Q.S Ar-Raɛd (اَلرَّعْد) - 43 Amḍan n yefyar

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

Alif Lam Mim Ra. Wigi d isyaten n Tezmamt (Al-Qur'an). U (Tazmamt) i k d irsen, s$uô Mass ik, d tidep; maca tegwti n medden ur uminen ara.

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

Issuli Öebbi igenni, war ijebôen (as) tettwalim, sinna, Iqqim $ef Ukersi. Yesseɣli iṭij d waggur; yal yiwen yettmuqul s wakud i d-yettwabedren uqbel. Ipêezziben lecɣal n (lxellaq iS), ipfeggiôen issekniyen (n temeqqrant iS), iwakken a ppeppennem ar temlilit n Mass nnwen.

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Iberreê tamurt, Ixdem fellas idurar, isaffen. Uca deg-s igga marra lfakyat s tnayen; Yettarra iḍ d ass. Ih, deg waya, llan issekniyen (n temeqqrant n Öebbi) i wid ipmeyyizen.

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

U x tmurt llant tferkiwin i d-yezzin, tiẓegwa, tiẓegwa, tizegzewt s iferran d tid ur nesɛi ara iferran; s waman-nniḍen, maca Nesmenyaf yiwen n usɣar ɣef wayeḍ deg wayen yerzan aẓayer-is. Ih, deg waya, llan issekniyen (n temeqqrant n Öebbi) i wid ifehmen.

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Yerna ma yella testehzam, ihi ayen yessewhamen d awal-nsen: "Mi ara nuɣal d akal, ad nili (ad d-nuɣal) d imdanen imaynuten?" D wid inekôen Mass nnsen; yerna llan (i wumi ttwaqqnen yiqjan) deg uqerruy-is. D imezdaɣ n laxert, ad qqimen dinna i lebda.

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

U ssuturen k a t$awlev (tawav n) uâaqeb, uqbel (ssuturen) lxiô, xas llan imedyaten imxalafen n uâaqeb, uqbel nnsen. Ih, Mass ik, s tidep, Isâa ssmaê i yimdanen, ilmend n lbaṭel nnsen, u, s tidep, Mass ik Iâaqeb aîas deg uâaqeb.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

Nnan ijehliyen: "acimi ur as d issers ara ussekni, s$uô Mass is"? Ih, kečč d aneddaô kan; yerna i yal agdud yella win ara d-yefken lewṣayat.

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

Öebbi Iéôa ayen teîîef yal tameîîut, ayen ixussen akked wayen irennun di tmeîîut. U yal taɣawsa tesɛa lqis ɣur-es.

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(Öebbi) Issen akw ayen iffren, akked wayen iffren; Ameqqran, Aɛlayan.

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

D yiwen (ar Öebbi) win iteffren awal is, degwen, i t ipmeslayen, iteffren deg iv, i teddun deg wass.

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

Ɣur-s (amdan) llant lmalayek i yettɛassan dima nnuba-s, seg zdat d deffir-s. Pâassan t, s lameô n Öebbi. Öebbi, s tidep, ur Ipbeddil ara liala n ugdud, alamma beddlen liala n yiman nnsen. Ma Ib$a Öebbi lfevl i ugdud, ur izmir yiwen a t iqabel, ur illi amêarô fellasen, war Neppa.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

D Neppa i wen Isskanayen lebraq, i d Ippaken tugdi akked usirem, u Irra iseyyaren.

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

Sbubbôent T rrɛud, (akken) lmalayek, acku ugadent T, Iuzen ed Öebbi lebraq, sinna, I$li t $ef win i S ihwan, nitni pmjaôen $ef Öebbi, u Neppa Iâaqeb deg uâaqeb iS.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Siwa ar Öebbi i d taâallit n tidep. Imeṣnuɛen i âabden, war Öebbi, ur zmiren ad asen fken acemma, ur mxallafen ara d umdan i d-yeldin ifassen-is deg waman akken (aman) ad awḍen s imi-s. Ula ma ur t-id-ttawin ara waman ɣer yimi-s. U baṭel tẓallit n wid ijehlen .

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

Ssujden akw i Öebbi, ama deg igenwan, ne$ di tmurt, s lebɣi nnsen, ne$ s uḥettem, s tili nnsen, taûebêit, tameddit.

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

Ini (Muêemmed): "anwa ay d Mass n tmurt akked igenwan"? Ini: “d Öebbi.” Ini: "day iwulmen awen a teîîfem imawlan war Öebbi, u nitni ur zmiren a d awin nnfaâ, ne$ ad îîfen lxiô i yiman nnsen"? Ini: "day iaâdel ider$alen akked wid ipwalin? Ne$ tillas akked tafat? Day xeddmen icriken i Öebbi izemren ad Ixelleq am lxelq iS, iwakken sin lxelq ad mcabin, di wallen nnsen"? Ini: "Öebbi d Axellaq n yal cci, u Neppa d Öebbi Uzmir, Uzmir".

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

Issers-d Öebbi aman (anẓar) seg igenni, ihi (aman) ttfeggiḍen deg tala s lqedd-is, sinna, tikli-nni tettawi-d lqut yettfeggiḍen. Yerna seg wayen (aẓru) ay ttfeggiḍen deg tmes akken ad d-gen tiɣawsiwin n tẓegwa neɣ allalen, yella (ula d netta) lqaɛa am wa (lqaɛa n wass-a). Akka, Öebbi Irra amedya $ef wayen illan d tidep akked wayen ur nelli d tikerkas. Ma d lqaɛa, ad tenger amzun d ulac; ma d ayen inefɛen imdanen, ad yeqqim di lqaɛa. Akka ay Irra Öebbi amedya.

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

I wid irran $ef ti$ri n Öebbi, (ttunefken) asen arraz yelhan. Wid ur nḍefren ara tiɣri iS, ​​lemmer sɛan kullec di ddunit akked (plus) ayen nniḍen, ad sfeḍḍen iman nnsen yis. Imdanen-nni ttwaḥesben yir leḥsab yerna ttwaḥerrmen yimezdaɣen-nsen, yerna d tin ay d tamezduɣt ay ixuṣṣen akk.

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

Ihi, amdan yeẓran belli ayen i k-d-yessers Ṛebbi d tidet, d amdan yellan d aderɣal? Ala imdanen iɛeqlen i izemren ad lemden timsirin.

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(ne$i) imdanen ipêezziben lemâahdat n Öebbi, ur îîîuven ara amtawa;

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

akked wid icudden ayen Iumeô Öebbi ad cudden, u ppagwaden Mass nnsen, u ppagwaden yir leêsab.

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

Wid iûebôen, acku ssaramen lfevl n Mass nnsen, xeddmen tiéallit, u pseddiqen amur seg rrṣaê i sen Nefka, s tuffra ne$ s lbaîel, u skaddben ayen n dir s wayen ilhan, d winna i d amdan iwumi ippawen taggara (lxir).

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(ne$) igenwan n Âadn, kecmen ten, akked wid ipêezziben, si lejdud nnsen, si tmeîîut nnsen, akked tarwa nnsen, akked warraw n warraw nnsen, ma d lmalayek kecmen imukan nnsen, si tewwura meôôa;

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(mi d-yenna) : « Azul fell-ak ɣef ljal n ṣṣber-ik ». Ihi d acu n umkan aneggaru igerrzen i d-yellan.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Wid ipruôôun lemâahda n Öebbi, mbaâd ma ippuâahed, u rẓan ayen id Iumeô Öebbi ad qqnen, u xeddmen lbaîel di tmurt; ttwaɛeqlen d yir amkan n tudert (Jahanam).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

Öebbi Issiweḍ ṛṛeẓq i win i S ihwan, Ipêezzib fellas (i win i S ihwan). Feṛḥen s tudert n ddunit, ɣas akken tudert n ddunit d lfeṛḥ kan (cwiṭ) ma nquren-itt ɣer tudert n laxert.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

Nnan wid ijehlen: "acimi ur as d issers ara ussekni, s$uô Mass is"? Ini (Muêemmed): "Öebbi, s tidep, Isse$lef win i S ihwan, Inehhu wid ineddemen $uôeS".

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(ne$, wid iumnen, u u$len ulawen nnsen, s usmekti n Öebbi. Cfut, s usmekti kan n Öebbi ara yilin wul nnwen.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

Wid iumnen, ixeddmen ayen ilhan, ad afen lfeôê akked tu$alin ilhan.

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

Akka, Nuzen ik (Muêemmed) ar ugdud, segs iâaddaôen acêal n yemdanen, iwakken asen teqqaôeḍ (Leqwôan) i k d Nessers, xas ugin Öebbi, Uênin. Ini: "Neppa d Mass iw, ur illi ôebbi siwa Neppa; $ef Neppa kan i ppekle$, $ef Neppa kan i ppumɣ".

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

U lemmer ad tili yiwet n teɣri (Tazmamt Iqedsen) s wayes zemren ad rẓen idurar, neɣ ad tebḍu tmurt, neɣ ad mmeslayen wid yemmuten, (ayagi d Leqwṛan). Tidep, timsal meṛṛa n Öebbi. Ihi, ur ssinen ara lmumnin, lemmer Irad Öebbi (akk lmumnin), war ccekk, ad Ifk Öebbi nnhaya i yimdanen meôôa. Yerna ijehliyen dima ttawint-ten twaɣiyin i d-yekkan seg tigawin nnsen neɣ tiwaɣiyin i d-yeḍran qrib n tnezduɣt nnsen, armi d asmi i d-yusa lemâahda n Öebbi (taɣdemt n Mekka). Öebbi, s tidep, ur Ipûûûu lemâahdat.

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

U, s tidep, kra seg imazanen, uqbel ik (Muêemmed), stehzan fell-asen, ihi Fki$ i ijehliyen tallit, sinna, Ssexôe$ iten. Ihi acḥal meqqer lɛaqeb-iw!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Ihi, d Öebbi i iîîfen yal rruê seg wayen ixeddem (am wiyav)? Nitni d icriken i Öebbi. Ini: "Ini-d ṣṣifat-nsen." Ne$ teb$am a pmlem i Öebbi ayen ur Issin di tmurt, ne$ (a d tinim fellas) d awal kan di tlalit. Tidep, i ijehliyen, tikellax nnsen teppa$ d icebêen, u ppuêebblen asen seg ubrid (uâeqli). Win Isneflen Öebbi, ur illi win ara t inehhu.

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

Ttwaɛezlen di tudert-agi n ddunit, yerna aɛaqeb di lǧennet ad yili s tɣawla yugar. Ur illi win ara ten iêudden si (aâaqeb n) Öebbi .

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

Amedya n igenni i d-yettwaâuhden i wid ipêezziben (amzun d lǧennet), ddaw-as ttazzalen isafen; dima d lfayda d tili. D amkan aneggaru i wid ipêezziben; ma d amkan aneggaru i yemdanen ur numin ara s Rebbi d lǧennet.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

Wid iwumi Nefka tazmamt, feôêen s wayen i k id irsen (tazmamt), u llan, ger trebbaâ, (udayen akked imasiêiyen), inekôen amur segs. Ini: "Nek, siwa i pwanêe$ a âabde$ Öebbi, ur aS carke$ acemma. Siwa i Neppa ara ssawale$ (imdanen) u $uôes kan ara u$alen".

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

U akka ay t id Nessers (Leqwôan) d lqanun (tidep) s taâôabt. Ma tedduv d lebɣi nnsen, deffir ma tusa k id tmusni, ihi, ur illi win ara kwen iêezzben, ne$ ara k iâawnen seg (aâaqeb) n Öebbi.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

Ni$ Nuzen ed, uqbel ik (Muêemmed), acêal n imazanen, Nefka yasen tilawin akked tarwa. Amceggeɛ ur yesɛi azref ad d-yefk ttbut (lmuɛjizat) siwa ma yella s ttesriḥ n Öebbi. I yal tallit, yella yiwen n Wedlis.

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

Öebbi Itekkes, Ipêezzib ayen i S ihwan. U ar tama iS, Ummul-Kitab (Lauh Mahfuzh).

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

U, s tidep, ma Nbeggen ak (Muêemmed) kra seg (uâaqeb) i sen Nêezzeb, ne$ N$a k, ihi, s tidep, lwajeb nnwen d asiweḍ nnwen kan, u Nekwni d wid ipêessiben (igiten nnsen).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

Day ur walan ara ar Nessaweḍ ar temnaḍin (n yimdanen ijehlen Öebbi), sinna, Nessenqes (cwiṭ, cwiṭ) seg yiɣezran nnsent? U Öebbi Isbeddid lqanun (akken Ihwa iS), ur izmir yiwen ad iêezzeb i lameô iS; Netta d win i d-yettawin s tɣawla deg leḥsabat-is.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

Ni$, s tidep, wid i ten id izwaren (ikafiôen n Mekka) xedmen lexdeô, maca lexdeô yakk illa di tezmert n Öebbi. Neppa Iéôa d acu i$ef yettnadi yal yiwen, wid ur numin ara s Öebbi ad éôen i wumi yella wemkan aneggaru (lxir).

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

Nnan wid ijehlen: "ur telliv d Amazan, kunwi (Muêemmed)". Ini: "Öebbi akked wid ifehmen tamussni n Tezmamt, kfan d inagan garayi akked kunwi".