وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Naswona hakunene, a mi va tiva lava va endleke ku tlula nawu exikarhi ka n'wina hi Savata, kutani Hi va byerile, "A mi va n'wina tindlopfu leti nyenyetsaka!"

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Naswona (tsundzuka) loko Musa a ku eka vanhu va yena, "Allah u mi lerisa ku dlaya homu ya xisati." Va vutisa va ku: “Xana u ta hi hlekula xana?” Yena (Muxe) u hlamurile a ku, "Ndzi lava vutumbelo eka Allah leswaku ndzi nga vi exikarhi ka lava nga riki na vutivi."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Vaku, "Kombela Hosi ya wena leswaku yi hi hlamusela hi mhaka yoleyo (homu ya xisati)." Yena (Muxe) u hlamurile, "Yena (Allah) u vule leswaku homu ya xisati a yi dyuharile kumbe yitsongo, (kambe) exikarhi. Hikwalaho endla leswi u lerisiweke swona."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Va ku: “Kombela Hosi ya wena leswaku yi hi hlamusela leswaku muvala wa yona i yini.” Yena (Muxe) u hlamurile, "Yena (Allah) u te, leswaku (homu) i homu ya xisati leyi muhlovo wa yona wu nga wo tshwuka wo dzwihala, leswi tsakisaka lava va langutaka (yena)."

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

Yena (Muxe) u hlamurile, "Yena (Allah) u te, (homu) i homu ya xisati leyi nga si tshamaka yi tirhisiwa ku rima misava naswona a hi (na) ku cheleta swibyariwa, leyi hanyeke kahle naswona yi nga ri na swivati." Va ku, "Sweswi kutani u hlamusela ntiyiso (swilo)." Kutani va n’wi dlaya, naswona va hetisise (xileriso) hi ku nonoka.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Hakunene, eku tumbuluxiweni ka matilo ni misava, ni ku cincana ka vusiku ni nhlikanhi, ni swikepe leswi fambaka elwandle ni leswi vuyerisaka vanhu, ni mati lawa Allah a ma rhumelaka ehansi ku suka empfhukeni, ni ku pfuxa misava na wona endzhaku ka rifu ra yona, ni ku hangalasa eka yona mixaka hinkwayo ya swiharhi, ni ku cinca ka mimoya ni mapapa lama lawuriwaka exikarhi ka matilo ni misava—hakunene ku ni swikombiso swa vanhu lava twisisaka.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Hakunene, u mi yirise ntsena nyama, ngati, nyama ya nguluve na (nyama) ya swiharhi leswi dlayiweke hi (mavito ya) handle ka Allah. Kambe loyi a sindzisiwaka (ku yi dya), ku nga ri hikuva a swi lava naswona ku nga ri (na swona) ku tlula mpimo, kutani a ku na xidyoho eka yena. Hakunene, Allah i Murivaleli, Mutwela-vusiwana.

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kumbe ku fana na munhu loyi a hundzaka etikweni leri (miako) ya rona yi wile ku funengeta (marhumbi ya) mafulelo, u ri, "Xana Allah u ri pfuxe njhani (tiko) leri endzhaku ka loko ri lovisiwile?" Kutani Allah u n’wi dlaye (munhu yoloye) ku ringana malembe ya dzana, ivi a n’wi pfuxa (a n’wi tisa evuton’wini) nakambe. Naswona (Allah) u vutisile, "U ta tshama (laha) ku fikela rini?" Yena (munhu yoloye) u hlamurile, "Ndzi tshama (laha) siku kumbe hafu ya siku." Allah u te, "E-e! U hanye malembe ya dzana. Languta swakudya na swakunwa swa wena leswi nga cincangiki, kambe languta mbhongolo ya wena (leyi hundzukeke marhambu). Naswona leswaku hi ta ku endla xikombiso xa matimba ya Hina eka vanhu. Languta marhambu (ya mbhongolo), ndlela leyi Hi ma hlanganisaka ha yona nakambe, kutani Hi va ambexa nyama." Kutani loko swi va erivaleni eka yena, u te, "Ndza swi tiva leswaku Allah i wa Matimba Hinkwawo ehenhla ka swilo hinkwaswo."

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Ku rhandza leswi navetisiwaka ku saseka ematihlweni ya vavanuna: vavasati, vana, tinhulu ta nsuku ni silivhere, tihanci leti hlawulekeke, swifuwo ni masimu lama rimiweke. Leyi i mintsako ya vutomi emisaveni, naswona eka Allah i ndhawu leyinene yo tlhelela eka yona.

وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا

wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).

naswona hakunene ndzi ta va hambukisa, naswona ndzi ta pfuxa milorho leyi nga riki na nchumu eka vona naswona ndzi ta va lerisa leswaku va tsema tindleve ta swifuwo, (kutani va swi tsema hakunene), naswona ndzi ta va lerisa leswaku va cinca ntumbuluko wa Allah, (kutani va wu cinca hakunene).” Loyi a tekaka Sathana tanihi musirheleri handle ka Allah, kutani hakunene, u lahlekeriwa hi ku lahlekeriwa ka xiviri.

يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).

(Vanhu va) Vanhu va Buku va kombela wena (Muhammad) leswaku u va rhumela buku leyi humaka etilweni. Hakunene, va kombele Muxe nchumu lowukulu ku tlula wolowo. Va te, “Hi kombe Allah hi ntiyiso.” Kutani va biwe hi rihati hikwalaho ka vulawuri bya vona bya tihanyi. Kutani va gandzela rhole, endzhaku ka loko va vone vumbhoni lebyi nga erivaleni, hambi swi ri tano Hi va rivalerile, naswona Hi nyikile Muxe vulawuri bya xiviri.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Wena n'wina lava pfumelaka! Hetisisa switshembiso. Swifuwo swa pfumeleriwa eka wena, handle ka leswi swingata boxiwaka eka wena, naswona ku hlota aswi pfumeleriwi loko uri eka ihram (hajj kumbe umrah). Hakunene, Allah u veka nawu hi ku ya hi leswi A swi lavaka.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Swi yirisiwile eka n’wina (ku dya) nyama ya nyama, ngati, nyama ya nguluve, na (nyama) ya swiharhi leswi nga dlayiwangiki hi (vito ra) Allah, leswi nga pfaleriwa, leswi biwaka, leswi wa, leswi nga biwa, leswi handzuriweke hi swiharhi swa nhova, handle ka leswi mi nga na nkarhi wo swi dlaya. Naswona (naswona swi yirisiwa) lava dlayeriwaka swifaniso. Naswona (swi tlhela swi yirisiwile) ku koka makhombo yo tala hi azlam (miseve), (hikuva) sweswo i xiendlo xo biha. Namuntlha vapfumeri va tshikile ntshembo wa (ku hlula) vukhongeri bya wena, hikokwalaho u nga va chavi, kambe ndzi chava. Siku leri ndzi ku hetisisile vukhongeri bya wena, naswona ndzi hetisisile mikateko ya Mina eka wena, naswona ndzi amukerile Vuislem tanihi vukhongeri bya wena. Kambe mani na mani loyi a sindzisiwaka hikwalaho ka ndlala, ku nga ri hikwalaho ka leswi a lavaka ku dyoha, kutani hakunene, Allah i Muvarivari, Mutwela-vusiwana

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Va ku vutisa (Muhammad), "I yini lexi nga enawini eka vona?" Vula, "Leswi swi pfumeleriweke eka wena (i) swakudya leswinene na (ku khomiwa hi ntlangu) hi ku hlota swiharhi leswi u swi leteleke ku swi hlota, leswi u swi leteleke hi ku ya hi leswi Allah a ku dyondziseke swona. Kutani dyani leswi swi ku khomeke swona, naswona u boxa vito ra Allah (loko u ri ntshunxa). Naswona chava Allah, hakunene, Allah u hatlisa swinene eka ku hlayela ka Yena."

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

Vula (Muhammad), "Xana ndzi ta mi byela hi vanhu lava ku rihisela ka vona ku nga biha ku tlula (lavo homboloka) emahlweni ka Allah? Ku nga, vanhu lava rhukaniweke no hlundzukela Allah, exikarhi ka vona (ku na) lava endliweke tindlopfu na tinguluve na (lava) va gandzela Thaghut." Va le ndzhawini yo biha swinene naswona va hambukile swinene endleleni yo kongoma.

وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ

wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).

Naswona a ku na xiharhi ni xin’we emisaveni kumbe xinyenyana lexi hahaka hi timpapa ta xona timbirhi, kambe hinkwavo i vanhu (na vona) ku fana na wena. A ku na nchumu lowu Hi wu siyeke ehandle ebukwini, kutani eka Xikwembu va ta hlengeletiwa.

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).

Naswona va nyikile swin'wana swa swikumiwa swa swimilana na swiharhi (swiphemu) eka Allah, va ku hi ku ya hi mavonelo ya vona, "Leswi i swa Allah naswona leswi i swa swifaniso swa hina." Xiphemu lexi nga xa swifaniso swa vona a xi nge fiki eka Allah, naswona xiphemu lexi nga xa Allah xi ta fika eka swifaniso swa vona. Xiboho xa vona xi bihile swinene.

وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).

Naswona va te (kuya hi mavonelo ya vona), "Leswi i swifuwo leswi yirisiweke na switirhisiwa swa vurimi, aswifanelanga ku dyiwa, handle ka lava hi va navelaka." Naswona ku tlhela ku va na swiharhi leswi yirisiweke (leswi nga pfumeleriwiki) ku khandziyisiwa, naswona ku na swifuwo leswi (loko swi dlayiwa) swi nga ha vaka swi nga boxi vito ra Allah, leswi i mavunwa yo lwisana na Allah. Enkarhini lowu taka, Allah u ta va hakela eka hinkwaswo leswi va swi endleke.

وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

Nakona va te (naswona), "Leswi nga emakhwirini ya swifuwo leswi i swa vavanuna va hina hi ku kongoma, i haram eka vasati va hina." Naswona loko leswi nga ekhwirini (swi velekiwile) swi fa, kutani hinkwavo va nga (dya) swona. Enkarhini lowu taka, Allah u ta va hakela hikwalaho ka swiboho swa vona. Hakunene, Allah u tlharihile Hinkwaswo, U Tiva Hinkwaswo.

وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ

wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Naswona exikarhi ka swifuwo ku ni swin’wana swo rhwala mindzhwalo kasi swin’wana swo dlaya. Dyana swakudya leswi Allah a mi nyikeke swona, naswona u nga landzeleli mikondzo ya Sathana. Hakunene, Sathana i nala lowu nga erivaleni eka wena.

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

ku na swifuwo swa le purasini swa tsevu hi swimbirhi-mbirhi (mune wa mimpatswa); mpatswa wa tinyimpfu ni mpatswa wa timbuti. Vula, "I yini lexi yirisiweke hi Allah exikarhi ka vaxinuna vambirhi kumbe va xisati vambirhi kumbe leswi nga ekhwirini ra vavasati havambirhi? Ndzi hlamusele hi ku ya hi vutivi loko u ri ntiyiso."

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Naswona ku suka eka kamela ku va ni mpatswa ni ku suka eka homu ku va ni mpatswa. Vula, "I yini lexi yirisiweke exikarhi ka vaxinuna vambirhi kumbe va xisati vambirhi, kumbe leswi nga ekhwirini ra vavasati havambirhi? Xana a mi ri timbhoni loko Allah a mi vekela leswi? I mani loyi a nga lulamangiki ku tlula lava va tumbuluxaka mavunwa ku lwisana na Allah ku hambukisa vanhu va nga ri na vutivi?" Hakunene, Allah a nge va kongomisi vanhu lava nga lulamangiki.

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

Vula, "A ndzi kumi eka leswi ndzi hlavuteriweke swona nchumu lowu yirisiweke eka loyi a swi navelaka, handle ka nyama ya swiharhi leswi feke, ngati leyi khulukaka, nyama ya tinguluve—eka hinkwaswo leswi nga tengangiki—kumbe leswi dlayiweke hi vito ra un'wana handle ka Allah. Kambe mani na mani loyi a sindzisiweke hi ku laveka, hambi ku ri ku navela kumbe ku tlula (swipimelo swa xilaveko), kutani hakunene, Hosi ya wena hi yona." La Rivalelaka Hakanyingi, La Nga Ni Tintswalo Swinene.

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).

Naswona eka Vayuda, Hi yirise hinkwaswo (swiharhi) leswi nga na swikunwana, naswona Hi va yirise mafurha ya tihomu na tinyimpfu, handle ka leswi namarhelaka emirini wa swona, kumbe leswi nga emarhumbyini ya swona, kumbe leswi pfanganisiweke na marhambu. Xisweswo Hi va xupula hikwalaho ka ku nga yingisi ka vona. Naswona hakunene, Hi Ntiyiso Ngopfu.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Hakunene, lava va kanetaka swikombiso swa Hina va tlhela va tinyungubyisa hi swona, tinyangwa ta matilo a ti nge va pfuleriwi, naswona a va nge ngheni eParadeyisini, ku kondza kamela yi hundza hi tihlo ra naliti. Xisweswo Hi hakela lava endlaka leswo biha.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Naswona eka vanhu va Samud (Hi rhumele) makwavo Saleh. U te, "Oho vanhu va mina! Gandzelani Allah! A ku na xikwembu (ku gandzela) eka n'wina handle ka xona. Hakunene, vumbhoni lebyi nga erivaleni byi fikile eka n'wina ku suka eka Hosi ya n'wina. Leyi (a) kamela ya xisati leyi humaka eka Allah i xikombiso eka n'wina. A yi dye emisaveni ya Allah, mi nga yi vavisi, kutani hikwalaho ka sweswo mi ta xanisiwa loku vavaka."

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

Kutani va dlaya kamela ya xisati, va endla hi ku tikukumuxa ku lwisana ni xileriso xa Hosi ya vona. Va ku, "Oho Saleh! Kombisa nxungeto wa wena eka hina, loko ku ri ntiyiso leswaku u un'wana wa varhumiwa."

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Kutani endzhaku ka loko va tikukumuxa hi hinkwaswo leswi yirisiweke. Hi ku eka vona: “Vani tindlopfu leti titsongahataka.”

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Nakona loko a hi swi lavile, a hi ta va hi tlakusile (levhele ya yena) hi (ndzimana) yoleyo, kambe a a voyamele emisaveni naswona a landzelela ku navela ka yena (ka le hansi), kutani xikombiso xa yena xi fana na mbyana, loko u n’wi hlongola u humesa ririmi ra yena naswona loko u n’wi pfumelela u humesa ririmi ra yena (na yena). Xi tano hi xifaniso xa lava va kanetaka tindzimana ta Hina. Kutani vula switori sweswo leswaku u va endla va ehleketa.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Naswona hakunene, Hi ta tata tihele hi tihele, hi xupula vo tala va majini na vanhu. Va na timbilu, kambe a va ti tirhisi ku twisisa (tindzimana ta Allah) naswona va na mahlo (kambe) a va ti tirhisi ku vona (swikombiso swa matimba ya Allah), naswona va na tindleve (kambe) a va ti tirhisi ku twa (tindzimana ta Allah ). Va fana ni swifuwo, va soholotiwile swinene. Hi vona lava nga riki na vuxiyaxiya.

وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Naswona tilulamisela hi vuswikoti bya wena hinkwabyo ku langutana na vona hi matimba lawa u nga na wona na ku suka eka vagadi va tihanci lava nga sivelaka valala va Allah, valala va wena na lava handle ka vona lava u nga va tiviki; kambe Allah wa swi tiva. Xin’wana na xin’wana lexi u xi tirhisaka endleleni ya Allah hakunene xi ta hakeriwa hi ndlela leyi ringaneke eka wena naswona a wu nge dyohiwi (ku vaviseka).

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Xikombiso xa vutomi lebyi bya misava xi fana ntsena ni mati (mpfula) lawa Hi ma rhumelaka ehansi hi le tilweni, naswona swimilana swa misava swi mila hi xitalo, swin’wana swa swona swi dyiwa hi vanhu ni tihomu. Ku fikela loko misava yi hetisekile hi ku saseka ka yona ni ku khavisiwa, ni vaaki va yona va ehleketa leswaku hakunene va ta yi va na yona (va tshovela ntshovelo wa yona), Nxupulo wa hina wu fika eka yona nivusiku kumbe ninhlikanhi, naswona Hi yi endla (swimilana) ku fana ni ntshovelo lowu tshoveriweke, onge a wu si mila tolo. Hi ndlela leyi Hi hlamusela swikombiso (swa matimba ya Hina) eka vanhu lava anakanyisisaka.

وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ

wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).

Naswona Wena vanhu va mina! Leyi i kamela ya xisati leyi humaka eka Allah, tani hi singita eka n'wina, hikokwalaho yi tshike yi dya emisaveni ya Allah, naswona u nga yi kavanyeti hi ku kavanyetiwa kwihi na kwihi loku nga ta endla leswaku mi wela hi ku hatlisa (nxupulo)."

وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ

wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).

Naswona varhumiwa va Hina (tintsumi) a va tile eka Ibrahim hi mahungu lamanene, va ku, "Ha mi hoyozela." Yena (Ibrahim) u hlamurile, “Ha mi hoyozela (eka wena).” Kutani ku nga ri khale endzhaku ka sweswo, Ibrahim u phamele nyama ya marhole leyi oxiweke.

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

Yena (Yakobo) a ku, “Hakunene, ku famba ka wena na yena (Yosefa) swi ndzi twisa ku vava swinene naswona ndza chava leswaku u ta dyiwa hi timhisi kasi n’wina mi nga n’wi tekeli enhlokweni.”

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Hakunene, va te, "Loko a dyiwa hi mpfundla, hambi leswi hi nga va ntlawa (wa matimba), kutani hakunene hi hina hi nga ta lahlekeriwa."

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Va te, "Oho tata wa hina! Hakunene, hi fambe hi tsutsuma naswona hi siye Yusuf ekusuhi na swilo swa hina, kutani a dyiwa hi timhisi; naswona hakunene a wu nge hi kholwi, hambiloko hi vula ntiyiso."

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Kutani hosi yi ku (eka varhangeri va vanhu va yona), "Hakunene, ndzi lorhe ndzi vona tihomu ta nkombo to nona ti dyiwa hi tihomu ta nkombo to olova; swirhabyani swa nkombo (swa koroni) leswi a swi ri swa rihlaza kasi xin'wana (swirhabyani swa nkombo) leswi a swi omile. N'wina vanhu lava dumeke! Ndzi hlamuseleni hi nhlamuselo ya norho wa mina loko mi nga hlamusela milorho."

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

"Yusuf, Wena munhu wo tshembeka swinene! Hi hlamusele (nhlamuselo ya norho) hi tihomu ta nkombo to nona leti a ti dyiwa hi swirhabyani swa nkombo swo olova (tihomu ta xisati), swirhabyani swa nkombo swa rihlaza (swa koroni) na swin'wana leswi omeke (swirhabyani swa nkombo) leswaku ndzi ta kota ku tlhelela eka vanhu volavo, leswaku va swi tiva."

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Naswona loko kharavhani yi sukile (etikweni ra Egipta), tata wa vona u te, "Hakunene ndzi nun'hwetele nun'hwelo wa Yusuf, loko a wu nga ndzi hehla hi ku tsana emiehleketweni (kahle kahle a wu ta va u ndzi lulamile)."

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ

wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).

Naswona Xi tumbuluxe swifuwo; eka tona u na ku kufumela (voya) na mimpfuno yo tala, naswona eka tona u dya.

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).

Naswona (U tumbuluxile) tihanci, timeyila, na timbhongolo, leswaku mi khandziya na ku va xikhaviso. Allah u tumbuluxa leswi mi nga swi tiviki.

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).

Naswona hakunene, eka tihomu ku na dyondzo eka wena. Hi ku nyika ku nwa eka leswi nga ekhwirini ra vona, masi yo tenga exikarhi ka vulongo na ngati, yo olova ku mita eka munwi.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).

Naswona Allah u mi endlele tindlu tanihi ndhawu yo tshama eka yona, naswona u mi endlele tindlu (matende) hi madzovo ya swifuwo, leswi mi vekeke loko mi famba ni loko mi tshama ekaya, naswona (U endlile) hi voya, voya bya kamela, ni voya bya timbuti, switirhisiwa swa le kaya ni vuhlayiseki bya nkarhi wo karhi (lexi vekiweke).

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Hakunene, Allah u mi yirise ntsena nyama, ngati, nyama ya nguluve, na (swiharhi) leswi dlayiweke hi (ku boxa vito) handle ka Allah, kambe mani na mani loyi a sindzisiwaka ku (dya) ku nga ri hikuva a swi lava naswona a nga (na swona) a nga hundzi mpimo, kutani hakunene, Allah i Muvalerile swinene, Mutwela vusiwana swinene.

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

Naswona a ku na nchumu lowu Hi sivelaka ku rhumela (eka n’wina) swikombiso (swa matimba ya Hina), handle ka hikuva sweswo (swikombiso) swi hembiwe hi vanhu va khale. Naswona Hi nyikile vanhu va Samud kamela ya xisati (tanihi singita) leyi nga voniwa, kambe va xanise (kamela ya xisati). Naswona A hi rhumelanga swikombiso leswi kambe ku chavisa ntsena.

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

Naswona u ehleketa leswaku a va etleli, kambe va etlele; naswona Hi va hundzuluxele emahlweni ni le ndzhaku hi ya exineneni ni le ximatsi, loko mbyana ya vona yi ri karhi yi pfula mavoko ya yona emahlweni ka nyangwa wa bako. Naswona loko wo va vona, hakunene a wu ta va fularhela (ku fularhela) naswona hakunene a wu ta tala hi ku va chava.

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Endzhaku (vanhu van'wana va ta) ku, "(Nhlayo ya vona i) vanharhu (vanhu), wa vumune i mbyana," naswona (van'wana) va ku, "(Nhlayo ya vona i) ntlhanu (vanhu), ya vutsevu i mbyana," tanihi ku ringanyeta mayelana na leswi tlulaka swa ntumbuluko; naswona (un'wana) u te, "(Nhlayo ya vona) i nkombo (vanhu), wa vutsevu i mbyana." Vula (Muhammad), "Hosi ya mina yi tiva nhlayo ya vona ku antswa; a nga kona loyi a tivaka (nhlayo) ya vona handle ka va nga ri vangani." Hikwalaho, xana wena (Muhammad) a wu kaneti hi vona, handle ka minjhekanjhekisano ya le handle naswona u nga vutisi munhu hi vona (majaha).

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

Yena (Muxe) u te, “Leyi i nhonga ya mina, ndzi wisa eka yona, ndzi gongondza (matluka) na yona eka timbuti ta mina, naswona ka ha ri na vuyelo byo tala eka mina.”

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Dyana u tlhela u risa swifuwo swa wena. Hakunene, eka sweswo, ku na swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka vanhu lava twisisaka.

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

Naswona (tsundzuka xitori xa) Dawud na Sulayman, loko havumbirhi bya vona va nyikile xiboho mayelana na nsimu, hikuva (nsimu) yi onhiwile hi timbuti leti nga ta vanhu va vona. Naswona Hi vone xiboho (lexi nyikiweke) hi vona.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ

alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).

Xana a mi swi tivi leswaku mani na mani loyi a nga ematilweni ni loyi a nga emisaveni u nkhinsamela Allah, ni dyambu, n’weti, tinyeleti, tintshava, mirhi, swiharhi leswi hahaka ni vanhu vo tala? Kambe vo tala (vanhu) va faneriwa hi ku xupuriwa. Loyi Allah a rhuketelaka, a nga kona loyi a nga ta n’wi dzunisa. Hakunene, Allah u endla xin’wana ni xin’wana lexi a xi lavaka.

لِّيَشْهَدُوْا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْلُوْمٰتٍ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۚ فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْبَاۤىِٕسَ الْفَقِيْرَ ۖ

liyasyhadū manāfi‘a lahum wa yażkurusmallāhi fī ayyāmim ma‘lūmātin ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa kulū minhā wa aṭ‘imul-bā'isal-faqīr(a).

Leswaku va ta kota ku vona mimpfuno hi voxe ni leswaku va ta boxa vito ra Allah hi masiku lama vekiweke ehenhla ka swifuwo leswi A va nyikeke swona. Hikokwalaho dyani eka yona, mi nyika swisiwana ni swisiwana leswaku va swi dya.

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ حُرُمٰتِ اللّٰهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۗ وَاُحِلَّتْ لَكُمُ الْاَنْعَامُ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْاَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوْا قَوْلَ الزُّوْرِ ۙ

Żālika wa may yu‘aẓẓim ḥurumātillāhi fa huwa khairul lahū ‘inda rabbih(ī), wa uḥillat lakumul-an‘āmu illā mā yutlā ‘alaikum fajtanibur-rijsa minal-auṡāni wajtanibū qaulaz-zūr(i).

Swi tano (xileriso xa Xikwembu). Naswona loyi a dzunisaka leswi xiximekaka emahlweni ka Allah (hurumat) kutani swa antswa eka yena emahlweni ka Hosi ya yena. Naswona swifuwo hinkwaswo swa pfumeleriwa eka n’wina, handle ka leswi mi vekeriweke erivaleni (leswi yirisiweke), hikwalaho papalatani (ku gandzela) swifaniso leswi nga tengangiki naswona papalata mavulavulelo ya mavunwa.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِّيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۗ فَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَلَهٗٓ اَسْلِمُوْاۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِيْنَ ۙ

wa likulli ummatin ja‘alnā mansakal liyażkurusmallāhi ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa ilāhukum ilāhuw wāḥidun fa lahū aslimū, wa basysyiril-mukhbitīn(a).

Naswona eka vanhu hinkwavo Hi vekile ku dlayiwa (xitlhavelo), leswaku va ta boxa vito ra Allah eka swakudya leswi Allah a va nyikeke swona hi xivumbeko xa swifuwo. Kutani Xikwembu xa wena i Xikwembu xa Matimba Hinkwawo, hikwalaho tinyikeni eka xona. Naswona hundzisela (Muhammad) mahungu lamanene eka lava titsongahataka hi ku yingisa (eka Allah), .

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةًۗ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهَا وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihā wa lakum fīhā manāfi‘u kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).

Naswona hakunene eka tihomu ku na dyondzo eka wena. Hi mi nyika ku nwa eka leswi nga ekhwirini ra vona, naswona eka swona ku ni mimpfuno yo tala eka n’wina, naswona mi dya eka swona.

وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Naswona Allah u tumbuluxe muxaka wun’wana ni wun’wana wa swiharhi hi mati: eka swona ku ni swin’wana leswi gayelaka hi tikhwiri ta swona, ni swin’wana leswi fambaka hi milenge yimbirhi, ni swin’wana leswi fambaka hi mune. Allah u tumbuluxa xin’wana na xin’wana lexi A xi lavaka. Hakunene, Allah u ni matimba eka swilo hinkwaswo.

اَمْ تَحْسَبُ اَنَّ اَكْثَرَهُمْ يَسْمَعُوْنَ اَوْ يَعْقِلُوْنَۗ اِنْ هُمْ اِلَّا كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ سَبِيْلًا ࣖ

am taḥsabu anna akṡarahum yasma‘ūna au ya‘qilūn(a), in hum illā kal-an‘āmi bal hum aḍallu sabīlā(n).

Kumbe u ehleketa leswaku vunyingi bya vona va swi twa kumbe va swi twisisa? Va fana ni tihomu ntsena, e-e, va hambukile swinene endleleni.

لِّنُحْيِ َۧ بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا وَّنُسْقِيَهٗ مِمَّا خَلَقْنَآ اَنْعَامًا وَّاَنَاسِيَّ كَثِيْرًا

linuḥyiya bihī baldatam maitaw wa nusqiyahū mimmā khalaqnā an‘āmaw wa anāsiyya kaṡīrā(n).

Leswaku (hi yona) Hi ta pfuxa misava leyi feke (leyi nga riki na nchumu), naswona Hi nga nyika swakunwa eka swin’wana swa leswi Hi swi tumbuluxeke, (hi xivumbeko xa) tihomu na vanhu vo tala.

اَمَدَّكُمْ بِاَنْعَامٍ وَّبَنِيْنَۙ

amaddakum bi'an‘āmiw wa banīn(a).

Yena (Allah) u mi nyikile tihomu ni vana, .

قَالَ هٰذِهٖ نَاقَةٌ لَّهَا شِرْبٌ وَّلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَّعْلُوْمٍ ۚ

qāla hāżihī nāqatul lahā syirbuw wa lakum syirbu yaumim ma‘lūm(in).

Yena (Saleh) a hlamula a ku: “Leyi i kamela ya xisati, leyi nga na mfanelo yo nwa, na wena u na mfanelo yo nwa hi siku leri vekiweke.”

وَاقْصِدْ فِيْ مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَۗ اِنَّ اَنْكَرَ الْاَصْوَاتِ لَصَوْتُ الْحَمِيْرِ ࣖ

waqṣid fī masy-yika wagḍuḍ min ṣautik(a), inna ankaral-aṣwāti laṣautul-ḥamīr(i).

Naswona olovisa ku famba ka wena ni ku olovisa rito ra wena. Hakunene, mpfumawulo wo biha swinene i wa mbhongolo."

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

Naswona hakunene, Hi nyikile Dawud nyiko leyi humaka eka Hina. (Hi te), "Oho tintshava ni swinyenyana! Tlakusani hi ku phindha-phindha na Dawud," naswona Hi n'wi olovise nsimbi, .

وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ

wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).

Nakona (naswona) exikarhi ka vanhu, swivumbiwa leswi hanyaka leswi fambafambaka na swifuwo kuna mihlovo yohambana hambana (na tinxaka). Exikarhi ka malandza ya Allah lama N’wi chavaka, i va-ulama ntsena. Hakunene, Allah i wa Matimba, U Rivalela swinene.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِّمَّا عَمِلَتْ اَيْدِيْنَآ اَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مٰلِكُوْنَ

awalam yarau annā khalaqnā lahum mimmā ‘amilat aidīnā an‘āman fahum lahā mālikūn(a).

Naswona xana a va swi voni leswaku Hi va tumbuluxele tihomu, hi leswi Hi swi tumbuluxeke hi matimba ya Hina, naswona va na vulawuri ehenhla ka vona?

فَالْتَقَمَهُ الْحُوْتُ وَهُوَ مُلِيْمٌ

faltaqamahul-ḥūtu wa huwa mulīm(un).

Hiloko a mitiwa hi nhlampfi leyikulu a ri exiyin’weni xo khomisa tingana.

وَالطَّيْرَمَحْشُوْرَةً ۗ كُلٌّ لَّهٗٓ اَوَّابٌ

waṭ-ṭaira maḥsyūrah(tan), kullul lahū awwāb(un).

naswona (Hi tlhele hi hlula) swinyenyana leswi nga eka xiyimo lexi hlengeletiweke. Un’wana na un’wana wa vona a a yingisa swinene (eka Allah).

اِنَّ هٰذَآ اَخِيْ ۗ لَهٗ تِسْعٌ وَّتِسْعُوْنَ نَعْجَةً وَّلِيَ نَعْجَةٌ وَّاحِدَةٌ ۗفَقَالَ اَكْفِلْنِيْهَا وَعَزَّنِيْ فِى الْخِطَابِ

inna hāżā akhī, lahū tis‘uw wa tis‘ūna na‘jataw wa liya na‘jatuw wāḥidah(tun), faqāla aqfilnīhā wa ‘azzanī fil-khiṭāb(i).

Entiyisweni, makwerhu wa mina a ri na timbuti ta xisati ta makume nhungu nhungu naswona mina a ndzi ri na yin'we ntsena, kutani a ku, "Ndzi nyiketa (mbuti ya wena)! Naswona u ndzi hlule eka njhekanjhekisano."

قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ اِلٰى نِعَاجِهٖۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْخُلَطَاۤءِ لَيَبْغِيْ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ اِلَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَقَلِيْلٌ مَّا هُمْۗ وَظَنَّ دَاوٗدُ اَنَّمَا فَتَنّٰهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهٗ وَخَرَّ رَاكِعًا وَّاَنَابَ ۩

qāla laqad ẓalamaka bisu'āli na‘jatika ilā ni‘ājih(ī), wa inna kaṡīram minal-khulaṭā'i layabgī ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍin illal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa qalīlum mā hum, wa ẓanna dāwūdu annamā fatannāhu fastagfara rabbahū wa kharra rāki‘aw wa anāb(a).

Yena (Dawud) u te, "Hakunene, u ku endle swo biha hi ku kombela leswaku mbuti ya wena yi (engeteriwile) eka ya yena. Hakunene, vanhu vo tala lava nga vanghana va endla swo biha eka van'wana, handle ka lava pfumelaka no endla mintirho leyinene; naswona i vatsongo ntsena va vona lava endlaka sweswo." Nakona Dawud u ehlekete leswaku Hi n’wi ringa; Hiloko a kombela ku rivaleriwa eka Hosi ya yena kutani a wa ehansi a hundzuka.

اِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصّٰفِنٰتُ الْجِيَادُۙ

iż ‘uriḍa ‘alaihi bil-‘asyiyyiṣ-ṣāfinātul-jiyād(u).

(Tsundzuka) loko siku rin’wana nimadyambu a kombisiwile (tihanci) leti a ti rhurhumerile, (kambe) leti hatlisaka swinene eku tsutsumeni, .

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

U ku tumbuluxe ku suka eka munhu un’we (Adamu) kutani hi yena a endla munghana wa wena naswona U ku rhumele swifuwo swa tsevu swa mimpatswa. U ku endlile eka khwiri ra mana wa wena xiendlakalo endzhaku ka xiendlakalo eka munyama wunharhu. Loyi a (endlaka) leswi i Allah, Hosi ya wena, Hosi leyi nga n’wini wa mfumo. A ku na xikwembu handle ka Xona; kutani ha yini u tlheriseriwa endzhaku?

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).

I Allah Loyi a mi endleleke swifuwo, swin’wana swa swona u swi khandziya kasi swin’wana u swi dya.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Allah) i Muvumbi wa matilo na misava. U mi endlele vanghana va vukati va muxaka wa n’wina, na vanghana va swifuwo (na vona), xisweswo a mi endla mi andza. A ku na nchumu lowu fanaka na Yena. Naswona Hi Yena Mutwi Hinkwaswo, Muvona Hinkwaswo.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).

Naswona exikarhi ka swikombiso swa Yena (vukulu) ku na ku tumbuluxiwa ka matilo na misava na swivumbiwa leswi hahaka leswi a swi hangalaseke ehenhla ka swona. Naswona I wa Matimba Hinkwawo ku hlengeleta hinkwaswo loko Xi swi lava.

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ

wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).

Nakona Xi tumbuluxe swilo hinkwaswo hi vambirhi-mbirhi xi mi endlela swikepe na swifuwo leswi mi khandziyaka eka swona.

وَفِيْ خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِنْ دَاۤبَّةٍ اٰيٰتٌ لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَۙ

wa fī khalqikum wa mā yabuṡṡu min dābbatin āyātul liqaumiy yūqinūn(a).

Naswona eku tumbuluxiweni ka wena ni le ka swivumbiwa leswi hanyaka leswi famba-fambaka leswi hangalakeke (emisaveni) ku ni swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka vanhu lava pfumelaka, .

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗوَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَتَمَتَّعُوْنَ وَيَأْكُلُوْنَ كَمَا تَأْكُلُ الْاَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wal-lażīna kafarū yatamatta‘ūna wa ya'kulūna kamā ta'kulul-an‘āmu wan-nāru maṡwal lahum.

Hakunene, Allah u ta amukela lava pfumelaka ni ku endla mintirho leyinene eparadeyisini leyi milambu yi khulukaka ehansi ka yona. Naswona lava nga pfumeriki va tiphina hi mintsako (ya misava) naswona va dya ku fana ni swiharhi leswi dyaka; naswona (enkarhini lowu taka) tihele ti ta va vutshamo bya vona.

فَرَاغَ اِلٰٓى اَهْلِهٖ فَجَاۤءَ بِعِجْلٍ سَمِيْنٍۙ

farāga ilā ahlihī fa jā'a bi‘ijlin samīn(in).

Hiloko yena (Ibrahim) a famba exihundleni a ya hlangana na ndyangu wa yena, kutani a tisa nyama ya rhole ro nona (leri oxiweke), .

اِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَّهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْۖ

innā mursilun-nāqati fitnatal lahum fartaqibhum waṣṭabir.

Hakunene, Hi ta rhumela kamela ya xisati tanihi ndzingo eka vona, hikwalaho va rindzele u lehisa mbilu (Saleh).

وَمَآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ مِنْهُمْ فَمَآ اَوْجَفْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ خَيْلٍ وَّلَا رِكَابٍ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهٗ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa mā afā'allāhu ‘alā rasūlihī minhum famā aujaftum ‘alaihi min khailiw wa lā rikābiw wa lākinnallāha yusalliṭu rusulahū ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Naswona swilo leswi phangiweke swa fai’ eka vona leswi Allah a swi nyikeke Murhumiwa wa Yena, a wu lavi tihanci kumbe tikamela ku swi kuma, kambe Allah u nyikile matimba eka varhumiwa va Yena lava a va rhandzeke. Naswona Allah i wa matimba hinkwawo eka hinkwaswo.

مَثَلُ الَّذِيْنَ حُمِّلُوا التَّوْرٰىةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوْهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ اَسْفَارًاۗ بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

maṡalul-lażīna ḥummilut-taurāta ṡumma lam yaḥmilūhā kamaṡalil-ḥimāri yaḥmilu asfārā(n), bi'sa maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātillāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Xifaniso xa vanhu lava nyikiwaka ntirho wo rhwala Torah, kambe endzhaku ka sweswo va nga yi rhwali (u nga yi endli) xi fana na mbhongolo leyi rhwaleke buku yo tiya. Lexi biheke swinene i xifaniso xa vanhu lava kanetaka tindzimana ta Allah. Naswona Allah a nga kongomisi vadyohi.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صٰۤفّٰتٍ وَّيَقْبِضْنَۘ مَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا الرَّحْمٰنُۗ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍۢ بَصِيْرٌ

awalam yarau ilaṭ-ṭairi fauqahum ṣāffātiw wa yaqbiḍn(a), mā yumsikuhunna illar-raḥmān(u), innahū bikulli syai'im baṣīr(un).

Xana a va swi voni swinyenyana leswi nga ehenhla ka swona, swi andlala timpapa ta swona, swi swi pfala? A nga kona loyi a va khomaka (emoyeni) handle ka Musa wa Tintswalo. Hakunene, I Muvoni Hinkwawo wa swilo hinkwaswo.

كَاَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنْفِرَةٌۙ

ka'annahum ḥumurum mustanfirah(tun).

onge i timbhongolo ta nhova leti tsutsumaka ti hlamarile, .

فَرَّتْ مِنْ قَسْوَرَةٍۗ

farrat min qaswarah(tin).

tsutsuma eka nghala.

مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ

matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.

(Hinkwaswo sweswo) i swa ku tiphina ka wena na swifuwo swa wena.

مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ

matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.

(Hinkwaswo sweswo) i swa ku tiphina ka wena na swifuwo swa wena.

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِاَصْحٰبِ الْفِيْلِۗ

alam tara kaifa fa‘ala rabbuka bi'aṣḥābil-fīl(i).

Xana (Muhammad) a wu swi xiyanga ndlela leyi Hosi ya wena yi endleke ha yona eka vuthu ra tindlopfu?