Q.S Maryam (مَرْيَم) - 98 Amḍan n yefyar

كۤهٰيٰعۤصۤ ۚ

kāf hā yā ‘aīn ṣād.

Kaf Ha Ya Ain Shad

ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهٗ زَكَرِيَّا ۚ

Żikru raḥmati rabbika ‘abdahū zakariyyā.

Ayen i d-yeqqaren d) asefhem n uêunu n Mass ik i umdan iS, Zakarya, .

اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ نِدَاۤءً خَفِيًّا

iż nādā rabbahū nidā'an khafiyyā(n).

(i.e.) mi ara iẓẓal, i Mass is, s ṣṣut aḥnin.

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّيْ وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْبًا وَّلَمْ اَكُنْۢ بِدُعَاۤىِٕكَ رَبِّ شَقِيًّا

qāla rabbi innī wahanal-‘aẓmu minnī wasyta‘alar-ra'su syaibaw wa lam akum bidu‘ā'ika rabbi syaqiyyā(n).

Inna (Zakarya): “A Mass-iw, s tidet iɣsan-iw ḥebsen, aqerruy-iw yeččur d aẓiḍan, yerna ur s-d-sfehmeɣ ara lḥeqq deg tẓallit-ik, a Mass-iw.

وَاِنِّيْ خِفْتُ الْمَوَالِيَ مِنْ وَّرَاۤءِيْ وَكَانَتِ امْرَاَتِيْ عَاقِرًا فَهَبْ لِيْ مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّا ۙ

wa innī khiftul-mawāliya miw warā'ī wa kānatimra'atī ‘āqiran fahab lī mil ladunka waliyyā(n).

U s tidet, ttḥulfuɣ s lǧiran-iw, deffir ma mmuteɣ, ɣas akken tameṭṭut-iw d taɛebbuḍt, ihi, efk-iyi-d mmi-k seg tama-k,

يَّرِثُنِيْ وَيَرِثُ مِنْ اٰلِ يَعْقُوْبَ وَاجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا

yariṡunī wa yariṡu min āli ya‘qūba waj‘alhu rabbi raḍiyyā(n).

wenni d ayi i ɣa iwren uca ad iwrten zi taddart n Yaɛqub; u rret t, a Sidi inu, d win yettwabarek."

يٰزَكَرِيَّآ اِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلٰمِ ِۨاسْمُهٗ يَحْيٰىۙ لَمْ نَجْعَلْ لَّهٗ مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا

yā zakariyyā innā nubasysyiruka bigulāminismuhū yaḥyā, lam naj‘al lahū min qablu samiyyā(n).

(Inna Öebbi): "a Zakarya! Nbecceô k s mmi s isem Yahya, ur as Nefka isem am wa, zik".

قَالَ رَبِّ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّكَانَتِ امْرَاَتِيْ عَاقِرًا وَّقَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا

qāla rabbi annā yakūnu lī gulāmuw wa kānatimra'atī ‘āqiraw wa qad balagtu minal-kibari ‘itiyyā(n).

Inna (Zakarya): "a Mass iw, amek ara sɛuɣ arraw, ma d tameṭṭut iw ur tesɛi ara arraw, yerna nek (iman-iw) ssawḍeɣ, s tidep, ɣer leɛmeṛ aṭṭas"?

قَالَ كَذٰلِكَۗ قَالَ رَبُّكَ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَّقَدْ خَلَقْتُكَ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ تَكُ شَيْـًٔا

qāla każālik(a), qāla rabbuka huwa ‘alayya hayyinuw wa qad khalaqtuka min qablu wa lam taku syai'ā(n).

(Öebbi) Inna: “akka i illa.” Inna Mass ik: "Ishel felli; s tidep, Nekk Xelqe$ ikwen uqbel ayagi, xas (di tallit nni) ur tesâim ara ṣṣifa s wacemma".

قَالَ رَبِّ اجْعَلْ لِّيْٓ اٰيَةً ۗقَالَ اٰيَتُكَ اَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلٰثَ لَيَالٍ سَوِيًّا

qāla rabbij‘al lī āyah(tan), qāla āyatuka allā tukalliman-nāsa ṡalāṡa layālin sawiyyā(n).

Inna (Zakarya): “a Mass iw, Efk iyi assekni”. (Öebbi) Inna: "assekni nnwen, ur tezmirem ara ad tmeslayem akked yimdanen krav yiḍan, xas telliv d tadawsa".

فَخَرَجَ عَلٰى قَوْمِهٖ مِنَ الْمِحْرَابِ فَاَوْحٰٓى اِلَيْهِمْ اَنْ سَبِّحُوْا بُكْرَةً وَّعَشِيًّا

fa kharaja ‘alā qaumihī minal-miḥrābi fa auḥā ilaihim an sabbiḥū bukrataw wa ‘asyiyyā(n).

Ihi yeffeɣ-d seg mihrab ɣer wegdud-is, syin yessawel-asen ; Ḥemmel ixef nnek deg ṣṣbeḥ d tmeddit.

يٰيَحْيٰى خُذِ الْكِتٰبَ بِقُوَّةٍ ۗوَاٰتَيْنٰهُ الْحُكْمَ صَبِيًّاۙ

yā yaḥyā khużil-kitāba biquwwah(tin), wa ātaināhul-ḥukma ṣabiyyā(n).

A Yahya! Ḥess (ɣer) Adlis (Tawrat) s lǧehd. Ni$ Nefka yas (Yahya) ûûwab, mi nella d agrud;

وَّحَنَانًا مِّنْ لَّدُنَّا وَزَكٰوةً ۗوَكَانَ تَقِيًّا ۙ

wa ḥanānam mil ladunnā wa zakāh(tan), wa kāna taqiyyā(n).

u (Nexdem) aênin (ar wiyav) s$uône£ u zeddig (seg ddnub). U netta daɣen d argaz yeṭṭaɛben ;

وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَيْهِ وَلَمْ يَكُنْ جَبَّارًا عَصِيًّا

wa barram biwālidaihi wa lam yakun jabbāran ‘aṣiyyā(n).

yerna yella yettḥulfu aṭas s imawlan-is, yerna ur yelli ara d amdan yettqerriben (ula d) amdan ur nesɛi ara awal.

وَسَلٰمٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوْتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا ࣖ

wa salāmun ‘alaihi yauma wulida wa yauma yamūtu wa yauma yub‘aṡu ḥayyā(n).

U rrbeḥ i as deg wass ideg ilul, ass ideg yemmut, ass ideg d-yeḥya ɣer tudert.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ مَرْيَمَۘ اِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ اَهْلِهَا مَكَانًا شَرْقِيًّا ۙ

ważkur fil-kitābi maryam(a), iżintabażat min ahlihā makānan syarqiyyā(n).

U ini-d (Muḥemmed) taqsiḍt n Meryem di Tezmamt (Al-Qur’an), (dɣa) asmi tessufeɣ iman-is seg twacult-is ɣer yiwen wemkan ɣer wegmuḍ (Baitulmaqdis), .

فَاتَّخَذَتْ مِنْ دُوْنِهِمْ حِجَابًاۗ فَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهَا رُوْحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا

fattakhażat min dūnihim ḥijābā(n), fa arsalnā ilaihā rūḥanā fa tamaṡṡala lahā basyaran sawiyyā(n).

syin, yessers-d fell-asen aḥebbus (i t-iḥerzen); sinna, Nuzen as ṛṛuḥ nne£ (Jibril), ihi iban zdat es s ṣṣifa n wemdan ikemlen.

قَالَتْ اِنِّيْٓ اَعُوْذُ بِالرَّحْمٰنِ مِنْكَ اِنْ كُنْتَ تَقِيًّا

qālat innī a‘ūżu bir-raḥmāni minka in kunta taqiyyā(n).

Neppat (Maryem) tenna: "s tidep, ttnadiɣ ar Öebbi, Ipêunun, $uôek, ma telliv d amdan ipêezziben".

قَالَ اِنَّمَآ اَنَا۠ رَسُوْلُ رَبِّكِۖ لِاَهَبَ لَكِ غُلٰمًا زَكِيًّا

qāla innamā ana rasūlu rabbik(a), li'ahaba laki gulāman zakiyyā(n).

Inna (Jibril): "nek, s tidep, d amazan kan s$uô Mass ik, iwakken ad awen ssiwvɣ tikci n mmi iqeddsen".

قَالَتْ اَنّٰى يَكُوْنُ لِيْ غُلٰمٌ وَّلَمْ يَمْسَسْنِيْ بَشَرٌ وَّلَمْ اَكُ بَغِيًّا

qālat annā yakūnu lī gulāmuw wa lam yamsasnī basyaruw wa lam aku bagiyyā(n).

Nettat (Maryam) tenna-d: "Amek ara sɛuɣ mmi, ma yella ulac win (argaz) ay iyi-iḥuzan yerna ur lliɣ ara d tameẓẓuɣt!"

قَالَ كَذٰلِكِۚ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌۚ وَلِنَجْعَلَهٗٓ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَرَحْمَةً مِّنَّاۚ وَكَانَ اَمْرًا مَّقْضِيًّا

qāla każālik(a), qāla rabbuka huwa ‘alayya hayyin(un), wa linaj‘alahū āyatal lin-nāsi wa raḥmatam minnā, wa kāna amram maqḍiyyā(n).

Netta (Jibril) yenna: “Akken i yella.” Inna Mass ik: "ayagi ishel felli, iwakken a t Nerr d assekni (n tmeqqrant n Öebbi) i yimdanen, u d aêunu s$uône£; u ayagi d tamsalt ipwaâezben".

۞ فَحَمَلَتْهُ فَانْتَبَذَتْ بِهٖ مَكَانًا قَصِيًّا

fa ḥamalathu fantabażat bihī makānan qaṣiyyā(n).

Ihi nettat (Maryam) tesɛa s tadist, sakkin tessufeɣ iman-is s tmeṭṭut-is ɣer yiwen wemkan ibeɛden.

فَاَجَاۤءَهَا الْمَخَاضُ اِلٰى جِذْعِ النَّخْلَةِۚ قَالَتْ يٰلَيْتَنِيْ مِتُّ قَبْلَ هٰذَا وَكُنْتُ نَسْيًا مَّنْسِيًّا

fa ajā'ahal-makhāḍu ilā jiz‘in nakhlah(ti), qālat yā laitanī mittu qabla hāżā wa kuntu nas-yam mansiyyā(n).

Syin, aḍḍan n tmeṭṭut iḥettem-itt (ad tettkel) ɣef lsas n tẓegwa n tẓegwa, tenna-d (Maryam) : « A, amek (lxir) ay mmuteɣ uqbel aya, yerna uɣaleɣ d win ur ttwaḥesben ara yerna yettwattu ».

فَنَادٰىهَا مِنْ تَحْتِهَآ اَلَّا تَحْزَنِيْ قَدْ جَعَلَ رَبُّكِ تَحْتَكِ سَرِيًّا

fa nādāhā min taḥtihā allā taḥzanī qad ja‘ala rabbuki taḥtaki sariyyā(n).

Ihi, neppa (Jibril) Iu$a yas, seg umkan aêezzib: "ur pêezzib, Mass ik, s tidep, Irra asif ddaw ik".

وَهُزِّيْٓ اِلَيْكِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُسٰقِطْ عَلَيْكِ رُطَبًا جَنِيًّا ۖ

wa huzzī ilaiki bijiz‘in-nakhlati tusāqiṭ ‘alaiki ruṭaban janiyyā(n).

Yerna sqedceḍ lsas n tẓegwa n tẓegwa ɣer tama-k, ad ak-d-tessufeɣ tẓegwa n tẓegwa.

فَكُلِيْ وَاشْرَبِيْ وَقَرِّيْ عَيْنًا ۚفَاِمَّا تَرَيِنَّ مِنَ الْبَشَرِ اَحَدًاۙ فَقُوْلِيْٓ اِنِّيْ نَذَرْتُ لِلرَّحْمٰنِ صَوْمًا فَلَنْ اُكَلِّمَ الْيَوْمَ اِنْسِيًّا ۚ

fa kulī wasyrabī wa qarrī ‘ainā(n), fa immā tarayinna minal-basyari aḥadā(n), fa qūlī innī nażartu lir-raḥmāni ṣauman falan ukallimal-yauma insiyyā(n).

Ihi ččet, swet, ḥemmelt. Ma twalam yiwen, sinna ini: "nek, s tidep, u$le$ ad u$umme$ i Öebbi, Aênin, ihi, ass-a, ur pmeslaye$ i yiwen".

فَاَتَتْ بِهٖ قَوْمَهَا تَحْمِلُهٗ ۗقَالُوْا يٰمَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْـًٔا فَرِيًّا

fa atat bihī qaumahā taḥmiluh(ū), qālū yā maryamu laqad ji'ti syai'an fariyyā(n).

Syin, nettat (Maryam) tewwi-t (aɛebbuḍ-nni) ɣer wegdud-nnes ay t-yeṭṭfen. Nnan (agdud is): "a Meryem! Ih, tebbwiv d ayen ixussen aîas".

يٰٓاُخْتَ هٰرُوْنَ مَا كَانَ اَبُوْكِ امْرَاَ سَوْءٍ وَّمَا كَانَتْ اُمُّكِ بَغِيًّا ۖ

yā ukhta hārūna kāna abūkimra'a sau'iw wa mā kānat ummuki bagiyyā(n).

A weltma-s n Harun (Meryam)! Baba-k mačči d yir amdan, yemma-k mačči d tameṭṭut n zzwaǧ."

فَاَشَارَتْ اِلَيْهِۗ قَالُوْا كَيْفَ نُكَلِّمُ مَنْ كَانَ فِى الْمَهْدِ صَبِيًّا

fa asyārat ilaīh(i), qālū kaifa nukallimu man kāna fil-mahdi ṣabiyyā(n).

Ihi nettat (Maryam) tesmekta-d s (mmi-s). Nnan-as: “Amek ara nemmeslay d yiwen n weqcic ameẓyan mazal-it deg tmeẓẓuɣt?”

قَالَ اِنِّيْ عَبْدُ اللّٰهِ ۗاٰتٰنِيَ الْكِتٰبَ وَجَعَلَنِيْ نَبِيًّا ۙ

qāla innī ‘abdullāh(i), ātāniyal-kitāba wa ja‘alanī nabiyyā(n).

Inna (Isa): “nek, s tidep, d amdan n Öebbi, Ifka iyi Tazmamt (Injil) u Irra iyi d Nnbi.

وَّجَعَلَنِيْ مُبٰرَكًا اَيْنَ مَا كُنْتُۖ وَاَوْصٰنِيْ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِ مَا دُمْتُ حَيًّا ۖ

wa ja‘alanī mubārakan aina mā kunt(u), wa auṣānī biṣ-ṣalāti waz-zakāti mā dumtu ḥayyā(n).

Yerna Irra-yi d amdan ibarek anda ma lliɣ, yerna Yumeṛ-iyi ad (xedmeɣ) taẓallit, ad (xellṣeɣ) zzakat, skud ddreɣ.

وَّبَرًّاۢ بِوَالِدَتِيْ وَلَمْ يَجْعَلْنِيْ جَبَّارًا شَقِيًّا

wa barram biwālidatī wa lam yaj‘alnī jabbāran syaqiyyā(n).

yerna t-id-yefka i yemma, yerna ur iyi-d-yerri ara d aɛeqli neɣ d aɛeqli.

وَالسَّلٰمُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُّ وَيَوْمَ اَمُوْتُ وَيَوْمَ اُبْعَثُ حَيًّا

was-salāmu ‘alayya yauma wulittu wa yauma amūtu wa yauma ub‘aṡu ḥayyā(n).

Yerna yezmer ad iyi-d-yettunefk rrbeḥ, ass ideg ara d-luleɣ, ass ideg ara mmteɣ, ass ideg ara d-ḥyuɣ ɣer tudert."

ذٰلِكَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ ۚقَوْلَ الْحَقِّ الَّذِيْ فِيْهِ يَمْتَرُوْنَ

Żālika ‘īsabnu maryam(a), qaulal-ḥaqqil-lażī fīhi yamtarūn(a).

D Âisa, mmi s n Meryem, (innan) awal n tidep, tidep i$ef cukken .

مَا كَانَ لِلّٰهِ اَنْ يَّتَّخِذَ مِنْ وَّلَدٍ سُبْحٰنَهٗ ۗاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ۗ

mā kāna lillāhi ay yattakhiża miw waladin subḥānah(ū), iżā qaḍā amran fa innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

Ur iwata ara, i Öebbi, ad Isâu tarwa, s ssêun. Mi ara yebɣu ad iḥkem kra, ad as-yini kan: "Ili-k!" Ihi d ayen yellan.

وَاِنَّ اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُ ۗهٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

wa innallāha rabbī wa rabbukum fa‘budūh(u), hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

(Inna Âisa): "Öebbi, s tidep, d Mass iw, u d Mass nnwen. âabdet T. Wagi d abrid uwqim".

فَاخْتَلَفَ الْاَحْزَابُ مِنْۢ بَيْنِهِمْۚ فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ مَّشْهَدِ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

fakhtalafal-aḥzābu mim bainihim, fa wailul lil-lażīna kafarū mim masyhadi yaumin ‘aẓīm(in).

Ihi tirebbuyaɛ (yellan) gar-asen (Udayen d Yimasiḥiyen) mxallafent. Ihi, a nnger wid ijehlen, mi éhden ass ameqwôaêan!

اَسْمِعْ بِهِمْ وَاَبْصِرْۙ يَوْمَ يَأْتُوْنَنَا لٰكِنِ الظّٰلِمُوْنَ الْيَوْمَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

asmi‘ bihim wa abṣir, yauma ya'tūnanā lākiniẓ-ẓālimūnal-yauma fī ḍalālim mubīn(in).

Amek i t-id-slan, amek i d-tban tmuɣli-nsen deg wass i d-usan ɣur-neɣ. Maca, imednas, assa (di ddunit), llan di tuccḍa ibanen.

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ اِذْ قُضِيَ الْاَمْرُۘ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ وَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

wa anżirhum yaumal-ḥasrati iż quḍiyal-amr(u), wa hum fī gaflatiw wa hum lā yu'minūn(a).

Efk asen (i Muêemmed) aâaqeb $ef wass n nndama, (ne$ mi ara pwaâezbent temsal meôôa, nitni llan di tmeîîut, ur uminen.

اِنَّا نَحْنُ نَرِثُ الْاَرْضَ وَمَنْ عَلَيْهَا وَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ ࣖ

innā naḥnu nariṡul-arḍa wa man ‘alaihā wa ilainā yurja‘ūn(a).

Ih, d Nekwni i iweôten tamurt akked wayen illan fellas, $uôe£ kan ar a d u$alen.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِبْرٰهِيْمَ ەۗ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi ibrāhīm(a), innahū kāna ṣiddīqan nabiyyā(n).

U ini-d i (Muêemmed) tadyant n Ibôahim di Tezmamt (Al-Qur'an), s tidep, yella d amdan ipêezziben aîas, d Nnbi.

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ لِمَ تَعْبُدُ مَا لَا يَسْمَعُ وَلَا يُبْصِرُ وَلَا يُغْنِيْ عَنْكَ شَيْـًٔا

iż qāla li'abīhi yā abati lima ta‘budu mā lā yasma‘u wa lā yubṣiru wa lā yugnī ‘anka syai'ā(n).

(Cfut) asmi inna (Ibôahim) i baba s: "a baba iw! Acimi tepnabdem ayen ur nessel, ur nepwali, ur nezmir a kwen iêawen acemma?

يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ قَدْ جَاۤءَنِيْ مِنَ الْعِلْمِ مَا لَمْ يَأْتِكَ فَاتَّبِعْنِيْٓ اَهْدِكَ صِرَاطًا سَوِيًّا

yā abati innī qad jā'anī minal-‘ilmi mā lam ya'tika fattabi‘nī ahdika ṣirāṭan sawiyyā(n).

A baba inu! S tidep, tusa-yi-d kra n tmusni ur k-d-ppunefken ara, ihi, ddu yid-i, ad ak-mle$ abrid uwdid.

يٰٓاَبَتِ لَا تَعْبُدِ الشَّيْطٰنَۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلرَّحْمٰنِ عَصِيًّا

yā abati lā ta‘budisy-syaiṭān(a), innasy-syaiṭāna kāna lir-raḥmāni ‘aṣiyyā(n).

A baba inu! Ur ɛebbdet ara Cciṭan. Ih, Cciîan iâaô Öebbi, Aênin.

يٰٓاَبَتِ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يَّمَسَّكَ عَذَابٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ فَتَكُوْنَ لِلشَّيْطٰنِ وَلِيًّا

yā abati innī akhāfu ay yamassaka ‘ażābum minar-raḥmāni fa takūna lisy-syaiṭāni waliyyā(n).

A baba inu! Nekk ttkukruɣ s tidett ad k-iḥebbes lḥebs n Rebbi Aḥnin, akken ad tuɣaleḍ d imdukal n Cciṭan."

قَالَ اَرَاغِبٌ اَنْتَ عَنْ اٰلِهَتِيْ يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۚ لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ لَاَرْجُمَنَّكَ وَاهْجُرْنِيْ مَلِيًّا

qāla arāgibun anta ‘an ālihatī yā ibrāhīm(u), la'illam tantahi la'arjumannaka wahjurnī maliyyā(n).

Netta (baba-s) yenna: "Tkerheḍ irebbiten-iw, a Ibrahim? Ma ur tḥebseḍ ara, s tɣawla ad k-rẓeɣ, ihi eǧǧ-iyi aṭas n lweqt".

قَالَ سَلٰمٌ عَلَيْكَۚ سَاَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِيْ حَفِيًّا

qāla salāmun ‘alaik(a), sa'astagfiru laka rabbī, innahū kāna bī ḥafiyyā(n).

Neppa (Ibôahim) inna: "fellawen talwit, ad awen ssutre$ ssmaê, ar Mass iw. Neppa, s tidep, Ilha felli aîas".

وَاَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَاَدْعُوْا رَبِّيْۖ عَسٰٓى اَلَّآ اَكُوْنَ بِدُعَاۤءِ رَبِّيْ شَقِيًّا

wa a‘tazilukum wa mā tad‘ūna min dūnillāhi wa ad‘ū rabbī, ‘asā allā akūna bidu‘ā'i rabbī syaqiyyā(n).

U ad sbeɛdeɣ iman iw fellawen, akked wayen tâabdem, war Öebbi, u ad ẓẓalleɣ i Mass iw, s usirem, ur ssexṣareɣ ara s tẓallit i Mass iw”.

فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۙوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا

falamma‘tazalahum wa mā ya‘budūna min dūnillāh(i), wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), wa kullan ja‘alnā nabiyyā(n).

Ihi, mi ibeɛɛed fellasen, neppa, akked wayen âabden, war Öebbi, Nefka yas Isêaq akked Yaâqub. Ni$ Nerra yal yiwen degsen ad yili d nnbi.

وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِّنْ رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا ࣖ

wa wahabnā lahum mir raḥmatinā wa ja‘alnā lahum lisāna ṣidqin ‘aliyyā(n).

Nefka yasen kra si uêunu nne£, u Nerra ten d lfakya n wawal ilhan, u nezzeh.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ مُوْسٰٓىۖ اِنَّهٗ كَانَ مُخْلَصًا وَّكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا

ważkur fil-kitābi mūsā, innahū kāna mukhlaṣaw wa kāna rasūlan nabiyyā(n).

U ini (Muêemmed), tamacahut n Musa, di Tezmamt (Leqwôan). Netta s tidett d amdan yettwaxtaren, d amceggeɛ d nnbi.

وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا

wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).

Nessawel as, si tama tayeffust n wedrar (Sina), Nesqerbeb it i umeslay.

وَوَهَبْنَا لَهٗ مِنْ رَّحْمَتِنَآ اَخَاهُ هٰرُوْنَ نَبِيًّا

wa wahabnā lahū mir raḥmatinā akhāhu hārūna nabiyyā(n).

Nefka yas kra si lfevl nne£, gma s, Harun, iu$al d nnbi.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِسْمٰعِيْلَ ۖاِنَّهٗ كَانَ صَادِقَ الْوَعْدِ وَكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا ۚ

ważkur fil-kitābi ismā‘īl(a), innahū kāna ṣādiqal-wa‘di wa kāna rasūlan nabiyyā(n).

U ini (Muêemmed), tamacahut n Ismaîil, di Tezmamt (Leqwôan). Netta s tidett d argaz n wawal-is, d amceggeɛ d nnbi.

وَكَانَ يَأْمُرُ اَهْلَهٗ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِۖ وَكَانَ عِنْدَ رَبِّهٖ مَرْضِيًّا

wa kāna ya'muru ahlahū biṣ-ṣalāti waz-zakāh(ti), wa kāna ‘inda rabbihī marḍiyyā(n).

Iweô i twacult is, ad (xedmen) taẓallit, ad (xelṣen) zzakat, u neppa d argaz ipêezziben i Mass is.

وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ اِدْرِيْسَۖ اِنَّهٗ كَانَ صِدِّيْقًا نَّبِيًّا ۙ

ważkur fil-kitābi idrīs(a), innahū kāna ṣādiqan nabiyyā(n).

U ini i (Muêemmed) tadyant n Idris, di Tezmamt (Leqwôan). D ṣṣeḥ, yella d argaz iḥemmlen tideţ yerna d nnbi .

وَّرَفَعْنٰهُ مَكَانًا عَلِيًّا

wa rafa‘nāhu makānan ‘aliyyā(n).

u Nessali t ar ccan aâlayan.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ مِنْ ذُرِّيَّةِ اٰدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۖ وَّمِنْ ذُرِّيَّةِ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْرَاۤءِيْلَ ۖوَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَاۗ اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُ الرَّحْمٰنِ خَرُّوْا سُجَّدًا وَّبُكِيًّا ۩

ulā'ikal-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna min żurriyyati ādama wa mimman ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), wa min żurriyyati ibrāhīma wa isrā'īl(a), wa mimman hadainā wajtabainā, iżā tutlā ‘alaihim āyātur-raḥmāni kharrū sujjadaw wa bukiyyā(n).

Wigi d imdanen iwumi Ifka Öebbi lfevl, seg (tagrawt n) lambiyya, si tarwa n Adem, seg wid id Nebbwi (di lbabuô) akked Nuê, seg tarwa n Ibôahim akked Isôail (Yaâqub), seg wid i Nweêêa, u Nefren. Ma qqaôen asen issekniyen n Öebbi, Aênin, ad sebbâen, ad prun.

۞ فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ اَضَاعُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوٰتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا ۙ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfun aḍā‘uṣ-ṣalāta wattaba‘usy-syahawāti fa saufa yalqauna gayyā(n).

Sinna, a d ias, deffir sen, win ijehlen taẓallit, ad iḍfer lebɣi is, sinna, ad fɣen abrid;

اِلَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ شَيْـًٔا ۙ

illā man tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna syai'ā(n).

Kkes ed wid inedmen, iumnen, ixeddmen ayen ilhan, sinna, ad kecmen igenni, ur ten îîîfen, acemma.

جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدَ الرَّحْمٰنُ عِبَادَهٗ بِالْغَيْبِۗ اِنَّهٗ كَانَ وَعْدُهٗ مَأْتِيًّا

jannāti ‘adninil-latī wa‘adar-raḥmānu ‘ibādahū bil-gaib(i), innahū kāna wa‘duhū ma'tiyyā(n).

d igenni Adn i d-iɛuhed Rebbi Aḥnin i yimdanen-is, ɣas akken (igenni) ur d-yettban ara. S tidep, (aâahed n Öebbi) ad iâaô, war ccekk.

لَا يَسْمَعُوْنَ فِيْهَا لَغْوًا اِلَّا سَلٰمًاۗ وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيْهَا بُكْرَةً وَّعَشِيًّا

lā yasma‘ūna fīhā lagwan illā salāmā(n), wa lahum rizquhum fīhā bukrataw wa ‘asyiyyā(n).

Degs ur sellen i wawalen ur nesɛi lfayda, siwa asellem. U degs i sen illa lqut sbeê tameddit .

تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْ نُوْرِثُ مِنْ عِبَادِنَا مَنْ كَانَ تَقِيًّا

tilkal-jannatul-latī nūriṡu min ‘ibādinā man kāna taqiyyā(n).

D tinna ay d ljennet ara Newekkel i yimdanen nne£, ipêezziben dima.

وَمَا نَتَنَزَّلُ اِلَّا بِاَمْرِ رَبِّكَۚ لَهٗ مَا بَيْنَ اَيْدِيْنَا وَمَا خَلْفَنَا وَمَا بَيْنَ ذٰلِكَ وَمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا ۚ

wa mā natanazzalu illā bi'amri rabbik(a), lahū mā baina aidīnā wa mā khalfanā wa mā baina żālika wa mā kāna rabbuka nasiyyā(n).

Nekwni (Jibril) ur nubb ara, siwa s lameô n Mass ik. I NeS kra illan zdat nne$, akw illan deffir nne$, akked wayen illan garasen, ur Itettu Mass ik.

رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهٖۗ هَلْ تَعْلَمُ لَهٗ سَمِيًّا ࣖ

rabbus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā fa‘budhu waṣṭabir li‘ibādatih(ī), hal ta‘lamu lahū samiyyā(n).

(Neppa) d Mass (Ipêezziben) igenwan, tamurt, akked wayen illan garasen, ihi, âabdet iS, îîebbet di laâbad iS. Teẓriḍ yella wayen i t-iɛemmlen?

وَيَقُوْلُ الْاِنْسَانُ ءَاِذَا مَا مِتُّ لَسَوْفَ اُخْرَجُ حَيًّا

wa yaqūlul-insānu a'iżā mā mittu lasaufa ukhraju ḥayyā(n).

Yerna imdanen (ur numin ara) qqaren: "Ma d tidet, mi ara mmteɣ, yiwen wass ad d-ḥyuɣ s tidett ɣer tudert?"

اَوَلَا يَذْكُرُ الْاِنْسَانُ اَنَّا خَلَقْنٰهُ مِنْ قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْـًٔا

awalā yażkurul-insānu annā khalaqnāhu min qablu wa lam yaku syai'ā(n).

Ur ixemmem ara umdan, s tidep, Nxelq it, uqbel, xas (zir) ur isɛi ara ṣṣifa s wacemma?

فَوَرَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَالشَّيٰطِيْنَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا

fa wa rabbika lanaḥsyurannahum wasy-syayāṭīna ṡumma lanuḥḍirannahum ḥaula jahannama jiṡiyyā(n).

Ihi, s Mass ik, s tidep, a ten Nessemlil akked Cciîan, sinna, a ten Nessiweḍ, war ccekk, ar tizi n Loahennama, $ef tgecrar nnsen.

ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيْعَةٍ اَيُّهُمْ اَشَدُّ عَلَى الرَّحْمٰنِ عِتِيًّا ۚ

Ṡumma lananzi‘anna min kulli syī‘atin ayyuhum asyaddu ‘alar-raḥmāni ‘itiyyā(n).

Sinna, war ccekk, a Nekkes, seg yal tarbaɛt, wid idensen, wid ipêuccun Öebbi, Upêunu.

ثُمَّ لَنَحْنُ اَعْلَمُ بِالَّذِيْنَ هُمْ اَوْلٰى بِهَا صِلِيًّا

Ṡumma lanaḥnu a‘lamu bil-lażīna hum aulā bihā ṣiliyyā(n).

Nnig waya, Nessen, s tidep, ugar wid iwulmen ad (rsen) di Loahennama.

وَاِنْ مِّنْكُمْ اِلَّا وَارِدُهَا ۚ كَانَ عَلٰى رَبِّكَ حَتْمًا مَّقْضِيًّا ۚ

wa im minkum illā wāriduhā, kāna ‘alā rabbika ḥatmam maqḍiyyā(n).

U ulac, degwen, win ur nruê $uôes (aâahennama). Ayagi, i Mass ik, d lameô ipbeddin.

ثُمَّ نُنَجِّى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّنَذَرُ الظّٰلِمِيْنَ فِيْهَا جِثِيًّا

Ṡumma nunajjil-lażīnattaqau wa nażaruẓ-ẓālimīna fīhā jiṡiyyā(n).

Sinna, a Nsellek agdud ipêezziben, a Neǧǧ imednas di (Loahennama) ɣef tgecrar nnsen.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓاۙ اَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ خَيْرٌ مَّقَامًا وَّاَحْسَنُ نَدِيًّا

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū, ayyul-farīqaini khairum maqāmaw wa aḥsanu nadiyyā(n).

Mi asen d qqaôen issekniyen nne£ iberrzen (lmeɛna), nnan wid ijehlen i wid iumnen: "anwa, si snat n trebbuyaâ, isâan amkan igerzen, i temliliyin nnsen"?

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍ هُمْ اَحْسَنُ اَثَاثًا وَّرِءْيًا

wa kam ahlaknā qablahum min qarnin hum aḥsanu aṡāṡaw wa ri'yā(n).

Acêal n yimdanen (ijehliyen) ay Nesqucc, uqbel nnsen, xas sâan ûûwab n uxxam yifen it, u llan d iâeôôben i wallen.

قُلْ مَنْ كَانَ فِى الضَّلٰلَةِ فَلْيَمْدُدْ لَهُ الرَّحْمٰنُ مَدًّا ەۚ حَتّٰىٓ اِذَا رَاَوْا مَا يُوْعَدُوْنَ اِمَّا الْعَذَابَ وَاِمَّا السَّاعَةَ ۗفَسَيَعْلَمُوْنَ مَنْ هُوَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضْعَفُ جُنْدًا

qul man kāna fiḍ-ḍalālati falyamdud lahur-raḥmānu maddā(n), ḥattā iżā ra'au mā yū‘adūna immal-‘ażāba wa immas-sā‘ata fa saya‘lamūna man huwa syarrum makānaw wa aḍ‘afu jundā(n).

Ini (Muêemmed): "win illan di tuccḍa, ad as Isseɣzef Öebbi, Ipêunun, iwakken, mi walan ayen i ten ippuêezziben, ama d aâaqeb, ne$ d ass n lqimad, sinna ad éôen anwa i illan di tegnit n diri, u anwa i d laâskeô is ixussen".

وَيَزِيْدُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اهْتَدَوْا هُدًىۗ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ مَّرَدًّا

wa yazīdullāhul-lażīnahtadau hudā(n), wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairum maraddā(n).

U Öebbi ad Irnu nnhaya i wid ipêezziben. U, igiten n lebda, ad sɛun arraz yifen, ar Mass ik, akked ugemmaḍ igerzen.

اَفَرَاَيْتَ الَّذِيْ كَفَرَ بِاٰيٰتِنَا وَقَالَ لَاُوْتَيَنَّ مَالًا وَّوَلَدًا ۗ

afa ra'aital-lażī kafara bi'āyātinā wa qāla la'ūtayanna mālaw wa waladā(n).

Sinna, day twalav amdan inekôen issekniyen nne£, u inna: "ad iyi pnefk, war ccekk, ayla akked tarwa".

اَطَّلَعَ الْغَيْبَ اَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا ۙ

aṭṭala‘al-gaiba amittakhaża ‘indar-raḥmāni ‘ahdā(n).

Ma iwala lbavna ne$ iga lemâahda akked Öebbi, Aênin?

كَلَّا ۗسَنَكْتُبُ مَا يَقُوْلُ وَنَمُدُّ لَهٗ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا ۙ

kallā, sanaktubu mā yaqūlu wa namuddu lahū minal-‘ażābi maddā(n).

Ala s tidett! A Naru ayen i d inna, a Nessiweḍ aâaqeb is ar tkemmelt;

وَّنَرِثُهٗ مَا يَقُوْلُ وَيَأْتِيْنَا فَرْدًا

wa nariṡuhū mā yaqūlu wa ya'tīnā fardā(n).

u a Newôet ayen i d inna, ad ias $uôe£ kan.

وَاتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اٰلِهَةً لِّيَكُوْنُوْا لَهُمْ عِزًّا ۙ

wattakhażū min dūnillāhi ālihatal liyakūnū lahum ‘izzā(n).

Ni$ xtaôen iôebbiten ur nelli d Öebbi, iwakken, iôebbiten agi, ad asen ilin d imawlan.

كَلَّا ۗسَيَكْفُرُوْنَ بِعِبَادَتِهِمْ وَيَكُوْنُوْنَ عَلَيْهِمْ ضِدًّا ࣖ

kallā, sayakfurūna bi‘ibādatihim wa yakūnūna ‘alaihim ḍiddā(n).

Ala s tidett! Sinna, nitni (imâabden) ad nekôen aâbad nnsen fellas, ad asen u$alen d iâdawen.

اَلَمْ تَرَ اَنَّآ اَرْسَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ تَؤُزُّهُمْ اَزًّا ۙ

alam tara annā arsalnasy-syayāṭīna ‘alal-kāfirīna ta'uzzuhum azzā(n).

Day ur twalam ara, s tidep, Nuzen ed ccwaten agi ar ijehliyen, iwakken a ten Nessebɣes (ad xedmen lbaṭel) s lǧehd?

فَلَا تَعْجَلْ عَلَيْهِمْۗ اِنَّمَا نَعُدُّ لَهُمْ عَدًّا ۗ

falā ta‘jal ‘alaihim, innamā na‘uddu lahum ‘addā(n).

Ihi, ur p$eôôet fellasen, kunwi (Muêemmed), acku Nekwni, s tidep, ass n uâaqeb i d asen.

يَوْمَ نَحْشُرُ الْمُتَّقِيْنَ اِلَى الرَّحْمٰنِ وَفْدًا

yauma naḥsyurul-muttaqīna ilar-raḥmāni wafdā(n).

(Cfut) ass (mi) Nessemlal wid ippagwaden (Öebbi) Ipêunun, am lkarvan ipêezziben.

وَنَسُوْقُ الْمُجْرِمِيْنَ اِلٰى جَهَنَّمَ وِرْدًا ۘ

wa nasūqul-mujrimīna ilā jahannama wirdā(n).

u a Nessiweḍ iâaôiyen ar loahennama deg tegnit n fad.

لَا يَمْلِكُوْنَ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمٰنِ عَهْدًا ۘ

lā yamlikūnasy-syafā‘ata illā manittakhaża ‘indar-raḥmāni ‘ahdā(n).

Ur sâin azref ar ccaêa, siwa wid ikecmen laâqed akked (Öebbi) Ipêunun.

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا ۗ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladā(n).

Nnan: "(Öebbi) Ipêunun Isâa agrud".

لَقَدْ جِئْتُمْ شَيْـًٔا اِدًّا ۙ

laqad ji'tum syai'an iddā(n).

Ih, tebbwim ayen ixussen aîas;

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنْشَقُّ الْاَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا ۙ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna minhu wa tansyaqqul-arḍu wa takhirrul-jibālu haddā(n).

qrib ad yeqreɛ yigenni, ad tefreq lqaɛa, ad ɣlin idurar, (ɣef lǧal n wawalen-nni), .

اَنْ دَعَوْا لِلرَّحْمٰنِ وَلَدًا ۚ

an da‘au lir-raḥmāni waladā(n).

acku ttwalin (Öebbi) d Aênin, ad sâun tarwa.

وَمَا يَنْۢبَغِيْ لِلرَّحْمٰنِ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا ۗ

wa mā yambagī lir-raḥmāni ay yattakhiża waladā(n).

U d lmuêal i (Öebbi) Ipêunun ad isâu tarwa.

اِنْ كُلُّ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اِلَّآ اٰتِى الرَّحْمٰنِ عَبْدًا ۗ

in kullu man fis-samāwāti wal-arḍi illā ātir-raḥmāni ‘abdā(n).

Ur illi yiwen di tmurt akked igenwan, mebla ma ad ias ar (Öebbi) Uênin, d amdan.

لَقَدْ اَحْصٰىهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا ۗ

laqad aḥṣāhum wa ‘addahum ‘addā(n).

Neppa (Öebbi) Ifka s tidep amḍan nnsen, Iḥseb iten s leḥsabat iṣeḥḥan.

وَكُلُّهُمْ اٰتِيْهِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فَرْدًا

wa kulluhum ātīhi yaumal-qiyāmati fardā(n).

U yal yiwen degsen ad ias ar Öebbi, s yiwen, ass n tnekra.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمٰنُ وُدًّا

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sayaj‘alu lahumur-raḥmānu wuddā(n).

Ih, wid iumnen, ixeddmen ayen ilhan, sinna, (Öebbi) a d Issenqed Uênin aêunu (deg ulawen nnsen).

فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِيْنَ وَتُنْذِرَ بِهٖ قَوْمًا لُّدًّا

fa innamā yassarnāhu bilisānika litubasysyira bihil-muttaqīna wa tunżira bihī qaumal luddā(n).

Ihi, s tidep, Nessehhel it (Leqwôan) s tutlayt ik (Muêemmed), iwakken yis, a pbecceô i wid ipêezziben, u aêebbiô i ugdud iâaôiyen.

وَكَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْنٍۗ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِكْزًا ࣖ

wa kam ahlaknā qablahum min qarn(in), hal tuḥissu minhum min aḥadin au tasma‘u lahum rikzā(n).

Acêal n igduden ay Nesqucc, uqbel nnsen. Twalaḍ (Muḥemmed) kra deg-sen neɣ tesliḍ i tḥemmelt-nsen?