا مَّقْدُوْرًاۙ

mā kāna ‘alan-nabiyyi min ḥarajin fīmā faraḍallāhu lah(ū), sunnatallāhi fil-lażīna khalau min qabl(u), wa kāna amrullāhi qadaram maqdūrā(n).

Botelemeli moko te ezalaki na Ntoma na oyo etali oyo Allah abongisi mpo na ye. (Allah a décrit likambo oyo) lokola sunnah ya Allah na ba prophètes ya kala. Mpe mobeko ya Nzambe ezali mobeko oyo ekobanda mpenza kosala, .

ۨالَّذِيْنَ يُبَلِّغُوْنَ رِسٰلٰتِ اللّٰهِ وَيَخْشَوْنَهٗ وَلَا يَخْشَوْنَ اَحَدًا اِلَّا اللّٰهَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

allażīna yuballigūna risālātillāhi wa yakhsyaunahū wa lā yakhsyauna aḥadan illallāh(a), wa kafā billāhi ḥasībā(n).

(Elingi koloba) baye bapesaka ba messages ya Allah, oyo babangaka Ye pe babangaka mutu te kaka Allah. Mpe Allah akoki lokola motángi.

مَا كَانَ مُحَمَّدٌ اَبَآ اَحَدٍ مِّنْ رِّجَالِكُمْ وَلٰكِنْ رَّسُوْلَ اللّٰهِ وَخَاتَمَ النَّبِيّٖنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا ࣖ

mā kāna muḥammadun abā aḥadim mir rijālikum wa lākir rasūlallāhi wa khātaman-nabiyyīn(a), wa kānallāhu bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Muhammad azali tata ya moko na bino te, kasi azali momemi-nsango ya Allah mpe elembo ya Baprofeta. Mpe Allah azali Ayebi nionso.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوا اللّٰهَ ذِكْرًا كَثِيْرًاۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurullāha żikran kaṡīrā(n),

Ee bino baoyo bondimi! Bokanisa Allah, na komikundolaka (nkombo na Ye) na ndenge ekoki, .

وَّسَبِّحُوْهُ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa sabbiḥūhu bukrataw wa aṣīlā(n).

mpe kokumisa Ye na ntongo mpe na mpokwa.

هُوَ الَّذِيْ يُصَلِّيْ عَلَيْكُمْ وَمَلٰۤىِٕكَتُهٗ لِيُخْرِجَكُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَحِيْمًا

huwal-lażī yuṣallī ‘alaikum wa malā'ikatahū liyukhrijakum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa kāna bil-mu'minīna raḥīmā(n).

Ezali Ye oyo apesi yo mawa na ba anzelu na Ye (asengi bolimbisi mpo na yo), po abimisa yo na molili na kati ya pole (kongenga). Mpe Ye azali na mawa mingi epai ya baye bandimi.

تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهٗ سَلٰمٌ ۚوَاَعَدَّ لَهُمْ اَجْرًا كَرِيْمًا

taḥiyyatuhum yauma yalqaunahū salām(un), wa a‘adda lahum ajran karīmā(n).

Mbote na bango (ya bandimi) tango bakutanaki na Ye ezalaki, « Salam », mpe abongisaki mbano ya lokumu mpo na bango.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ شَاهِدًا وَّمُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۙ

yā ayyuhan-nabiyyu innā arsalnāka syāhidaw wa mubasysyiraw wa nażīrā(n).

O Mosakoli! Ya solo, Totindi yo ozala motatoli, momemi ya nsango malamu mpe mokebisi, .

وَّدَاعِيًا اِلَى اللّٰهِ بِاِذْنِهٖ وَسِرَاجًا مُّنِيْرًا

wa dā‘iyan ilallāhi bi'iżnihī wa sirājam munīrā(n).

mpe kozala mobengi epai ya (lingomba) Allah na ndingisa na Ye mpe lokola mwinda oyo engɛngisaka.

وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَضْلًا كَبِيْرًا

wa basysyiril-mu'minīna bi'anna lahum minallāhi faḍlan kabīrā(n).

Mpe pesa nsango ya esengo na bandimi ete ya solo mpo na bango ezali boboto monene uta na Nzambe (Allah).

وَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَدَعْ اَذٰىهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lā tuṭi‘il-kāfirīna wal-munāfiqīna wa da‘ ażāhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Mpe (Muhammad) kotosa ba incroyeurs mpe ba hypocrites wana te, kosala attention te na ba dérangements na bango mpe kotia confiance na yo na Allah. Mpe Allah akoki lokola mobateli.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنٰتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّوْنَهَاۚ فَمَتِّعُوْهُنَّ وَسَرِّحُوْهُنَّ سَرَاحًا جَمِيْلًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā nakaḥtumul-mu'mināti ṡumma ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna famā lakum ‘alaihinna min ‘iddatin ta‘taddūnahā, fa matti‘ūhunna wa sarriḥūhunna sarāḥan jamīlā(n).

Ee bino baoyo bondimi! Soki obali basi bandimi, sima obomi libala na bango avant o interférer na bango, alors période ya idation ezali te pona bango oyo esengeli ozua en compte. Kasi pesa bango mut'ah pe tika bango bakende na ndenge ya malamu koleka.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِنَّآ اَحْلَلْنَا لَكَ اَزْوَاجَكَ الّٰتِيْٓ اٰتَيْتَ اُجُوْرَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَ مِمَّآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلَيْكَ وَبَنٰتِ عَمِّكَ وَبَنٰتِ عَمّٰتِكَ وَبَنٰتِ خَالِكَ وَبَنٰتِ خٰلٰتِكَ الّٰتِيْ هَاجَرْنَ مَعَكَۗ وَامْرَاَةً مُّؤْمِنَةً اِنْ وَّهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ اِنْ اَرَادَ النَّبِيُّ اَنْ يَّسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَّكَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۗ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِيْٓ اَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُوْنَ عَلَيْكَ حَرَجٌۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

yā ayyuhan-nabiyyu innā aḥlalnā laka azwājakal-lātī ātaita ujūrahunna wa mā malakat yamīnuka mimmā afā'allāhu ‘alaika wa banāti ‘ammika wa banāti ‘ammātika wa banāti khālika wa banāti khālātikal-lātī hājarna ma‘ak(a), wamra'atam mu'minatan iw wahabat nafsahā lin-nabiyyi in arādan-nabiyyu ay yastankiḥahā, khāliṣatal laka min dūnil-mu'minīn(a), qad ‘alimnā mā faraḍnā ‘alaihim fī azwājihim wa mā malakat aimānuhum likailā yakūna ‘alaika ḥaraj(un), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

O Mosakoli! Tosali solo mpo na bino basi na bino oyo bopesaki mbongo ya libala mpo na bango, mpe baombo na bino oyo bozali na bango, bakisa mpe oyo bozwi na bitumba, oyo Allah apesi bino, mpe bana basi ya bandeko na bino ya tata, bana basi ya bandeko na bino ya basi ya tata, bana basi ya bandeko na bino ya mama, mpe bana basi ya bandeko na bino ya mama oyo bakendeki kofanda na mboka mopaya elongo na bino, mpe basi ya bandimi oyo bamipesaka na bango Prophète soki alingi abala bango, lokola privilège exclusivement pona yo, pona bandimi nionso te. Toyebi maye totie na bango obligatoire na oyo etali basi na bango mpe na baombo oyo bazali na bango, noki bazala kilo mpo na bino. Mpe Nzambe (Allah) azali Mbala mingi Molimbisaka, Motema mawa mingi.

۞ تُرْجِيْ مَنْ تَشَاۤءُ مِنْهُنَّ وَتُـْٔوِيْٓ اِلَيْكَ مَنْ تَشَاۤءُۗ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ تَقَرَّ اَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَآ اٰتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَلِيْمًا

turjī man tasyā'u wa tu'wī ilaika man tasyā'(u), wa manibtagaita mimman ‘azalta falā junāḥa ‘alaik(a), żālika adnā an taqarra a‘yunuhunna wa lā yaḥzanna wa yarḍaina bimā ātaitahunna kulluhunn(a), wallāhu ya‘lamu mā fī qulūbikum, wa kānallāhu ‘alīman ḥalīmā(n).

Okoki kozongisa sima (kosangisa nzoto na) oyo olingi kati na bango (basi na yo) mpe (bokoki mpe) kosangisa nzoto na oyo (kati na bango) olingi. Mpe oyo olingi kosangisa nzoto na ye lisusu epai ya basi na yo oyo botie pembeni, wana lisumu ezali likolo na bino te. Yango ezali pene na kimya ya makanisi, mpe bayokaka mawa te, mpe basepelaka na oyo opesi bango nyonso. Mpe Allah ayebi oyo ezali (ebombami) na motema na yo. Mpe Allah azali moto oyo ayebi makambo nyonso, oyo aleki kolimbisa.

لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاۤءُ مِنْۢ بَعْدُ وَلَآ اَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ اَزْوَاجٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ اِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ رَّقِيْبًا ࣖ

lā yaḥillu lakan-nisā'u mim ba‘du wa lā an tabaddala bihinna min azwājiw wa lau a‘jabaka ḥusnuhunna illā mā malakat yamīnuk(a), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'ir raqībā(n).

Ezali na nzela te mpo na yo (Ee Muhammad) kobala basi (basusu) nsima na yango, mpe ezali na nzela te mpo na yo kozongisa bango na esika na bango na basi (basusu), ata soki kitoko na bango ebendi yo, longola se (ba baombo) oyo loboko na yo ya mobali ezali na bango. Mpe Allah azali na boyebi nyonso ya makambo nyonso.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتَ النَّبِيِّ اِلَّآ اَنْ يُّؤْذَنَ لَكُمْ اِلٰى طَعَامٍ غَيْرَ نٰظِرِيْنَ اِنٰىهُ وَلٰكِنْ اِذَا دُعِيْتُمْ فَادْخُلُوْا فَاِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوْا وَلَا مُسْتَأْنِسِيْنَ لِحَدِيْثٍۗ اِنَّ ذٰلِكُمْ كَانَ يُؤْذِى النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيٖ مِنْكُمْ ۖوَاللّٰهُ لَا يَسْتَحْيٖ مِنَ الْحَقِّۗ وَاِذَا سَاَلْتُمُوْهُنَّ مَتَاعًا فَسْـَٔلُوْهُنَّ مِنْ وَّرَاۤءِ حِجَابٍۗ ذٰلِكُمْ اَطْهَرُ لِقُلُوْبِكُمْ وَقُلُوْبِهِنَّۗ وَمَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُؤْذُوْا رَسُوْلَ اللّٰهِ وَلَآ اَنْ تَنْكِحُوْٓا اَزْوَاجَهٗ مِنْۢ بَعْدِهٖٓ اَبَدًاۗ اِنَّ ذٰلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan-nabiyyi illā ay yu'żana lakum ilā ṭa‘āmin gaira nāẓirīna ināhu wa lākin iżā du‘ītum fadkhulū fa iżā ṭa‘imtum fantasyirū wa lā musta'nisīna liḥadīṡ(in), inna żālikum kāna yu'żin-nabiyya fayastaḥyī minkum, wallāhu lā yastaḥyī minal-ḥaqq(i), wa iżā sa'altumūhunna matā‘an fas'alūhunna miw warā'i ḥijāb(in), żālikum aṭharu liqulūbikum wa qulūbihinn(a), wa mā kāna lakum an tu'żū rasūlallāhi wa lā an tankiḥū azwājahū mim ba‘dihī abadā(n), inna żālikum kāna ‘indallāhi ‘aẓīmā(n).

Ee bino baoyo bondimi! Kokota na bandako ya Ntoma te longola se soki bapesi bino nzela ya kolia sans kozela bilei elambama, kasi soki babengi bino nde bokota pe tango bosilisi kolia, bobima sans ko prolonger masolo. Ya solo, yango nde etungisaka Ntoma na boye ete ye (Ntoma) ayoka soni mpo na yo (mpo na kotinda yo libanda), mpe Allah ayokaka soni te (mpo na kolimbola) oyo ezali solo. Soki osengi eloko (ba nécessités) epayi na bango (basi ya Prophète), sima senga na sima ya voile. Yango (nzela) ezali peto koleka mpo na mitema na bino mpe mitema na bango. Mpe esengeli te kosala (motema ya) Ntoma ya Allah mpe esengeli te (lisusu) kobala basi na ye libela sima ya (liwa ya Ntoma). Ya solo, oyo ezali (lisumu) monene mingi na miso ya Allah.

اِنْ تُبْدُوْا شَيْـًٔا اَوْ تُخْفُوْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

in tubdū syai'an au tukhfūhu fa'innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Soki obimisi eloko to obombi yango, wana ya solo Allah azali Ayebi nionso.

لَا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِيْٓ اٰبَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اَخَوٰتِهِنَّ وَلَا نِسَاۤىِٕهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّۚ وَاتَّقِيْنَ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا

lā junāḥa ‘alaihinna fī ābā'ihinna wa lā abnā'ihinna wa lā ikhwānihinna wa lā abnā'i ikhwānihinna wa lā abnā'i akhawātihinna wa lā nisā'ihinna wa lā mā malakat aimānuhunn(a), wattaqīnallāh(a), innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

Lisumu ezali te likolo ya basi ya Ntoma (kokutana sans voile) na batata na bango, bana na bango ya mibali, bandeko na bango, bana ya bandeko na bango, bana ya bandeko na bango ya basi, basi na bango (bandimi) mpe basali oyo bazali na bango, mpe babangaka bino (basi ya Ntoma) epai ya Allah. Ya solo, Allah azali Motatoli ya biloko nyonso.

اِنَّ اللّٰهَ وَمَلٰۤىِٕكَتَهٗ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّۗ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

innallāha wa malā'ikatahū yuṣallūna ‘alan-nabiyy(i), yā ayyuhal-lażīna āmanū ṣallū ‘alaihi wa sallimū taslīmā(n).

Ya solo, Allah na ba anzelu na ye bapesaka salawat na Ntoma. Ee bino baoyo bondimi! Salawatlah na Prophète pe pepesa ye mbote na respect mobimba.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَاَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُّهِيْنًا

innal-lażīna yu'żūnallāha wa rasūlahū la‘anahumullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati wa a‘adda lahum ‘ażābam muhīnā(n).

Ya solo, (contre) baye bakosilikisa Allah na Ntoma na Ye, Allah akolakela bango mabe na mokili oyo pe na sima, pe akopesa bango etumbu ya soni.

وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوْا فَقَدِ احْتَمَلُوْا بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wal-lażīna yu'żūnal-mu'minīna wal-mu'mināti bigairi maktasabū faqadiḥtamalū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Mpe baoyo bazokisa bandimi ya mibali mpe ya basi, kozanga mbeba moko oyo basali, boye ya solo, bamemaki lokuta mpe masumu ya solo.

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِّاَزْوَاجِكَ وَبَنٰتِكَ وَنِسَاۤءِ الْمُؤْمِنِيْنَ يُدْنِيْنَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيْبِهِنَّۗ ذٰلِكَ اَدْنٰىٓ اَنْ يُّعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

yā ayyuhan-nabiyyu qul li'azwājika wa banātika wa nisā'il-mu'minīna yudnīna ‘alaihinna min jalābībihinn(a), żālika adnā ay yu‘rafna falā yu'żain(a), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

O Mosakoli! Boloba na basi na bino, bana na bino ya basi mpe basi ya bandimi ete: “Tika bazipa bilamba na bango na nzoto mobimba.” Yango ezali mpo ete báyeba bango na pɛtɛɛ nyonso, mpo bátungisama te. Mpe Allah azali Molimbisi, Motema mawa mingi.

۞ لَىِٕنْ لَّمْ يَنْتَهِ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْمُرْجِفُوْنَ فِى الْمَدِيْنَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُوْنَكَ فِيْهَآ اِلَّا قَلِيْلًا

la'il lam yantahil-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-murjifūna fil-madīnati lanugriyannaka bihim ṡumma lā yujāwirūnaka fīhā illā qalīlā(n).

Ya solo, soki ba hypocrites, baye bazali na bokono na mitema na bango pe baye bazali kopalanganisa sango ya lokuta na Medina batiki (kosala bino mabe) te, na ntembe te tokopesa bino mitindo (bobunda) na bango, wana bakozala ba voisins na bino te (na Medina) longola se mwa ntango moke, .

مَلْعُوْنِيْنَۖ اَيْنَمَا ثُقِفُوْٓا اُخِذُوْا وَقُتِّلُوْا تَقْتِيْلًا

mal‘ūnīn(a), ainamā ṡuqifū ukhiżū wa quttilū taqtīlā(n).

na ezalela ya etumbu. Bisika nyonso oyo bakozwama, bakokanga bango mpe bakoboma bango kozanga mawa.

سُنَّةَ اللّٰهِ فِى الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ۚوَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا

sunnatallāhi fil-lażīna khalau min qabl(u), wa lan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n).

Lokola sunnah ya Allah oyo (etali pe) na baye bayaki liboso (yo), pe okokuta changement moko te na sunnah ya Allah.

يَسْـَٔلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُوْنُ قَرِيْبًا

yas'alukan-nāsu ‘anis-sā‘ah(ti), qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāh(i), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata takūnu qarībā(n).

Bato batunaka yo (Muhammad) na ntina ya mokolo ya lisambisi. Loba: «Boyebi ya Mokolo ya Nsuka ezali kaka epai ya Nzambe (Allah).» Mpe boyebi, mbala mosusu Mokolo ya Kosambisama ekómi pene?

اِنَّ اللّٰهَ لَعَنَ الْكٰفِرِيْنَ وَاَعَدَّ لَهُمْ سَعِيْرًاۙ

innallāha la‘anal-kāfirīna wa a‘adda lahum sa‘īrā(n).

Ya solo, Nzambe (Allah) alakelaki bato oyo bazangi kondima mabe mpe abongisaki mpo na bango moto oyo ezali kopela (lifelo), .

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۚ لَا يَجِدُوْنَ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا ۚ

khālidīna fīhā abadā(n), lā yajidūna waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

bakofanda kati na yango libela; bakozala na mobateli to mosungi te.

يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوْهُهُمْ فِى النَّارِ يَقُوْلُوْنَ يٰلَيْتَنَآ اَطَعْنَا اللّٰهَ وَاَطَعْنَا الرَّسُوْلَا۠

yauma tuqallabu wujūhuhum fin-nāri yaqūlūna yā laitanā aṭa‘nallāha wa aṭa‘nar-rasūlā.

Mokolo (ntango) bilongi na bango ekobalusama na lifelo, bakoloba: «E, nalingaki totosa Allah pe totosa (lisusu) Ntoma ».

وَقَالُوْا رَبَّنَآ اِنَّآ اَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَاۤءَنَا فَاَضَلُّوْنَا السَّبِيْلَا۠

wa qālū rabbanā innā aṭa‘nā sādatanā wa kubarā'anā fa aḍallūnas-sabīlā.

Mpe balobaki, “Nkolo na biso, ya solo totosaki bakonzi mpe bakonzi na biso, nde bakambaki biso na nzela (ya sembo).

رَبَّنَآ اٰتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذَابِ وَالْعَنْهُمْ لَعْنًا كَبِيْرًا ࣖ

rabbanā ātihim ḍi‘faini minal-‘ażābi wal‘anhum la‘nan kabīrā(n).

Nkolo na biso, memela bango etumbu mibale mpe alakela bango mabe na elakeli mabe monene."

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ اٰذَوْا مُوْسٰى فَبَرَّاَهُ اللّٰهُ مِمَّا قَالُوْا ۗوَكَانَ عِنْدَ اللّٰهِ وَجِيْهًا ۗ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna āżau mūsā fa barra'ahullāhu mimmā qālū, wa kāna ‘indallāhi wajīhā(n).

Ee bino baoyo bondimi! Kozala lokola baye basalaki Moise mabe te, yango wana Allah alongolaki ye na bifundeli oyo basalaki. Mpe azali moto oyo azali na esika ya lokumu na miso ya Allah.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًاۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa qūlū qaulan sadīdā(n).

Ee bino baoyo bondimi! Bobanga Allah pe boloba maloba ya malamu, .

يُّصْلِحْ لَكُمْ اَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوْبَكُمْۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيْمًا

yuṣliḥ lakum a‘mālakum wa yagfir lakum żunūbakum, wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū faqad fāza fauzan ‘aẓīmā(n).

Ya solo Allah akobongisa misala na bino pe akolimbisa masumu na bino. Mpe oyo atosi Allah mpe Ntoma na Ye, boye ya solo, alongi na elonga monene.

اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ

innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).

Ya solo, Topesi nsango na lola, na mabele pe na bangomba; kasi moto nyonso azalaki kolinga te komema mandat mpe bazalaki komitungisa ete bakosala yango te (ezalaki kilo), yango wana mandat yango ezalaki komema na bato. Ya solo, bato bazali mpenza na bosembo te mpe bazali mpenza bazoba, .

لِّيُعَذِّبَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْمُشْرِكِيْنَ وَالْمُشْرِكٰتِ وَيَتُوْبَ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

liyu‘ażżiballāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-musyrikīna wal-musyrikāti wa yatūballāhu ‘alal-mu'minīna wal-mu'mināt(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

na boye ete Nzambe (Allah) akopesa etumbu na bato ya bokosi, mibali na basi, ba polytheistes, mibali na basi; mpe Nzambe (Allah) akondima boyamboli ya bandimi ya mibali mpe ya basi. Mpe Allah azali Molimbisi, Motema mawa mingi.