مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

انهن جي مثال انهن ماڻهن وانگر آهي جيڪي باهه ٻاريندا آهن، پر جڏهن اها انهن جي چوڌاري روشني ڪري ٿي، ته الله انهن جي روشني کسي وٺندو آهي ۽ انهن کي اوندهه ۾ ڇڏي ڏيندو آهي جو اهي ڏسي نه سگهندا آهن.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

يا انهن وانگر (جن تي) آسمان مان زوردار مينهن وسندو آهي، جنهن سان گڏ اونداهي، گجگوڙ ۽ بجلي هوندي آهي، اهي موت جي ڊپ کان گجگوڙ جي آواز کان (ڀڄڻ لاءِ) پنهنجا ڪن آڱرين سان بند ڪندا آهن، الله ڪافرن کي گهيرو ڪري وٺندو آهي.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

بجلي انهن جي نظر کي ويجهو ڪري چڪي هئي. جڏهن به (بجلي) چمڪي ٿي، اهي ان جي هيٺان هلن ٿا، ۽ جڏهن انهن تي اوندهه ٿئي ٿي، اهي رڪجي وڃن ٿا. جيڪڏهن الله چاهي ها ته انهن جي ٻڌڻ ۽ ڏسڻ کي کسي ڇڏي ها. بيشڪ الله هر شيءِ تي قادر آهي.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

بيشڪ، الله مڇر يا ان کان ننڍي شيءِ جي مثال ڏيڻ ۾ ڪو به شڪ نٿو ڪري. جيڪي ايمان رکن ٿا، اهي ڄاڻن ٿا ته هي الله جي طرفان سچ آهي. پر جيڪي انڪار ڪن ٿا اهي چون ٿا ته "هن مثال مان الله جو ڇا مطلب هو؟" ان (مثال) سان هن ڪيترن ئي ماڻهن کي گمراهه ڪيو، ۽ ان (به) سان ڪيترن ئي ماڻهن کي هدايت ڏني. پر هو هن (مثال) سان ڪنهن کي به گمراهه نٿو ڪري سواءِ بدڪارن جي.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

۽ ڪافرن جي (سڏيندڙن) جو مثال هڪ (چرواه) وانگر آهي جيڪو (جانورن) کي رڙ ڪري ٿو جيڪي سڏ ۽ رڙ کان سواءِ ڪجهه به نه ٿا ٻڌن. (اهي) ٻوڙا، گونگا ۽ انڌا آهن، تنهن ڪري اهي نٿا سمجهن.

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

جيڪو ماڻهو پنهنجو مال الله جي راهه ۾ خرچ ڪري ٿو، ان جو مثال هڪ ٻج وانگر آهي جيڪو ست ڳوڙها پيدا ڪري ٿو، هر ڳوڙهي تي سؤ ٻج آهن، الله جنهن لاءِ چاهي ٿو وڌائي ٿو، ۽ الله سڀ ڪجهه وسعت وارو ۽ ڄاڻندڙ آهي.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

اي ايمان وارؤ! پنهنجي خيرات جو ذڪر ڪري ۽ (وصول ڪندڙ جي جذبات کي) ڏکوئيندڙ ڪم ڪري ان کي خراب نه ڪريو، جيئن ڪو ماڻهو پنهنجو مال ماڻهن کي ڏيکارڻ لاءِ ڏئي ٿو ۽ الله ۽ قيامت جي ڏينهن تي ايمان نٿو رکي. (ان شخص جي) مثال هڪ هموار پٿر وانگر آهي جنهن تي مٽي هجي، پوءِ جڏهن پٿر تي زوردار مينهن پوي ٿو، ته پٿر ٻيهر هموار رهي ٿو. اهي جيڪي ڪن ٿا ان مان ڪجهه به حاصل نٿا ڪن. ۽ الله ڪافرن کي هدايت نٿو ڪري.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

۽ انهن ماڻهن جو مثال جيڪي پنهنجا مال الله جي رضا حاصل ڪرڻ ۽ پنهنجي روح کي مضبوط ڪرڻ لاءِ خرچ ڪن ٿا، هڪ باغ وانگر آهي جيڪو هڪ ميدان تي واقع آهي جنهن کي تيز مينهن سان سيراب ڪيو وڃي ٿو، پوءِ اهو باغ ٻيڻو ميوو ڏئي ٿو. جيڪڏهن تيز مينهن ان کي پاڻي نه ڏئي ته پوءِ شبنم (به ڪافي هجي). الله توهان جي ڪمن کي ڏسندڙ آهي.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

ڇا اوھان مان ڪو اهڙو آهي جيڪو چاهيندو ته سندس کجورن ۽ انگورن جو باغ هجي جنهن جي هيٺان نهرون وهن، جتي ان کي هر قسم جا ميوا هجن، پوءِ ان جو پوڙهو ٿيڻ اچي جڏهن ته ان جا ننڍا ٻار هجن؟ پوءِ باغ کي هڪ تيز هوا اڏائي ڇڏي جنهن ۾ باهه هئي، پوءِ ان ۾ باهه لڳي وئي. اهڙي طرح الله توهان لاءِ پنهنجون آيتون بيان ڪري ٿو ته جيئن توهان انهن تي غور ڪريو.

اِنَّ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīnasytarawul-kufra bil-īmāni lay yaḍurrullāha syai'ā(n), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

بيشڪ جيڪي ماڻهو ايمان جي بدران ڪفر خريد ڪن ٿا، اهي الله کي ڪجهه به نقصان نه پهچائيندا، ۽ انهن کي دردناڪ عذاب ملندو.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

دنيا جي زندگي جو مثال صرف پاڻي وانگر آهي جيڪو اسان آسمان مان وسايو، پوءِ زمين جي ساوڪ گهڻو ڪري اُڀري ٿي، جنهن مان ڪجهه ماڻهو ۽ چوپايا کائي ويندا آهن، تان جو جڏهن زمين پنهنجي خوبصورتي ۾ مڪمل ۽ سينگاريل ٿي ويندي ۽ ان جا رهواسي سمجهندا ته اهي ضرور ان جا مالڪ ٿيندا، ته اسان جو عذاب رات جو يا ڏينهن جو ان تي ايندو، ۽ اسان ان (ساوڪ) کي ان فصل وانگر ڪري ڇڏيندا آهيون جيڪو لڻيو ويو هجي، ڄڻ ته اهو ڪالهه نه اُڀريو هو. اهڙي طرح اسين (پنهنجي طاقت جون) نشانيون ان قوم لاءِ بيان ڪندا آهيون جيڪي غور ڪن ٿا.

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

سچي دعا صرف الله لاءِ آهي. اهي بت جيڪي الله کان سواءِ پوڄيندا آهن، انهن کي ڪجهه به نه ڏئي سگهندا آهن، اهي ان شخص کان مختلف نه آهن جيڪو پنهنجي هٿن کي پاڻي ۾ کولي ٿو ته جيئن (پاڻي) سندس وات تائين پهچي. جيتوڻيڪ پاڻي سندس وات تائين نه پهچي. ۽ ڪافرن جون دعائون بيڪار آهن.

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

الله آسمان مان پاڻي (مينهن) نازل ڪيو آهي، تنهنڪري اهو (پاڻي) پنهنجي سائيز مطابق وادي ۾ وهندو آهي، پوءِ وهڪري ۾ ترندڙ جھاگ هوندو آهي. ۽ جيڪو (ڌاتو) اهي زيور يا اوزار ٺاهڻ لاءِ باهه ۾ ڳاريندا آهن، ان مان (به) جھاگ (موجوده جھاگ) هوندو آهي. اهڙي طرح الله سچ ۽ ڪوڙ جي مثال ڏئي ٿو. جھاگ جي حوالي سان، اهو ڪجهه به نه هجڻ جي ڪري غائب ٿي ويندو؛ پر جيڪو انسانن لاءِ فائديمند آهي، اهو زمين تي رهندو. اهڙي طرح الله مثال ڏئي ٿو.

مَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ اَعْمَالُهُمْ كَرَمَادِ ِۨاشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ يَوْمٍ عَاصِفٍۗ لَا يَقْدِرُوْنَ مِمَّا كَسَبُوْا عَلٰى شَيْءٍ ۗذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ

maṡalul-lażīna kafarū birabbihim a‘māluhum karamādinisytaddat bihir-rīḥu fī yaumin ‘āṣif(in), lā yaqdirūna mimmā kasabū ‘alā syai'(in), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

جيڪي ماڻهو پنهنجي پالڻهار سان انڪار ڪن ٿا، انهن جا عمل اهڙي راھ وانگر آهن جيڪا تيز واءُ واري ڏينهن تي تيز هوا سان اڏامي وڃي، انهن کي ان شيءِ جي ڪا به طاقت ناهي جيڪا انهن (دنيا ۾) ڪمائي ڪئي آهي. اها هڪ وڏي گمراهي آهي.

تُؤْتِيْٓ اُكُلَهَا كُلَّ حِيْنٍ ۢبِاِذْنِ رَبِّهَاۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

tu'tī ukulahā kulla ḥīnim bi'iżni rabbihā, wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

(اهو وڻ) پنهنجي پالڻهار جي حڪم سان هر وقت پنهنجو ميوو ڏيندو آهي، ۽ الله ماڻهن لاءِ اهي مثال بيان ڪري ٿو ته جيئن اهي نصيحت وٺن.

وَّسَكَنْتُمْ فِيْ مَسٰكِنِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ الْاَمْثَالَ

wa sakantum fī masākinil-lażīna ẓalamū anfusahum wa tabayyana lakum kaifa fa‘alnā bihim wa ḍarabnā lakumul-amṡāl(a).

۽ توهان انهن ماڻهن جي جاءِ تي رهيا آهيو جيڪي پاڻ تي ظلم ڪندا هئا، ۽ توهان تي ظاهر ٿيو آهي ته اسان انهن سان ڇا ڪيو ۽ اسان توهان کي ڪيتريون ئي مثالون ڏنيون آهن.

لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِۚ وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰىۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

lil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati maṡalus-sau'(i), wa lillāhil-maṡalul-a‘lā, wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

جيڪي آخرت تي ايمان نٿا رکن، انهن جا اخلاق خراب آهن، ۽ الله تعاليٰ جي فطرت تمام بلند آهي، ۽ هو سڀ ڪجهه ڪرڻ وارو ۽ حڪمت وارو آهي.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

۽ ان عورت وانگر نه ٿيو جيڪا پنهنجو مضبوط ڪتيل ڌاڳو کولي ٿي، جو اهو ٻيهر ٽڙي پکڙجي وڃي. توهان پنهنجي قسم (معاهدي) کي پاڻ ۾ فريب جو اوزار بڻايو ٿا، ڇاڪاڻ ته هڪ گروهه ٻئي گروهه کان وڌيڪ آهي. الله صرف ان سان توهان کي آزمائي رهيو آهي، ۽ يقيناً قيامت جي ڏينهن هو توهان کي اهو ٻڌائيندو جيڪو توهان اڳ ۾ تڪرار ڪندا هئا.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

۽ الله هڪ اهڙي زمين جو مثال ڏنو آهي جيڪا اڳ ۾ امن ۽ سلامتي واري هئي، ان کي هر هنڌ کان ڪثرت سان رزق ايندو هو، پر اتان جي ماڻهن الله جي نعمتن کان انڪار ڪيو، تنهن ڪري الله انهن تي بک ۽ خوف جي آفت نازل ڪئي، انهن جي ڪرتوتن جي ڪري.

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

۽ هو پنهنجي باغ ۾ (غرور ۽ ڪفر جي ڪري) پاڻ کي شڪست ڏيندڙ انداز سان داخل ٿيو؛ هن چيو ته مون سوچيو هو ته هي باغ ڪڏهن به تباهه نه ٿيندو.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

۽ انهن (ماڻهن) لاءِ دنيا جي زندگي جو مثال بيان ڪر، جيئن پاڻي (مينهن) جيڪو اسان آسمان مان لاٿو آهي، پوءِ اهو زمين تي ٻوٽن کي ڀاڻ ڏئي ٿو، پوءِ (ٻوٽا) سڪي وڃن ٿا جيئن هوا انهن کي اڏائي ڇڏي ٿي، ۽ الله هر شيءِ تي قادر آهي.

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

۽ بيشڪ، اسان هن قرآن ۾ ماڻهن کي مختلف مثالن سان بار بار بيان ڪيو آهي، پر انسان سڀ کان وڌيڪ تڪرار ڪندڙ آهن.

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

(اي پيغمبر) چئو ته جيڪڏهن سمنڊ منهنجي پالڻهار جي ڳالهين (لکڻ) لاءِ مس هجي ته منهنجي پالڻهار جي ڳالهين جي پوري ٿيڻ کان اڳ سمنڊ ختم ٿي ويندو، جيتوڻيڪ اسين ان جهڙو ٻيو اضافي طور تي آڻيون.

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

الله آسمانن ۽ زمين جو نور آهي. سندس نور جي مثال هڪ سوراخ وانگر آهي جيڪو گهيرو نٿو ڪري سگهجي، جنهن ۾ هڪ ڏيئو آهي. ان جو ڏيئو شيشي جي ٿانو ۾ آهي، ۽ ان جو شيشي جو ٿانو هڪ چمڪندڙ تاري وانگر آهي، جيڪو هڪ برڪت واري وڻ جي تيل سان روشن ٿئي ٿو، زيتون جو وڻ نه اوڀر جو آهي ۽ نه اولهه جو، جنهن جو تيل (اڪيلو) روشني ڏيڻ تي آهي، جيتوڻيڪ باهه ان کي نه ڇهي. نور تي روشني (طبقاتي طور تي)، الله پنهنجي نور ڏانهن جنهن کي چاهي ٿو هدايت ڪري ٿو، ۽ الله ماڻهن لاءِ مثال بيان ڪري ٿو. ۽ الله هر شيءِ کي ڄاڻندڙ آهي.

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

۽ اهي مثال اسان ماڻهن لاءِ بيان ڪيا آهن، ۽ انهن کي علم وارن کان سواءِ ڪو به نه سمجهي سگهندو.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

هو توهان لاءِ توهان جون مثالون بيان ڪري ٿو، ڇا توهان راضي آهيو ته توهان جي ٻانهن مان ڪو به توهان لاءِ ان رزق ۾ شريڪ ٿئي جيڪو اسان توهان کي ڏنو آهي، ۽ پوءِ توهان هن ڪم ۾ انهن جي برابر ٿي وڃو، پوءِ انهن کان ائين ڊڄو جيئن توهان پنهنجي پاڙيسري کان ڊڄو ٿا. اهڙي طرح اسان آيتون انهن ماڻهن لاءِ بيان ڪريون ٿا جيڪي سمجهن ٿا.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

۽ بيشڪ اسان هن قرآن ۾ ماڻهن لاءِ هر قسم جا مثال بيان ڪيا آهن، ۽ جيڪڏهن تون انهن تي ڪا آيت آڻيندين ته ضرور ڪافر چوندا ته توهان رڳو ڪوڙ گهڙيندڙ ماڻهو آهيو.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَۚ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡalil la‘allahum yatażakkarūn(a).

۽ بيشڪ اسان هن قرآن ۾ انسانن لاءِ هر قسم جا مثال بيان ڪيا آهن ته جيئن اهي سبق حاصل ڪن.

اَوْ تَقُوْلَ لَوْ اَنَّ اللّٰهَ هَدٰىنِيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ ۙ

au taqūla lau annallāha hadānī lakuntu minal-muttaqīn(a).

يا (ائين نه ٿئي جو) ڪو چوي ته جيڪڏهن الله مون کي هدايت ڪري ها ته مان پرهيزگارن مان هجان ها.

اَفَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُ وَاَضَلَّهُ اللّٰهُ عَلٰى عِلْمٍ وَّخَتَمَ عَلٰى سَمْعِهٖ وَقَلْبِهٖ وَجَعَلَ عَلٰى بَصَرِهٖ غِشٰوَةًۗ فَمَنْ يَّهْدِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ اللّٰهِ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afa ra'aita manittakhaża ilāhahū hawāhu wa aḍallahullāhu ‘alā ‘ilmiw wa khatama ‘alā sam‘ihī wa qalbihī wa ja‘ala ‘alā baṣarihī gisyāwah(tan), famay yahdīhi mim ba‘dillāh(i), afalā tażakkarūn(a).

ڇا توهان ان کي ڏٺو آهي جنهن پنهنجي خواهشن کي پنهنجو معبود بڻايو آهي ۽ الله ان کي ڄاڻي واڻي گمراهه ڪيو آهي ۽ سندس ڪنن ۽ دل تي مهر لڳائي ڇڏي آهي ۽ سندس اکين تي پردو وجهي ڇڏيو آهي، پوءِ الله کان پوءِ ڪير ان کي هدايت ڪري سگهي ٿو (ان کي گمراهه ڪيو آهي؟) ڇا توهان ڌيان نه ٿا ڏيو؟

كَمَثَلِ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيْبًا ذَاقُوْا وَبَالَ اَمْرِهِمْۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۚ

kamaṡalil-lażīna min qablihim qarīban żāqū wabāla amrihim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(اهي) انهن ماڻهن وانگر آهن جيڪي ڪجهه وقت اڳ (يهودين) هئا، جيڪي پنهنجي ڪرتوتن جي ڪري (نڪتل جي) خراب نتيجن جو تجربو ڪري چڪا آهن. ۽ انهن کي دردناڪ عذاب ملندو.

لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).

جيڪڏهن اسين هن قرآن کي ڪنهن جبل تي لاٿو ته ضرور تون ان کي الله جي خوف کان جهڪيل ۽ ڦاٽل ڏسندين، ۽ اسان اهي مثال ماڻهن لاءِ پيدا ڪيا آهن ته جيئن اهي غور ڪن.