Q.S Najm (اَلنَّجْم) - 62 Lamba Ayatbe

وَالنَّجْمِ اِذَا هَوٰىۙ

wan-najmi iżā hawā.

Shillewuwadǝ sa sandiya gǝrzayinlan,

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوٰىۚ

mā ḍalla ṣāḥibukum wa mā gawā.

sawanǝm (Muhammad) dǝ batti gǝnyi kuru (kuruson) taltǝnyi,

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰى

wa mā yanṭiqu ‘anil-hawā.

kuru awo shiye gulzənadə (Alqur’an) shiye məradənzəro gənyi.

اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُّوْحٰىۙ

in huwa illā waḥyuy yūḥā.

Affima ba amma (Alqur'an) shima wahyi (shiro)

عَلَّمَهٗ شَدِيْدُ الْقُوٰىۙ

‘allamahū syadīdul-quwā.

shi do shiro zauro dunowa (Jibril) gulzanadə,

ذُوْ مِرَّةٍۗ فَاسْتَوٰىۙ

Żū mirrah(tin), fastawā.

shi donyi kǝrǝnna; daji (Jibril) suro zahirnzǝ buroyedǝn fǝlewono (zahirnzǝ ngǝla kuru dunowa)

وَهُوَ بِالْاُفُقِ الْاَعْلٰىۗ

wa huwa bil-ufuqil-a‘lā.

Loktu shidə kəla horizon kuraben kara.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلّٰىۙ

Ṡumma danā fa tadallā.

Daji shiye (Muhammadro) karǝngǝzǝna, daji karǝngǝzǝna,

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ اَوْ اَدْنٰىۚ

fa kāna qāba qausaini au adnā.

sawu nəmcintədə (alamanna) kənyiwa indi au karəngə (waltə).

فَاَوْحٰىٓ اِلٰى عَبْدِهٖ مَآ اَوْحٰىۗ

fa auḥā ilā ‘abdihī mā auḥā.

Daji shiye awo Allahye fəlezənadə cidanzəro (Muhammad) bayanzəna.

مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَاٰى

mā każabal-fu'ādu mā ra'ā.

Karǝgǝnzǝdǝ awo kurunzǝdǝ kambiwuzǝnyi.

اَفَتُمٰرُوْنَهٗ عَلٰى مَا يَرٰى

afa tumārūnahū ‘alā mā yarā.

Adə nankaro nyi (mushrikin Makkabe) shiga kəla awo shiye surunaben gashiptəro lejinna?

وَلَقَدْ رَاٰهُ نَزْلَةً اُخْرٰىۙ

wa laqad ra'āhu nazlatan ukhrā.

Kuru haiyaro, shi (Muhammad) shiga (futunzə jireyen) loktu gaden curo,

عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهٰى

‘inda sidratil-muntahā.

(sunzə) Sidratul Muntahalan,

عِنْدَهَا جَنَّةُ الْمَأْوٰىۗ

‘indahā jannatul-ma'wā.

karəngə shi Garden Abodebedə,

اِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ مَا يَغْشٰىۙ

iż yagsyas-sidrata mā yagsyā.

(Muhammadye Jibrilga curo) sa Sidratul Muntaha awo laa shiga zaksənadən,

مَا زَاغَ الْبَصَرُ وَمَا طَغٰى

mā zāgal-baṣaru wa mā ṭagā.

Shiye kurunzǝ (Muhammad) dǝ awo kurunzǝdǝn sǝtǝnyi, kuru shiga kozǝnyi.

لَقَدْ رَاٰى مِنْ اٰيٰتِ رَبِّهِ الْكُبْرٰى

laqad ra'ā min āyāti rabbihil-kubrā.

Haiyaro, shiye alamaram kura-kura kəmanzəye suruna.

اَفَرَءَيْتُمُ اللّٰتَ وَالْعُزّٰى

afa ra'aitumul-lāta wal-‘uzzā.

Adəgaima nyi (mushirikso) (sandiwa) Al-Lata-a Al-‘Uzza-a,

وَمَنٰوةَ الثَّالِثَةَ الْاُخْرٰى

wa manātaṡ-ṡāliṡatal-ukhrā.

kuru Manat, kən yakkəme (dare) (suro ferowa Allahben).

اَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْاُنْثٰى

alakumuż-żakaru wa lahul-unṡā.

Shi nankaro kongabe kuru Shi nankaro kamudə?

تِلْكَ اِذًا قِسْمَةٌ ضِيْزٰى

tilka iżan qismatun ḍīzā.

Adǝ tawadǝro yaktǝ adinba.

اِنْ هِيَ اِلَّآ اَسْمَاۤءٌ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَمَا تَهْوَى الْاَنْفُسُۚ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مِّنْ رَّبِّهِمُ الْهُدٰىۗ

in hiya illā asmā'un sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa mā tahwal-anfus(u), wa laqad jā'ahum mir rabbihimul-hudā.

Anyi awo gade gənyi amma su do nyi-a babanǝm-a ye sǝtandǝna dǝ; Allahye hujja laa sandiro sǝrǝnyi. Sandiye zan bas zasayin kuru awo sandiye saragəna sammaso. Amma sandiro shimodə na Rabbinzaben isəna.

اَمْ لِلْاِنْسَانِ مَا تَمَنّٰىۖ

am lil-insāni mā tamannā.

Au kamye awo sǝragǝna sammaso sǝwandinno?

فَلِلّٰهِ الْاٰخِرَةُ وَالْاُوْلٰى ࣖ

fa lillāhil-ākhiratu wal-ūlā.

(A’a!) Daji Allahro Akhirat-a kuru kǝnǝnga dunyabe-a mbeji.

۞ وَكَمْ مِّنْ مَّلَكٍ فِى السَّمٰوٰتِ لَا تُغْنِيْ شَفَاعَتُهُمْ شَيْـًٔا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اَنْ يَّأْذَنَ اللّٰهُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْضٰى

wa kam mim malakin fis-samāwāti lā tugnī syafā‘atuhum syai'an illā mim ba‘di ay ya'żanallāhu limay yasyā'u wa yarḍā.

Kuru malayya ngəwu samilan mbeji, shafawanza (bana) də faidanzə ba illa loktu Allahye izinzə (kuru bas) kam do shiye səraana kuru kəlanzən kəjizənaro.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ لَيُسَمُّوْنَ الْمَلٰۤىِٕكَةَ تَسْمِيَةَ الْاُنْثٰى

innal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūnal-malā'ikata tasmiyatal-unṡā.

Haiyaro, am duwo kǝnǝnga ngawo dunyaben kasatsanyidǝ, haiyaro sandiye malaiyadǝro su kamuwabe sadǝna.

وَمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍۗ اِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۚ

wa mā lahum bihī min ‘ilm(in), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓann(a), wa innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n).

Kuru sandidə ilmu kəlanzən ba. Sandidə affima gənyi biya zanna zəgayin, kuru haiyaro zanna anyi faida gana laa kəla jireben bawo.

فَاَعْرِضْ عَنْ مَّنْ تَوَلّٰىۙ عَنْ ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ اِلَّا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَاۗ

fa a‘riḍ ‘am man tawallā, ‘an żikrinā wa lam yurid illal-ḥayātad-dun-yā.

Adə nankaro (Muhammad) kam duwo baritəndega kolzənadəga kolzə, kuru shidə kənənga dunyabe bas məradəzəna.

ذٰلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِّنَ الْعِلْمِۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۙ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدٰى

Żālika mablaguhum minal-‘ilm(i), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bimanihtadā.

Adǝ shima daraja ilmunzabewo. Haiyaro, Rabbinzə, Shima kam duwo diwalnzən lezənadəga nozəna kuru Shima kam duwo shilan lezənadəga nozəna.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.

Kuru awo samilan dagǝna-a cidilan dagǝna-a sammaso Allahbe. (Adəgaima) Shiye am diwi sadinma soga awo sadǝnadǝro shǝrǝm cin kuru am ngǝla sǝdinma so dǝga shǝrǝm ngǝlaro sǝrǝn (sama).

اَلَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ اِلَّا اللَّمَمَۙ اِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِۗ هُوَ اَعْلَمُ بِكُمْ اِذْ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاِذْ اَنْتُمْ اَجِنَّةٌ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْۗ فَلَا تُزَكُّوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقٰى ࣖ

allażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya illal-lamam(a), inna rabbaka wāsi‘ul-magfirah(ti), huwa a‘lamu bikum iż ansya'akum minal-arḍi wa iż antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum, falā tuzakkū anfusakum, huwa a‘lamu bimanittaqā.

Namely) am do zunuwu kura-a kuru awowa batti-a lan cintəzana də, taltəwa gana-gana dawunbaro. Haiyaro, Rabbinǝmdǝ gawurtǝnzǝdǝ kura. Shiye nyiga nozəna, tunda Shiye nyiga cidilan alakkono loktu nyi suro yanəmyen suro surolan dagənadən. Adə nankaro kəlanəmga alfarmaro gonəmi. Shiye kǝla am diwaben nozǝna.

اَفَرَءَيْتَ الَّذِيْ تَوَلّٰىۙ

afa ra'aital-lażī tawallā.

So am do (Alqur’an lan) gǝrzayin dǝga rumin ba?

وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى

wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.

kuru gana laa (awo wadə gozanadə) cina kuru gafsənadə rozəna.

اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى

a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.

Shilan ilmu zahirbe mbeji wa shiye (shi) kururo?

اَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِيْ صُحُفِ مُوْسٰى

am lam yunabba' bimā fī ṣuḥufi mūsā.

Au awo suro warakka (kitawu Musabero) bayantənadə (shiro) gultənyi?

وَاِبْرٰهِيْمَ الَّذِيْ وَفّٰىٓ ۙ

wa ibrāhīmal-lażī waffā.

Kuru (sheets) Abrahambe duwo sambisoro wadəwadəga galjinmadə?

اَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۙ

allā taziru wāziratuw wizra ukhrā.

(sunzə) kam zunubi sədinmadə zunubi am gadebe gojinba,

وَاَنْ لَّيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ

wa al laisa lil-insāni illā mā sa‘ā.

kuru kam shimadə awo cidazənadə bas səwandin,

وَاَنَّ سَعْيَهٗ سَوْفَ يُرٰىۖ

wa anna sa‘yahū saufa yurā.

kuru haiyaro ngǝnǝktǝnzǝdǝ fǝlejin (shiro),

ثُمَّ يُجْزٰىهُ الْجَزَاۤءَ الْاَوْفٰىۙ

Ṡumma yujzāhul-jazā'al-aufā.

daji shiro jaawuwa kamil sadǝna,

وَاَنَّ اِلٰى رَبِّكَ الْمُنْتَهٰىۙ

wa anna ilā rabbikal-muntahā.

kuru haiyaro, Rabbinǝmro dareram awowa sammabe mbeji.

وَاَنَّهٗ هُوَ اَضْحَكَ وَاَبْكٰى

wa annahū huwa aḍḥaka wa abkā.

kuru haiyaro Shima amsoga kasuduwa kuru gǝrzǝyinmawo,

وَاَنَّهٗ هُوَ اَمَاتَ وَاَحْيَاۙ

wa annahū huwa amāta wa aḥyā.

kuru haiyaro Shima kǝrmu-a kuru kǝnǝnga-a suwudinmawo,

وَاَنَّهٗ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْاُنْثٰىۙ

wa annahū khalaqaz-zaujainiż-żakara wal-unṡā.

kuru haiyaro Shima konga-a kamuwa-a alakkano.

مِنْ نُّطْفَةٍ اِذَا تُمْنٰىۙ

min nuṭfatin iżā tumnā.

manilan, sa suluyiya,

وَاَنَّ عَلَيْهِ النَّشْاَةَ الْاُخْرٰىۙ

wa anna ‘alaihin nasy'atal-ukhrā.

kuru haiyaro Shima alaktə gade-a (ngawo kərmuben citə),

وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ

wa annahū huwa agnā wa aqnā.

kuru haiyaro Shima arzǝnyi-a kuru kǝnǝnga-a cinmawo.

وَاَنَّهٗ هُوَ رَبُّ الشِّعْرٰىۙ

wa annahū huwa rabbusy-syi‘rā.

kuru haiyaro Shima Uba (shido) shillewu Shi'rabe

وَاَنَّهٗٓ اَهْلَكَ عَادًا ۨالْاُوْلٰىۙ

wa annahū ahlaka ‘ādanil-ūlā.

kuru haiyaro Shima am Adbe zaman kureben bannazǝnadǝ,

وَثَمُوْدَا۟ فَمَآ اَبْقٰىۙ

wa ṡamūda famā abqā.

kuru am Samudbe, kam falma (kǝnǝngǝta) kolzǝnyi,

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا هُمْ اَظْلَمَ وَاَطْغٰىۗ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū hum aẓlama wa aṭgā.

kuru (kuru) am Nuhube kawu shiro. Haiyaro, sandidə am zauro zalum-a nəmkənga-a.

وَالْمُؤْتَفِكَةَ اَهْوٰىۙ

wal-mu'tafikata ahwā.

Kuru karuwadəye (lardə am Lutbe) bannazəna.

فَغَشّٰىهَا مَا غَشّٰىۚ

fa gasysyāhā mā gasysyā.

daji cididəga (azawuro) (debris) shiro fəlangzənadəga təmzəna.

فَبِاَيِّ اٰلَاۤءِ رَبِّكَ تَتَمَارٰى

fa bi'ayyi ālā'i rabbika tatamārā.

So suro albarka Rabbiben ndaso kuwami yaye shaktǝmin?

هٰذَا نَذِيْرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْاُوْلٰى

hāżā nażīrum minan-nużuril-ūlā.

Adə (Muhammad) shima warmatəwu fal suro warmatəwu buroyedən.

اَزِفَتِ الْاٰزِفَةُ ۚ

azifatil-āzifah(tu).

Shi karǝngǝma (Doomsday) dǝ karǝngǝjin.

لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ كَاشِفَةٌ ۗ

laisa lahā min dūnillāhi kāsyifah(tun).

Nduma raksə (waktə yimdəye) bayanjinba illa Allah.

اَفَمِنْ هٰذَا الْحَدِيْثِ تَعْجَبُوْنَۙ

afamin hāżal-ḥadīṡi ta‘jabūn(a).

So hawar adǝye nyiro ajabba?

وَتَضْحَكُوْنَ وَلَا تَبْكُوْنَۙ

wa taḍḥakūna wa lā tabkūn(a).

kuru nyiye kasudu gonǝm kuru wande cirinba,

وَاَنْتُمْ سٰمِدُوْنَ

wa antum sāmidūn(a).

kuru nyiye njistəgənyi (shilan).

فَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ وَاعْبُدُوْا ࣖ ۩

fasjudū lillāhi wa‘budū.

Daji Allahro njilartəgə kuru (Shiga) ibadatə.