مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

हुनकऽ उदाहरण वू लोगऽ के तरह छै जे आगि जलाबै छै, लेकिन ओकरा अपनऽ आसपास के रोशन करला के बाद अल्लाह ओकरऽ रोशनी छीनी क॑ अन्हार में छोड़ी दै छै, जे देखै में असमर्थ होय जाय छै ।

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

वा जेना (जेकरा मारल जाइत छैक) आकाश सँ भारी बरखा, जकर संग अन्हार, गरज, आ बिजली सेहो होइत छैक | आँगुरसँ कान रोकैत छथि, मृत्युक डरसँ गरजबाक आवाजसँ (पलायन करैत) । अल्लाह काफिर के घेरने छथि।

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

बिजली लगभग हुनका लोकनिक नजरि पर आबि गेलनि। जखन कखनो (बिजली) चमकैत अछि तऽ ओकर नीचाँ चलैत अछि, आ जखन ओकरा सभ पर अन्हार पड़ैत अछि तऽ रुकि जाइत अछि । अल्लाह जँ चाहने रहितथि तँ हुनका सभक श्रवण-दृष्टि छीनि लेने रहितथि । सचमुच अल्लाह सब चीज पर सर्वशक्तिमान छथि।

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

सचमुच अल्लाह कोनो मच्छर या ओहि स छोट किछु क उदाहरण बनेबा मे कोनो संकोच नहि करैत छथि। रहल बात जे विश् वास करैत छथि तँ ओ सभ जनैत छथि जे ई परमेश् वरक सत् य अछि। लेकिन जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "अल्लाह के मतलब ई दृष्टांत स॑ की छेलै?" ओहि (दृष्टान्त) कहि ओ कतेको लोक केँ भटकय देलनि, आ ताहि (संगहि) कतेको लोक केँ मार्गदर्शन देलनि। मुदा ओ एहि (दृष्टान्त) सँ दुष्ट केँ छोड़ि ककरो भटकबैत नहि छथि,

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

आ काफिरक (बजबैत) लेल दृष्टान्त एकटा (चरबाह) जकाँ अछि जे (पशु) पर चिचियाइत अछि जे आवाज आ कानब छोड़ि किछु नहि सुनैत अछि। (ओ सभ) बहीर, गूंगा आ आन्हर छथि, तेँ नहि बुझैत छथि ।

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

जे व्यक्ति अपन धन अल्लाह के रास्ता में खर्च करैत अछि ओकर दृष्टांत ओहिना अछि जेना एकटा बीज अछि जे सात टा डंठल उगैत अछि, प्रत्येक डंठल पर सौ बीया होइत अछि | अल्लाह जेकरा लेल चाहै छै ओकरा गुणा करै छै, आ अल्लाह सर्वव्यापी, सर्वज्ञ छै।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

हे विश्वास करनिहार! अपनऽ दान केरऽ जिक्र करी क॑ आरू (प्राप्तकर्ता केरऽ भावना क॑) आहत करी क॑ नै खराब करी दियौ, जेना कि कोय अपनऽ धन-दौलत क॑ ऐसनऽ वजह स॑ दै छै कि वू लोगऽ क॑ दिखावा करी रहलऽ छै आरू वू अल्लाह आरू आखिरी दिन प॑ विश्वास नै करै छै । उदाहरण (ओहि व्यक्तिक) चिकना पाथर जकाँ अछि जकरा पर धूरा होइत छैक, तखन जखन पाथर पर भारी बरखा होइत छैक तखन पाथर फेर चिकना रहैत छैक | जे काज करैत छथि ताहि सँ किछु फायदा नहि होइत छनि। आ अल्लाह काफिर के मार्गदर्शन नै करै छैथ।

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

आरू अल्लाह केरऽ मंजूरी लेली आरू अपनऽ आत्मा क॑ मजबूत करै लेली अपनऽ धन खर्च करै वाला लोगऽ के दृष्टांत, पठार प॑ स्थित गाछी के तरह छै जेकरा म॑ भारी बारिश स॑ पानी मिलै छै, तखनिये गाछी म॑ दू गुना फल पैदा होय छै । जँ भारी बरखासँ पानि नहि भेटैत अछि तँ ओस (पर्याप्त सेहो)। अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ओकर सर्वदर्शी छथि।

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

की अहाँ सभ मे कियो एहन अछि जे खजूर आ अंगूरक बगीचा हो जकर नीचाँ नदी बहैत अछि, जतय ओकरा सभ तरहक फल भेटैत छैक, तखन ओकर बुढ़ापा आबि जाइत छैक जखन कि ओकरा छोट-छोट संतान छैक? तखन गाछी मे आगि लागल तेज हवा उड़ि गेलै, तेँ आगि लागि गेलै। एहि तरहेँ अल्लाह अहाँ सभ केँ अपन आयत बुझबैत छथि जाहि सँ अहाँ सभ ओकरा बारे मे सोचू।

اِنَّ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ لَنْ يَّضُرُّوا اللّٰهَ شَيْـًٔاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīnasytarawul-kufra bil-īmāni lay yaḍurrullāha syai'ā(n), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

सचमुच, जे ईमान के साथ कुफ्र खरीदै छै, ओकरा अल्लाह के कनिको नुकसान नै पहुँचतै, आरू ओकरा कष्टदायक सजा मिलतै।

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

एहि सांसारिक जीवनक उदाहरण मात्र पानि (बरखा) जकाँ अछि जकरा हम सभ आकाशसँ उतारैत छी , आ पृथ्वीक वनस्पति प्रचुर मात्रामे उगैत अछि , जाहिमे किछु मनुक्ख आ मवेशी खाइत अछि | जाबे तक धरती अपन सौन्दर्य मे सिद्ध आ अलंकृत भ गेल अछि, आ ओकर निवासी सोचैत अछि जे ओकरा अवश्य भेटत (अपन उपज काटि लेत), हमरा सभक सजा राति मे वा दिन मे ओकरा पर अबैत छैक, आ हम ओकरा (वनस्पति) केँ ओहि फसल जकाँ बना दैत छी जे काटल गेल हो, जेना काल्हि नहि उगने हो। एहि तरहेँ हम सभ चिंतन करयवला लोक केँ (अपन शक्तिक) संकेत बुझबैत छी |

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

केवल अल्लाह के प्रति सच्चा दुआ छै। अल्लाह के अलावा जे मूर्ति के पूजा करै छै, ओकरा कुछ नै द॑ सकै छै, वू ऐन्हऽ व्यक्ति स॑ अलग नै छै जे अपनऽ हथेली क॑ पानी म॑ खोलै छै ताकि (पानि) ओकरऽ मुँह तक पहुँची जाय । भलेँ पानि ओकर मुँह धरि नहि पहुँचितैक। आ काफिरक दुआ व्यर्थ अछि

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

अल्लाह आकाश सँ पानि (बरखा) उतारने छथि, तेँ ओ (पानि) अपन आकारक अनुसार घाटी मे बहैत अछि, तखन बहाव तैरैत फेन केँ लऽ कऽ चलैत अछि | आ जे (धातु) आगि मे पिघलि क' गहना वा औजार बनबैत छथि, ताहि सँ ओहिना फेन (वर्तमान फेन सेहो) होइत छैक | एहि तरहेँ अल्लाह एकटा दृष्टान्त बनबैत छथि जे की सत्य अछि आ की झूठ अछि । रहल बात फेनक त' ओ किछु नहि बुझि गायब भ' जायत; मुदा जे मनुक्खक लेल लाभकारी अछि, से पृथ्वी पर रहत। एहि तरहें अल्लाह एकटा दृष्टान्त बनबैत छथि।

مَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ اَعْمَالُهُمْ كَرَمَادِ ِۨاشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ يَوْمٍ عَاصِفٍۗ لَا يَقْدِرُوْنَ مِمَّا كَسَبُوْا عَلٰى شَيْءٍ ۗذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ

maṡalul-lażīna kafarū birabbihim a‘māluhum karamādinisytaddat bihir-rīḥu fī yaumin ‘āṣif(in), lā yaqdirūna mimmā kasabū ‘alā syai'(in), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

अपन प्रभु के अविश्वास करय वाला लोक के दृष्टांत, ओकर कर्म तेज हवा के दिन तेज हवा के उड़ल राख के समान छै. जेकरा लेल (दुनिया मे) काज केने छथि, ताहि मे हुनका सब के कोनो शक्ति (लाभ) बिल्कुल नहि छनि। जे दूरगामी त्रुटि अछि।

تُؤْتِيْٓ اُكُلَهَا كُلَّ حِيْنٍ ۢبِاِذْنِ رَبِّهَاۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

tu'tī ukulahā kulla ḥīnim bi'iżni rabbihā, wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

(गाछ) अपन प्रभुक अनुमति सँ हर समय अपन फल दैत अछि | आरू अल्लाह ई दृष्टांत मनुष्य जाति के लेलऽ पेश करै छै ताकि ओकरा याद करलऽ जाय ।

وَّسَكَنْتُمْ فِيْ مَسٰكِنِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ الْاَمْثَالَ

wa sakantum fī masākinil-lażīna ẓalamū anfusahum wa tabayyana lakum kaifa fa‘alnā bihim wa ḍarabnā lakumul-amṡāl(a).

आ अहाँ सभ एहन लोकक स्थान पर रहलहुँ जे अपना पर अन्याय करैत अछि, आ अहाँ सभ केँ ई स्पष्ट भ' गेल अछि जे हम सभ हुनका सभक संग की केलहुँ आ हम अहाँ सभ केँ कतेको दृष्टान्त देलहुँ।"

لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِۚ وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰىۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

lil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati maṡalus-sau'(i), wa lillāhil-maṡalul-a‘lā, wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

जे परलोकक (जीवन) मे विश्वास नहि करैत छथि, हुनका लेल अधलाह चरित्र (अधलाह) छथि; आ अल्लाह केरऽ स्वभाव परमात्मा केरऽ छै । आ ओ सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

आ ओहि स्त्री जकाँ नहि बनू जे अपन कस क' काटल सूत केँ ओझरा दैत अछि, जाहि सँ ओ फेर सँ छिड़िया जाय। अहाँ सब अपन शपथ (समझौता) के आपस में धोखा के औजार बना दैत छी, कियाक त एकटा समूह अछि जे दोसर समूह स बेसी संख्या में अछि। अल्लाह केवल ओहि स अहाँ के परीक्षा क रहल छथि, आ निश्चित रूप स कयामत के दिन ओ अहाँ के बुझा देत जे अहाँ पहिने जे विवाद केने रही।

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

आ अल्लाह एकटा एहन भूमि (क) उदाहरण बनौने छथि जे पहिने सुरक्षित आ शांतिपूर्ण छल, ओहि ठाम चारू कात सँ रोजी-रोटी भरपूर आबि गेल छल, मुदा ओकर (निवासी) अल्लाह केर बरकत सँ इनकार करैत छल, ताहि लेल अल्लाह हुनका सब पर भूख आ भय केर आपदा पहुँचा देलनि, कारण ओ सब जे केलनि।

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

आ ओ आत्मघाती मनोवृत्ति (अहंकार आ अविश्वास सँ) ल' क' अपन गाछी मे प्रवेश केलनि; ओ कहलनि, “हमरा लागल जे ई गाछी कहियो नष्ट नहि होयत,

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

आ हुनका (मनुष्य) लेल एहि संसारक जीवनक दृष्टान्त बनाउ, जेना हम सभ आकाश सँ नीचाँ पठाबैत छी, जाहि सँ ओ पृथ्वी पर पौधा सभ केँ खाद दैत अछि, तखन (वनस्पति) हवा सँ उड़ैत-उड़ैत सुखायल भ' जाइत अछि। आ अल्लाह सब किछु पर सर्वशक्तिमान छथि।

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

आ सचमुच, हम एहि कुरान मे बेर-बेर लोक केँ एकरा विभिन्न दृष्टान्त सँ बुझा देने छी। मुदा मनुक्खे सभसँ बेसी बहस करैए।

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

कहू (हे मुहम्मद) “जँ समुद्र हमर प्रभुक वचन (लिखबाक) लेल स्याही रहैत तऽ हमर प्रभुक वचन पूरा हेबा सँ पहिने समुद्र समाप्त भ’ जाइत, भले हम सभ ओकर समान केँ पूरकक रूप मे अनितहुँ।”

۞ اَللّٰهُ نُوْرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ مَثَلُ نُوْرِهٖ كَمِشْكٰوةٍ فِيْهَا مِصْبَاحٌۗ اَلْمِصْبَاحُ فِيْ زُجَاجَةٍۗ اَلزُّجَاجَةُ كَاَنَّهَا كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُّوْقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُّبٰرَكَةٍ زَيْتُوْنَةٍ لَّا شَرْقِيَّةٍ وَّلَا غَرْبِيَّةٍۙ يَّكَادُ زَيْتُهَا يُضِيْۤءُ وَلَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌۗ نُوْرٌ عَلٰى نُوْرٍۗ يَهْدِى اللّٰهُ لِنُوْرِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ۙ

allāhu nūrus-samāwāti wal-arḍ(i), maṡalu nūrihī kamisykātin fīhā miṣbāḥ(un), al-miṣbāḥu fī zujājah(tin), az-zujājatu ka'annahā kaukabun durriyyuy yūqadu min syajaratim mubārakatin zaitūnatil lā syarqiyyatiw wa lā garbiyyah(tin), yakādu zaituhā yuḍī'u wa lau lam tamsashu nār(un), nūrun ‘alā nūr(in), yahdillāhu linūrihī may yasyā'(u), wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nās(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

अल्लाह आकाश आ धरती के इजोत छैथ। हुनकऽ प्रकाश के उदाहरण एक छेद के तरह छै जेकरा में घुसी नै सकै छै, जेकरा में दीप छै । एकरऽ दीप काँच के बर्तन में छै, आरो एकरऽ कांच के बर्तन एक चमकैतऽ तारा के तरह छै, जेकरा धन्य गाछ के तेल सें जलोॅ छै, जैतून के गाछ ने पूब के नै पश्चिम के, जेकरऽ तेल (अकेले) लगभग प्रकाश दै छै, हालांकि आगि ओकरा नै छूबै छै। प्रकाश पर प्रकाश (परत-परत में), अल्लाह जेकरा चाहै छै ओकरा अपनऽ प्रकाश के तरफ मार्गदर्शन करै छै, आरू अल्लाह मनुष्य के लेलऽ उदाहरण पेश करै छै । आ अल्लाह सब चीज के सर्वज्ञ छैथ।

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

आ ई दृष्टान्त हम सभ मनुक्खक लेल बनौने रही। आ ज्ञान रखनिहार के छोड़ि कियो नहि बुझत।

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

ओ अहाँ सभ केँ अपना मे सँ दृष्टान्त बनबैत छथि। की (अहाँ इच्छुक छी जँ) अहाँक कोनो सेवक अछि, अहाँ सभक लेल ओहि रोजी-रोटी मे भागीदार बनि गेल छी जे हम अहाँ सभ केँ देने छी, जाहि सँ अहाँ सभ एहि मामला मे हुनका सभक बराबर बनि जायब, तखन अहाँ सभ हुनका सभ सँ ओहिना डरैत छी जेना अहाँ सभ अपन पड़ोसी सँ डरैत छी। एहि तरहेँ हम सभ एहन लोकक लेल श्लोक बुझबैत छी जे बुझैत अछि ।

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

आ सचमुच हम एहि कुरान मे मनुक्ख केँ सब तरहक दृष्टांत बुझा देने छी। आ जँ अहाँ हुनका सभ लग कोनो आयत अनब तँ निश्चित रूपसँ काफिर सभ कहताह जे "अहाँ सभ मात्र झूठ गढ़निहार लोक छी |"

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَۚ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡalil la‘allahum yatażakkarūn(a).

आरू सचमुच, हम्में ई कुरान म॑ मनुष्य लेली सब तरह के दृष्टांत बनैल॑ छियै ताकि वू सीख॑ सक॑ ।

اَوْ تَقُوْلَ لَوْ اَنَّ اللّٰهَ هَدٰىنِيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ ۙ

au taqūla lau annallāha hadānī lakuntu minal-muttaqīn(a).

या (कहीं) कियो ई नै कहै कि अगर अल्लाह हमरा मार्गदर्शन करितै त॑ हम्में धर्मात्मा लोगऽ म॑ स॑ एक रहितियै ।

اَفَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُ وَاَضَلَّهُ اللّٰهُ عَلٰى عِلْمٍ وَّخَتَمَ عَلٰى سَمْعِهٖ وَقَلْبِهٖ وَجَعَلَ عَلٰى بَصَرِهٖ غِشٰوَةًۗ فَمَنْ يَّهْدِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ اللّٰهِ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afa ra'aita manittakhaża ilāhahū hawāhu wa aḍallahullāhu ‘alā ‘ilmiw wa khatama ‘alā sam‘ihī wa qalbihī wa ja‘ala ‘alā baṣarihī gisyāwah(tan), famay yahdīhi mim ba‘dillāh(i), afalā tażakkarūn(a).

की अहाँ ओकरा देखलहुँ जे अपन इच्छा केँ अपन देवता बना लेने अछि, आ अल्लाह ओकरा जानि-बुझि क' भटकौने अछि, आ ओकर सुनवाई आ ओकर हृदय पर मोहर लगा देने अछि आ ओकर नजरि पर पर्दा लगा देने अछि? तखन अल्लाह (ओकरा भटकौने अछि?) के बाद ओकरा मार्गदर्शन करय मे के सक्षम अछि? तखन की अहाँ सभ सावधान नहि रहब?

كَمَثَلِ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَرِيْبًا ذَاقُوْا وَبَالَ اَمْرِهِمْۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۚ

kamaṡalil-lażīna min qablihim qarīban żāqū wabāla amrihim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(ओ सभ) अपनहि सँ पहिने के लोक जकाँ (यहूदी) बहुत पहिने नहि, अपनहि काजक कारणेँ खराब परिणाम (भगाबय के) अनुभव केने छथि | आ ओकरा सभकेँ कष्टदायक सजा भेटतैक।

لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).

जँ हम एहि कुरान केँ कोनो पहाड़ पर उतारि देब तऽ अहाँ एकरा अल्लाहक डर सँ झुकल आ बँटल अवश्य देखब। आ हम ई दृष्टान्त लोकक लेल बनौने छी जाहि सँ ओ सोचि सकय।