وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ Мусаға Китапты (Тәүратты) бирҙек, илселәр менән бергә уның артынан эйәрҙек, Мәрйәм улы Ғайсаға хәҡиҡәттең дәлилдәрен бирҙек һәм уны Изге Рух (Жибрил) менән нығыттыҡ. Ни өсөн һеҙгә теләмәгән нәмә (ғибрәт) килтергән һайын пәйғәмбәр килгән һайын, һеҙ уның менән маҡтанаһығыҙ, һуңынан ҡайһы берҙәре тураһында ялған һөйләйһегеҙ, ҡайһы берҙәрен үлтерәһегеҙ?
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).
Һәм уларға: «Аллаһ иңдергәнгә (Ҡөрьәнгә) иман килтерегеҙ», – тиелһә, улар: «Беҙ үҙебеҙгә индерелгәнгә ышанабыҙ», – тип яуап бирәләр. Һәм улар (Ҡөрьән) үҙҙәрендә булғанды аҡлаусы хәҡиҡәт булһа ла, артабанғыларҙы инҡар итәләр. Әйт (Мөхәммәткә): «Әгәр ҙә һеҙ мөьмин булһағыҙ, быға тиклем ни өсөн Аллаһ пәйғәмбәрҙәрен үлтерҙегеҙ?»
زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).
Донъя тормошо кәферҙәр алдында матур итеп күрһәтелә, улар иман килтергәндәрҙе кәмһетә. Хатта Ҡиәмәт көнөндә тәҡүәлеләр уларҙан өҫтәрәк булыр. Аллаһы Тәғәлә Үҙе теләгән кешегә ризыҡты иҫәп-хисапһыҙ бирә.
اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ
am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).
Әллә һеҙ үҙегеҙҙән алда килгәндәр кеүек (һынауҙар) һеҙгә әле килмәһә лә, ожмахҡа инәсәкмен тип уйлайһығыҙмы? Уларҙы фәҡирлек, ғазаптар ҡамап алған һәм (төрлө һынауҙар) тетрәндергән, шуға күрә Рәсүл һәм уның менән бергә иман килтергән кешеләр: «Ҡасан Аллаһтың ярҙамы килер?» Иҫегеҙҙә тотоғоҙ, ысынлап та, Аллаһтың ярҙамы яҡын.
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).
Һинән (Мөхәммәттән) тыйылған айҙа һуғышыу тураһында һоранылар. Әйт: "Ул айҙа һуғышыу ҙур (гонаһ). Әммә (кешеләрҙе) Аллаһ юлынан ҡаплау, Уға буйһонмау, (кешеләрҙе Оло мәсеткә инергә тыйыу) һәм халыҡты уның тирә-яғынан ҡыуып сығарыу Аллаһ ҡаршыһында ғәйбәт үлтереүҙән ҡаты бәғерлерәк. Әгәр ҙә һеҙҙең арағыҙҙан кем үҙ диненән баш тарта, ә һуңынан кәферлектә үлә, улар донъяла ла, әхирәттә лә ғәмәлдәре бушҡа булыр, ә улар йәһәннәм кешеләре булһа, улар унда мәңге ҡаласаҡ».
اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِحَقٍّۖ وَّيَقْتُلُوْنَ الَّذِيْنَ يَأْمُرُوْنَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِۙ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
innal-lażīna yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan nabiyyīna bigairi ḥaqq(in), wa yaqtulūnal-lażīna ya'murūna bil-qisṭi minan-nās(i), fabasysyirhum bi‘ażābin alīm(in).
Ысынлап та, Аллаһтың аяттарын инҡар итеүселәр, пәйғәмбәрҙәрҙе хаҡһыҙ (ғәҙел сәбәпһеҙ) үлтереүселәр, кешеләргә ғәҙеллек ҡылырға ҡушҡан кешеләрҙе үлтереүселәр уларға һөйөнөслө хәбәрҙе еткерә, был ғазаплы яза.
وَمَكَرُوْا وَمَكَرَ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ ࣖ
wa makarū wa makarallāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).
Һәм улар (кафырҙар) алданы, шуға күрә Аллаһ алдашыуға үс алды. Аллаһ – алдаҡ өсөн иң яҡшы үс алыусы.
لَنْ يَّضُرُّوْكُمْ اِلَّآ اَذًىۗ وَاِنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ يُوَلُّوْكُمُ الْاَدْبَارَۗ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ
lay yaḍurrūkum illā ażā(n), wa iy yuqātilūkum yuwallūkumul-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).
Улар һиңә бәләкәй генә рәнйетеүҙәрҙән башҡа зыян килтермәҫ, әгәр ҙә һинең менән һуғышһалар, һис шикһеҙ, кире боролорҙар (еңеләсәктәр). Бынан тыш, улар ярҙам да алмаған.
اِنْ تَمْسَسْكُمْ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۖ وَاِنْ تُصِبْكُمْ سَيِّئَةٌ يَّفْرَحُوْا بِهَا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا لَا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطٌ ࣖ
in tamsaskum ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibkum sayyi'atuy yafraḥū bihā, wa in taṣbirū wa tattaqū lā yaḍurrukum kaiduhum syai'ā(n), innallāha bimā ya‘malūna muḥīṭ(un).
Яҡшылыҡ алһаң, (ҡотолғоһоҙ) улар ҡайғырасаҡ, ә һиңә бәлә килһә, улар был хәлгә шатланыр. Сабыр һәм тәҡүә булһаң, уларҙың хәйләләре һине әҙ генә лә борсомаҫ. Ысынлап та, Аллаһ уларҙың һәр ғәмәлендә киң ҡолас ала.
وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّغُلَّ ۗوَمَنْ يَّغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ
wa mā kāna linabiyyin ay yagull(a), wa may yaglul ya'ti bimā galla yaumal-qiyāmah(ti), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).
Ә пәйғәмбәрҙең (һуғыш ғәнимәте мәсьәләләрендә) хыянат итеүе мөмкин түгел. Кем хыянат итһә, һис шикһеҙ, Ҡиәмәт көнөндә ул хыянат иткән нәмәһе менән килер. Шул саҡта һәр кемгә ҡылған эштәренә ҡарап камил сауап бирелер һәм уларға золом ҡылынмаҫ.
وَمَآ اَصَابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِ فَبِاِذْنِ اللّٰهِ وَلِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ
wa mā aṣābakum yaumal-taqal-jam‘āni fa bi'iżnillāhi wa liya‘lamal-mu'minīn(a).
Ике ғәскәр араһында осрашыу (һуғыш) булғанда һеҙҙең менән нимә буласағы – Аллаһтың рөхсәте менән һәм Аллаһ (хаҡ) мөьминдәрҙең кем икәнен һынау өсөн.
اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).
(Атап әйткәндә) улар (йәһүдтәр): «Ысынлап та, Аллаһ беҙгә рәсүлгә ышанмаҫҡа бойорҙо, ул беҙгә ут менән яндырылған ҡорбан килтермәйенсә», — тиҙәр. Әйт (Мөхәммәткә): «Ысынлап та, һеҙгә миңә тиклем бер нисә пәйғәмбәр килде, улар асыҡ дәлилдәр килтерҙе һәм һеҙ әйткән нәмәләрҙе килтерҙе, әммә һеҙ дөрөҫ һөйләүселәр булһағыҙ, уларҙы ни өсөн үлтерҙегеҙ?»
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).
Әгәр улар һиңә (Мөхәммәткә) ялған һөйләһә, һинән алдағы илселәргә лә ялған һөйләгәндәр, улар ысын мөғжизәләр, Зөбөр һәм камил аңлатма биргән Китап килтергән.
۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ
latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).
Һеҙ мотлаҡ байлығығыҙ һәм үҙегеҙ менән һыналасаҡһығыҙ. Һәм, һис шикһеҙ, һеҙ үҙегеҙгә тиклем китап бирелгәндәрҙән һәм мөшриктәрҙән бик күп рәнйеткес һүҙҙәр ишетерһегеҙ. Әгәр ҙә һеҙ сабыр һәм тәҡүә булһағыҙ, ысынлап та, ул нәмәләр өҫтөнлөклө нәмәләр (булырға тейеш).
فَاسْتَجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ اَنِّيْ لَآ اُضِيْعُ عَمَلَ عَامِلٍ مِّنْكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى ۚ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍ ۚ فَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَاُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاُوْذُوْا فِيْ سَبِيْلِيْ وَقٰتَلُوْا وَقُتِلُوْا لَاُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاُدْخِلَنَّهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ ثَوَابًا مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الثَّوَابِ
fastajāba lahum rabbuhum annī lā uḍī‘u ‘amala ‘āmilim minkum min żakarin au unṡā, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fal-lażīna hājarū wa ukhrijū min diyārihim wa ūżū fī sabīlī wa qātalū wa qutilū la'ukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa la udkhilannahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), ṡawābam min ‘indillāh(i), wallāhu ‘indahū ḥusnuṡ-ṡawāb(i).
Шулай итеп, уларҙың Раббыһы уларҙы ҡабул итте (был әйтеп): «Ысынлап та, Мин һеҙҙең берегеҙҙең дә изгелек эшләүселәрҙең эшен әрәм итмәйәсәкмен, ир-атмы, ҡатын-ҡыҙмы, сөнки һеҙҙең ҡайһы берҙәрегеҙ башҡалар нәҫеленән. аҫтында йылғалар ағып ятҡан баҡсалар Аллаһ тарафынан әжер булып тора һәм Аллаһ янында яҡшы әжер бар».
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا
wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).
Һин ни өсөн Аллаһ юлында һуғышырға һәм көсһөҙҙәрҙе, ир-егеттәрҙе, ҡатын-ҡыҙҙарҙы йәки балаларҙы яҡларға теләмәйһең, улар: «Раббыбыҙ, беҙҙе был ерҙән (Мәккәнән) сығар, унда йәшәүселәр ғәҙелһеҙ.
۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ
wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).
Кем дә кем Аллаһ юлында һижрәт итһә, улар был Ер йөҙөндә һижрәт өсөн киң урын һәм күп (ризыҡ) табасаҡ. Кем дә кем Аллаһ һәм Уның Рәсүле хаҡына һижрәт итеү ниәте менән өйөнән сығып китһә, һуңынан уға үлем килеп етһә (ул тәғәйен урынына барып еткәнсе), ысынлап та, уның сауабы Аллаһ хозурында нығынған. Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле.
وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ
wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).
һәм (Беҙ шулай уҡ яза бирҙек), сөнки улар әйтте: «Ысынлап та, беҙ Мәсихте, Ғайсаны, Мәрйәм улы, Аллаһтың илсеһен үлтерҙек», хатта улар уны үлтермәһәләр ҙә, йәки (йәки) арҡысаҡҡа ҡаҙаҡламаһалар ҙа, әммә (улар үлтергән нәмә) Ғайсаға оҡшатылған кеше ине. Ысынлап та, кем тураһында риза түгел (үлтереүҙе) Ғайса, һәр ваҡыт шикләнеп, кем үлтерелгән. Ысынлап та, улар белмәгән (аныҡ ҡына кем үлтерелгәнен), ә ябай фараздарға нигеҙләнгән, шуға күрә уны үлтергәндәренә ышанмаған.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khużhu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
Эй, Рәсүл (Мөхәммәт)! Улар иманһыҙлыҡта ярышҡан өсөн ҡайғырмағыҙ. Атап әйткәндә, йөрәктәре әле ышанмаһа ла, ауыҙҙары менән: «Беҙ иман килтерҙек», — тип әйткәндәр (ике йөҙлөләр), шулай уҡ ысынлап та (яңылыҡтар) ялғанды ишетергә яратҡан һәм һеҙгә бер ҡасан да килмәгән башҡа кешеләрҙең (һүҙҙәрен) ысынлап та ишетергә яратҡан йәһүдтәр. Улар һүҙҙәрҙе (Тәүратты) ысын мәғәнәһенән үҙгәрткәндәр. Улар: «Әгәр һеҙгә был нәмә бирелһә (үҙгәртелгән), ҡабул итегеҙ, әгәр һеҙгә был булмаған нәмә бирелһә, һаҡ булығыҙ», — тинеләр. Кемде Аллаһ аҙашырға рөхсәт итергә теләһә, һеҙ Аллаһтан бер нәмәнән дә (уға ярҙам итеүҙән) әҙ генә лә баш тарта алмаҫһығыҙ. Улар – Аллаһы Тәғәләнең күңелдәрен таҙартырға теләмәгән кешеләр. Был донъяла улар кәмһетеләсәк һәм теге донъяла ҙур язаға дусар буласаҡ.
وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ
wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).
һәм улар араһындағы мәсьәләләрҙе Аллаһ иңдергәнсә хәл итегеҙ һәм уларҙың теләгенә эйәрмәгеҙ. Һәм уларҙан һаҡланығыҙ, улар һеҙҙе Аллаһ иңдергән нәмәләрҙең бер өлөшөн алдамаһындар. Әгәр ҙә улар (Аллаһ иңдергән ҡанундан) йөҙ сөйөрһәләр, белегеҙ: Алла уларҙың ҡайһы бер гонаһтары арҡаһында уларға бәхетһеҙлек килтерергә ниәтләй. Һәм ысынлап та, кешеләрҙең күбеһе яуыз кешеләр.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Етәкселәрегеҙҙе үҙегеҙҙән алда китап бирелгәндәр һәм кафырҙар (мөшриктәр) араһында динегеҙҙе мыҫҡыллау һәм уйын объекты иткән кешеләр итмәгеҙ. Әгәр мөьмин булһағыҙ, Аллаһтан ҡурҡығыҙ.
لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ
laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).
Ысынлап та, Беҙ Исраил балаларынан килешеүҙе алдыҡ һәм улар янына пәйғәмбәрҙәр ебәрҙек. Әммә һәр илсе улар янына үҙҙәренең теләгенә ярашлы булмаған нәмә менән килгән, (шулай итеп) ҡайһы берҙәрен (илселәрҙе) алдағандар, икенселәрен үлтергәндәр.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Һәм иҫкә төшөрөгөҙ, ҡасан Аллаһ әйтте: "Эй, Ғайса, Мәрйәм улы! Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ, Минең рәхмәтемде һеҙгә һәм әсәйегеҙгә, ҡасан Мин һеҙҙе Изге Рух менән нығыттым. Һеҙ кешеләр менән һөйләшә ала, ҡасан һеҙ әле бишектә һәм һеҙ оло булғанда. Ҡош Минең рөхсәтем менән, һуңынан һин уға өрҙөң, һуңынан ул Минең рөхсәтем менән (ысын) ҡош булып китте. уларҙы асыҡ мәғлүмәт бирһәләр, улар араһындағы кафырҙар: «Был ысын тылсымдан башҡа нәмә түгел», — тинеләр.
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ
wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Һәм, ысынлап та, һинән (Мөхәммәткә) тиклемге пәйғәмбәрҙәрҙең ҡайһы берҙәрен мыҫҡыл иткәндәр, шуға күрә уларҙың мыҫҡыл итеүҙәренә яуап итеп мыҫҡыллаусыларға ғазап төшкән.
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Һәм улар араһында һинең (Мөхәммәттең) уҡыуыңды тыңлаусылар ҙа бар, Беҙ уларҙың йөрәктәрен йомдоҡ (улар уны аңламаһын өсөн), һәм уларҙың ҡолаҡтары тығылған. (Хәҡиҡәттең) бөтә аяттарын күрһәләр ҙә, барыбер уға ышанмаҫтар ине. Шулай итеп, улар һине кире ҡағырға килһә, кафырҙар: «Был (Ҡөрьән) боронғо кешеләрҙең әкиәтенән башҡа нәмә түгел», — тиҙәр.
وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ
wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).
Һеҙгә тиклемге пәйғәмбәрҙәргә ялған һөйләнделәр, әммә улар үҙҙәренә ҡарата ялғанға һәм эҙәрлекләүҙәргә сабыр иттеләр, уларға беҙҙең ярҙамыбыҙ килгәнсе. Һәм Аллаһ Тәғәләнең хөкөмдәрен (хөкөмдәрен) бер нәмә лә үҙгәртә алмай. Һәм, ысынлап та, һеҙгә илселәрҙең хәбәренең бер өлөшө килде.
وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيٰطِيْنَ الْاِنْسِ وَالْجِنِّ يُوْحِيْ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوْرًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ
wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwan syayāṭīnal-insi wal-jinni yūḥī ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin zukhrufal-qauli gurūrā(n), wa lau syā'a rabbuka mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).
Һәм шулай итеп, һәр пәйғәмбәр өсөн Беҙ кешеләр һәм ендәр шайтандарынан дошман билдәләнек, уларҙың ҡайһы берҙәре икенселәренә алдау тип матур һүҙҙәр шыбырлай. Әгәр ҙә Раббың теләһә, улар быны эшләмәҫтәр ине, уларҙы үҙҙәре уйлап сығарған нәмәләр менән ҡалдыр.
قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).
Уның халҡының башлыҡтары: «Беҙ һинең асыҡтан-асыҡ яңылышыуыңды күрәбеҙ», — тинеләр.
قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ
qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).
Ул (Нух) яуап бирҙе: «Эй, халҡым, мин аҙашмайым, барлыҡ ғәләмдәрҙең Раббыһы тарафынан ебәрелгән илсемен!»
قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ
qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).
Уның ҡәүеменән кафырҙар етәкселәре: «Беҙ һине бөтөнләй аҡылдан яҙған кеше тип һанайбыҙ һәм һине ялғансыларҙан тип һанайбыҙ», — тинеләр.
قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ
qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).
Ул (Һуд) яуап бирҙе: «Эй, халҡым, мин аҡылдан яҙғанмын түгел, ә мин бөтә ғәләмдәрҙең Раббыһының илсеһемен».
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
Шунан һуң улар инә дөйәне һуйҙылар һәм Раббының әмеренә ҡаршы тәкәбберлек күрһәттеләр. «Эй, Салех, әгәр ҙә һинең пәйғәмбәрҙәрҙән булыуың дөрөҫ булһа, беҙгә ҡурҡытыуыңды иҫбатла», — тинеләр.
وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ
wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).
Ә уның халҡының яуабы: «Уларҙы (Лут һәм уның шәкерттәрен) үҙ илегеҙҙән ҡыуып сығарығыҙ, улар үҙҙәрен изге тип һанаған кешеләр», — тигән һүҙҙәрҙән башҡа булманы.
۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ
qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).
Шуғайб ҡәбиләһенең тәкәббер башлыҡтары: «Эй, Шөйәб, әгәр ҙә һин динебеҙгә ҡайтмаһаң, беҙ һине һәм мөьминдәрҙе илебеҙҙән ҡыуып сығарасаҡбыҙ», — тигән. Шөәйеп: «Беҙгә оҡшамаһа ла, (һеҙ беҙҙе ҡыуып сығарырға йыйынаһығыҙмы?»
وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).
Һәм уның халҡының (Шөғәйептең) кәфер булған етәкселәре: «Әгәр һеҙ Шөғәйепкә эйәрһәгеҙ, һис шикһеҙ, һеҙ юғалтыуҙар булырһығыҙ», — тинеләр.
قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ
qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).
Фирғәүен халҡының башлыҡтары: «Был кеше ысынлап та зирәк сихырсы!
لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ
la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).
Мин һеҙҙең ҡулдарығыҙҙы һәм аяҡтарығыҙҙы мотлаҡ рәүештә ҡырҡып ташлайым (уң ҡул һәм һул аяҡты йәки киреһенсә), шунан барығыҙҙы ла арҡысаҡҡа ҡаҙаҡлайым».
وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ
wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).
Фирғәүен халҡының башлыҡтары: «Һеҙ Мусаға һәм уның халҡына был ерҙә (Мысырҙа) бәлә-ҡаза килтерергә рөхсәт итәһегеҙме, үҙегеҙҙе һәм илаһтарығыҙҙы ташлап китәһегеҙме?» (Фирғәүен) яуап бирҙе: «Беҙ уларҙың улдарын үлтерәсәкбеҙ, ҡыҙҙарын йәшәтәсәкбеҙ, һәм улар өҫтөнән беҙҙең тулы хакимлыҡҡа эйәбеҙ».
فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).
Һуңынан уларға яҡшылыҡ килһә, улар: «Был беҙҙең тырышлыҡ арҡаһында», — тиҙәр. Әгәр бәләгә тарыһалар, бәхетһеҙлекте Мусаға һәм уның эйәрселәренә япһарғандар. Бел: уларҙың яҙмышы Аллаһ ҡулында, ләкин уларҙың күбеһе белмәй.
وَاِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِيُثْبِتُوْكَ اَوْ يَقْتُلُوْكَ اَوْ يُخْرِجُوْكَۗ وَيَمْكُرُوْنَ وَيَمْكُرُ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ
wa iż yamkuru bikal-lażīna kafarū liyuṡbitūka au yaqtulūka au yukhrijūk(a), wa yamkurūna wa yamkurullāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).
Һәм (хәтерегеҙҙә тотоғоҙ), ҡасан кафырҙар (Ҡөрәйештәр) һеҙгә (Мөхәммәткә) ҡаршы мәкер ҡороп, һеҙҙе ҡулға алып, төрмәгә ултыртыу йәки үлтереү, йәки ҡыуып сығарыу тураһында уйлағандар. Улар алдауҙы тыуҙырҙы һәм Аллаһ Тәғәлә алдауҙы боҙҙо. Аллаһ – алдаҡ өсөн иң яҡшы үс алыусы.
اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
Әгәр ҙә һеҙ уға (Мөхәммәткә) ярҙам итмәһәгеҙ, ысынлап та, Аллаһ уға (йәғни) кафырҙар уны (Мәккәнән) ҡыуып сығарғанда ярҙам итер ине; Ул ике кешенең береһе булғанда, улар икеһе лә мәмерйәлә булғанда, шул ваҡытта ул дуҫына: «Ҡайғырма, ысынлап та, Аллаһ беҙҙең менән», — тигән. Шулай итеп, Аллаһ уға (Мөхәммәткә) сәләм индерҙе һәм һеҙ күрмәгән ғәскәр (фәрештәләр) менән ярҙам итте, һәм Ул кафырҙарҙың саҡырыуын түбән итте. Һәм ул Аллаһ һүҙе юғары. Аллаһ ҡөҙрәтле, хикмәтле.
وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).
Улар араһында Пәйғәмбәребеҙҙе (Мөхәммәтте) рәнйеткәндәр һәм: «Пәйғәмбәребеҙ ишеткәндәрҙең барыһына ла ышанды», – тигәндәр ҙә бар. Әйт: «Ул һеҙҙең өсөн бөтә файҙалы нәмәләргә иман килтерә, ул Аллаһҡа иман килтерә, мөьминдәргә иман килтерә һәм һеҙҙең арағыҙҙағы мөьминдәр өсөн рәхмәт!» Аллаһ Рәсүлен рәнйетеүселәр ҙә ғазаплы язаға дусар булыр.
وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).
Һин (Мөхәммәт) уларҙың һүҙҙәренән ҡайғырма! Ысынлап та, бөтә көс Аллаһтыҡы. Ул барыһын да ишетеүсе, белеүсе .
فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ
falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).
Шулай итеп, уларға Беҙҙән хәҡиҡәт килгәс, улар: «Был ысын сихыр», — тинеләр.
فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ
famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).
Тимәк, Фирғәүен һәм уның етәкселәре (халҡы) үҙҙәрен йәберләүенән ҡурҡҡан халҡының тоҡомдарынан башҡа Мусаға бер кем дә ышанмаған. Һәм, ысынлап та, Фирғәүен ерҙә ысынлап та тиранлыҡ ҡылды, һәм ысынлап та, тәртип боҙоусыларҙан булды.
فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ
fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).
Тимәк, һин (Мөхәммәт) һиңә индерелгән нәмәләрҙең ҡайһы берҙәрен ташларға теләйһең һәм шуның арҡаһында күкрәгең ҡыҫыла, сөнки улар: «Ниңә уға хазина (байлыҡ) төшөрөлмәне йәки уның менән бергә фәрештә килмәне?» Ысынлап та, һин бары тик киҫәтеүсе һәм Аллаһ һәр нәмәне һаҡлаусы.
فَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا نَرٰىكَ اِلَّا بَشَرًا مِّثْلَنَا وَمَا نَرٰىكَ اتَّبَعَكَ اِلَّا الَّذِيْنَ هُمْ اَرَاذِلُنَا بَادِيَ الرَّأْيِۚ وَمَا نَرٰى لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍۢ بَلْ نَظُنُّكُمْ كٰذِبِيْنَ
fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā narāka illā basyaram miṡlanā wa mā narākattaba‘aka illal-lażīna hum arāżilunā bādiyar-ra'y(i), wa mā narā lakum ‘alainā min faḍlim bal naẓunnukum kāżibīn(a).
Шуға күрә үҙ халҡы араһында кафыр булған етәкселәр: «Беҙ һине түгел, ә беҙҙең кеүек ябай кешене генә күрәбеҙ, һиңә эйәргән бер кемде лә күрмәйбеҙ, ә беҙҙең арала ышанырға ашыҡҡан түбән кешеләрҙе генә күрмәйбеҙ.
قَالُوْا يٰنُوْحُ قَدْ جَادَلْتَنَا فَاَ كْثَرْتَ جِدَالَنَا فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qālū yā nūḥu qad jādaltanā fa akṡarta jidālanā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
Улар: «Эй, Нух, һин беҙҙең менән бәхәсләштең һәм беҙгә ҡаршы бәхәсеңде оҙаҡҡа һуҙҙың, әгәр ҙә һин хаҡ һөйләүселәрҙән булһаң, үҙең ҡурҡытҡан ғазапты беҙгә килтер!»
قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ
qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).
Улар (Ғәд) әйтте: «Эй, Һуд, һин беҙгә бер ниндәй ҙә асыҡ дәлил килтермәнең, һәм беҙ һинең һүҙҙәрең арҡаһында ғибәҙәтебеҙҙе ташламаясаҡбыҙ һәм һиңә ышанмаясаҡбыҙ.
اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ
in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).
Беҙ тик ҡайһы бер илаһтарыбыҙ һиңә аҡылдан яҙҙырҙы, тип әйтәбеҙ», — тип яуап бирҙе ул (Худ): «Ысынлап та, мин Аллаһҡа шаһитлыҡ итәм һәм шаһитлыҡ итәм: мин һеҙҙең миңә тиңдәш тотҡан нәмәләрҙән азатмын.
مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ
min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).
башҡалар менән, шуға күрә миңә ҡаршы бөтә алдауҙарығыҙҙы башҡарығыҙ һәм башҡаса тотҡарламағыҙ.
قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ
qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).
Улар (Сәмүд) әйтте: "Эй, Салех! Ысынлап та, һин беҙҙең арала булғанға тиклем һин көтөлгән кеше инең, ни өсөн һин беҙҙе ата-бабаларыбыҙ табынған нәмәләргә табыныуҙан тыяһың?
وَجَاۤءَهٗ قَوْمُهٗ يُهْرَعُوْنَ اِلَيْهِۗ وَمِنْ قَبْلُ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۗ قَالَ يٰقَوْمِ هٰٓؤُلَاۤءِ بَنَاتِيْ هُنَّ اَطْهَرُ لَكُمْ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَلَا تُخْزُوْنِ فِيْ ضَيْفِيْۗ اَلَيْسَ مِنْكُمْ رَجُلٌ رَّشِيْدٌ
wa jā'ahū qaumuhū yuhra‘ūna ilaih(i), wa min qablu kānū ya‘malūnas-sayyi'āt(i), qāla yā qaumi hā'ulā'i banātī hunna aṭharu lakum fattaqullāha wa lā tukhzūni fī ḍaifī, alaisa minkum rajulur rasyīd(un).
Һәм уның халҡы шунда уҡ уның янына килде. Ә улар борон-борондан һәр ваҡыт әшәке эштәр ҡылған. Лут: "Эй, халҡым! Был минең (ер) ҡыҙҙарым, улар һеҙҙең өсөн изгерәк, шуға күрә Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм минең (исемде) ҡунағыма ҡарата хурламағыҙ. Һеҙҙең арала аҡыллы кеше юҡмы?"
قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَرَزَقَنِيْ مِنْهُ رِزْقًا حَسَنًا وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ اُخَالِفَكُمْ اِلٰى مَآ اَنْهٰىكُمْ عَنْهُ ۗاِنْ اُرِيْدُ اِلَّا الْاِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُۗ وَمَا تَوْفِيْقِيْٓ اِلَّا بِاللّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ
qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī wa razaqanī minhu rizqan ḥasanaw wa mā urīdu an ukhālifakum ila mā anhākum ‘anh(u), in urīdu illal-iṣlāḥa mastaṭa‘t(u), wa mā taufīqī illā billāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).
Ул (Шуайб) әйтте: "Эй, халҡым! Миңә аңлатығыҙ, әгәр минең Раббымдан асыҡ дәлилдәр бар һәм миңә Уның тарафынан бәхет бирелгән (ул миңә Уның бойороҡтарын боҙоу дөрөҫмө)? Мин һеҙҙе тыйған нәмәләрҙә боҙорға ниәтләмәйем. Уға мин ышанам һәм Уға (шулай уҡ) ҡайтам.
قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ
qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).
Ул (Әл-Ғәзиздең ҡатыны): «Был кеше һеҙ мине ғәйепләйһегеҙ, һәм, ысынлап та, мин уны миңә буйһонорға һынаным, әммә ул баш тартты.
قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ
qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).
Йософ: «Эй, Раббым, улар саҡырыуына яуап биреүҙән дә төрмә миңә нығыраҡ һөйөклө. Әгәр Һин мине уларҙы мәкерләүҙән тыймаһаң, мин уларға ынтылырмын һәм наҙандарҙан булырмын», — тигән.
ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ
Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).
Шунан һуң уларҙың баштарына, (Йософтоң дөрөҫлөгөн) аяттарҙы күргәндән һуң, уны бер аҙ ваҡытҡа төрмәгә ултыртырға кәрәклеге килде.
وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ
wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).
Ә ул (Йософ) улар араһында именлек буласағын белгән кешегә: «Минең хәлемде хужаңа аңлат», — тигән. Шуға күрә шайтан уны хужаһына (Йософтоң хәлен) аңлатырға онотторған. Шул арҡала ул (Йософ) бер нисә йыл төрмәлә ҡала.
اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۗ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗ لَا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا اللّٰهُ ۗجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرَدُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فِيْٓ اَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوْٓا اِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ وَاِنَّا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ
alam ya'tikum naba'ul-lażīna min qablikum qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wal-lażīna mim ba‘dihim, lā ya‘lamuhum illallāh(u), jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fa raddū aidiyahum fī afwāhihim wa qālū innā kafarnā bimā ursiltum bihī wa innā lafī syakkim mimmā tad‘ūnanā ilaihi murīb(in).
Һеҙҙән элек (йәғни) Нух ҡәүеме, Әд, Сәмүд һәм уларҙан һуңғы кешеләр хаҡында хәбәр килеп етмәнеме ни? Уларҙы Аллаһтан башҡа бер кем дә белмәй. Илселәр улар янына (ысын) дәлилдәр килтереп килгән, әммә улар ҡулдарын ауыҙҙарына ҡуйып (нәфрәттән) һәм: «Ысынлап та, беҙ һеҙҙең (беҙгә) ебәрелгәнегеҙгә ышанмайбыҙ, һәм беҙ һеҙҙең беҙҙе нимәгә саҡырыуығыҙға ысынлап та шикләнеп торабыҙ», — тигән.
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِّنْ اَرْضِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ فَاَوْحٰٓى اِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظّٰلِمِيْنَ ۗ
wa qālal-lażīna kafarū lirusulihim lanukhrijannakum min arḍinā au lata‘ūdunna fī millatinā, fa auḥā ilaihim rabbuhum lanuhlikannaẓ-ẓālimīn(a).
Ә кафырҙар үҙҙәренең илселәренә: «Беҙ һеҙҙе мотлаҡ рәүештә илебеҙҙән ҡыуып сығарырбыҙ, юғиһә ысынлап та динебеҙгә ҡайтырһығыҙ», — тинеләр. Шуға күрә Алла уларға: «Беҙ ғәҙелһеҙ халыҡты һис шикһеҙ юҡ итәсәкбеҙ.
وَقَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْ نُزِّلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ اِنَّكَ لَمَجْنُوْنٌ ۗ
wa qālū yā ayyuhal-lażī nuzzila ‘alaihiż-żikru innaka lamajnūn(un).
Һәм улар: «Эй, үҙенә Ҡөрьән индерелгән кеше, ысынлап та, һин (Мөхәммәт) диуана!»
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ
wa mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Һәм уларға берәй рәсүл килһә, һәр ваҡыт унан мыҫҡыллап мыҫҡыл итә торғайнылар.
قَالَ اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ ضَيْفِيْ فَلَا تَفْضَحُوْنِۙ
qāla inna hā'ulā'i ḍaifī falā tafḍaḥūn(i).
Ул (Луты) әйтте: «Ысынлап та, улар минең ҡунаҡтарым, шуға күрә мине оятҡа ҡалдырмағыҙ!
وَلَقَدْ كَذَّبَ اَصْحٰبُ الْحِجْرِ الْمُرْسَلِيْنَۙ
wa laqad każżaba aṣḥābul-ḥijril-mursalīn(a).
Ысынлап та, һижр илендәге кешеләр пәйғәмбәрҙәренә тулыһынса ялған һөйләнеләр.
كَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَى الْمُقْتَسِمِيْنَۙ
kamā anzalnā ‘alal-muqtasimīn(a).
(Беҙ киҫәтеү бирҙек) Беҙ (Аллаһтың китабын) айырып торғандарға (Яза) иңдерҙек.
اِنَّا كَفَيْنٰكَ الْمُسْتَهْزِءِيْنَۙ
innā kafainākal-mustahzi'īn(a).
Ысынлап та, Беҙ һине (Мөхәммәтте) мыҫҡыллаусыларҙан (яуызлыҡтан) һаҡлайбыҙ;
وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّكَ يَضِيْقُ صَدْرُكَ بِمَا يَقُوْلُوْنَۙ
wa laqad na‘lamu annaka yaḍīqu ṣadruka bimā yaqūlūn(a).
Һәм, ысынлап та, Беҙ беләбеҙ: улар әйткән һүҙҙәр арҡаһында күкрәгең тар була
وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Беҙ бер аятты икенсеһенә алмаштырһаҡ, Аллаһ нимә индергәнен яҡшыраҡ белһә, улар: «Һин (Мөхәммәт) уны уйлап сығараһың ғына», — тиҙәр. Ысынында, күбеһе белмәй.
وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوْا بِمِثْلِ مَا عُوْقِبْتُمْ بِهٖۗ وَلَىِٕنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصّٰبِرِيْنَ
wa in ‘āqabtum fa ‘āqibū bimiṡli mā ‘ūqibtum bih(ī), wa la'in ṣabartum lahuwa khairul liṣ-ṣābirīn(a).
Әгәр яуап бирһәгеҙ, үҙегеҙгә килтерелгән ғазапҡа тиң (яуап) менән яуап бирегеҙ. Әммә сабыр булһаң, ысынлап та, сабыр кеше өсөн шул яҡшыраҡ.
وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
Һәм сабыр бул (Мөхәммәт) һәм һинең сабырлығың тик Аллаһ ярҙамы менән генә һәм уларҙы (кафырлыҡҡа) ҡайғырма һәм улар уйлаған алдауҙарға (шулай уҡ) тар фекерле булма.
وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ
wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).
Һәм Беҙ һиңә: «Раббыңдың белеме бөтә кешеләрҙе ҡаплай», — тип үәхи яһағайныҡ. Беҙ һиңә күрһәткән төштө түгел, ә кешеләргә һәм (шулай уҡ) Ҡөрьәндәге ләғнәтле ағасҡа (зәҡҡүмгә) һынау өсөн яһаныҡ. Һәм Беҙ уларҙы ҡурҡыттыҡ, ләкин был уларҙың буйһонмауҙарын арттырҙы ғына.
وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا
wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).
Һәм улар һине (Мөхәммәтте) Беҙгә ҡаршы башҡа берәй нәмә уйлап сығарыу өсөн һиңә иңдергән нәмәләрҙән ситкә ебәрергә яҙҙылар; әгәр шулай булһа, улар һине һис шикһеҙ тоғро дуҫ итер.
اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى
iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.
(Йәғни) һеңлең йөрөгәндә, ул (Фирғәүен ғаиләһенә): «Һеҙгә уны ҡараусы кешене күрһәтәйемме?», - тине. Һеҙ бер кешене үлтерҙегеҙ, һәм Беҙ һеҙҙе (ҙур) ауырлыҡтарҙан ҡотҡарҙыҡ һәм (ауыр) һынауҙар менән һынаныҡ; һуңынан һин бер нисә йыл Мәҙйән халҡы араһында ҡалдың, һуңынан һин, эй Муса, билдәләнгән ваҡытҡа килдең,
قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى
qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.
Икеһе лә: «Эй, Раббыбыҙ, ысынлап та, беҙ уның тиҙҙән беҙҙе ғазаплатыуынан йәки сиктән тыш арттырыуынан ҡурҡабыҙ», - тинеләр.
قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى
qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.
Беҙ: «Ҡурҡма! Ысынлап та, һин — өҫтөнлөклө (еңеүсе», — тинек.
قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ
qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.
Улар (сихырсылар): "Беҙ һеҙгә килгән асыҡ дәлилдәргә (мөғжизәләргә) нигеҙләнеп, беҙгә һәм беҙҙе барлыҡҡа килтергән (Аллаһҡа) нигеҙләнеп, һеҙҙе һайламаясаҡбыҙ (буйһонмайбыҙ).
لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ
lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).
Уларҙың күңелдәре иғтибарһыҙлыҡ хәлендә. Ә ғәҙелһеҙҙәр үҙҙәренең һөйләшеүен сер итеп һаҡланы: "Был (кеше) (Мөхәммәт) һеҙҙең кеүек кешенән башҡа нәмә түгел. Һеҙ был тылсымды үҙегеҙ шаһит булһағыҙ ҙа ҡабул иттегеҙме?"
بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ
bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).
Хатта улар: «Ҡөрьән – хаослы төштәрҙең емеше, йәки уның (Мөхәммәттең) инженерлыҡ эшмәкәрлегенең һөҙөмтәһе, йәки хатта ул шағир ғына, беҙгә элек ебәрелгән илселәр кеүек үк, бер билдә (дәлил) килтерергә тырышығыҙ», – тигән.
ۨالَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ اِلَّآ اَنْ يَّقُوْلُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَّصَلَوٰتٌ وَّمَسٰجِدُ يُذْكَرُ فِيْهَا اسْمُ اللّٰهِ كَثِيْرًاۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ
allażīna ukhrijū min diyārihim bigairi ḥaqqin illā ay yaqūlū rabbunallāh(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lahuddimat ṣawāmi‘u wa biya‘uw wa ṣalawātuw wa masājidu yużkaru fīhasmullāhi kaṡīrā(n), wa layanṣurannallāhu may yanṣuruh(ū), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).
(йәғни) тыуған ҡалаларынан нигеҙһеҙ ҡыуылған кешеләр, улар тик: «Раббыбыҙ — Аллаһ», — тип әйткәндәр өсөн генә. Әгәр ҙә Аллаһы Тәғәлә ҡайһы бер кешеләрҙең башҡалар тарафынан (көс ҡулланыуын) кире ҡаҡмаһа, христиан монастырҙары, сиркәүҙәре, йәһүдтәрҙең ғибәҙәт ҡылыу йорттары һәм мәсеттәре емереләсәк ине, уларҙа Аллаһ исеме йыш телгә алына. Аллаһы Тәғәлә үҙенә (диненә) ярҙам иткәндәргә һис шикһеҙ ярҙам итәсәк. Ысынлап та, Аллаһ ҡөҙрәтле, ҡөҙрәтле.
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّثَمُوْدُ ۙ
wa iy yukażżibūka faqad każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa ṡamūd(u).
Әгәр ҙә улар (мөшриктәр) һиңә (Мөхәммәтте) ялған һөйләһә, уларҙан элек булған кешеләр ҙә, Нух, Ғәд һәм Сәмүд ҡәүемдәре лә (уның пәйғәмбәрҙәренә лә ялған һөйләнеләр) .
وَقَوْمُ اِبْرٰهِيْمَ وَقَوْمُ لُوْطٍ ۙ
wa qaumu ibrāhīma wa qaumu lūṭ(in).
һәм (шулай уҡ) Ибраһим ҡәүеме һәм Лут ҡәүеме;
وَّاَصْحٰبُ مَدْيَنَۚ وَكُذِّبَ مُوْسٰى فَاَمْلَيْتُ لِلْكٰفِرِيْنَ ثُمَّ اَخَذْتُهُمْۚ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ
wa aṣḥābu madyan(a), wa kużżiba mūsā fa amlaitu lil-kāfirīna ṡumma akhażtuhum, fa kaifa kāna nakīr(i).
һәм Мәдйән халҡы. Ә Мусаға (шулай уҡ) алданылар, әммә Мин кафырҙарға рәхмәтле ваҡыт бирҙем, шунан уларҙы ғазапланым, шунан һуң Минең ғазапым ни тиклем ҙур булды.
وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).
Әгәр улар һинең менән бәхәсләшһәләр, һин: «Аллаһ һеҙҙең нимә эшләгәнегеҙҙе яҡшыраҡ белә!»
فَقَالَ الْمَلَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يُرِيْدُ اَنْ يَّتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً ۖمَّا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ ۚ
fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā hāżā illā basyarum miṡlukum, yurīdu ay yatafaḍḍala ‘alaikum, wa lau syā'allāhu la'anzala malā'ikah(tan), mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).
Шуға күрә үҙ халҡы араһынан кафырҙар етәкселәре: «Был кеше һеҙҙең кеүек кеше генә түгел, һеҙҙән дә затлыраҡ кеше булырға теләй. Әгәр Аллаһ теләһә, Ул фәрештә ебәрер ине.
اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۢ بِهٖ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوْا بِهٖ حَتّٰى حِيْنٍ
in huwa illā rajulum bihī jinnatun fa tarabbaṣū bihī ḥattā ḥīn(in).
Ул тик аҡылдан яҙған кеше, шуға күрә уны билдәләнгән ваҡытҡа тиклем көтөгөҙ (сабыр булығыҙ).
وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنٰهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُوْنَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُوْنَ
wa qālal-mala'u min qaumihil-lażīna kafarū wa każżabū biliqā'il-ākhirati wa atrafnāhum fil-ḥayātid-dun-yā, mā hāżā illā basyarum miṡlukum, ya'kulu mimmā ta'kulūna minhu wa yasyrabu mimmā tasyrabūn(a).
Үҙ халҡынан кафырҙар, әхирәт менән осрашыуҙы инҡар иткәндәр һәм Беҙ донъяла тормошта зиннәт һәм ләззәт биргән кешеләрҙең етәкселәре әйттеләр: «Был (кеше) һеҙҙең кеүек кеше генә, һеҙ ашағанды ашай, һеҙ эскәнде эсә».
وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ
wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).
Һәм, ысынлап та, үҙең кеүек кешеләргә буйһонһаң, һис шикһеҙ отоласаҡһың.
اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلُ ِۨافْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا وَّمَا نَحْنُ لَهٗ بِمُؤْمِنِيْنَ
in huwa illā rajuluniftarā ‘alallāhi każibaw wa mā naḥnu lahū bimu'minīn(a).
Ул Аллаһҡа ҡаршы ялған уйлап сығарған кешенән башҡа нәмә түгел, беҙ уға ышанмаясаҡбыҙ.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ بِهٖ جِنَّةٌ ۗ بَلْ جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ وَاَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كٰرِهُوْنَ
am yaqūlūna bihī jinnah(tun), bal jā'ahum bil-ḥaqqi wa akṡaruhum lil-ḥaqqi kārihūn(a).
Йәки: «Ул кеше (Мөхәммәт) аҡылдан яҙған», — тиҙәр. Ул уларға хәҡиҡәт килтерергә килгән булһа ла, уларҙың күбеһе хәҡиҡәтте нәфрәт иткән.
فَاتَّخَذْتُمُوْهُمْ سِخْرِيًّا حَتّٰىٓ اَنْسَوْكُمْ ذِكْرِيْ وَكُنْتُمْ مِّنْهُمْ تَضْحَكُوْنَ
fattakhażtumūhum sikhriyyan ḥattā ansaukum żikrī wa kuntum minhum taḍḥakūn(a).
Һуңынан һеҙ уларҙы мыҫҡыллау объекты итәһегеҙ, Мине иҫкә алыуҙы онотоп, уларҙан (һәр ваҡыт) көләһегеҙ,
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ
wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).
Ә кафырҙар: «Был (Ҡөрьән) башҡа кешеләр ярҙамында уйлап сығарған ялғандан башҡа бер нәмә лә түгел», - тинеләр.
وَقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلٰى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا
wa qālū asāṭīrul-awwalīnaktatabahā fa hiya tumlā ‘alaihi bukrataw wa aṣīlā(n).
Ә улар: «(Был тик) боронғо халыҡтың әкиәттәрен генә, уларҙы яҙып алырға ҡушҡан, һуңынан уға әкиәттәрҙе һәр көн иртән һәм кис уҡыған», — тигән.
وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ
wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).
Һәм улар әйтте: «Ни өсөн был Рәсүл (Мөхәммәт) ризыҡ ашай, баҙарҙарҙа йөрөй?
اَوْ يُلْقٰىٓ اِلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ تَكُوْنُ لَهٗ جَنَّةٌ يَّأْكُلُ مِنْهَاۗ وَقَالَ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا
au yulqā ilaihi kanzun au takūnu lahū jannatuy ya'kulu minhā, wa qālaẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).
йәки (ниңә) уға байлыҡ индерелмәҫкә йәки (ниңә) уға баҡса һалмаҫҡа, ул (уңыштан) ашаһын өсөн?» Ә залимдар: «Һеҙ сихырланған кеше артынан йөрөйһөгөҙ», - тинеләр.
اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا ࣖ
unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).
Бына, улар һеҙҙең турала нисек ҡиссалар һөйләй, шуға күрә улар аҙашып китә, юл таба алмай (һинең илселегеңә ҡаршы тора).
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔
wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).
Беҙ һинән (Мөхәммәткә) тиклем дә пәйғәмбәрҙәр ебәрмәнек, улар ризыҡ ашап, баҙарҙарҙа йөрөрҙәр ине. Һеҙҙең ҡайһы берҙәрегеҙҙе башҡалар өсөн һынау яһаныҡ. Һин сабыр итерһеңме? Һәм һинең Раббың барыһын да күреп тора.
وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا مِّنَ الْمُجْرِمِيْنَۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ هَادِيًا وَّنَصِيْرًا
wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwam minal-mujrimīn(a), wa kafā birabbika hādiyaw wa naṣīrā(n).
Шулай итеп, һәр пәйғәмбәр өсөн, Беҙ гонаһлы кешеләрҙе дошман иттек. Әммә юл күрһәтеүсе һәм ярҙамсы булараҡ Раббың етә.
وَاِذَا رَاَوْكَ اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ بَعَثَ اللّٰهُ رَسُوْلًا
wa iżā ra'auka iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī ba‘aṡallāhu rasūlā(n).
Һине (Мөхәммәтте) күргәс, улар һинән мыҫҡыл итеп кенә ҡуялар: «Аллаһтың пәйғәмбәре итеп ебәргән кеше былмы?
اِنْ كَادَ لَيُضِلُّنَا عَنْ اٰلِهَتِنَا لَوْلَآ اَنْ صَبَرْنَا عَلَيْهَاۗ وَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ حِيْنَ يَرَوْنَ الْعَذَابَ مَنْ اَضَلُّ سَبِيْلًا
in kāda layuḍillunā ‘an ālihatinā lau lā an ṣabarnā ‘alaihā, wa saufa ya‘lamūna ḥīna yaraunal-‘ażāba man aḍallu sabīlā(n).
Ысынлап та, әгәр беҙ уға ныҡышмаһаҡ, Ул беҙҙе ғибәҙәт ҡылыуҙан яҙҙырыр ине тиерлек».
فَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَجَاهِدْهُمْ بِهٖ جِهَادًا كَبِيْرًا
falā tuṭi‘il-kāfirīna wa jāhidhum bihī jihādan kabīrā(n).
Шулай булғас, кафырҙарға буйһонмағыҙ һәм уларға ҡаршы ҙур көрәш рухы менән (Ҡөрьән) менән һуғышығыҙ.
وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْۢبٌ فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ ۚ
wa lahum ‘alayya żambun fa akhāfu ay yaqtulūn(i).
Улар алдында гонаһ ҡылғанға, мине үлтерерҙәр тип ҡурҡтым».
قَالَ اِنَّ رَسُوْلَكُمُ الَّذِيْٓ اُرْسِلَ اِلَيْكُمْ لَمَجْنُوْنٌ
qāla inna rasūlakumul-lażī ursila ilaikum lamajnūn(un).
Ул (Фирғәүен): «Һеҙгә ебәрелгән пәйғәмбәрегеҙ ысынлап та аҡылдан яҙған кеше ине», - тине.
قَالَ لَىِٕنِ اتَّخَذْتَ اِلٰهًا غَيْرِيْ لَاَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُوْنِيْنَ
qāla la'inittakhażta ilāhan gairī la'aj‘alannaka minal-masjūnīn(a).
Ул (Фирғәүен): «Әгәр ҙә һеҙ Минән башҡа Аллаһҡа табынһағыҙ, Мин һеҙҙе мотлаҡ рәүештә төрмәгә ултыртасаҡмын», — тигән.
قَالَ لِلْمَلَاِ حَوْلَهٗٓ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌ ۙ
qāla lil-mala'i ḥaulahū inna hāżā lasāḥirun ‘alīm(un).
Ул (Фирғәүен) тирә-яғындағы етәкселәргә: «Ысынлап та, ул (Муса) зирәк сихырсы булырға тейеш!
يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهٖۖ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ
yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum bisiḥrih(ī), fa māżā ta'murūn(a).
ул һине үҙенең тылсымы менән ереңдән ҡыуып сығарырға теләй; шуға күрә нимә тәҡдим итәһегеҙ?»
كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوْحِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۚ
każżabat qaumu nūḥinil-mursalīn(a).
Нух халҡы илселәргә ялған һөйләгән.
۞ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْاَرْذَلُوْنَ ۗ
qālū anu'minu laka wattaba‘akal-arżalūn(a).
Улар: «Һинең артынан эйәргәндәр ерәнес кешеләр булғанда, беҙ һиңә иман килтерәйекме?»
قَالَ وَمَا عِلْمِيْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۚ
qāla wa mā ‘ilmī bimā kānū ya‘malūn(a).
Ул (Нух) яуап бирҙе: «Улар нимә эшләгәне тураһында минең бер ниндәй ҙә белемем юҡ.
قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰنُوْحُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمَرْجُوْمِيْنَۗ
qālū la'illam tantahi yā nūḥu latakūnanna minal-marjūmīn(a).
Улар: «Эй, Нух, әгәр ҙә һин туҡтамаһаң, һис шикһеҙ, таш менән бәрелгәндәрҙән булырһың», — тинеләр.
قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمِيْ كَذَّبُوْنِۖ
qāla rabbi inna qaumī każżabūn(i).
Ул (Нух): «Эй, Раббым, ысынлап та, халҡым миңә ялған һөйләне;
قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ
qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).
Улар: «Һеҙ кәңәш бирһәгеҙ ҙә, бирмәһәгеҙ ҙә беҙҙең өсөн бер үк», — тип яуап бирҙеләр.
كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat ṡamūdul-mursalīn(a).
Самуд халҡы илселәргә алдашҡан булған.
قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ ۙ
qālū innamā anta minal-musaḥḥarīn(a).
Улар: «Ысынлап та, һин сихырланғандарҙан ғынаһың;
مَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ فَأْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
mā anta illā basyarum miṡlunā, fa'ti bi'āyatin in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
һин дә беҙҙең кеүек кеше генә; Әгәр ҙә һин тәҡүәлеләрҙән булһаң, мөғжизә килтер».
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطِ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat qaumu lūṭinil-mursalīn(a).
Лут халҡы илселәргә алдаған,
قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهِ يٰلُوْطُ لَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِيْنَ
qālū la'illam tantahi yā lūṭu latakūnanna minal-mukhrajīn(a).
Улар: «Эй, Лут, әгәр ҙә һин туҡтамаһаң, ҡыуылғандарҙан булырһың», — тип яуап бирҙеләр.
رَبِّ نَجِّنِيْ وَاَهْلِيْ مِمَّا يَعْمَلُوْنَ
rabbi najjinī wa ahlī mimmā ya‘malūn(a).
(Лут доға ҡылды): «Эй, Раббым, мине һәм ғаиләмде улар ҡылған эштәрҙең эҙемтәләренән ҡотҡар».
كَذَّبَ اَصْحٰبُ لْـَٔيْكَةِ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżaba aṣḥābul-aikatil-mursalīn(a).
Әйкә халҡы илселәрҙе ялғанға сығарған;
قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِيْنَ ۙ
qālū innamā anta minal-musaḥḥarīn(a).
Улар: «Һеҙ сихырланған кешеләрҙән башҡа бер нәмә лә түгелһегеҙ.
وَمَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۚ
wa mā anta illā basyarum miṡlunā wa in naẓunnuka laminal-kāżibīn(a).
Ә һин беҙҙең кеүек үк кеше генә, һәм, ысынлап та, һинең ялған һөйләүселәрҙән икәнлегеңә ышанабыҙ.
فَاَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ ۗ
fa asqiṭ ‘alainā kisafam minas-samā'i in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
Шулай булғас, әгәр ҙә һин изгеләрҙән булһаң, беҙгә күктән бер түшкә төшөр».
فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ اٰيٰتُنَا مُبْصِرَةً قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ
falammā jā'athum āyātunā mubṣiratan qālū hāżā siḥrum mubīn(un).
Шулай итеп, Беҙҙең асыҡ мөғжизәләребеҙ уларға барып еткәс, улар: «Был ысын тылсым», — тинеләр.
قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَّعَكَۗ قَالَ طٰۤىِٕرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُوْنَ
qāluṭ ṭayyarnā bika wa bimam ma‘ak(a), qāla ṭā'irukum ‘indallāhi bal antum qaumun tuftanūn(a).
Улар: «Һинең һәм һинең менән бергә булған кешеләр арҡаһында беҙгә насар яҙмыш килде», — тип яуап бирҙеләр. Ул (Салих): «Һеҙҙең яҙмышығыҙ Аллаһ хозурында (беҙ сәбәпсе түгел), әммә һеҙ һынау үткән халыҡ», — тигән.
قَالُوْا تَقَاسَمُوْا بِاللّٰهِ لَنُبَيِّتَنَّهٗ وَاَهْلَهٗ ثُمَّ لَنَقُوْلَنَّ لِوَلِيِّهٖ مَا شَهِدْنَا مَهْلِكَ اَهْلِهٖ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
qālū taqāsamū billāhi lanubayyitannahū wa ahlahū ṡumma lanaqūlanna liwaliyyihī mā syahidnā mahlika ahlihī wa innā laṣādiqūn(a).
Улар: «Аллаһ менән ант итегеҙ: беҙ уға һәм уның ғаиләһенә төндә һөжүм итербеҙ, шунан һуң уның вариҫтарына беҙ уның ғаиләһенең һәләк булыуына шаһит булмауыбыҙҙы әйтербеҙ, һәм, ысынлап та, беҙ хаҡ һүҙлебеҙ», — тинеләр.
۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْٓا اٰلَ لُوْطٍ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۙ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ
famā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijū āla lūṭim min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).
Уның халҡы яуабы: «Лутты һәм уның ғаиләһен үҙ ерегеҙҙән ҡыуып сығарығыҙ, улар үҙҙәрен изге тип һанаған кешеләр», — тип яуап бирҙе.
وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُنْ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ
wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā takun fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).
Улар өсөн ҡайғырмағыҙ, улар алдаҡсы тырышлыҡтары менән күкрәгегеҙҙе тарайтмағыҙ».
فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّفْتَرًىۙ وَّمَا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ
falammā jā'ahum mūsā bi'āyātinā bayyinātin qālū mā hāżā illā siḥrum muftarā(n), wa mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).
Шулай итеп, Муса улар янына беҙҙең ысын мөғжизә менән килгәс, улар: «Был тик уйҙырма тылсым ғына, беҙ ата-бабаларыбыҙ араһында быны бер ҡасан да ишеткәнебеҙ юҡ», — тинеләр.
فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْا لَوْلَآ اُوْتِيَ مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ مُوْسٰىۗ اَوَلَمْ يَكْفُرُوْا بِمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُۚ قَالُوْا سِحْرٰنِ تَظٰهَرَاۗ وَقَالُوْٓا اِنَّا بِكُلٍّ كٰفِرُوْنَ
falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū lau lā ūtiya miṡla mā ūtiya mūsā, awalam yakfurū bimā ūtiya mūsā min qabl(u), qālū siḥrāni taẓāharā, wa qālū innā bikullin kāfirūn(a).
Шулай итеп, уларға Беҙҙән Хәҡиҡәт (Ҡөрьән) килгәс, улар: «Ни өсөн уға (Мөхәммәткә) элек Мусаға бирелгән кеүек бирелмәне?» Улар (шулай уҡ) элек Мусаға бирелгәнде ялғанға сығарманылармы ни? Улар: «(Муса менән Һарун) ярҙам иткән ике тылсымсы булған», — тип әйтә торғайнылар. Һәм улар: «Беҙ уларҙың береһенә лә ышанмайбыҙ», — тинеләр.
فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Тимәк, уның халҡынан (Ибраһимдан) бер ниндәй ҙә яуап булманы: «Үлтерегеҙ йәки яндырығыҙ», - тип әйтеүҙән башҡа, шунан һуң Аллаһ Тәғәлә уны уттан ҡотҡарҙы. Ысынлап та, иман килтергәндәр өсөн (Аллаһтың бөйөклөгө тураһында) ғибрәттәр бар.
اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
Йыйылыш урындарығыҙҙа ирҙәргә барыу, алдашыу, яуызлыҡ ҡылыу һеҙгә яраймы?» Шуға күрә уның халҡының яуабы: «Әгәр ҙә һин тәҡүәлеләрҙән булһаң, беҙгә Аллаһтың язаһын килтер!»
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Уларға беҙҙең асыҡ аяттар уҡығас, улар: «Был кеше һеҙҙе ата-бабаларығыҙ табынған нәмәләрҙән тыйыуҙан башҡа бер нәмә лә теләмәй», — тинеләр һәм: «Был (Ҡөрьән) уйлап сығарылған ялғандан башҡа нәмә түгел», — тинеләр. Кафырҙар, үҙҙәренә хәҡиҡәт (Ҡөрьән) килгәс, хәҡиҡәт тураһында: «Был асыҡ сихырҙан башҡа нәмә түгел», — тинеләр.
وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ
wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).
Уларҙан алда булғандар ялған һөйләгән, ә улар (Мәккә кафырҙары) Беҙ үҙҙәренән алда булғандарға биргән нәмәләрҙең ундан бер өлөшөн алмаған, әммә улар Минең илселәремә ялған һөйләгән. Шулай итеп, Минең асыуымдың эҙемтәләре ни тиклем ҡот осҡос.
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ
wa iy yukażżibūka faqad kużżibat rusulum min qablik(a), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).
Әгәр ҙә улар һиңә ялған һөйләһәләр (һин уларҙы иҫкәрткәндән һуң), тимәк, һинән алда килгән пәйғәмбәрҙәргә лә ялған әйтелгән. Һәм бөтә эштәр бары тик Аллаһҡа ғына ҡайтарыла.
وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
wa iy yukażżibūka faqad każżabal-lażīna min qablihim, jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa biz-zuburi wa bil-kitābil-munīr(i).
Әгәр улар һеҙгә ялған һөйләһә, уларҙан элек булғандар ҙа ялған һөйләгән (пәйғәмбәрҙәр); илселәре ысын мәғлүмәттәр (мөғжизәләр), зубурҙар һәм камил аңлатмалар биргән китаптар менән килгән саҡта.
اِذْ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوْهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوْٓا اِنَّآ اِلَيْكُمْ مُّرْسَلُوْنَ
iż arsalnā ilaihimuṡnaini fa każżabūhumā fa ‘azzaznā biṡāliṡin faqālū innā ilaikum mursalūn(a).
(йәғни) Беҙ уларға ике пәйғәмбәр ебәргәс, улар икеһен дә ялғанға сығарҙы; Һуңынан Беҙ уны өсөнсө (рәсүл) менән нығыттыҡ, шуға күрә өсәү (рәсүлдәр): «Беҙ һеҙгә ебәрелгәндәр», — тинеләр.
قَالُوْا مَآ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ وَمَآ اَنْزَلَ الرَّحْمٰنُ مِنْ شَيْءٍۙ اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَكْذِبُوْنَ
qālū mā antum illā basyarum miṡlunā, wa mā anzalar-raḥmānu min syai'(in), in antum illā takżibūn(a).
Улар: «Һеҙ ҙә беҙҙең кеүек үк кешеләр генәһегеҙ, ә (Аллаһ) Рәхимле бер нәмә лә индермәне, һеҙ тик ялғансыларһығыҙ», — тип яуап бирҙеләр.
قَالُوْٓا اِنَّا تَطَيَّرْنَا بِكُمْۚ لَىِٕنْ لَّمْ تَنْتَهُوْا لَنَرْجُمَنَّكُمْ وَلَيَمَسَّنَّكُمْ مِّنَّا عَذَابٌ اَلِيْمٌ
qālū innā taṭayyarnā bikum, la'il lam tantahū lanarjumannakum wa layamassannakum minnā ‘ażābun alīm(un).
Улар яуап бирҙе: «Ысынлап та, беҙгә һеҙҙең арҡала бәхетһеҙлек килде. Ысынлап та, әгәр һеҙ беҙҙе саҡырыуҙан туҡтамаһағыҙ, беҙ һеҙҙе таш менән бәрҙерәсәкбеҙ һәм һеҙ беҙҙән ғазаплы ғазап тойорһоғоҙ».
يٰحَسْرَةً عَلَى الْعِبَادِۚ مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ
yā ḥasratan ‘alal-‘ibād(i), mā ya'tīhim mir rasūlin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Күпме үкенгән был хеҙмәтселәр, яндарына илсе килгән һайын гел мыҫҡыл иткәндәр.
وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).
Һәм Беҙ уға (Мөхәммәткә) шиғыр өйрәтмәнек һәм шиғриәт уға килешмәне. Ҡөрьән - асыҡ һабаҡ һәм китаптан башҡа бер нәмә лә түгел,
وَيَقُوْلُوْنَ اَىِٕنَّا لَتَارِكُوْٓا اٰلِهَتِنَا لِشَاعِرٍ مَّجْنُوْنٍ ۗ
wa yaqūlūna a'innā latārikū ālihatinā lisyā‘irim majnūn(in).
Һәм улар: «Беҙ аҡылдан яҙған шағир арҡаһында боттарыбыҙҙы ташлайбыҙмы?»
قَالُوا ابْنُوْا لَهٗ بُنْيَانًا فَاَلْقُوْهُ فِى الْجَحِيْمِ
qālubnū lahū bun-yānan fa'alqūhu fil-jaḥīm(i).
«Ибраһимды яндырыу өсөн уға бина (усаҡ) төҙөгөҙ, унан һуң уны ялҡынлы утҡа ташлағыҙ», — тинеләр.
وَعَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ ۖوَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا سٰحِرٌ كَذَّابٌۚ
wa ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum, wa qālal-kāfirūna hāżā sāḥirun każżāb(un).
Улар аптырап ҡалды, сөнки улар араһынан иҫкәрткес (илсе) килде; ә кафырҙар: «Был кеше күп ялған һөйләгән тылсымсы», — тинеләр.
وَانْطَلَقَ الْمَلَاُ مِنْهُمْ اَنِ امْشُوْا وَاصْبِرُوْا عَلٰٓى اٰلِهَتِكُمْ ۖاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ يُّرَادُ ۖ
wanṭalaqal-mala'u minhum animsyū waṣbirū ‘alā ālihatikum, inna hāżā lasyai'uy yurād(u).
Шунан һуң уларҙың етәкселәре: «Барығыҙ, илаһтарығыҙға табыныуҙы дауам итегеҙ, ысынлап та, был теләкле эш!»
مَا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِى الْمِلَّةِ الْاٰخِرَةِ ۖاِنْ هٰذَآ اِلَّا اخْتِلَاقٌۚ
mā sami‘nā bihāżā fil-millatil-ākhirah(ti), in hāżā illakhtilāq(un).
Һуңғы диндәрҙә был хаҡта бер ҡасан да ишетмәйбеҙ; Был (Аллаһҡа шаһитлыҡ итеү), уйҙырма (ялған) ғына түгел,
اِنْ كُلٌّ اِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ ࣖ
in kullun illā każżabar-rusula faḥaqqa ‘iqāb(i).
Улар барыһы ла илселәргә ялған һөйләгән, шуға күрә улар Минең язамды тойорға лайыҡ.
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ
każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).
Уларҙан алда Нух халҡы һәм уларҙан һуңғы союздаш төркөмдәр (илсегә) ялған һөйләгән һәм һәр йәмәғәт үҙ илсеһенә ҡаршы уны ҡулға алыу өсөн ҡот осҡос ҡотҡо (алдау) ҡорған һәм улар хәҡиҡәтте юҡ итеү өсөн ялған (сәбәптәр) менән бәхәсләшкән; шуға күрә мин уларҙы әсирлеккә алдым (яза менән). Тимәк, Минең язам нисек (ауыртыулы) булыр?
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ
ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).
фирғәүенгә Аман һәм Карун; Һуңынан улар: «(Муса) сихырсы һәм ялғансы ине», — тинеләр.
فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ
falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).
Шуға күрә, Ул (Муса) улар янына Беҙҙән хәҡиҡәт килтереп килгәс, улар: «Уның менән бергә иман килтергәндәрҙең улдарын үлтерегеҙ, ҡыҙҙарын йәлләгеҙ», — тинеләр. Әммә кафырҙарҙың алдауы бушҡа булды.
وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ
wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).
Фирғәүен: «Мусаны үлтерергә рөхсәт итегеҙ һәм уға Раббыһына ялбарырға бойорорға рөхсәт итегеҙ.
وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ
wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).
Ә фирғәүен ғаиләһе араһында иманлы кеше, үҙенең иманын йәшергән, тип әйтте: "Һеҙ кемделер үлтерергә йыйынаһығыҙмы, сөнки ул әйтте: "Минең Раббым Аллаһ", ә ысынлап та, ул һеҙгә Раббығыҙҙан асыҡ дәлилдәр менән килгән. һеҙ, ысынлап та, сиктәрҙе үтеп, ялған һөйләүселәрҙе Аллаһ тура юлға күндермәй.
اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ
asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).
(атап әйткәндә) күк ишектәре, Мусаның Аллаһын күрер өсөн, әммә мин уны һаман да ялғансы итеп күрәм». Һәм шулай итеп, Фирғәүен өсөн уның насар эштәре, һәм ул (дөрөҫ) юлдан ябылыуы, һәм Фирғәүендең алдауы юғалтыуҙан башҡа бер нәмә лә килтермәүе матур булып китте.
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ
wa mā ya'tīhim min nabiyyin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
Һәм уларға берәй пәйғәмбәр килһә, улар уны һәр ваҡыт мыҫҡыл итә торғайнылар.
وَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ وَّاِنَّا بِهٖ كٰفِرُوْنَ
wa lammā jā'ahumul-ḥaqqu qālū hāżā siḥruw wa innā bihī kāfirūn(a).
Әммә уларға хәҡиҡәт (Ҡөрьән) килгәс, улар: «Был тылсым, һәм беҙ уны инҡар итәбеҙ», — тинеләр.
اَمْ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْ هٰذَا الَّذِيْ هُوَ مَهِيْنٌ ەۙ وَّلَا يَكَادُ يُبِيْنُ
am ana khairum min hāżal-lażī huwa mahīn(un), wa lā yakādu yubīn(u).
Мин был кешенән (Муса) яҡшыраҡ түгелме, ул түбән дәрәжәле, тиҙ генә аңлата ала (уның һүҙҙәрен)?
فَلَوْلَآ اُلْقِيَ عَلَيْهِ اَسْوِرَةٌ مِّنْ ذَهَبٍ اَوْ جَاۤءَ مَعَهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ مُقْتَرِنِيْنَ
falau lā ulqiya ‘alaihi aswiratum min żahabin au jā'a ma‘ahul-malā'ikatu muqtarinīn(a).
Тимәк, ни өсөн ул (Муса) алтын беләҙектәр кеймәгән йәки үҙе менән бергә фәрештә килтермәгән?»
ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَقَالُوْا مُعَلَّمٌ مَّجْنُوْنٌۘ
Ṡumma tawallau ‘anhu wa qālū mu‘allamum majnūn(un).
Һуңынан улар унан йөҙ сөйөрҙөләр ҙә: «Ул (башҡаларҙан) тәғлимәттәрҙе ҡабул итеүсе һәм аҡылдан яҙған кеше», — тинеләр.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَلَا تَمْلِكُوْنَ لِيْ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗهُوَ اَعْلَمُ بِمَا تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ كَفٰى بِهٖ شَهِيْدًا ۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗ وَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituh(ū), falā tamlikūna lī minallāhi syai'ā(n), huwa a‘lamu bimā tufīḍūna fīh(i), kafā bihī syahīdam bainī wa bainakum, wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).
Хатта: «Ул (Мөхәммәт) уны (Ҡөрьәнде) уйлап сығарҙы», — тигәндәр. Әйт: «Әгәр мин уны уйлап сығарһам, һин мине Аллаһтың язаһынан ҡамасаулай алмайһың. Ул һеҙҙең Ҡөрьән тураһында нимә тураһында һөйләгәнегеҙҙе яҡшыраҡ белә.
قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ اٰلِهَتِنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qālū aji'tanā lita'fikanā ‘an ālihatinā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
Улар яуап бирҙе: «Һин беҙгә беҙҙе илаһтарыбыҙҙан (ғибәҙәт ҡылыуҙан) кире ҡайтарырға килдеңме?
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّاَصْحٰبُ الرَّسِّ وَثَمُوْدُ
każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa aṣḥābur-rassi wa ṡamūd(u).
Уларҙан алда Нух ҡәүеме, Расс һәм Самуд халҡы инҡар иткән (илселәр),
وَعَادٌ وَّفِرْعَوْنُ وَاِخْوَانُ لُوْطٍۙ
wa ‘āduw wa fir‘aunu wa ikhwānu lūṭ(in).
һәм (шулай уҡ) Ғәд халҡы, Фирғәүен халҡы һәм Лут халҡы;
وَّاَصْحٰبُ الْاَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍۗ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيْدِ
wa aṣḥābul-aikati wa qaumu tubba‘(in), kullun każżabar-rusula faḥaqqa wa‘īd(i).
һәм (шулай уҡ) Әйкә халҡы һәм Түббә халҡы. Улар барыһы ла илселәргә ялған һөйләгән, шуға күрә Минең янауым (уларға) ҡағыла.
فَتَوَلّٰى بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ
fa tawallā biruknihī wa qāla sāḥirun au majnūn(un).
Әммә ул (Фирғәүен) һәм уның ғәскәре ситкә боролдо һәм: «Ул сихырсы йәки аҡылдан яҙған», — тине.
كَذٰلِكَ مَآ اَتَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ
każālika mā atal-lażīna min qablihim mir rasūlin illā qālū sāḥirun au majnūn(un).
Шулай итеп, үҙҙәренән элек булғандарға Пәйғәмбәр килһә, улар (уның халҡы): «Ул сихырсы йәки аҡылдан яҙған», — тип әйтерҙәр ине.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهٖ رَيْبَ الْمَنُوْنِ
am yaqūlūna syā‘irin natarabbaṣu bihī raibal-manūn(i).
Дөрөҫөрәге, улар: «Ул шағир, беҙ уның бәхетһеҙлеген көтәбеҙ», — тиҙәр.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ تَقَوَّلَهٗۚ بَلْ لَّا يُؤْمِنُوْنَۚ
am yaqūlūna taqawwalah(ū), bal lā yu'minūn(a).
Әллә улар: «Ул (Мөхәммәт) ялғансы», — тиҙәрме? Юҡ! Улар – кафырҙар.
وَاِنْ يَّرَوْا اٰيَةً يُّعْرِضُوْا وَيَقُوْلُوْا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ
wa iy yarau āyatay yu‘riḍū wa yaqūlū siḥrum mustamirr(un).
Әгәр ҙә улар (мөшриктәр) берәй ғәләмәт (мөғжизә) күрһә, йөҙ бороп: «Был өҙлөкһөҙ тылсым», — тиҙәр.
۞ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ فَكَذَّبُوْا عَبْدَنَا وَقَالُوْا مَجْنُوْنٌ وَّازْدُجِرَ
każżabat qablahum qaumu nūḥin fakażżabū ‘abdanā wa qālū majnūnuw wazdujir(a).
Уларҙан алда Нух халҡы ла (рәсүлгә) ялған һөйләгән, шуға күрә улар ҡолобоҙға (Нухҡа) ялған һөйләгән һәм: «Ул аҡылдан яҙған кеше!» Шунан ҡурҡытып ҡыуып ебәргән.
كَذَّبَتْ عَادٌ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِيْ وَنُذُرِ
każżabat ‘ādun fa kaifa kāna ‘ażābī wa nużur(i).
Әд халҡы ла быны инҡар итте. Шулай булғас, Минең язам һәм киҫәтеүем ни тиклем ҡот осҡос!
كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ بِالنُّذُرِ
każżabat ṡamūdu bin-nużur(i).
Самуд халҡы ла был иҫкәртеүҙе кире ҡаға.
فَقَالُوْٓا اَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍ
fa qālū abasyaram minnā wāḥidan nattabi‘uh(ū), innā iżal lafī ḍalāliw wa su‘ur(in).
Шулай итеп, улар: "Беҙ нисек үҙебеҙҙең арала (ябай) кешегә эйәрергә йыйынабыҙ? Ысынлап та, беҙ ысынлап та аҙаштыҡ һәм аҡылдан яҙғанбыҙ", - тинеләр.
ءَاُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْۢ بَيْنِنَا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ اَشِرٌ
a'ulqiyaż-żikru ‘alaihi mim baininā bal huwa każżābun asyir(un).
Ул вәхи уға беҙҙең арала индерелдеме? Ысынлап та, ул (Салих) бик ялғансы (һәм) тәкәббер».
كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوْطٍ ۢبِالنُّذُرِ
każżabat qaumu lūṭim bin-nużur(i).
Лут халҡы ла был киҫәтеүҙе инҡар итә.
لِلْفُقَرَاۤءِ الْمُهٰجِرِيْنَ الَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَاَمْوَالِهِمْ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانًا وَّيَنْصُرُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَۚ
lil-fuqarā'il-muhājirīnal-lażīna ukhrijū min diyārihim wa amwālihim yabtagūna faḍlam minallāhi wa riḍwānaw wa yanṣurūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).
(Ғәнимәт шулай уҡ) тыуған ҡалаларынан ҡыуып сығарылған һәм Аллаһтан рәхмәт һәм (Уның) ризалығын эҙләү һәм Аллаһтың һәм Уның Рәсүленең (диненә) ярҙам итеү өсөн мөлкәттәрен ҡалдырған күсеп килгән ярлылар өсөн. Улар ысын кешеләр.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Минең дошмандарымды һәм үҙегеҙҙең дошмандарығыҙҙы, уларға (Мөхәммәт хәбәрен) еткерер өсөн, йәлләүҙән тоғро дуҫ итмәгеҙ; һеҙгә еткерелгән хәҡиҡәтте инҡар итһәләр ҙә. Раббың булған Аллаһҡа иман килтергәнең өсөн улар Рәсүлде лә, һине лә ҡыуып сығарҙылар. Әгәр һин ысынлап та Минең юлыма ынтылырға һәм Минең ризалығымды эҙләргә сыҡһаң (был эште эшләмә). Һин уларға (Мөхәммәттең хәбәрен) йәшерен рәүештә, йәлләүҙән һөйләйһең, ә мин һинең нимәне йәшереүеңде, нимәне асыҡлауыңды яҡшыраҡ беләм. Һеҙҙең арағыҙҙа кем шулай эшләһә, ул тура юлдан тайпылды.
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ لِمَ تُؤْذُوْنَنِيْ وَقَدْ تَّعْلَمُوْنَ اَنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْۗ فَلَمَّا زَاغُوْٓا اَزَاغَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi lima tu'żūnanī wa qad ta‘lamūna annī rasūlullāhi ilaikum, falammā zāgū azāgallāhu qulūbahum, wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).
Һәм (хәтерләйһегеҙме) Муса үҙ халҡына: «Эй, халҡым, мине ысынлап та Аллаһтың һеҙгә ебәргән илсеһе икәнемде ысынлап та белһәгеҙ ҙә, ни өсөн мине рәнйетәһегеҙ?» Шулай булғас, улар (хәҡиҡәттән) ситкә киткәс, Алла уларҙың күңелдәрен ситкә борҙо. Аллаһ яуыздарҙы тура юлға күндермәй.
مَآ اَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُوْنٍ
mā anta bini‘mati rabbika bimajnūn(in).
Раббыңдың рәхмәте менән һин (Мөхәммәт) диуана түгелһең.
وَاِنْ يَّكَادُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَيُزْلِقُوْنَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُوْلُوْنَ اِنَّهٗ لَمَجْنُوْنٌ ۘ
wa iy yakādul-lażīna kafarū layuzliqūnaka bi'abṣārihim lammā sami‘uż żikra wa yaqūlūna innahū lamajnūn(un).
Ҡөрьәнде ишеткәс, кафырҙар: «Ул (Мөхәммәт) ысынлап та аҡылдан яҙған», — тигәндә, һине ҡараштары менән абындырырға ла өлгөрәләр.
وَّمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍۗ قَلِيْلًا مَّا تُؤْمِنُوْنَۙ
wa mā huwa biqauli syā‘ir(in), qalīlam mā tu'minūn(a).
ә ул (Ҡөрьән) шағир һүҙҙәре түгел. Һинең уға ышанысың әҙ.
وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ
wa lā biqauli kāhin(in), qalīlam mā tażakkarūn(a).
Ә был да сихырсылар һүҙе түгел. Унан бик аҙ өйрәнәһең.
وَّاَنَّهٗ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللّٰهِ يَدْعُوْهُ كَادُوْا يَكُوْنُوْنَ عَلَيْهِ لِبَدًاۗ ࣖ
wa annahū lammā qāma ‘abdullāhi yad‘ūhu kādū yakūnūna ‘alaihi libadā(n).
Һәм, ысынлап та, Аллаһтың ҡоло (Мөхәммәт) Уға ғибәҙәт ҡылырға (намаҙ уҡырға) торғас, улар (ендәр) уның тирәһенә йыйылды.
وَمَا صَاحِبُكُمْ بِمَجْنُوْنٍۚ
wa mā ṣāḥibukum bimajnūn(in).
Ә иптәшең (Мөхәммәт) диуана түгел.
اِنَّ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا كَانُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يَضْحَكُوْنَۖ
innal-lażīna ajramū kānū minal-lażīna āmanū yaḍḥakūn(a).
Ысынлап та, гонаһлылар – мөьминдәрҙән көлгән кешеләр.
وَاِذَا مَرُّوْا بِهِمْ يَتَغَامَزُوْنَۖ
wa iżā marrū bihim yatagāmazūn(a).
Улар (мөьминдәр) алдынан үтһәләр, бер-береһенә күҙ ҡыҫалар.
وَاِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمُ انْقَلَبُوْا فَكِهِيْنَۖ
wa iżanqalabū ilā ahlihimunqalabū fakihīn(a).
үҙ халҡына ҡайтҡас, шатланып ҡайтҡандар.
وَاِذَا رَاَوْهُمْ قَالُوْٓا اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ لَضَاۤلُّوْنَۙ
wa iżā ra'auhum qālū inna hā'ulā'i laḍāllūn(a).
Улар (мөьминдәрҙе) күргәс: «Улар ысынлап та аҙашҡан кешеләр!»
وَمَآ اُرْسِلُوْا عَلَيْهِمْ حٰفِظِيْنَۗ
wa mā ursilū ‘alaihim ḥāfiẓīn(a).
хатта (ул гонаһлылар), улар (мөьминдәрҙең) һаҡсылары итеп ебәрелмәгән булһа ла.
وَمَا نَقَمُوْا مِنْهُمْ اِلَّآ اَنْ يُّؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِۙ
wa mā naqamū minhum illā ay yu'minū billāhil-‘azīzil-ḥamīd(i).
Һәм улар мөьминдәрҙе (мөьминдәрҙең) ҡөҙрәтле һәм маҡтаулы Аллаһҡа инанған өсөн генә ғазаплайҙар.
فَكَذَّبُوْهُ فَعَقَرُوْهَاۖ فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْۢبِهِمْ فَسَوّٰىهَاۖ
fa każżabūhu fa ‘aqarūhā fa damdama ‘alaihim rabbuhum biżambihim fa sawwāhā.
Әммә улар уға алданы һәм уны һуйҙы, шуға күрә Алла уларҙы гонаһтары өсөн юҡ итте, һуңынан уларҙы ҡырҙы (ергә),
عَبْدًا اِذَا صَلّٰىۗ
‘abdan iżā ṣallā.
Һуңыраҡ Беҙ Фәрештәне Забания тип атайбыҙ, (гонаһлыларҙы ғазаплаусы),
اَرَاَيْتَ اِنْ كَانَ عَلَى الْهُدٰىٓۙ
ara'aita in kāna ‘alal-hudā.
мөһим түгел! Уға буйһонмағыҙ; һәм баш эйегеҙ һәм (Аллаһҡа) яҡынлашығыҙ.
اِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْاَبْتَرُ ࣖ
inna syāni'aka huwal-abtar(u).
Ысынлап та, һеҙҙе нәфрәт иткәндәр — (Аллаһтың рәхмәтенән) өҙөлгән кешеләр.
وَّامْرَاَتُهٗ ۗحَمَّالَةَ الْحَطَبِۚ
wamra'atuh(ū), ḥammālatal-ḥaṭab(i).
Һәм (шулай уҡ) ҡатыны, утын ташыусы (ғәйбәт һөйләүсе).