وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

Na biani, E mu Mbeti (Torah) na Moïse, na E mu peko ti lo na abazengele, na E mu na Jésus molenge ti Marie a-preuve ti tene-biani na E kpengba lo na Yingo Vulu (Jibril). Ngbanga ti nyen la lakue so mbeni zo ti tokua aga na mo (ti ga na) mbeni ye (mbeni ye ti manda) so mo ye pëpe, mo yeke pika kate ti mo na ndo ni, na pekoni mo yeke tene mvene na ndo ti ambeni ye ni na mo yeke fâ ambeni ye ni?

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

Na tongana a tene na ala: “Ala mä na bê na ye so Allah afa (Cor’an)”, ala kiri tënë, atene: “E mä na bê na ye so a fa na e.” Na ala ke ye so ayeke ga na pekoni, atâa so (Coran) ayeke tâ tënë so afa so ye so ayeke na ala ayeke na lege ni. So (Mohammed) atene: “Ngbanga ti nyen la mo fâ aprophète ti Allah kozo tongana mo yeke awamabe?”

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

A sara si aye ti dunia so aga pendere mingi na lê ti azo so amä na bê pëpe, na ala zonga azo so amä na bê. Atâa so azo so ayeke voro Nzapa ayeke duti ande na ndo ti ala na Lâ ti Zingongo ti awakinda. Na Allah a mu kobe na azo so Lo ye na lege ti calcul pepe.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Wala mo pensé so mo yeke lï ande na yayu, atâa so (atara) ade ti si na mo pëpe tongana ti so (azo so aga kozo na mo awara)? Ala yeke na yâ ti yere, pasi nga na yengingo ti ala (na lege ti atara nde nde), si Watokua ni na azo so amä na bê na lo atene: “Na ngoi wa la mungo maboko ti Allah ayeke ga?” Girisa pëpe, biani, mungo maboko ti Allah ayeke ndulu.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Ala hunda mo (Mohammed) na ndo ti bira na yâ ti nze so a ke ni. So ti tene: "Ti tiri bira na nze so ayeke mbeni kota (siokpari). Me ti kanga lege na (azo) ti hon na lege ti Allah, ti ke yanga ti Lo, (ti kanga lege na azo ti lï na yâ ti) Kota Mosquée, na ti tomba azo na yâ ti ando so angoro ni, ayeke kota (siokpari) na gbele Allah. Na ngoi so tënë ti zongo zo ayeke sioni mingi ahon ti fâ zo pëpe. lege ti vorongo, tongana ala lingbi.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِحَقٍّۖ وَّيَقْتُلُوْنَ الَّذِيْنَ يَأْمُرُوْنَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِۙ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ

innal-lażīna yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan nabiyyīna bigairi ḥaqq(in), wa yaqtulūnal-lażīna ya'murūna bil-qisṭi minan-nās(i), fabasysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Biani, azo so a ke aversê ti Allah na a fâ aprophète na lege ni pepe (juste cause) na a fâ azo so atene na azo ti sala ye mbilimbili, a fa na ala nzoni tene, so ayeke mbeni punition ti vundu.

وَمَكَرُوْا وَمَكَرَ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ ࣖ

wa makarū wa makarallāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).

Na ala (azo ti kaïf) asala handa, tongaso Allah akiri peko ti handa ni. Na Allah ayeke nzoni zo ti futango kula ti handa.

لَنْ يَّضُرُّوْكُمْ اِلَّآ اَذًىۗ وَاِنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ يُوَلُّوْكُمُ الْاَدْبَارَۗ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ

lay yaḍurrūkum illā ażā(n), wa iy yuqātilūkum yuwallūkumul-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).

Ala yeke sara sioni na mo pëpe, gi akete kete ye so ayeke son bê ti mo, na tongana ala tiri bira na mo, ala yeke kiri biani na peko (ala yeke perdre). Na ndo ni, ala wara mungo maboko pëpe.

اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۖ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَّفْرَحُوْا بِهَا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ ࣖ

in tamsaskum ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibkum sayyi'atuy yafraḥū bihā, wa in taṣbirū wa tattaqū lā yaḍurrukum kaiduhum syai'ā(n), innallāha bimā ya‘malūna muḥīṭ(un).

Tongana mo wara nzoni ye, (a lingbi ti kpe ni pëpe) ala yeke duti na vundu, me tongana mo wara mbeni ye ti ngangu, ala yeke duti na ngia ndali ni. Tongana mo kanga bê nga mo yeke voro Nzapa, akode ti ala ayeke mû vundu na mo même kete pëpe. Biani, Allah ayeke na ndo ti aye kue so ala yeke sara.

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّغُلَّ ۗوَمَنْ يَّغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa mā kāna linabiyyin ay yagull(a), wa may yaglul ya'ti bimā galla yaumal-qiyāmah(ti), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Na a yeke ngangu pëpe na mbeni prophète ti kä zo (na yâ ti atënë ti bira). Zo so akä zo, biani na Lâ ti londongo ti awakinda, lo yeke ga na ye so lo kä. Na pekoni, fade a yeke mu na zo oko oko futa so alingbi kue alingbi na ye so lo sara, na a yeke sara sioni na ala pepe.

وَمَآ اَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِ فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

wa mā aṣābakum yaumal-taqal-jam‘āni fa bi'iżnillāhi wa liya‘lamal-mu'minīn(a).

Na ye so ayeke si na mo tongana mbeni bungbi (bira) ayeke na popo ti aturugu use so ayeke na lege ti mungo lege ti Allah, na tongaso si Allah atara zo so ayeke (atâ) wamabe.

اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).

(So ​​ti tene) azo (aJuif) so atene: “Biani, Allah amû yanga na e, ti tene e mä na bê pëpe na mbeni watokua, juska lo ga na e mbeni sandaga so wâ agbi ni.” Tene (Muhammad), “Biani, atokua mingi kozoni na mbi aga na mo, (na) gango na aye so afa polele na gango na ye so mo fa, me ngbanga ti nyen mo fâ ala tongana mo yeke azo ti tenengo tâ tënë.”

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ

fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).

Tongaso, tongana ala tene mvene na mo (Mohammed), ka (hinga so) abazengele so ayeke kozoni na mo a tene nga mvene na ala (nga), ala ga na atâ miracle, Zubur na Buku so amû mbeni fango nda ti ye so alingbi kue.

۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ

latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).

A yeke tara ande mo biani na mosoro ti mo nga na mo wani. Na biani, mo yeke mä ande atënë mingi so ayeke son bê ti zo mingi na mbage ti azo so a mû na ala Buku ni kozoni na mo nga na mbage ti azo so ayeke voro anzapa mingi. Tongana mo yeke kanga bê nga mo yeke voro Nzapa, ka biani aye so ayeke aye so (a lingbi) a zia ni na kozo ndo.

فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ اَنِّيْ لَآ اُضِيْعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنْكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى ۚ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍ ۚ فَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَاُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاُوْذُوْا فِيْ سَبِيْلِيْ وَقٰتَلُوْا وَقُتِلُوْا لَاُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاُدْخِلَنَّهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ ثَوَابًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الثَّوَابِ

fastajāba lahum rabbuhum annī lā uḍī‘u ‘amala ‘āmilim minkum min żakarin au unṡā, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fal-lażīna hājarū wa ukhrijū min diyārihim wa ūżū fī sabīlī wa qātalū wa qutilū la'ukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa la udkhilannahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), ṡawābam min ‘indillāh(i), wallāhu ‘indahū ḥusnuṡ-ṡawāb(i).

Tongaso, Seigneur ti ala ayeda na hundango ye ti ala (na tenengo): "Biani, Mbi buba pepe kusala ti mbeni oko ti ala so ayeke sala nzoni, atâa koli wala wali, (ngbanga ti so) ambeni na popo ti ala ayeke (ahale) ti ambeni zo nde. Tongaso, azo so ague na kodoro wande, na a tomba ala na yâ ti ada ti ala, na a sala sioni na ala na lege ti Mbi, na ala tiri bira w evil, na ala ki certe . zia ala na yâ ti ayaka so ngu ayeke sua na gbe ni, tongana futa so alondo na Allah, na nzoni futa ayeke na mbage ti Allah.”

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا

wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).

Na ngbanga ti nyen mo ye pepe ti tiri bira na lege ti Allah na (ti bata) azo so awoko, atâa akoli, awali wala amolenge so ayeke sambela, "Seigneur ti e, zi e na yâ ti kodoro so (Mecque) so azo ti yâ ni ayeke mbilimbili pëpe. Mu na e mbeni zo ti batango e na mbage ti Mo, na mu na e mbeni zo ti mungo maboko na mbage ti Mo."

۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Na zo so ague na kodoro wande na lege ti Allah, fade ala yeke wara biani na ndo sese so mbeni kota ndo ti gue na kodoro wande nga na gbâ ti (ti kobe). Zo so a zia da ti lo na bibe ti gue na kodoro wande ndali ti Allah na Watokua ti lo, na pekoni kuâ asi na lo (kozoni si lo si na ndo so lo ye ti gue dä), na pekoni biani, futa ti lo a leke ni awe na gbele Allah. Na Allah ayeke pardone zo, lo yeke sara be-nzoni mingi.

وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ

wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).

na (A punir nga) ngbanga ti so ala tene, “Biani, e fâ Messie, Jésus, molenge ti Marie, Bazengele ti Allah”, atâa so ala fâ lo pëpe wala (wala) ala fâ lo na ndo keke pëpe, me (ye so ala fâ ayeke) mbeni zo so a haka lo na Jésus. Biani, azo so amä tele pëpe na ndo (fango) Jésus, ayeke lakue na kite na ndo zo so a fâ lo. Ala hinga biani pëpe (zo wa mbilimbili a fâ lo), me ala luti gi na ndo ti atënë ti bê, tongaso ala hinga biani so ala fâ lo pëpe.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

O Rasul (Mohammed)! Mo sara vundu pëpe ndali ti so ala yeke sara mandako na yâ ti mabe ti ala. A yeke azo (azo ti handa) so atene na yanga ti ala, “E mä na bê awe,” atâa so bê ti ala ade ti mä na bê pëpe, nga na aJuif so aye biani ti mä (asango) ti mvene na so aye biani ti mä (atënë ti) ambeni zo so aga lâ oko pëpe na mo. Ala changé atënë (Torah) ni na tâ nda ti tënë ni. Ala tene: “Tongana a yeke ye so a mû na mo (so a changé ni awe) yeda na ni, na tongana a mû na mo mbeni ye so ayeke ye so pëpe, sara hange.” Zo so Allah aye ti zia lege na lo ti gue kirikiri, mo lingbi pepe ti ke mbeni ye na mbage ti Allah (ti mu maboko na lo) na kete ye. Ala yeke azo so Nzapa aye ti sukula bê ti ala mbeni pëpe. Na yâ ti dunia so, ala yeke wara kamene nga na peko ti kuâ, ala yeke wara kota punition.

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

na mo mu desizion na popo ti ala alingbi na ye so Allah afa, na mo mu peko ti ye so bê ti ala aye pepe. Na sala hange na ala, si ala handa mo pepe na mbeni mbage ti ye so Allah afa na mo. Tongana ala tourné peko (na ndia so Allah afa), hinga so Allah aleke ti ga na kpale na ndo ti ala ndali ti ambeni siokpari ti ala. Na biani, mingi ti azo ayeke azo ti sioni.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

O ala so amä na bê! Mo sala pëpe si amokonzi ti mo aga azo so asala si vorongo ti mo aga mbeni ye ti hengo ndo na ti salango ngia, (so ti tene) na popo ti azo so a mû na ala buku ni kozoni na mo nga na azo so amä na bê pëpe (azo so ayeke mä na bê na anzapa mingi). Na kpe mbito ti Allah tongana mo yeke awamabe.

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

Biani, E mu mbele na tïtî amolenge ti Israël, na E tokua na ala awatokua. Me abazengele oko oko aga na ala na mbeni ye so alingbi na bê ti ala pëpe, (tongaso) ambeni (abazengele ni) ala tene mvene na ambeni ala fâ ala.

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Na dabe ti mo na ngoi so Allah atene: "O Jésus, molenge ti Marie! Dabe ti mo na nzobe ti Mbi na ndo ti mo nga na ndo ti mama ti mo na ngoi so Mbi kpengba mo na Yingo Vulu. Mo wara lege ti sala tene na azo na ngoi so mo ngbâ na yâ berceau na ngoi so mo ga kota zo. Na dabe ti mo na ngoi so Mbi fa na mo sungo mbeti, (nga) Ndara na formeth the And the You. a ndeke na lege ti Mbi, na pekoni mo huru na ndo ni, na pekoni a ga mbeni (tâ) ndeke na lege ti Mbi.Na dabe ti mo na ngoi so mo sava mbeni zo so ayeke waziba ngbele ye na ngoi so a dü lo na azo ti buruma na lege ti Mbi. ala na asango so ayeke polele, na pekoni azo so amä na bê pëpe na popo ti ala atene: “So ayeke mbeni ye nde pëpe gi tâ magie.”

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Na biani, a sala tene ti ambeni zo ti tokua so aga kozoni na mo (Mohammed), si punition a descend na ndo azo so a he ala na kiringo tene na hengo ndo ti ala.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

Na popo ti ala, a yeke wara azo so ayeke mä dikongo mbeti ti mo (Mohammed), na E sara si bê ti ala akanga (si ala) mä yâ ni pëpe, na mê ti ala akanga. Na même tongana ala bâ afä kue (ti tâ tënë), ala yeke ngbâ ti mä na bê na ni pëpe. Tongaso si tongana ala ga na mo ti ke mo, azo ti kaïngo kobela atene: “So (Coran) ayeke mbeni ye nde pëpe gi mbeni mbaï ti azo ti giriri.”

وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ

wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).

Na biani, a tene mvene na awatokua so aga kozoni na mo, me ala kanga bê na mvene nga na salango ngangu (so a sala) na ndo ti ala, juska mungo maboko ti E asi na ala. Na mbeni ye oko alingbi ti gbian a tene (adécrets) ti Allah pepe. Na biani, mbeni mbage ti tënë ti abazengele asi na ala awe.

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيٰطِيْنَ الْاِنْسِ وَالْجِنِّ يُوْحِيْ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوْرًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwan syayāṭīnal-insi wal-jinni yūḥī ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin zukhrufal-qauli gurūrā(n), wa lau syā'a rabbuka mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

Na tongaso teti prophète oko oko E zia mbeni wato so alondo na azabolo ti azo na a-jinn, ambeni na popo ti ala ayeke tene na ambeni zo apendere tënë tongana mbeni ye ti handango zo. Na tongana Seigneur ti mo aye, ka ala sala ni pepe, tongaso zia ala na ye so ala leke.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

Amokonzi ti azo ti lo atene: “Biani, e bâ so ala yeke biani na yâ ti mbeni faute so ayeke polele.”

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Lo (Noé) akiri tënë, lo tene: "O azo ti mbi! Mbi girisa lege pepe; me mbi yeke mbeni Watokua so alondo na Seigneur ti dunia kue."

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

Amokonzi ti azo ti mara ti lo so amä na bê pëpe atene: “Biani, e bâ mo tongana zo ti buba kue na e pensé so mo yeke na popo ti azo so ayeke tene mvene.”

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Lo (Hud) a kiri tene, "O azo ti mbi! A yeke pepe so mbi yeke fou, me mbi yeke Watokua ti Seigneur ti dunia kue."

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

Na pekoni, ala fâ chameau-wali ni, na ala sara ye na fandara ti ke yanga ti Seigneur ti ala. Ala tene: "O Saleh! Fa tene ti mbito ti mo na e, tongana a yeke tâ tene so mo yeke mbeni oko ti atokua ni."

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Na kiringo tene ti azo ti lo ayeke mbeni nde pepe, gi tenengo: “Tomba ala (Lut na azo ti peko ti lo) na kodoro ti mo, ala yeke azo so aba tele ti ala tongana azo so ayeke nzoni-kue.”

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

Akota zo ti fandara ti mara ti Shuaib atene: "O Shuaib! E yeke tomba biani mo na azo ti mabe na kodoro ti e, gi tongana mo kiri na lege ti vorongo ti e." Shuaib atene: “A yeke (mo yeke tomba e), atâa so e ye ni pëpe?

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

Na amokonzi ti azo ti lo (Shuaib) so ayeke awatokua atene (na popo ti ala): “Biani, tongana ala mû peko ti Shuaib, fade ala yeke biani azo so ayeke girisa ye.”

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

Amakonzi ti azo ti Faraon atene: “Biani, koli so ayeke zo ti mazi so ayeke na mayele mingi.

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

Mbi yeke fâ biani maboko na gere ti ala na croix (maboko ti koli na gere ti wali wala vice versa), na pekoni mbi yeke fâ ala kue na ndo ti keke."

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

Na amokonzi ti azo ti Pharaon atene: “Mo yeke zia lege na Moïse na azo ti lo ti sara sioni na kodoro so (Égypte) na ti zia mo na anzapa ti mo?” (Pharaon) akiri tënë, atene: “E yeke fâ amolenge ti ala ti koli na e yeke zia amolenge ti ala ti wali na fini na biani e yeke na ngangu kue na ndo ti ala.”

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Na pekoni tongana nzoni (mosoro) aga na ala, ala tene: “So ayeke ngbanga ti (ngangu so e sara).” Na tongana ala yeke na yâ ti kpale, ala bi tënë ti kpale ni na li ti Moïse nga na azo so amû peko ti lo. Hinga so destin ti ala ayeke na maboko ti Allah, me mingi ti ala ahinga pepe.

وَاِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِيُثْبِتُوْكَ اَوْ يَقْتُلُوْكَ اَوْ يُخْرِجُوْكَۗ وَيَمْكُرُوْنَ وَيَمْكُرُ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ

wa iż yamkuru bikal-lażīna kafarū liyuṡbitūka au yaqtulūka au yukhrijūk(a), wa yamkurūna wa yamkurullāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).

Na (dabe ti mo), na ngoi so azo ti kaïf (Quraish) apensé ti leke mbeni ye na tere ti mo (Mohammed) ti gbu mo na ti kanga mo wala ti fâ mo, wala ti tomba mo. Ala créé handa na Allah akanga lege na handa ni. Allah ayeke nzoni zo ti futango kula ti handa.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Tongana fade mo mu maboko na lo (Mohammed) pepe, biani ka Allah a mu maboko na lo (so ti tene) na ngoi so azo ti kengo ndo atomba lo (na Mecque); na ngoi so lo yeke mbeni oko ti azo use na ngoi so ala use kue ayeke na yâ ti dû ti tênë, na ngoi ni so lo tene na kamarade ti lo, lo tene: “Mo sara vundu pëpe, biani Allah ayeke na e.” Tongaso, Allah atokua siriri na lo (Mohammed) na lo mû maboko na mbeni bungbi ti aturugu (a-ange) so mo bâ pëpe, na Lo sara si iri ti azo so amä na bê pëpe aga kete. Na a yeke tene ti Allah si a ga. Allah ayeke na ngangu kue, lo yeke na ndara kue.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Na popo ti ala (azo ti handa) a yeke wara azo so a son bê ti Prophète (Mohammed) na ala tene: “Prophète ni amä na bê na aye kue so lo mä.” Lo tene: “Lo mä na bê na aye kue so ayeke nzoni teti mo, lo mä na bê na Allah, lo mä na bê na azo ti mabe, na lo yeke mbeni be-nzoni teti azo ti mabe so ayeke na popo ti ala.” Na azo so asala sioni na Watokua ti Allah ayeke wara ande mbeni punition ti vundu.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Na mo (Mohammed) mo wara vundu pepe na tene ti ala. Biani, ngangu kue ayeke ti Allah. Lo yeke mä ye kue, lo hinga ye kue .

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

Tongaso, tongana tâ tënë aga na ala na mbage ti E, ala tene: “So ayeke tâ magie.”

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

Tongaso, zo oko amä na bê na Moïse pëpe, nde na ahale ti azo ti lo, so mbeto asara ala so Pharaon na amokonzi ti lo (azo) ayeke sara pasi na ala. Na biani, Pharaon asala biani ngangu na ndo sese, na lo yeke biani mbeni oko ti azo so ahon ndo ti ndia.

فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ

fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).

Tongaso, a lingbi ti si so mo (Mohammed) mo ye ti zia ambeni ye so a fa na mo na bê ti mo akanga ndali ni, ngbanga ti so ala yeke tene ande, “Ngbanga ti nyen a tokua mosoro (mosoro) na lo pëpe wala mbeni ange aga na lo pëpe?” Biani, mo yeke gi mbeni zo ti gbotongo mê na Allah ayeke zo ti batango aye kue.

فَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا نَرٰىكَ اِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرٰىكَ اتَّبَعَكَ اِلَّا الَّذِيْنَ هُمْ اَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِۚ وَمَا نَرٰى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍۢ بَلْ نَظُنُّكُمْ كٰذِبِيْنَ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā narāka illā basyaram miṡlanā wa mā narākattaba‘aka illal-lażīna hum arāżilunā bādiyar-ra'y(i), wa mā narā lakum ‘alainā min faḍlim bal naẓunnukum kāżibīn(a).

Tongaso, amokonzi so amä na bê pëpe na popo ti azo ti ala atene: "E bâ mo pëpe, me gi mbeni (senge) zo tongana e, na e bâ mbeni zo so ayeke mû peko ti mo pëpe, me azo ti kete ndo na popo ti e so ayeke mä na bê hio. E bâ pëpe so mo yeke na mbeni kota ye na ndo ti e, ti tâ tënë ni, e bâ mo tongana zo ti mvene."

قَالُوْا يٰنُوْحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَاَ كْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū yā nūḥu qad jādaltanā fa akṡarta jidālanā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ala tene: "O Nuh! Biani, mo sala tene na e, na mo sala si tene ti mo na e a ninga, tongaso ga na ndo e punition so mo tene, tongana mo yeke na popo ti azo ti tenengo tene-biani."

قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Ala (a-Ad) atene: “O Hud! Mo ga na e mbeni ye so afa ni polele pëpe, na e yeke zia lege ti vorongo ti e pëpe ndali ti atënë ti mo na e yeke mä na bê na mo pëpe, .

اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

e tene gi so ambeni nzapa ti e asala si mo ga fou." Lo (Hud) akiri tene, "Biani, mbi sala tene ti témoin na Allah na mbi sala tene ti témoin so mbi yeke na liberté na ye so mo bungbi na mbi, .

مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ

min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).

na ambeni zo nde, tongaso ala sara ye ti handa ti ala kue na terê ti mbi na ala sara retard encore ape.

قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).

Ala (a Samud) atene: "O Saleh! Biani, kozoni si mo duti na popo ti e, mo yeke lani mbeni zo so a ku lo, ngbanga ti nyen mo kanga lege na e ti voro ye so akotara ti e ayeke voro? Biani, e yeke biani na kite nga na gingo bê na ndo ti ye so (lege ti vorongo) so mo iri na e."

وَجَاۤءَهٗ قَوْمُهٗ يُهْرَعُوْنَ اِلَيْهِۗ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۗ قَالَ يٰقَوْمِ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنَاتِيْ هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ فِيْ ضَيْفِيْۗ اَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَّشِيْدٌ

wa jā'ahū qaumuhū yuhra‘ūna ilaih(i), wa min qablu kānū ya‘malūnas-sayyi'āt(i), qāla yā qaumi hā'ulā'i banātī hunna aṭharu lakum fattaqullāha wa lā tukhzūni fī ḍaifī, alaisa minkum rajulur rasyīd(un).

Na hio azo ti lo aga na mbage ti lo. Na ngbene ye giriri ala yeke sara lakue asioni ye. Lut atene: "O azo ti mbi! A yeke amolenge ti mbi ti wali (ti kodoro), ala yeke nzoni-kue mingi na i, tongaso i kpe mbito ti Allah na i buba nengo ti mbi (iri) pepe na mbage ti agene ti mbi. Mbeni zo ti ndara ayeke na popo ti i pepe?"

قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Lo (Shuaib) atene: "O azo ti mbi! Fa na mbi tongana mbi yeke na mbeni ye so afa polele so alondo na Seigneur ti mbi na a mû na mbi nzoni ye na mbage ti Lo (a yeke na lege ni ti tene mbi doro akomandema ti Lo)? Mbi leke pëpe ti doro mo na yâ ti ye so mbi ke na mo ti sara. Mbi leke gi (ti ga na) nzoni ye so mbi lingbi ti sara tongana ti so mbi ngbâ ti sara. Lo so mbi zia bê ti mbi dä na Lo (nga) mbi kiri.

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

Lo (wali ti Al-Aziz) atene: "So ayeke zo so asara si mo zonga mbi ngbanga ti so (mbi ye) lo, na biani, mbi tara lo ti sara si lo duti na gbe ti lo me lo ke. Tongana lo sara ye so mbi komande lo pëpe, a yeke kanga lo biani, na lo yeke ga mbeni zo so a ke lo."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Joseph atene: "O Seigneur ti mbi! Da ti kanga anzere na mbi mingi ahon ti kiri tënë na tisango ndo ti ala. Tongana Mo gboto mbi pëpe na yâ ti ye so ala leke ti sara, mbi yeke duti ande biani na nzara ti (sara ye so bê ti ala aye) na mbi yeke duti ande na popo ti azo so ahinga ye pëpe."

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

Na pekoni, na peko ti so ala bâ afä (ti tâ tënë ti Joseph), a ga na li ti ala so a lingbi ala kanga lo teti mbeni ngoi.

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

Na lo (Yusuf) atene na zo so lo hinga so lo yeke duti nzoni na popo ti ala use, lo tene: “Fa nda ti dutingo ti mbi na maître ti mo.” Tongaso, Satan asara si lo girisa ti fa nda ti (ye so asi na Joseph) na maître ti lo. Ndali ti ye so lo (Yusuf) angbâ na da ti kanga teti angu mingi.

اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۗ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗ لَا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا اللّٰهُ ۗجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرَدُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فِيْٓ اَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوْٓا اِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ وَاِنَّا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

alam ya'tikum naba'ul-lażīna min qablikum qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wal-lażīna mim ba‘dihim, lā ya‘lamuhum illallāh(u), jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fa raddū aidiyahum fī afwāhihim wa qālū innā kafarnā bimā ursiltum bihī wa innā lafī syakkim mimmā tad‘ūnanā ilaihi murīb(in).

Asango ti azo so aga kozoni na mo (so ti tene) azo ti Noé, ‘Ad, Samud na azo so ayeke na peko ti ala asi na mo pëpe? Zo oko ahinga ala pepe, gi Allah oko. Abazengele ni aga lani na ala ti ga na (atâ) aye so afa so tënë ni ayeke tâ tënë, me ala zia maboko ti ala na yanga ti ala (na lege ti kengo ndo), na ala tene: “Biani, e mä na bê pëpe na (ye so afa so) a tokua ala (na e), na e yeke biani na yâ ti kota kite na ndo ti ye so ala yeke iri e ti sara.”

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِّنْ اَرْضِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ فَاَوْحٰٓى اِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظّٰلِمِيْنَ ۗ

wa qālal-lażīna kafarū lirusulihim lanukhrijannakum min arḍinā au lata‘ūdunna fī millatinā, fa auḥā ilaihim rabbuhum lanuhlikannaẓ-ẓālimīn(a).

Na azo so amä na bê pëpe atene na abazengele ti ala: “E yeke tomba ala biani na yâ ti kodoro ti e wala ala yeke kiri biani na vorongo ti e.” Tongaso, Nzapa afa na ala, lo tene: “E yeke futi biani azo so ayeke sara ye ti kirikiri.

وَقَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْ نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ اِنَّكَ لَمَجْنُوْنٌ ۗ

wa qālū yā ayyuhal-lażī nuzzila ‘alaihiż-żikru innaka lamajnūn(un).

Na ala tene: “O zo so a fa Coran na mo, biani mo (Mohammed) mo yeke biani mbeni zo ti fou.”

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Na ngoi kue so mbeni zo ti tokua asi na ala, ala yeke he lo lakue.

قَالَ اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ ضَيْفِيْ فَلَا تَفْضَحُوْنِۙ

qāla inna hā'ulā'i ḍaifī falā tafḍaḥūn(i).

Lo (Lut) atene: “Biani, ala yeke agene ti mbi;

وَلَقَدْ كَذَّبَ اَصْحٰبُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِيْنَۙ

wa laqad każżaba aṣḥābul-ḥijril-mursalīn(a).

Na biani azo ti kodoro ti Hijr a tene mvene kue na (ala) atokua, .

كَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَى الْمُقْتَسِمِيْنَۙ

kamā anzalnā ‘alal-muqtasimīn(a).

Tongana ti so (E mû gbotongo mê), E tokua (punition) na azo so ayeke soro (Buku ti Allah), .

اِنَّا كَفَيْنٰكَ الْمُسْتَهْزِءِيْنَۙ

innā kafainākal-mustahzi'īn(a).

Biani, E bata mo (Mohammed) na (sioni ti) azo so ayeke he (mo), .

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّكَ يَضِيْقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُوْلُوْنَۙ

wa laqad na‘lamu annaka yaḍīqu ṣadruka bimā yaqūlūn(a).

Na biani, E hinga so kate ti mo aga kete ndali ti tënë so ala tene .

وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Na tongana E zia na place ti mbeni versê mbeni nde, na Allah ahinga ye so Lo fa nzoni mingi, ala tene: “Biani, mo (Mohammed) mo yeke leke gi ni.” Ti tâ tënë ni, mingi ti ala ahinga ni pëpe.

وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوْا بِمِثْلِ مَا عُوْقِبْتُمْ بِهٖۗ وَلَىِٕنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصّٰبِرِيْنَ

wa in ‘āqabtum fa ‘āqibū bimiṡli mā ‘ūqibtum bih(ī), wa la'in ṣabartum lahuwa khairul liṣ-ṣābirīn(a).

Na tongana mo kiri tënë, kiri tënë na (kiringo tënë) so alingbi na pasi so a sara na mo. Me tongana mo kanga bê, biani, ye so ayeke nzoni mingi teti zo so ayeke kanga bê.

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Na be-nze-pepe (Muhammad) na be-nze-pepe ti mo ayeke gi na mungo maboko ti Allah na mo duti na vundu pepe na ndo ti (mabe ti ala) na mo duti pepe na kete bibe na ndo ti ahanda so ala leke.

وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ

wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).

Na (dabe ti mo) na ngoi so E fa na mo, “Biani, (hingango ye ti) Seigneur ti mo akanga ndo ti azo kue.” Na E sala ala pepe so E fa na mo, me tongana mbeni tara teti azo na (legeoko nga) keke so a deba ni awe (zaqqum) na ya ti Coran. Na E mû mbeto na ala, me ye so asara si kengo yanga ti ala akiri aga ngangu mingi.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا

wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).

Na ala yeke ndulu ti gboto mo (Mohammed) yongoro na ye so E fa na mo, si mo lingbi ti leke mbeni ye nde na tele ti E; na tongana a yeke tongaso, ala yeke sara biani si mo ga mbeni kamarade so ayeke be-ta-zo.

اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى

iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.

(So ​​ti tene) na ngoi so ita ti mo ti wali ayeke tambela, na pekoni lo tene (na azo ti sewa ti Pharaon), mbi lingbi ti fa na mo zo so ayeke bâ lege ti lo? Tongaso, E kiri na mo na mama ti mo, si lo duti na ngia na lo duti na vundu pëpe. Na mo fâ mbeni zo fani oko, na pekoni E zi mo na yâ ti (akota) kpale na E tara mo na atara (ngangu) mingi; na pekoni mo ngbâ angu mingi na popo ti azo ti Madyan, na pekoni mo, O Musa, mo ga na ngoi so a fa, .

قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى

qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.

Ala use kue atene: “Seigneur ti e, biani, e yeke na mbeto so lo yeke sara pasi na e hio wala lo yeke kono ahon ndo ni.”

قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى

qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.

A tene: "Mo sara mbeto pepe! Biani, mo yeke kota (zo ti songo benda).

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Ala (azo ti magie) atene: "E yeke soro (ti zia) mo pepe na lege ti aye so afa ni polele (amiracle), so aga na e nga na ndo ti (Allah) so asara e. Tongaso, mû desizion na ndo ti ye so mo ye ti mû desizion na ndo ni. Ti tâ tënë ni, mo lingbi ti mû desizion gi na ndo ti fini ti dunia so."

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

Bê ti ala ayeke na yâ ti mbeni dutingo so zo abâ ndo na ndo ni pëpe. Na azo ti mbilimbili pepe abata lisoro ti ala na hondengo ni, "(Zo) so (Mohammed) ayeke mbeni ye nde pepe gi mbeni zo (nga) tongana mo. Mo yeda na magie so atâa so mo ba ni?"

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

Ala tene même, “(Coran ayeke lengo ti) ala so ayeke na yâ ti wusuwusu, wala ye so aga na peko ti ingénierie ti lo (Mohammed), wala même lo yeke gi mbeni wasungo-psaume, tara ti ga na e mbeni fä (preuve), legeoko tongana atokua so a tokua ala kozoni.”

ۨالَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ اِلَّآ اَنْ يَّقُوْلُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَّصَلَوٰتٌ وَّمَسٰجِدُ يُذْكَرُ فِيْهَا اسْمُ اللّٰهِ كَثِيْرًاۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

allażīna ukhrijū min diyārihim bigairi ḥaqqin illā ay yaqūlū rabbunallāh(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lahuddimat ṣawāmi‘u wa biya‘uw wa ṣalawātuw wa masājidu yużkaru fīhasmullāhi kaṡīrā(n), wa layanṣurannallāhu may yanṣuruh(ū), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

(so ti tene) azo so a tomba ala na ya ti akodoro ti ala na mbeni nzoni raison pepe, gi ngbanga ti so ala tene: “Seigneur ti e ayeke Allah.” Tongana fade Allah ake pepe (salango ngangu ti) ambeni zo na mbage ti ambeni zo, ka a yeke futi a-monastère ti aChrétien, a-église, ada ti vorongo ti aJuif na a-mosquée, so na yâ ni a yeke sala tene ti iri ti Allah fani mingi. Allah ayeke mu maboko biani na azo so a mu maboko na Lo (lege ti vorongo). Biani, Allah ayeke Lo ti Ngangu Ahon Kue, Lo ti Ngangu Ahon Kue.

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّثَمُوْدُ ۙ

wa iy yukażżibūka faqad każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa ṡamūd(u).

Na tongana ala (azo ti vorongo nzapa mingi) a tene mvene na mo (Mohammed), azo so aga kozoni na ala, azo ti Nuh, ‘Ad, na Samud (a tene nga mvene na atokua ti Lo), a sala tongaso nga.

وَقَوْمُ اِبْرٰهِيْمَ وَقَوْمُ لُوْطٍ ۙ

wa qaumu ibrāhīma wa qaumu lūṭ(in).

na (legeoko nga) azo ti Abraham na azo ti Lut, .

وَّاَصْحٰبُ مَدْيَنَۚ وَكُذِّبَ مُوْسٰى فَاَمْلَيْتُ لِلْكٰفِرِيْنَ ثُمَّ اَخَذْتُهُمْۚ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ

wa aṣḥābu madyan(a), wa kużżiba mūsā fa amlaitu lil-kāfirīna ṡumma akhażtuhum, fa kaifa kāna nakīr(i).

na azo ti Madyan. Na Moïse (nga) a tene mvene, me Mbi mu na azo so amä na bê pepe mbeni ngoi ti grâce, na pekoni Mbi sala pasi na ala, na pekoni pasi ti Mbi ayeke kota tongana nyen.

وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).

Na tongana ala sala tene na mo, tene: “Allah ahinga nzoni mingi ye so mo yeke sala.”

فَقَالَ الْمَلَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يُرِيْدُ اَنْ يَّتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً ۖمَّا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ ۚ

fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā hāżā illā basyarum miṡlukum, yurīdu ay yatafaḍḍala ‘alaikum, wa lau syā'allāhu la'anzala malā'ikah(tan), mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).

Tongaso, amokonzi ti azo ti kaïngo kobela so alondo na popo ti azo ti ala atene: "Zo so ayeke gi mbeni zo tongana mo, so aye ti ga mbeni zo so ayeke na kota ndo ahon mo. Na tongana fade Allah aye, ka Lo tokua mbeni ange. E mä lâ oko pëpe (mbeni iringo ndo tongaso) na (ngoi ti) akotara ti e."

اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۢ بِهٖ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوْا بِهٖ حَتّٰى حِيْنٍ

in huwa illā rajulum bihī jinnatun fa tarabbaṣū bihī ḥattā ḥīn(in).

Lo yeke gi mbeni zo ti fou, tongaso ku (kanga bê) na lo juska na ngoi so a fa."

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنٰهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُوْنَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumihil-lażīna kafarū wa każżabū biliqā'il-ākhirati wa atrafnāhum fil-ḥayātid-dun-yā, mā hāżā illā basyarum miṡlukum, ya'kulu mimmā ta'kulūna minhu wa yasyrabu mimmā tasyrabūn(a).

Na atene amokonzi ti azo so amä na bê pëpe na popo ti azo ti ala na so ake bungbi ti aye ti peko nga na azo so E mû na ala mosoro nga na ngia na yâ ti fini ti dunia so, atene: “So (zo) ayeke mbeni ye nde pëpe gi mbeni zo tongana mo, lo yeke te ye so mo te, na lo yeke nyon ye so mo nyon.”

وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ

wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).

Na biani, tongana mo mä yanga ti azo tongana mo, mo yeke girisa ye biani.

اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلُ ِۨافْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا وَّمَا نَحْنُ لَهٗ بِمُؤْمِنِيْنَ

in huwa illā rajuluniftarā ‘alallāhi każibaw wa mā naḥnu lahū bimu'minīn(a).

Lo yeke gi mbeni zo so aleke atënë ti mvene na tere ti Nzapa, na e yeke mä na bê na lo pëpe.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ بِهٖ جِنَّةٌ ۗ بَلْ جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ وَاَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كٰرِهُوْنَ

am yaqūlūna bihī jinnah(tun), bal jā'ahum bil-ḥaqqi wa akṡaruhum lil-ḥaqqi kārihūn(a).

Wala ala tene: “Zo so (Mohammed) ayeke fou.” Atâa so lo ga ti fa tâ tënë na ala, mingi ti ala ake tâ tënë.

فَاتَّخَذْتُمُوْهُمْ سِخْرِيًّا حَتّٰىٓ اَنْسَوْكُمْ ذِكْرِيْ وَكُنْتُمْ مِّنْهُمْ تَضْحَكُوْنَ

fattakhażtumūhum sikhriyyan ḥattā ansaukum żikrī wa kuntum minhum taḍḥakūn(a).

Na pekoni, mo sara si ala ga ye ti hengo ndo, si mo girisa ti dabe ti mo na Mbi, na mo (lakue) mo he ala, .

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ

wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).

Na azo so amä na bê pëpe atene: “So (Coran) ayeke mbeni ye nde pëpe, gi mbeni mvene so lo (Mohammed) aleke, so ambeni zo nde amû maboko na lo,” Biani, ala sala ye ti kirikiri nga na kota mvene.

وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).

Na ala tene: “(A yeke gi) ambaï ti azo ti giriri, so lo hunda ti sû na mbeti, na pekoni lo diko ambaï ni na lo lakue na ndapre nga na lakui.”

وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ

wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).

Na ala tene: "Ngbanga ti nyen Watokua so (Mohammed) ate kobe na lo tambela na yâ ti amagazin? Ngbanga ti nyen a tokua mbeni ange na lo pëpe (tongaso si ange ni) agboto mê ti lo legeoko na lo, .

اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

wala (ngbanga ti nyen pëpe) a tokua mosoro na lo pëpe wala (ngbanga ti nyen a zia pëpe) mbeni yaka teti lo, si lo lingbi ti te (lengo ni)?” Na azo ti kirikiri atene: “Mo yeke mû gi peko ti mbeni koli so a sara magie na lo.”

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Bâ, tongana nyen la ala yeke sara atoli na ndö ti ala, tongaso si ala girisa lege, ala lingbi pëpe (ti wara) lege (ti ke kusala ti ala ti bazengele).

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔

wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).

Na E tokua azo pepe kozoni na mo (Mohammed), me ala yeke te kobe na ala yeke tambela na yâ ti amagazin. Na E sala si ambeni na popo ti i aga mbeni tara teti ambeni zo nde. Fade mo yeke kanga bê? Na Seigneur ti mo ayeke bâ ye kue.

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).

Tongaso, teti prophète oko oko, A sala awato ti azo ti siokpari. Me Seigneur ti mo alingbi awe ti fa lege na mo nga ti mû maboko na mo.

وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا

wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).

Na tongana ala ba mo (Mohammed), ala yeke sala gi mbeni ye ti hengo mo (na tenengo), “So ayeke zo so Allah atokua lo tongana Watokua?

اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا

in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).

Biani, lo yeke ndulu ti gue na e yongoro na vorongo ti e, tongana e ngbâ pëpe (ti voro) lo." Na pekoni ala yeke hinga ande tongana ala ba punition ni, zo wa ague yongoro mingi ahon.

فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا

falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).

Tongaso, mo mä yanga ti azo so amä na bê pëpe, na mo tiri bira na ala na ni (Coran) na kota (yingo ti) bira.

وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ

wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).

Ndali ti so mbi sara siokpari na terê ti ala, mbi sara mbeto ti tene ala fâ mbi.”

قَالَ اِنَّ رَسُوْلَكُمُ الَّذِيْٓ اُرْسِلَ اِلَيْكُمْ لَمَجْنُوْنٌ

qāla inna rasūlakumul-lażī ursila ilaikum lamajnūn(un).

Lo (Pharaon) atene: “Biani, Watokua ti mo so a tokua lo na mo ayeke biani mbeni zo ti fou.”

قَالَ لَىِٕنِ اتَّخَذْتَ اِلٰهًا غَيْرِيْ لَاَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُوْنِيْنَ

qāla la'inittakhażta ilāhan gairī la'aj‘alannaka minal-masjūnīn(a).

Lo (Pharaon) atene: “Biani, tongana mo voro mbeni Nzapa nde na mbi, mbi yeke zia mo biani na da ti kanga.”

قَالَ لِلْمَلَاِ حَوْلَهٗٓ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌ ۙ

qāla lil-mala'i ḥaulahū inna hāżā lasāḥirun ‘alīm(un).

Lo (Pharaon) atene na amokonzi so angoro lo, lo tene: “Biani, lo (Moïse) adoit ti duti mbeni zo ti magie so ayeke na ndara mingi, .

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهٖۖ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum bisiḥrih(ī), fa māżā ta'murūn(a).

lo ye ti tomba mo na kodro ti mo na lege ti yorö ti lo; tongaso, mo yeke mû wango ti nyen?”

كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوْحِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۚ

każżabat qaumu nūḥinil-mursalīn(a).

Azo ti Noé apusu abazengele ti ala.

۞ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْاَرْذَلُوْنَ ۗ

qālū anu'minu laka wattaba‘akal-arżalūn(a).

Ala tene: “A lingbi e mä na bê na mo, na ngoi so azo so amû peko ti mo ayeke azo so a ke ala?”

قَالَ وَمَا عِلْمِيْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۚ

qāla wa mā ‘ilmī bimā kānū ya‘malūn(a).

Lo (Nuh) akiri tënë, lo tene: “Mbi hinga ye so ala yeke sara so pëpe.

قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰنُوْحُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمَرْجُوْمِيْنَۗ

qālū la'illam tantahi yā nūḥu latakūnanna minal-marjūmīn(a).

Ala tene: "O Nuh! Biani, tongana mo (ye) zia pepe, fade mo yeke duti biani na popo ti azo so a yeke bi ala na tênë (a yeke bi ala na tênë ti fâ ala)."

قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمِيْ كَذَّبُوْنِۖ

qāla rabbi inna qaumī każżabūn(i).

Lo (Noé) atene: “O Seigneur ti mbi, biani azo ti mbi a tene mvene na mbi;

قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ

qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).

Ala kiri tënë, atene: “Tongana mo mu wango wala mo mu wango pepe, a yeke gi oko ye;

كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ

każżabat ṡamūdul-mursalīn(a).

Azo ti Samud apusu abazengele ti ala.

قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ ۙ

qālū innamā anta minal-musaḥḥarīn(a).

Ala tene: “Biani, mo yeke gi oko ti azo so a sara yorö na ala;

مَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ فَأْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

mā anta illā basyarum miṡlunā, fa'ti bi'āyatin in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

mo yeke gi azo tongana e; na pekoni, ga na mbeni ye ti kpene tongana mo yeke mbeni oko ti azo ti mbilimbili.”

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ

każżabat qaumu lūṭinil-mursalīn(a).

Azo ti Lot apusu abazengele ti lo, .

قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰلُوْطُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِيْنَ

qālū la'illam tantahi yā lūṭu latakūnanna minal-mukhrajīn(a).

Ala kiri tënë, atene: “O Lut! Tongana mo zia lege ni pëpe, mo yeke duti ande na popo ti azo so a tomba ala.”

رَبِّ نَجِّنِيْ وَاَهْلِيْ مِمَّا يَعْمَلُوْنَ

rabbi najjinī wa ahlī mimmā ya‘malūn(a).

(Lut asambela), “O Seigneur ti mbi, zi mbi na sewa ti mbi na (aye ti peko ti) akusala so ala yeke sala.”

كَذَّبَ اَصْحٰبُ لْـَٔيْكَةِ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ

każżaba aṣḥābul-aikatil-mursalīn(a).

Azo ti gbata ti Aïkah amä na bê na abazengele;

قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ ۙ

qālū innamā anta minal-musaḥḥarīn(a).

Ala tene: “Ala yeke gi azo so a sara magie na ala.

وَمَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۚ

wa mā anta illā basyarum miṡlunā wa in naẓunnuka laminal-kāżibīn(a).

Na mo yeke gi zo tongana e, na biani e mä na bê so mo yeke na popo ti azo so ayeke tene mvene.

فَاَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ ۗ

fa asqiṭ ‘alainā kisafam minas-samā'i in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Tongaso, tokua na e mbeni mapa so alondo na yayu, tongana mo yeke mbeni oko ti azo ti mbilimbili.”

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ اٰيٰتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

falammā jā'athum āyātunā mubṣiratan qālū hāżā siḥrum mubīn(un).

Tongaso, tongana amiracle ti Wa so ayeke polele asi na ala, ala tene: “So ayeke tâ magie.”

قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَّعَكَۗ قَالَ طٰۤىِٕرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُوْنَ

qāluṭ ṭayyarnā bika wa bimam ma‘ak(a), qāla ṭā'irukum ‘indallāhi bal antum qaumun tuftanūn(a).

Ala kiri tënë, atene: “E wara sioni ye ndali ti mo nga na azo so ayeke na tere ti mo.” Lo (Saleh) atene: “Destin ti mo ayeke na tïtî Allah (a yeke pëpe nda ni), me mo yeke azo so a yeke tara ala.”

قَالُوْا تَقَاسَمُوْا بِاللّٰهِ لَنُبَيِّتَنَّهٗ وَاَهْلَهٗ ثُمَّ لَنَقُوْلَنَّ لِوَلِيِّهٖ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ اَهْلِهٖ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

qālū taqāsamū billāhi lanubayyitannahū wa ahlahū ṡumma lanaqūlanna liwaliyyihī mā syahidnā mahlika ahlihī wa innā laṣādiqūn(a).

Ala tene: “Ala deba yanga ti ala na iri ti Allah so e yeke sara bira biani na lo na sewa ti lo na bï, na pekoni e yeke tene na ahéritier ti lo so e bâ pëpe futingo ti sewa ti lo, na so e yeke tene tâ tënë.”

۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْٓا اٰلَ لُوْطٍ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۙ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijū āla lūṭim min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Kiringo tënë ti azo ti lo ayeke nde pëpe gi ti tene: “Ala tomba Lut na sewa ti lo na yâ ti kodoro ti ala, biani ala yeke azo so (abâ tere ti ala) tongana azo so ayeke nzoni-kue.”

وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Na mo duti na vundu pëpe ndali ti ala, na mo bâ pëpe so (mo yeke) bâ so angangu so ala yeke sara ti handa zo ason mo.”

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّفْتَرًىۙ وَّمَا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ

falammā jā'ahum mūsā bi'āyātinā bayyinātin qālū mā hāżā illā siḥrum muftarā(n), wa mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).

Tongaso, tongana Moïse aga na ala na (gango na) tâ ye ti kpene ti e, ala tene: “So ayeke gi mbeni ye ti magie so a leke ni, na e mä lâ oko pëpe (ti) ye so na popo ti akotara ti e.”

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْا لَوْلَآ اُوْتِيَ مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ مُوْسٰىۗ اَوَلَمْ يَكْفُرُوْا بِمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُۚ قَالُوْا سِحْرٰنِ تَظٰهَرَاۗ وَقَالُوْٓا اِنَّا بِكُلٍّ كٰفِرُوْنَ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū lau lā ūtiya miṡla mā ūtiya mūsā, awalam yakfurū bimā ūtiya mūsā min qabl(u), qālū siḥrāni taẓāharā, wa qālū innā bikullin kāfirūn(a).

Tongaso, tongana tâ tënë (Cor’an) aga na ala na mbage ti E, ala tene: “Ngbanga ti nyen a mû ni na lo (Mohammed) pëpe tongana ti so a mû ni na Moïse kozoni?” Ala ke pëpe (nga) ye so a mû na Moïse kozoni? Ala yeke tene ka, “(Moïse na Aaron ayeke) azo ti magie use so amû maboko.” Na ala (nga) atene: “Biani, e mä na bê na mbeni oko ti ala pëpe.”

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Tongaso, kiringo tënë ti azo ti lo (Ibrahim) ayeke dä pëpe, gi ti tene: “Fâ lo wala zö lo”, na pekoni Allah asö lo na wâ. Biani, na yâ ti ye so, a yeke wara biani afä (ti kota ti Allah) teti azo so amä na bê.

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

A yeke na lege ni ti tene ala gue na mbage ti akoli, ala handa azo nga ala sara sioni na ando so ala yeke bungbi dä?” Tongaso, kiringo tënë ti azo ti lo ayeke nde pëpe gi ti tene: “Ga na e punition ti Allah, tongana mo yeke mbeni oko ti azo ti mbilimbili.”

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Na ngoi so a diko na ala aversê ti e so ayeke polele, ala tene: “Zo so aye mbeni ye nde pëpe gi ti kanga lege na mo ti sara ye so akotara ti mo ayeke voro lani”, na ala tene: “So (Coran) ayeke gi mbeni mvene so a leke ni.” Na azo so amä na bê pëpe atene na ndo ti tâ tënë na ngoi so tâ tënë (Coran) aga na ala, atene: “So ayeke mbeni ye nde pëpe gi magie so ayeke polele.”

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

Na azo so aga kozoni na ala asala mvene (abazengele) na ngoi so azo (a-infidèle ti Mecque) ade ti wara pepe mbeni dixième ti ye so E mu na azo so aga kozoni na ala me ala tene mvene na abazengele ti Mbi. Tongaso (bâ) tongana nyen la ye ti peko ti ngonzo ti Mbi ayeke sioni mingi.

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ

wa iy yukażżibūka faqad kużżibat rusulum min qablik(a), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Na tongana ala tene mvene na mo (na peko ti so mo gboto mê ti ala awe), ka biani, a tene mvene na awatokua so ayeke kozoni na mo nga. Na gi na Allah si a kiri na atënë kue.

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ

wa iy yukażżibūka faqad każżabal-lażīna min qablihim, jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa biz-zuburi wa bil-kitābil-munīr(i).

Na tongana ala tene mvene na mo, ka biani, azo so aga kozoni na ala nga atene mvene (atokua); na ngoi so abazengele ti lo aga na atâ sango (amiracle), zubur, nga na abuku so amû atënë ti nda ni so ayeke mbilimbili-kue.

اِذْ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوْهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوْٓا اِنَّآ اِلَيْكُمْ مُّرْسَلُوْنَ

iż arsalnā ilaihimuṡnaini fa każżabūhumā fa ‘azzaznā biṡāliṡin faqālū innā ilaikum mursalūn(a).

(so ti tene) tongana E tokua na ala awatokua use, na pekoni ala ke ala use kue; na pekoni E kpengba ni na mbeni ota (watokua), tongaso azo ota (atokua) ni atene: “Biani, e yeke azo so a tokua ala na mo.”

قَالُوْا مَآ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ وَمَآ اَنْزَلَ الرَّحْمٰنُ مِنْ شَيْءٍۙ اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَكْذِبُوْنَ

qālū mā antum illā basyarum miṡlunā, wa mā anzalar-raḥmānu min syai'(in), in antum illā takżibūn(a).

Ala (azo ti kodoro ni) akiri tënë, atene: “Ala yeke gi azo tongana e, na (Allah) Lo so ayeke sara nzoni bê na azo mingi afa mbeni ye pëpe; ala yeke gi azo ti mvene.”

قَالُوْٓا اِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْۚ لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهُوْا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ

qālū innā taṭayyarnā bikum, la'il lam tantahū lanarjumannakum wa layamassannakum minnā ‘ażābun alīm(un).

Ala kiri tënë, ala tene: "Biani, e wara kpale ndali ti mo. Biani, tongana mo zia pëpe (ti iri e), fade e yeke pika mo na tênë biani na mo yeke mä biani mbeni pasi ti vundu na mbage ti e."

يٰحَسْرَةً عَلَى الْعِبَادِۚ مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

yā ḥasratan ‘alal-‘ibād(i), mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

So tâ regret si awakua so asara, na ngoi kue so mbeni zo ti tokua aga na ala, ala yeke he lo lakue.

وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ

wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).

Na A fa poésie na lo (Mohammed) pepe na poésie alingbi na lo pepe. Coran ayeke mbeni ye nde pëpe gi mbeni ye ti manda nga na mbeni buku so ayeke polele, .

وَيَقُوْلُوْنَ اَىِٕنَّا لَتَارِكُوْٓا اٰلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُوْنٍ ۗ

wa yaqūlūna a'innā latārikū ālihatinā lisyā‘irim majnūn(in).

na ala tene: “E yeke zia lege ti vorongo ti e ndali ti mbeni wasungo-psaume so ayeke fou?”

قَالُوا ابْنُوْا لَهٗ بُنْيَانًا فَاَلْقُوْهُ فِى الْجَحِيْمِ

qālubnū lahū bun-yānan fa'alqūhu fil-jaḥīm(i).

Ala tene: “Ala sara mbeni da (ndo ti wâ) ndali ti lo (ti gbi Abraham); na pekoni ala bi lo na yâ ti wâ so ayeke za ngangu.”

وَعَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ ۖوَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا سٰحِرٌ كَذَّابٌۚ

wa ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum, wa qālal-kāfirūna hāżā sāḥirun każżāb(un).

Na bê ti ala adö ngbanga ti so ala yeke na mbeni zo ti gbotongo mê (bazengele) so alondo na popo ti ala; na azo so amä na bê pëpe atene: “Koli so ayeke mbeni zo ti magie so ayeke tene mvene mingi.”

وَانْطَلَقَ الْمَلَاُ مِنْهُمْ اَنِ امْشُوْا وَاصْبِرُوْا عَلٰٓى اٰلِهَتِكُمْ ۖاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ يُّرَادُ ۖ

wanṭalaqal-mala'u minhum animsyū waṣbirū ‘alā ālihatikum, inna hāżā lasyai'uy yurād(u).

Na pekoni, amokonzi ti ala ague (ala tene): “Ala gue na ala ngbâ ti (voro) anzapa ti ala, biani, ye so ayeke biani mbeni ye so zo aye ni mingi.”

مَا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِى الْمِلَّةِ الْاٰخِرَةِ ۖاِنْ هٰذَآ اِلَّا اخْتِلَاقٌۚ

mā sami‘nā bihāżā fil-millatil-ākhirah(ti), in hāżā illakhtilāq(un).

E mä tënë so lâ oko pëpe na yâ ti alege ti vorongo so ayeke na pekoni; Ye so (so afa tënë ti Allah), ayeke mbeni ye nde pëpe gi mbeni ye so a leke ni (mvene), .

اِنْ كُلٌّ اِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ ࣖ

in kullun illā każżabar-rusula faḥaqqa ‘iqāb(i).

Ala kue atene mvene na abazengele, tongaso ala lingbi ti wara punition ti Mbi.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

Kozoni na ala, azo ti Noé na agroupe so abungbi oko na peko ti ala atene mvene (bazengele ni) na abungbi oko oko kue aleke (handango zo) na bazengele ti ala ti gbu lo na ala sala tënë na mvene (araison) ti futi tâ tënë; tongaso mbi gbu ala na ngbâa (na punition). Tongaso, punition ti Mbi ayeke duti ande tongana nyen (ti vundu)?

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ

ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).

ti Pharaon, Haman na Karun; na pekoni ala tene: “(Moïse) ayeke zo ti magie nga zo ti mvene.”

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

Tongaso, tongana lo (Moïse) aga na ala ti ga na tâ tënë so alondo na E, ala tene: “Ala fâ amolenge ti azo so amä na bê legeoko na lo na ala bata fini ti amolenge ti ala ti wali.” Me handa ti azo so amä na bê pëpe ayeke gi senge senge.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ

wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).

Na Pharaon atene (na akota zo ti lo): "Zia mbi fâ Moïse na mbi mu yanga na lo ti voro yanga na Seigneur ti lo. Ti tâ tënë ni, mbi sara mbeto so lo yeke changé lege ti vorongo ti ala wala lo yeke sara sioni na sese."

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).

Na mbeni wamabe na popo ti sewa ti Pharaon so ahonde mabe ti lo atene: "Mo yeke gue ti fâ mbeni zo ngbanga ti so lo tene, "Seigneur ti mbi ayeke Allah," na ngoi so biani, lo ga na mo na aye so afa polele so alondo na Seigneur ti mo. mo, biani, Allah ayeke fa lege pepe na azo so ahon ndo ti akatikati na azo ti mvene.

اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ

asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).

(so ti tene) ayanga ti da ti yayu, si mbi lingbi ti ba Nzapa ti Moïse, me mbi ngbâ ti ba lo tongana zo ti mvene." Na tongaso a ga pendere teti Fir'aun so asioni kusala ti lo, na a kanga lo na lege (ti mbilimbili), na handa ti Pharaon aga na ye oko pepe gi ti buba ye.

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa mā ya'tīhim min nabiyyin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Na ngoi kue so mbeni prophète aga na ndo ti ala, ala yeke he lo lakue.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ وَّاِنَّا بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa lammā jā'ahumul-ḥaqqu qālū hāżā siḥruw wa innā bihī kāfirūn(a).

Me tongana tâ tënë (Coran) asi na ala, ala tene: “So ayeke magie na biani e ke ni.”

اَمْ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْ هٰذَا الَّذِيْ هُوَ مَهِيْنٌ ەۙ وَّلَا يَكَادُ يُبِيْنُ

am ana khairum min hāżal-lażī huwa mahīn(un), wa lā yakādu yubīn(u).

Mbi yeke nzoni ahon koli so (Moïse) so ayeke kete na so alingbi ti fa nda ti (atënë ti lo) gi kete pëpe?

فَلَوْلَآ اُلْقِيَ عَلَيْهِ اَسْوِرَةٌ مِّنْ ذَهَبٍ اَوْ جَاۤءَ مَعَهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ مُقْتَرِنِيْنَ

falau lā ulqiya ‘alaihi aswiratum min żahabin au jā'a ma‘ahul-malā'ikatu muqtarinīn(a).

Tongaso, ngbanga ti nyen lo (Moïse) ayü pëpe abongo ti lor wala lo hunda pëpe ti tene mbeni ange aga na lo ti gue na lo?”

ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوْا مُعَلَّمٌ مَّجْنُوْنٌۘ

Ṡumma tawallau ‘anhu wa qālū mu‘allamum majnūn(un).

na pekoni ala tourné peko ti lo na ala tene: “Lo yeke mbeni zo so ayeda na afango ye (ti ambeni zo) na lo yeke zo ti fou.”

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَلَا تَمْلِكُوْنَ لِيْ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗهُوَ اَعْلَمُ بِمَا تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ كَفٰى بِهٖ شَهِيْدًا ۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗ وَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituh(ū), falā tamlikūna lī minallāhi syai'ā(n), huwa a‘lamu bimā tufīḍūna fīh(i), kafā bihī syahīdam bainī wa bainakum, wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ala tene même, “Lo (Mohammed) asara ni (Coran).” Mo tene: "Tongana mbi leke ni, ka mo yeke na kete ngangu pepe ti kanga lege na mbi ti (punition ti) Allah. Lo hinga nzoni mingi ye so mo yeke tene na ndo ti Coran. Lo lingbi ti duti témoin na popo ti mbi na mo. Lo yeke Zo ti pardone zo mingi, Lo yeke zo ti be-nzoni mingi."

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ اٰلِهَتِنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lita'fikanā ‘an ālihatinā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ala kiri tënë, atene: "Mo ga na e ti gboto e ti zia (voro) anzapa ti e? Na pekoni, ga na punition so mo tene na e tongana mo yeke na popo ti azo so ayeke tene tâ tënë."

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّاَصْحٰبُ الرَّسِّ وَثَمُوْدُ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa aṣḥābur-rassi wa ṡamūd(u).

Kozoni na ala, azo ti Noé, azo ti Rass na Samud ake (abazengele), .

وَعَادٌ وَّفِرْعَوْنُ وَاِخْوَانُ لُوْطٍۙ

wa ‘āduw wa fir‘aunu wa ikhwānu lūṭ(in).

na (legeoko nga) azo ti Ad, azo ti Pharaon na azo ti Lut, .

وَّاَصْحٰبُ الْاَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍۗ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيْدِ

wa aṣḥābul-aikati wa qaumu tubba‘(in), kullun każżabar-rusula faḥaqqa wa‘īd(i).

na (nga) azo ti Aikah na azo ti Tubba’. Ala kue a tene mvene na abazengele, tongaso menace ti Mbi (na ala) andu ala.

فَتَوَلّٰى بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

fa tawallā biruknihī wa qāla sāḥirun au majnūn(un).

Me lo (Pharaon) na aturugu ti lo atourné peko ti ala, ala tene: “Lo yeke mbeni zo ti magie wala mbeni zo ti fou.”

كَذٰلِكَ مَآ اَتَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

każālika mā atal-lażīna min qablihim mir rasūlin illā qālū sāḥirun au majnūn(un).

Tongaso, na ngoi kue so mbeni Watokua aga na azo so aga kozoni na ala, ala (azo ti lo) ayeke tene: “Lo yeke mbeni zo ti magie wala mbeni zo ti fou.”

اَمْ يَقُوْلُوْنَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهٖ رَيْبَ الْمَنُوْنِ

am yaqūlūna syā‘irin natarabbaṣu bihī raibal-manūn(i).

Ala tene même: “Lo yeke mbeni poète so e yeke ku ti tene mbeni accident asi na lo.”

اَمْ يَقُوْلُوْنَ تَقَوَّلَهٗۚ بَلْ لَّا يُؤْمِنُوْنَۚ

am yaqūlūna taqawwalah(ū), bal lā yu'minūn(a).

Wala ala tene: “Lo (Mohammed) ayeke mbeni zo ti handango azo.” En-en! Ala yeke azo so amä na bê pëpe.

وَاِنْ يَّرَوْا اٰيَةً يُّعْرِضُوْا وَيَقُوْلُوْا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ

wa iy yarau āyatay yu‘riḍū wa yaqūlū siḥrum mustamirr(un).

Na tongana ala (azo ti vorongo nzapa mingi) abâ mbeni fä (miracle), ala kiri na peko na ala tene: “(So ayeke) magie so ayeke gue na li ni lakue.”

۞ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ فَكَذَّبُوْا عَبْدَنَا وَقَالُوْا مَجْنُوْنٌ وَّازْدُجِرَ

każżabat qablahum qaumu nūḥin fakażżabū ‘abdanā wa qālū majnūnuw wazdujir(a).

Kozoni na ala, azo ti Noé nga a tene mvene (watokua ni), tongaso ala tene mvene na wakua ti E (Noé) na ala tene: “Lo yeke zo ti fou!” Na pekoni, lo tomba lo na lege ti atënë ti menace.

كَذَّبَتْ عَادٌ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِيْ وَنُذُرِ

każżabat ‘ādun fa kaifa kāna ‘ażābī wa nużur(i).

Azo ti ‘Ad nga kue ake ni. Tongaso, punition ti Mbi na gbotongo mê ti Mbi ayeke sioni mingi!

كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ بِالنُّذُرِ

każżabat ṡamūdu bin-nużur(i).

Azo ti Samud nga kue ake gbotongo mê so.

فَقَالُوْٓا اَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍ

fa qālū abasyaram minnā wāḥidan nattabi‘uh(ū), innā iżal lafī ḍalāliw wa su‘ur(in).

Tongaso, ala tene: "E yeke mû peko ti mbeni (ordinaire) zo na popo ti e tongana nyen? Biani, ka e gue biani na lege ni pëpe na e yeke fou."

ءَاُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْۢ بَيْنِنَا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ اَشِرٌ

a'ulqiyaż-żikru ‘alaihi mim baininā bal huwa każżābun asyir(un).

A fa ye so na lo na popo ti e? Biani, lo (Saleh) ayeke zo ti mvene mingi (na) zo ti fandara."

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطٍ ۢبِالنُّذُرِ

każżabat qaumu lūṭim bin-nużur(i).

Azo ti Lut nga kue ake gbotongo mê so.

لِلْفُقَرَاۤءِ الْمُهٰجِرِيْنَ الَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانًا وَّيَنْصُرُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَۚ

lil-fuqarā'il-muhājirīnal-lażīna ukhrijū min diyārihim wa amwālihim yabtagūna faḍlam minallāhi wa riḍwānaw wa yanṣurūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

(Aye ti bira ni ayeke nga) teti azo ti mawa so ague na kodoro wande so a tomba ala na yâ ti agbata ti ala na ala zia aye ti ala na peko ti ala ti gi grâce na mbage ti Allah nga na ngia ti (Lo) nga (teti) mungo maboko na (lege ti vorongo ti) Allah na Watokua ti Lo. Ala yeke atâ zo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

O ala so amä na bê! Mo sala si awato ti Mbi na awato ti mo aga akamarade ti Mbi pepe si mo fa na ala (sango ti Mohammed), na lege ti be-nzoni; atâa so ala ke tâ tënë so a fa na mo. Ala tomba Watokua ni na mo mveni ngbanga ti so mo mä na bê na Allah, Seigneur ti mo. Tongana mo sigigi biani ti sala ngangu na lege ti Mbi na ti gi ngia ti Mbi (sala tongaso pëpe). Mo tene na ala (sango ti Mohammed) na hondengo ni, na lege ti mawa ti zo, na mbi hinga nzoni mingi ye so mo honde na ye so mo fa. Na zo so na popo ti ala asara tongaso, andâ lo hon yongoro na lege so ayeke droit awe.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ لِمَ تُؤْذُوْنَنِيْ وَقَدْ تَّعْلَمُوْنَ اَنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْۗ فَلَمَّا زَاغُوْٓا اَزَاغَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi lima tu'żūnanī wa qad ta‘lamūna annī rasūlullāhi ilaikum, falammā zāgū azāgallāhu qulūbahum, wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

Na (dabe ti mo) na ngoi so Musa atene na azo ti lo, "O azo ti mbi! Ngbanga ti nyen i sala sioni na mbi, atâa so i hinga biani so mbi yeke biani watokua ti Allah na i?" Tongaso, tongana ala kiri yongoro (na tâ tënë), Allah akiri na bê ti ala yongoro. Na Allah ayeke fa lege na azo ti sioni pepe.

مَآ اَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُوْنٍ

mā anta bini‘mati rabbika bimajnūn(in).

na lege ti grâce ti Seigneur ti mo mo (Mohammed) mo yeke zo ti fou pëpe.

وَاِنْ يَّكَادُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَيُزْلِقُوْنَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُوْلُوْنَ اِنَّهٗ لَمَجْنُوْنٌ ۘ

wa iy yakādul-lażīna kafarū layuzliqūnaka bi'abṣārihim lammā sami‘uż żikra wa yaqūlūna innahū lamajnūn(un).

Na biani, azo ti kaïngo kobela so ayeke ndulu ti fâ mo na lê ti ala, tongana ala mä Coran na ala tene: “Lo (Mohammed) ayeke biani mbeni zo ti fou.”

وَّمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍۗ قَلِيْلًا مَّا تُؤْمِنُوْنَۙ

wa mā huwa biqauli syā‘ir(in), qalīlam mā tu'minūn(a).

na lo (Coran) ayeke pëpe atënë ti mbeni wasungo-psaume. Mo yeke na mabe mingi pëpe na lo.

وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

wa lā biqauli kāhin(in), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Na a yeke nga pëpe atënë ti azo ti magie. Mo yeke manda ye mingi pëpe na mbage ti lo.

وَّاَنَّهٗ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللّٰهِ يَدْعُوْهُ كَادُوْا يَكُوْنُوْنَ عَلَيْهِ لِبَدًاۗ ࣖ

wa annahū lammā qāma ‘abdullāhi yad‘ūhu kādū yakūnūna ‘alaihi libadā(n).

Na biani, tongana wakua ti Allah (Mohammed) alondo ti voro Lo (ti sala sambela), ala (a-jinn) abungbi na tele ti lo.

وَمَا صَاحِبُكُمْ بِمَجْنُوْنٍۚ

wa mā ṣāḥibukum bimajnūn(in).

Na kamarade ti mo (Mohammed) ayeke zo ti fou pëpe.

اِنَّ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا كَانُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يَضْحَكُوْنَۖ

innal-lażīna ajramū kānū minal-lażīna āmanū yaḍḥakūn(a).

Biani, awasiokpari ni ayeke azo so ayeke he ka awamabe.

وَاِذَا مَرُّوْا بِهِمْ يَتَغَامَزُوْنَۖ

wa iżā marrū bihim yatagāmazūn(a).

Na ngoi so ala (awamabe) ayeke hon, ala yeke zi lê ti ala na popo ti ala,

وَاِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمُ انْقَلَبُوْا فَكِهِيْنَۖ

wa iżanqalabū ilā ahlihimunqalabū fakihīn(a).

Na tongana ala kiri na popo ti azo ti ala, ala yeke kiri na ngia.

وَاِذَا رَاَوْهُمْ قَالُوْٓا اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ لَضَاۤلُّوْنَۙ

wa iżā ra'auhum qālū inna hā'ulā'i laḍāllūn(a).

Na tongana ala ba (awamabe), ala tene: “Biani, ala girisa lege biani.”

وَمَآ اُرْسِلُوْا عَلَيْهِمْ حٰفِظِيْنَۗ

wa mā ursilū ‘alaihim ḥāfiẓīn(a).

me (awasiokpari), a tokua ala pëpe tongana azo ti batango (awamabe).

وَمَا نَقَمُوْا مِنْهُمْ اِلَّآ اَنْ يُّؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِۙ

wa mā naqamū minhum illā ay yu'minū billāhil-‘azīzil-ḥamīd(i).

Na ala yeke sala pasi na awamabe gi ngbanga ti so (awamabe) amä na bê na Allah, Lo so ngangu ti lo ahon angangu kue, Lo so alingbi na gonda mingi, .

فَكَذَّبُوْهُ فَعَقَرُوْهَاۖ فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْۢبِهِمْ فَسَوّٰىهَاۖ

fa każżabūhu fa ‘aqarūhā fa damdama ‘alaihim rabbuhum biżambihim fa sawwāhā.

Me ala tene mvene na lo na ala fâ lo, tongaso Nzapa afuti ala ndali ti asiokpari ti ala, na pekoni Lo futi ala (na sese), .

عَبْدًا اِذَا صَلّٰىۗ

‘abdan iżā ṣallā.

mbeni wakua tongana lo yeke sara sambela, .

اَرَاَيْتَ اِنْ كَانَ عَلَى الْهُدٰىٓۙ

ara'aita in kāna ‘alal-hudā.

mo pensé nyen tongana lo (so a kanga lege na lo ti sambela) ayeke na ndo ti tâ tënë (fango lege), .

اَوْ اَمَرَ بِالتَّقْوٰىۗ

au amara bit-taqwā.

Wala lo tene na mo ti sara mbeto ti (Allah)?

اِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْاَبْتَرُ ࣖ

inna syāni'aka huwal-abtar(u).

Biani, azo so ake mo ayeke azo so a fâ ala (na be-nzoni ti Allah).

وَّامْرَاَتُهٗ ۗحَمَّالَةَ الْحَطَبِۚ

wamra'atuh(ū), ḥammālatal-ḥaṭab(i).

Na (a yeke nga) wali ti lo, zo ti yongo keke ti wâ (zo ti zongo zo).