Q.S Ta-Ha (طه) - 135 Amḍan n yefyar

طٰهٰ ۚ

Ṭāhā.

Thaha

مَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لِتَشْقٰٓى ۙ

mā anzalnā ‘alaikal-qur'āna litasyqā.

Ur ak d Nessers ara Leqwôan agi (Muêemmed) iwakken a k id di twa$it;

اِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۙ

illā tażkiratal limay yakhsyā.

maca, d abecceô i wid ippagwaden (Öebbi);

تَنْزِيْلًا مِّمَّنْ خَلَقَ الْاَرْضَ وَالسَّمٰوٰتِ الْعُلٰى ۗ

tanzīlam mimman khalaqal-arḍa was-samāwātil-‘ulā.

iusan s$uô Öebbi, i Ixelqen tamurt akked igenwan aâlayanen.

اَلرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوٰى

ar- raḥmānu ‘alal-‘arsyistawā.

(d) Win Ipêunun, i Izd$en $ef Öars.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرٰى

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa mā bainahumā wa mā taḥtaṡ-ṡarā.

IneS i illan deg igenwan, i illan di tmurt, i illan garasen, i illan seddaw tmurt.

وَاِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَاِنَّهٗ يَعْلَمُ السِّرَّ وَاَخْفٰى

wa in tajhar bil-qauli fa innahū ya‘lamus-sirra wa akhfā.

Ma tqessiêem awal nnwen, s tidep, Neppa Issen sser akked wayen iffren kteô.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى

allāhu lā ilāha illā huw(a), lahul-asmā'ul-ḥusnā.

(Neppa d) Öebbi, ur illi ôebbi, siwa Neppa, isâan ismawen igerzen.

وَهَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى ۘ

wa hal atāka ḥadīṡu mūsā.

Yerna tewweḍ-d ɣur-k teqsiḍt n Musa?

اِذْ رَاٰ نَارًا فَقَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِقَبَسٍ اَوْ اَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

iż ra'ā nāran fa qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā biqabasin au ajidu ‘alan-nāri hudā(n).

Mi iwala (Musa) timest, yenna i twacult-is: "Qqimet (dagi), s tidett, ttwaliɣ timest, s usirem, ad awen-d-awiɣ cwiṭ n tmes neɣ ad d-awiɣ lḥeqq deg wemkan n tmes."

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

Ihi, mi d iwwev $uôes (ar umkan n tmes) ssawlen as: “a Musa!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

S tidett, nek d Öebbi nnek, ihi efk snat n tneîîulin nnek. Imi s tidet telliḍ deg wassif imqeddes, a Tuwa.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

U Nek Xtaôe$ kwen, ihi, sellet i wayen ara wen ipwabeggnen.

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

Nek, s tidep, d Öebbi, ur illi ôebbi siwa Nekk, ihi, âabdet iyI, xeddmet tiâallit, a d mmektit felliyi.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

S tidep, ad d yas wass n lqima, ad ḥerzeɣ (tallit) d lbaḍna iwakken yal yiwen ad ittwaɛaqeb ɣef wayen iɣef ixdem.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

Ihi, ur kwen ppawi ara, imdanen ur numin yis, akked wid iteddun leb$i nnsen, d ayen i kwen ipêezziben".

وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.

« D acu yellan deg ufus-ik ayeffus, a Musa ?

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

Inna (Musa): "Tagi d taɛekkazt-iw, ttkelɣ fell-as, ttqerribeɣ-as (iferran) i (učči i) yiɣersiwen-iw, yerna ɣur-i mazal lfaydat nniḍen".

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

Inna (Öebbi): "rr it, a Musa"!

فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى

fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.

Imiren (Musa) iḍegger aɛekkaz-nni, taswiɛt kan yuɣal d azrem yettɛeggiḍen s lemɣawla.

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

Inna (Öebbi): "îîfet t, ur ppagwadit, a t Nerr ar waddad is amezwaru".

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

yerna ssers afus-ik ddaw n tmeẓẓuɣt-ik, ad d-yeffeɣ d amellal (radiant) mebla kra n lxir, am lmuɛjiza nniḍen,

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

iwakken a k Nessken (kra) issekniyen n tmeqqrant nne£.

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Ruḥ ɣer Firɛun; yezger s tidet lḥedd.”

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِيْ صَدْرِيْ ۙ

qāla rabbisyraḥ lī ṣadrī.

Inna (Musa): “a Mass iw, ssem$eô idmaren iw;

وَيَسِّرْ لِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa yassir lī amrī.

U sfehmet-iyi-d lecɣal.

وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّنْ لِّسَانِيْ ۙ

waḥlul ‘uqdatam mil lisānī.

u kkset lqecc seg yiles-iw, .

يَفْقَهُوْا قَوْلِيْ ۖ

yafqahū qaulī.

iwakken ad fehmen imeslayen-iw, .

وَاجْعَلْ لِّيْ وَزِيْرًا مِّنْ اَهْلِيْ ۙ

waj‘al lī wazīram min ahlī.

u err-iyi d aqeddac n twacult-iw, .

هٰرُوْنَ اَخِى ۙ

hārūna akhī.

(d) Harun, gma,

اشْدُدْ بِهٖٓ اَزْرِيْ ۙ

usydud bihī azrī.

sseǧhed tazmert-iw s (tilin n) yis,

وَاَشْرِكْهُ فِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa asyrik-hu fī amrī.

u err-it d ameddakel deg lecɣal-iw,

كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيْرًا ۙ

kai nusabbiḥaka kaṡīrā(n).

iwakken ad k-nessemɣer aṭas,

وَّنَذْكُرَكَ كَثِيْرًا ۗ

wa nażkuraka kaṡīrā(n).

U ttmektayeɣ-d fell-ak aṭas,

اِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيْرًا

innaka kunta binā baṣīrā(n).

S tidep, Kečč Twaliḍ Meṛṛa (n liḥala-nneɣ)."

قَالَ قَدْ اُوْتِيْتَ سُؤْلَكَ يٰمُوْسٰى

qāla qad ūtīta su'laka yā mūsā.

Inna (Öebbi): “s tidep, ippunefk wayen tessutrev, a Musa!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً اُخْرٰىٓ ۙ

wa laqad manannā ‘alaika marratan ukhrā.

Ni$, s tidep, Nefka yawen lfevl di tmura nniven (uqbel aya).

اِذْ اَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّكَ مَا يُوْحٰىٓ ۙ

iż auḥainā ilā ummika mā yūḥā.

(neîîi) mi Nessufe$ i yemma ik, s kra n wayen ipêezziben.

اَنِ اقْذِفِيْهِ فِى التَّابُوْتِ فَاقْذِفِيْهِ فِى الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّيْ وَعَدُوٌّ لَّهٗ ۗوَاَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّيْ ەۚ وَلِتُصْنَعَ عَلٰى عَيْنِيْ ۘ

aniqżifīhi fit-tābūti faqżifīhi fil-yammi falyulqihil-yammu bis-sāḥili ya'khużhu ‘aduwwul lī wa ‘aduwwul lah(ū), wa alqaitu ‘alaika maḥabbatam minnī, wa lituṣna‘a ‘alā ‘ainī.

(dɣa), ssers-it (Musa) deg yiwen n udmawen, syin ḍeggreḍ-t ɣer wasif (Nil), syin ad t-yawi wasif (current) ɣer rrif n yilel, ad t-id-yawi (Ferɛun) Aɛdaw-iw d yiɛdawen-is. Nekk fkiɣ-awen tayri i d-yekkan seg-i; yerna ad tnekrem ddaw n tmuɣli-w.

اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى

iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.

(Dɣa) mi tella weltma-k tetteddu, sinna tenna-d (i twacult n Ferɛun: "zemreɣ a wen-d-ssekneɣ amdan ara tt-iḥadren"? Ihi, Nerra k ar imma ik, amar a tefreê, ur tepêezzib. Tenɣam argaz, u Nsellek ikwen si cedda tameqwôant, u Njeôôeb ikwen s iêeṛṛiyen iqesḥen. Sinna, teqqimev kra iseggwasen ger At Madyan, sinna, kečč, a Musa, tusiv-d di lweqt ipwehhan;

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

u Nekk sferneɣ-k i yiman-iw.

اِذْهَبْ اَنْتَ وَاَخُوْكَ بِاٰيٰتِيْ وَلَا تَنِيَا فِيْ ذِكْرِيْۚ

iżhab anta wa akhūka bi'āyātī wa lā taniyā fī żikrī.

Ëuê, kunwi, akked gma ik, s issekniyen iW, ur pêeggiô asmekti iW.

اِذْهَبَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۚ

iżhabā ilā fir‘auna innahū ṭagā.

Ruêem, kunwi, i sin, ar Ferâun, imi neppa, s tidep, izleg.

فَقُوْلَا لَهٗ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهٗ يَتَذَكَّرُ اَوْ يَخْشٰى

fa qūlā lahū qaulal layyinal la‘allahū yatażakkaru au yakhsyā.

Syin, heddṛet yid-s ( Ferɛun) s wawalen ḥninen, ahat ad d-yuɣal ɣer leɛqel-is neɣ ad yugad.

قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى

qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.

Nnan i sin: "a Mass nne$! Nekwni, s tidep, nugad ad iâawel ad a$ Iâaqeb, ne$ ad Irnu di tmeîîut is".

قَالَ لَا تَخَافَآ اِنَّنِيْ مَعَكُمَآ اَسْمَعُ وَاَرٰى

qāla lā takhāfā innanī ma‘akumā asma‘u wa arā.

Inna (Öebbi): “Ur ppa$let ara, kunwi, s tidep, nek yidwen, nek sliɣ, ttwaliɣ.

فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى

fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.

Ihi, kunwi s sin, ddut $uôes (Ferâun) u init: "nekwni, s sin, d imazanen n Mass nnwen. Ihi, eoo At Isôail ad ddun yidne$, ur ten îîabet ara. Nekwni, s tidep, nusa k d s ubeggen (n umazan nne$) s$uô Mass nnwen. U leslak ippunefk i wid iîîfen awalen".

اِنَّا قَدْ اُوْحِيَ اِلَيْنَآ اَنَّ الْعَذَابَ عَلٰى مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰى

innā qad ūḥiya ilainā annal-‘ażāba ‘alā man każżaba wa tawallā.

S tidep, iban-aɣ-d belli aɛaqeb (yettwaɛaqeb) ɣef win ara inekṛen (aselmed n ddin ay d-newwi) yerna ad yezzi (ur ten-iḥemmel ara)".

قَالَ فَمَنْ رَّبُّكُمَا يٰمُوْسٰى

qāla famar rabbukumā yā mūsā.

Inna (Ferâun): "anwa ay d Mass nnwen i sin, a Musa"?

قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى

qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.

Neppa (Musa) Irra: "Mass nne$ d (Öebbi) i d ifkan ṣṣifa i yal taɣawsa, sinna Ifka yas nnhaya".

قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُوْنِ الْاُوْلٰى

qāla famā bālul-qurūnil-ūlā.

Inna (Ferâun): "ihi, amek tella liala n ugdud n zik"?

قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْ فِيْ كِتٰبٍۚ لَا يَضِلُّ رَبِّيْ وَلَا يَنْسَىۖ

qāla ‘ilmuhā ‘inda rabbī fī kitāb(in), lā yaḍillu rabbī wa lā yansā.

Netta (Musa) yerra-yas-d: “Tussna n waya, tella ɣur Mass iw, deg yiwet n Tezmamt (Lauh Mahfuzh), Mass iw ur ixeddem tuccḍa, ur itettu;

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(Öebbi) i wen Irran tamurt d tifrat, Ixdem fellas iberdan, i d Isse$layen aman seg igenni." Sinna, Nerra yis imɣan yemgaraden.

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Ečč u ččeḍ iɣersiwen-ik. Ih, deg waya, llan issekniyen (n temeqqrant n Öebbi) i medden ifehmen.

۞ مِنْهَا خَلَقْنٰكُمْ وَفِيْهَا نُعِيْدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً اُخْرٰى

minhā khalaqnākum wa fīhā nu‘īdukum wa minhā nukhrijukum tāratan ukhrā.

Neppa segs (tamurt) i kwen Nexleq, $uôes ara kwen Nerr, segs ara kwen Nessuffe$, di lweqt nniven.

وَلَقَدْ اَرَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَاَبٰى

wa laqad araināhu āyātinā kullahā fa każżaba wa abā.

Ni$, s tidep, Nbeggen as (Ferâun) issekniyen nne£, maca iffe$ d akeddab, iêezzeb (ad iqbel tidep).

قَالَ اَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ اَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يٰمُوْسٰى

qāla aji'tanā litukhrijanā min arḍinā bisiḥrika yā mūsā.

Neppa (Ferâun) inna: “Ma tusiv-d ɣur-neɣ, iwakken a ɣ-tessufɣeḍ si tmurt-nneɣ, s ssḥur ik, a Musa?

فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِّثْلِهٖ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَّا نُخْلِفُهٗ نَحْنُ وَلَآ اَنْتَ مَكَانًا سُوًى

fa lana'tiyannaka bisiḥrim miṡlihī faj‘al bainanā wa bainaka mau‘idal lā nukhlifuhū naḥnu wa lā anta makānan suwā(n).

Ihi ad ak-d-nawi s tɣawla sḥur am wa, ihi efk-d amtawa i temlilit gar-aneɣ d kečč ur nettḍurru ara yerna ula d kečč, deg umkan yeldin."

قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّيْنَةِ وَاَنْ يُّحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى

qāla mau‘idukum yaumuz-zīnati wa ay yuḥsyaran-nāsu ḍuḥā(n).

Inna (Musa): "Lweqt (n wemtawa) (i temlilit-nneɣ yid-wen) deg wass n lɛid, ad d-jemɛen medden deg tmeddit (duha)."

فَتَوَلّٰى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهٗ ثُمَّ اَتٰى

fa tawallā fir‘aunu fa jama‘a kaidahū ṡumma atā.

Ihi, Ferâun iffe$ (amkan nni), sinna, issers iɣawasen is, sinna, yuɣal-d (deg wass i d-yettwabedren).

قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍۚ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرٰى

qāla lahum mūsā wailakum lā taftarū ‘alallāhi każiban fa yusḥitakum bi‘ażab(in), wa qad khāba maniftarā.

Inna yasen Musa (imseêêaren): "a tawa$it nnwen! Ur pkaôet tikerkas $ef Öebbi, ur kwen Ipêezzib s uâaqeb". U acu n lexsara i wid i d-isnulfuyen tikerkas.

فَتَنَازَعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَاَسَرُّوا النَّجْوٰى

fa tanāza‘ū amrahum bainahum wa asarrun-najwā.

Ihi mcawaren ɣef temsal-nsen yerna ḥerzen (lbaḍna) timliliyin-nsen.

قَالُوْٓا اِنْ هٰذٰنِ لَسَاحِرٰنِ يُرِيْدَانِ اَنْ يُّخْرِجٰكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيْقَتِكُمُ الْمُثْلٰى

qālū in hāżāni lasāḥirāni yurīdāni ay yukhrijākum min arḍikum bisiḥrihimā wa yażhabā biṭarīqatikumul-muṡlā.

Nnan (iseêêaren): "s tidep, sin yemdanen agi d iseêêaren, ib$an a kwen ssuff$en (Ferâun) si tmurt nnwen s ssêur nnsen, u b$an ad snegren ansayen nnwen igejdanen".

فَاَجْمِعُوْا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوْا صَفًّاۚ وَقَدْ اَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلٰى

fa ajmi‘ū kaidakum ṡumma'tū ṣaffā(n), wa qad aflaḥal-yauma manista‘lā.

Ihi jmeɛ-d akk tiḥila-inek (sḥur), sakkin ssiwḍ-d s tɣawla, yerna s tidet, yesɛa zher amdan ara irebḥen ass-a."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَلْقٰى

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna awwala man alqā.

Nnan: "a Musa! D kečč i d iîîfen (amezwaru) ne$ d nekwni i d imezwura"?

قَالَ بَلْ اَلْقُوْاۚ فَاِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ اِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ اَنَّهَا تَسْعٰى

qāla bal alqū, fa iżā ḥibāluhum wa ‘iṣiyyuhum yukhayyalu ilaihi min siḥrihim annahā tas‘ā.

Netta (Musa) yenna-d: “Ɛafak, ḍeggreḍ!” Syin, deg yiwet n tikkelt, iban-as-d (Musa) iɣil-nsen d tmeẓẓuɣin-nsen amzun yettɛedday s tɣawla, ɣef ljal n tmeẓẓuɣt-nsen.

فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى

fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.

Ihi Musa iḥulfa s tugdi deg wul-is.

قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى

qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.

Nenna: "ur ppagwad! Ih, kunwi d imeqqranen".

وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى

wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.

U îîef ayen illan deg ufus ik ayeffus, war ccekk ad iîîef ayen xeddmen. Ayen xedmen d lḥirfa kan (mere). Yerna aseḥḥar ur irebḥ ara, anda yebɣu d-yekka.”

فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ هٰرُوْنَ وَمُوْسٰى

fa ulqiyas-saḥaratu sujjadan qālū āmannā birabbi hārūna wa mūsā.

Xenni sejden iseḥḥaren, nnan: “Neccin numen s AREBBI n Harun d Musa.”

قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۗ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَۚ فَلَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُصَلِّبَنَّكُمْ فِيْ جُذُوْعِ النَّخْلِۖ وَلَتَعْلَمُنَّ اَيُّنَآ اَشَدُّ عَذَابًا وَّاَبْقٰى

qāla āmantum lahū qabla an āżana lakum, innahū lakabīrukumul-lażī ‘allamakumus-siḥr(a), fa la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfiw wa la'uṣallibannakum fī jużū‘in-nakhl(i), wa lata‘lamunna ayyunā asyaddu ‘ażābaw wa abqā.

Netta (Ferɛun) yenna-yas: "Tumneḍ yis-s (Musa) uqbel ad ak-fkeɣ ttesriḥ? S tidet, d netta ay d imḍebber-nwen ay k-islemden sḥur. Syin, s tidet, ad k-gezmeɣ ifassen-nwen ed yiḍarren-nwen s tɣawla, yerna s tidet, ad k-gezmeɣ ɣer lqaɛ n tẓegwa n tẓegwa yerna s tidet, ad tessneḍ anwa seg-neɣ ay yesɛan ugar n torvous d griement."

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Nnan-d (iseḥḥaren): "ur k-nefren (nettḥettim) s lsas n ttbut (lmuɛjizat) ibanen, ay d-yusan ɣur-neɣ ed ɣef (Öebbi) ay aɣ-d-ixelqen. Ihi, gzem-d lḥeqq ɣef wayen tebɣiḍ ad t-tḥekmeḍ. Di tidet, kan ay tzemrem ad tḥeqrem ɣef tudert deg umaḍal-a."

اِنَّآ اٰمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطٰيٰنَا وَمَآ اَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِۗ وَاللّٰهُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

innā āmannā birabbinā liyagfira lanā khaṭāyānā wa mā akrahtanā ‘alaihi minas-siḥr(i), wallāhu khairuw wa abqā.

Numen s tidett s Rebbi-nneɣ, akken ad aɣ-yessuref tuccḍiwin-nneɣ d sḥur i ɣ-d-tesserseḍ. U Öebbi yif (arraz iS) u Ilebda (aâaqeb iS).”

اِنَّهٗ مَنْ يَّأْتِ رَبَّهٗ مُجْرِمًا فَاِنَّ لَهٗ جَهَنَّمَ ۗ لَا يَمُوْتُ فِيْهَا وَلَا يَحْيٰى

innahū may ya'ti rabbahū mujriman fa inna lahū jahannam(a), lā yamūtu fīhā wa lā yaḥyā.

Ih, win iusan ar Mass is, di tegnit n tucmip, ihi, s tidep, i neppa d Loahennama. Ur yemmut ara (ikemmel yettḥulfu s lḥebs) deg-s yerna ur (ula d) yedder (ur yezmir ara ad yettub).

وَمَنْ يَّأْتِهٖ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصّٰلِحٰتِ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الدَّرَجٰتُ الْعُلٰى ۙ

wa may ya'tihī mu'minan qad ‘amilaṣ-ṣāliḥāti fa ulā'ika lahumud-darajātul-‘ulā.

Maca, win id iusan $uôeS, di liman, u ixeddem ayen ilhan, ihi, widak, d imdanen ipêezziben.

جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗوَذٰلِكَ جَزَاۤءُ مَنْ تَزَكّٰى ࣖ

jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'u man tazakkā.

(d) lǧennet n Adn, ddawat sen isaffen ppazzalen, degsen ad wekkôen, i lebda. D wagi ay d arraz n wid izzizdigen iman nnsen.

وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى

wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.

U, s tidep, Nessader i Musa: "ruê ed imdanen iW (At Isôail) deg yiv, wwet asen abrid iquôan deg yilel, ur tepêezzibem ara ad tugadem, ur tepêezzibem ara ad te$rev".

فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُوْدِهٖ فَغَشِيَهُمْ مِّنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ ۗ

fa atba‘ahum fir‘aunu bijunūdihī fa gasyiyahum minal-yammi mā gasyiyahum.

Xenni ḍefren ten Firɛun d řɛeskar nnes, maca ttwaḍeggren ten s tmeẓẓuɣin n lebḥar i ten iɛerqen.

وَاَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهٗ وَمَا هَدٰى

wa aḍalla fir‘aunu qaumahū wa mā hadā.

Ni$ inne$ Ferâun agdud is, ur asen ifka nnhaya.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ قَدْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوٰعَدْنٰكُمْ جَانِبَ الطُّوْرِ الْاَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى

yā banī isrā'īla qad anjainākum min ‘aduwwikum wa wā‘adnākum jānibaṭ-ṭūril-aimana wa nazzalnā ‘alaikumul-mannā was-salwā.

Ay at Isôail! Ih, Nsellek ikwen seg icenga nnwen, u Nerra laâqed yidwen (akken a tẓallem) di tama tayeffust n udrar (adrar n Sinay), u Nessers awen d mann akked salwa.

كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۙ وَلَا تَطْغَوْا فِيْهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِيْۚ وَمَنْ يَّحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِيْ فَقَدْ هَوٰى

kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa lā taṭgau fīhi fa yaḥilla ‘alaikum gaḍabī, wa may yaḥlil ‘alaihi gaḍabī faqad hawā.

Ččet seg ṛṛezq igerzen i wen Nefka, ur zegôet tilas, s waya, a d i$li fellawen lfevl iW. Win iwwten lfevl iW, ihi, s tidep, ad innek.

وَاِنِّيْ لَغَفَّارٌ لِّمَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدٰى

wa innī lagaffārul liman tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan ṡummahtadā.

Nek, s tidep, Nek d Amsemmiê i wid inedmen, iumnen, ixeddmen ayen ilhan, sinna, qqimen d nnwan.

۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.

- Yerna ayɣer ay d-tusiḍ s tɣawla ugar n wegdud-ik, a Musa ?

قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى

qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.

Neppa (Musa) inna: "ad iyi d îîfen, u nek s$awla$ $uôek, a Mass iw, iwakken a k iêezzibev".

قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْۢ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ

qāla fa innā qad fatannā qaumaka mim ba‘dika wa aḍallahumus-sāmiriyy(u).

Inna (Öebbi): "nekwni, s tidep, Neâôeb agdud ik, mbaâd ma truêeḍ, u ɣlin ten d Isamiriyen".

فَرَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًا ەۚ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ەۗ اَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ اَمْ اَرَدْتُّمْ اَنْ يَّحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَخْلَفْتُمْ مَّوْعِدِيْ

fa raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla yā qaumi alam ya‘idkum rabbukum wa‘dan ḥasanā(n), afaṭāla ‘alaikumul-‘ahdu am arattum ay yaḥilla ‘alaikum gaḍabum mir rabbikum fa akhlaftum mau‘idī.

Syin, Musa yuɣal ɣer wegdud-is s lɣiḍa d lḥif. Inna (Musa): "a wegdud iw! Ma ur kwen iâuhed ara Mass nnwen s leahd yelhan? Ma ɣezzif lweqt n leɛqed fellawen neɣ tebɣam ad d-teɣli fellawen lɣiḍa n Öebbi, ayɣer tṛuẓem leɛqed nnwen yid-i?"

قَالُوْا مَآ اَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلٰكِنَّا حُمِّلْنَآ اَوْزَارًا مِّنْ زِيْنَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنٰهَا فَكَذٰلِكَ اَلْقَى السَّامِرِيُّ ۙ

qālū mā akhlafnā mau‘idaka bimalkinā wa lākinnā ḥummilnā auzāram min zīnatil-qaumi fa qażafnāhā fa każālika alqas-sāmiriyy(u).

Nnan: "ur nexḍi i leɛqed-nwen s lebɣi-nneɣ, maca ilaq-aɣ ad nessiweḍ aɛeqqa aẓiḍan n lḥeqq n wegdud (n Ferɛun), sakkin, nḍegger-iten (ɣer tmes), am wakken ay ten-nḍegger Samiri;

فَاَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌ فَقَالُوْا هٰذَآ اِلٰهُكُمْ وَاِلٰهُ مُوْسٰى ەۙ فَنَسِيَ ۗ

fa akhraja lahum ‘ijlan jasadal lahū khuwārun fa qālū hāżā ilāhukum wa ilāhu mūsā, fa nasiy(a).

sakkin (seg tmes n tmes) yessuffeɣ-d (Samiri) (taṣekka n) yiwen n uɛejmi s tfekka d ṣṣut i sen-d-yennan, dɣa nnan-asen: "Wagi d Illu-nwen d Illu n Musa, maca netta (Musa) yettu."

اَفَلَا يَرَوْنَ اَلَّا يَرْجِعُ اِلَيْهِمْ قَوْلًا ەۙ وَّلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ࣖ

afalā yarauna allā yarji‘u ilaihim qaulā(n), wa lā yamliku lahum ḍarraw wa lā naf‘ā(n).

Ihi ur ggin ara tamawt dakken (taṣekka n uɛejmi) ur tezmir ad asen-tefk tiririt, yerna ur tezmir ad tqabel lxir neɣ ad asen-d-tawi lfayda?

وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هٰرُوْنُ مِنْ قَبْلُ يٰقَوْمِ اِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهٖۚ وَاِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمٰنُ فَاتَّبِعُوْنِيْ وَاَطِيْعُوْٓا اَمْرِيْ

wa laqad qāla lahum hārūnu min qablu yā qaumi innamā futintum bih(ī), wa inna rabbakumur-raḥmānu fattabi‘ūnī wa aṭī‘ū amrī.

U, s tidep, zik, inna yasen Harun: "a yagdud iw! Ih, siwa aârab i wen ippunefken (s tmeṣkiwt n uɛejmi) u, s tidep, Mass nnwen d (Öebbi) Ipêunun, ihi, ddut iyi, ddut i lameô iw".

قَالُوْا لَنْ نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عٰكِفِيْنَ حَتّٰى يَرْجِعَ اِلَيْنَا مُوْسٰى

qālū lan nabraḥa ‘alaihi ‘ākifīna ḥattā yarji‘a ilainā mūsā.

Rran-asen: "ur t-neooi ara (u) ad t-neâbed (lmeṣnuɛ n uɛejmi) alamma yu$al-aɣ-d Musa".

قَالَ يٰهٰرُوْنُ مَا مَنَعَكَ اِذْ رَاَيْتَهُمْ ضَلُّوْٓا ۙ

qāla yā hārūnu mā mana‘aka iż ra'aitahum ḍallū.

Inna (Musa): “a Ḥaṛun, acu i k ipêezziben, mi twaliv nitni îîfen abrid.

اَلَّا تَتَّبِعَنِۗ اَفَعَصَيْتَ اَمْرِيْ

allā tattabi‘an(i), afa ‘aṣaita amrī.

(ihi) ur iyi-tettabaɛeḍ ara? Ma yella (s lqedd) ur tḍuɛeḍ ara lewṣayat-iw ?”

قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِيْ وَلَا بِرَأْسِيْۚ اِنِّيْ خَشِيْتُ اَنْ تَقُوْلَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِيْ

qāla yabna'umma lā ta'khuż biliḥyatī wa lā bira'sī, innī khasyītu an taqūla farraqta baina banī isrā'īla wa lam tarqub qaulī.

Netta (Harun) yerra-yas-d: "A mmi n yemma! Ur tḥadreḍ ara tameẓẓuɣt-iw, mačči d aqerruy-iw. Ugadeɣ s tidet ad d-tiniḍ (yi-d): 'Tebḍeḍ At Isṛayil, ur teṭṭfeḍ ara izen-iw.'"

قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يٰسَامِرِيُّ

qāla famā khaṭbuka yā sāmiriyy(u).

Inna (Musa): "d acu i k id iwven, a Samiri"?

قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوْا بِهٖ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ اَثَرِ الرَّسُوْلِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذٰلِكَ سَوَّلَتْ لِيْ نَفْسِيْ

qāla baṣurtu bimā lam yabṣurū bihī fa qabaḍtu qabḍatam min aṡarir-rasūli fa nabażtuhā wa każālika sawwalat lī nafsī.

Netta (Samiri) yerra-as-d: "Ssneɣ kra ur ssinen, dɣa kkseɣ-d afus (lqaɛa seg) yiḍarren n umazan-nni yerna sserseɣ-t (ɣer tmes), akka ay iyi-tqenneɛ lḥeṛma-inu."

قَالَ فَاذْهَبْ فَاِنَّ لَكَ فِى الْحَيٰوةِ اَنْ تَقُوْلَ لَا مِسَاسَۖ وَاِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَّنْ تُخْلَفَهٗۚ وَانْظُرْ اِلٰٓى اِلٰهِكَ الَّذِيْ ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۗ لَنُحَرِّقَنَّهٗ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهٗ فِى الْيَمِّ نَسْفًا

qāla fażhab fa inna laka fil-ḥayāti an taqūla lā misās(a), wa inna laka mau‘idal lan tukhlafah(ū), wanẓur ilā ilāhikal-lażī ẓalta ‘alaihi ‘ākifā(n), lanuḥarriqannahū ṡumma lanansifannahū fil-yammi nasfā(n).

Netta (Musa) yenna: "Ruḥ! Syin, s tidet, di tudert (di ddunit) (tzemreḍ kan) ad d-tiniḍ: 'Ur tḥadreḍ ara (iyi),'. Yerna s tidet ad t-tafeḍ (aɛaqeb) i d-yettwaɛuhden (di lǧennet) ur tezmireḍ ara ad t-teɛqleḍ, u ẓer irebbi-inek i mazal t-teɛbad.

اِنَّمَآ اِلٰهُكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا

innamā ilāhukumullāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), wasi‘a kulla syai'in ‘ilmā(n).

Ih, Mass nnwen d Öebbi; ur illi ôebbi siwa Neppa. Tussna-ines tesɛa kullec.”

كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ

każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).

Akka ay ak d Nêekku (a Muêemmed) kra n tmucuha n zik (igduden), u, s tidep, Nefka ak d asmekti (Leqwôan) s$uô iman nne£.

مَنْ اَعْرَضَ عَنْهُ فَاِنَّهٗ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وِزْرًا

man a‘raḍa ‘anhu fa innahū yaḥmilu yaumal-qiyāmati wizrā(n).

Win ipêezziben fellas (Leqwôan), ihi, s tidep, ad iîîef taâkemt tameqqrant, ass n tnekra.

خٰلِدِيْنَ فِيْهِ ۗوَسَاۤءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ حِمْلًاۙ

khālidīna fīh(i), wa sā'a lahum yaumal-qiyāmati ḥimlā(n).

ad qqimen deg tegnit-nni i lebda. Ad asen ipêezzib uâaqeb n ddnubat, ass n tnekra;

يَّوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ زُرْقًا ۖ

yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri wa naḥsyurul-mujrimīna yauma'iżin zurqā(n).

deg wass ideg ara ippufev lbuq (tikkelt tis snat), u deg wass nni, a Nessemlil imednas s wudmawen icewwlen.

يَّتَخَافَتُوْنَ بَيْنَهُمْ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا عَشْرًا

yatakhāfatūna bainahum il labiṡtum illā ‘asyrā(n).

ad msefhamen gar-asen: “Teqqimeḍ (di ddunit-agi) ur ttɛeṭṭileḍ ara mraw (wussan).”

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ اِذْ يَقُوْلُ اَمْثَلُهُمْ طَرِيْقَةً اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا يَوْمًا ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna iż yaqūlu amṡaluhum ṭarīqatan il labiṡtum illā yaumā(n).

Neẓra mliḥ d acu ara d-inin, mi ara d-yini win i d-yeqqimen s lḥeqq deg iberdan-nsen: “Teqqimeḍ (di ddunit-agi) ur ttɛeṭṭileḍ ara ugar n yiwen wass.”

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ

wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).

U steqsayen k (Muêemmed) $ef idurar, ihi ini: "ad ten Isse$li Mass iw (ass n tnekra) akken iwumi izmer".

فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا ۙ

fa yażaruhā qā‘an ṣafṣafā(n).

sinna, ad Issemlil (idurar imezwura) s lekmal-nsen;

لَّا تَرٰى فِيْهَا عِوَجًا وَّلَآ اَمْتًا ۗ

lā tarā fīhā ‘iwajaw wa lā amtā(n).

(akka) ur t-teţwaliḍ ara dinna imukan n wadda d lqaɛa.”

يَوْمَىِٕذٍ يَّتَّبِعُوْنَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهٗ ۚوَخَشَعَتِ الْاَصْوَاتُ لِلرَّحْمٰنِ فَلَا تَسْمَعُ اِلَّا هَمْسًا

yauma'iżiy yattabi‘ūnad-dā‘iya lā ‘iwaja lah(ū), wa khasya‘atil-aṣwātu lir-raḥmāni falā tasma‘u illā hamsā(n).

Ass nni, ḍefren (tiɣri n) win i d-yessawlen (lmelk) war ma zzin (rebut); yerna akk tiɣriwin ttqerribent ɣer Rebbi Aḥnin, akken ayen akk ara tesleḍ d aḥebbus.

يَوْمَىِٕذٍ لَّا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَرَضِيَ لَهٗ قَوْلًا

yauma'iżil lā tanfa‘usy-syafā‘atu illā man ażina lahur-raḥmānu wa raḍiya lahū qaulā(n).

Ass nni, ur illi usexdem n tmeîîut (taâawnit), siwa ar wid iwumi Ifka Öebbi, Aênin, tsriê, u Iqebbel awal nnsen.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).

Neppa (Öebbi) Iéôa ayen illan zdat sen (ayen ara ivôen) akked wayen illan deffir sen (ay idran yakan), ma d tamusni nnsen ur tezmir ad tekcem tamusni iS.

۞ وَعَنَتِ الْوُجُوْهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّوْمِۗ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا

wa ‘anatil-wujūhu lil-ḥayyil-qayyūm(i), wa qad khāba man ḥamala ẓulmā(n).

Udmawen meṛṛa sbubbden zdat (Öebbi) Win Iddren, u Yiwen. D tidett d lexsara i yemdanen ixeddmen lbaṭel.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخٰفُ ظُلْمًا وَّلَا هَضْمًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā yakhāfu ẓulmaw wa lā haḍmā(n).

Yerna win ara ixeddmen lecɣal yelhan deg wakud aydeg yella (deg tegnit n) liman, imir-nni ur yettḥulfu s lbaṭel (mgal-nnes) yerna ur yettḥulfu (ula d netta) s usnefli n yizerfan-nnes.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا وَّصَرَّفْنَا فِيْهِ مِنَ الْوَعِيْدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ اَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا

wa każālika anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyaw wa ṣarrafnā fīhi minal-wa‘īdi la‘allahum yattaqūna au yuḥdiṡu lahum żikrā(n).

Akka ay d Nessers Leqwôan s taâôabt, u Nessefhem degs, acêal d tikkal, kra n têezzibin, iwakken ad awven taqwa, ne$ iwakken (Leqwôan) ad asen Isselmed nitni.

فَتَعٰلَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْاٰنِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّقْضٰٓى اِلَيْكَ وَحْيُهٗ ۖوَقُلْ رَّبِّ زِدْنِيْ عِلْمًا

fa ta‘ālallāhul-malikul-ḥaqq(u), wa lā ta‘jal bil-qur'āni min qabli ay yuqḍā ilaika waḥyuh(ū), wa qur rabbi zidnī ‘ilmā(n).

Ihi, Aâlayan d Öebbi, d Agellid n tidep, n tidep. Ur ppa$al ara Leqwôan, uqbel a k id issers, u a tini: "a Mass iw, rnu iyi tamusni".

وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ

wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).

Ni$ Nweûûa Adem zik, maca ittu, ur Nufa degs leb$i iqehôen.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَ اَبٰى ۗ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīsa abā.

U (mmektit) mi Nenna i lmalayek: "sekkôet i Adem"! Sinna, sebbôen siwa Cciîan; yugi.

فَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اِنَّ هٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقٰى

fa qulnā yā ādamu inna hāżā ‘aduwwul laka wa lizaujika falā yukhrijannakumā minal-jannati fa tasyqā.

Sinna, Nenna: "a Adem! Wagi (Iblis) s tidep, d acengu ik, akked tmeîîut ik, ihi, werǧin a t ikkes, i sin, si Loennet, ne$ ad teppem di twa$it".

اِنَّ لَكَ اَلَّا تَجُوْعَ فِيْهَا وَلَا تَعْرٰى ۙ

inna laka allā tajū‘a fīhā wa lā ta‘rā.

Ih, tella (tḍemna) i wen dinna, ur tepmelliḍ s laẓ, ur telliḍ d aɛeryan.

وَاَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا فِيْهَا وَلَا تَضْحٰى

wa annaka lā taẓma'u fīhā wa lā taḍḥā.

Yerna s tidet, dinna ur tettḥulfuḍ ara s teffud yerna lḥemla n yiṭij ur k-tettaṭṭaf ara."

فَوَسْوَسَ اِلَيْهِ الشَّيْطٰنُ قَالَ يٰٓاٰدَمُ هَلْ اَدُلُّكَ عَلٰى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلٰى

fa waswasa ilaihisy-syaiṭānu qāla yā ādamu hal adulluka ‘alā syajaratil-khuldi wa mulkil lā yablā.

Sinna, Cciṭan iḥemmel as (yiwen n yir axemmem), inna: “A Adem! Ma ad ak d ssekneɣ aseklu n lebda (khuldi) akked tgelda ur nepnekkay?”

فَاَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۚ وَعَصٰىٓ اٰدَمُ رَبَّهٗ فَغَوٰى ۖ

fa akalā minhā fa badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa ‘aṣā ādamu rabbahū fa gawā.

Sinna, ččan t di sin, sinna, di sin, walan ɛeryan nnsen, u bdan ssexsiyen t s iferrawen (il illan di) Loennet, u Adem iɛuṣel Mass is, iɣli.

ثُمَّ اجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدٰى

Ṡummajtabāhu rabbuhū fa tāba ‘alaihi wa hadā.

Sinna, Ifren it Mass is, ihi, Iqbel nndama is, Ifka yas nnhaya.

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى

qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.

Inna (Öebbi): "Ssert d sin seg igenni, kra degwen ad ilin d icenga n wiyav. Ma iusa kwen id nnhaya s$uôi, sinna, win id iîîfen nnhaya iW, ur ipêezzib, ur ipêezzib".

وَمَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِيْ فَاِنَّ لَهٗ مَعِيْشَةً ضَنْكًا وَّنَحْشُرُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَعْمٰى

wa man a‘raḍa ‘an żikrī fa inna lahū ma‘īsyatan ḍankaw wa naḥsyuruhū yaumal-qiyāmati a‘mā.

Win ipêezziben $ef ubeggen iW, ihi, ad idir tameddurt iêezziben, a t Nessemlil, ass n tnekra, d ader$al".

قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِيْٓ اَعْمٰى وَقَدْ كُنْتُ بَصِيْرًا

qāla rabbi lima ḥasyartanī a‘mā wa qad kuntu baṣīrā(n).

Inna: "a Mass iw, acimi i yi tessemlil d ader$al, zik ppali$"?

قَالَ كَذٰلِكَ اَتَتْكَ اٰيٰتُنَا فَنَسِيْتَهَاۚ وَكَذٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسٰى

qāla każālika atatka āyātunā fa nasītahā, wa każālikal-yauma tunsā.

Inna (Öebbi): "ihi, zik, usan kwen id issekniyen nne£, tjehlem iten.

وَكَذٰلِكَ نَجْزِيْ مَنْ اَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْۢ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَدُّ وَاَبْقٰى

wa każālika najzī man asrafa wa lam yu'mim bi'āyāti rabbih(ī), wa la‘ażābul-ākhirati asyaddu wa abqā.

Akka ay Nepkafi wid izegren, ur uminen s issekniyen n Mass nnsen. S tidep, aâaqeb di laxeôt, iêuza, u d lebda.

اَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

afalam yahdi lahum kam ahlaknā qablahum minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyātil li'ulin nuhā.

Ihi, day ur ten illi ara d assekni, acêal n tsuta, uqbel nnsen, ay Nesqucc, xas âeddan di tmezdu$t nnsen? Ih, deg waya, llan issekniyen (n tezmert n Öebbi) i uâqilen.

وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَّاَجَلٌ مُّسَمًّى ۗ

wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika lakāna lizāmaw wa ajalum musammā(n).

Lemmer ur illi ara lameô, s$uô Mass ik, ur illi kra n lḥedd, yili ten id iwwet uâaqeb.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوْبِهَا ۚوَمِنْ اٰنَاۤئِ الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَاَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضٰى

faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qabla gurūbihā, wa min ānā'il-laili fa sabbiḥ wa aṭrāfan-nahāri la‘allaka tarḍā.

Ihi, ûebô i wayen d qqaôen, cbuô iman ik, s usmekti n Mass ik, uqbel ad inqeô yiîij, uqbel ad i$li; yerna ẓẓall (ula d nutni) di tnaṣfa n yiḍ d taggara n wass, akken ad tḥulfuḍ s lḥir.

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Ur ssekcam allen ik ar zzhu i Nefka i kra n trebbuyaâ nnsen, (am) ujeǧǧig n tudert di ddunit, iwakken a ten Njeôôeb s zzha nni. Nnif n Rebbi nnek telha u teqqim i lebda.

وَأْمُرْ اَهْلَكَ بِالصَّلٰوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَاۗ لَا نَسْـَٔلُكَ رِزْقًاۗ نَحْنُ نَرْزُقُكَۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوٰى

wa'mur ahlaka biṣ-ṣalāti waṣṭabir ‘alaihā, lā nas'aluka rizqā(n), naḥnu narzuquk(a), wal-‘āqibatu lit-taqwā.

Yerna ssuter i twacult-ik ad t-texdem tẓallit yerna ad tesɛu ṣṣber deg uxeddim-is. Ur awen nessutur ara lqut, D Nekwni i wen Ipkan lqut. Yerna lɣella (lxir di ddunit n lmut) d tin n wid ipêezziben.

وَقَالُوْا لَوْلَا يَأْتِيْنَا بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْاُوْلٰى

wa qālū lau lā ya'tīnā bi'āyatim mir rabbih(ī), awalam ta'tihim bayyinatu mā fiṣ-ṣuḥufil-ūlā.

Nnan: “acimi ur aɣ d ibbwi ara assekni s$uô Mass is”? Ur d-usin ara ɣur-sen ttbut (n tidet) am wid i d-nebder deg yidlisen iɛeddan?

وَلَوْ اَنَّآ اَهْلَكْنٰهُمْ بِعَذَابٍ مِّنْ قَبْلِهٖ لَقَالُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَّذِلَّ وَنَخْزٰى

wa lau annā ahlaknāhum bi‘ażābim min qablihī laqālū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fa nattabi‘a āyātika min qabli an nażilla wa nakhzā.

Lemmer a ten Nesqucc s uâaqeb imezwura (issers Leqwôan), yili ad inin: "a Mass nne$, acimi ur a$ d Nuzen ara amazan, iwakken a neîîef isyaten ik, uqbel a nu$al d imeêqôen, d imeééniyen"?

قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوْاۚ فَسَتَعْلَمُوْنَ مَنْ اَصْحٰبُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدٰى ࣖ ۔

qul kullum mutarabbiṣun fa tarabbaṣū, fa sata‘lamūna man aṣḥābuṣ-ṣirāṭis-sawiyyi wa manihtadā.

Ini (Muêemmed): "Yal yiwen deg (ne$) yettraju, ihi, rǧu kwen! Yiwwas, a ppessnem anwa iddan d ubrid uwqim, anwa ipwanhan".