وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
अर साचाणी, थै जाणौ हो कै वै लोग है जका थारै मांय सूं सबत रै दिन अपराध करै है, इण वास्तै म्हे बांनै कैयो, "थे घृणित वानर बणो!"
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
अर (याद करो) जद मूसा आपरै लोगां नै कैयो, "अल्लाह थानै एक बछिया नै काटबा रो हुकम देवै है।" बां पूछ्यो, “कांई थै म्हारो मजाक उड़ाबा जा रिया हो?” उण (मूसा) जवाब दियो, "मैं अल्लाह री शरण लेऊं हूं ताकि मैं अज्ञानी लोगां रै मांय नीं जाऊं।"
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
बां कैयो, "आपरै प्रभु सूं पूछो कै वै म्हानै उण (मादा गाय) रै बारै में समझावै।" उण (मूसा) जवाब दियो, "उ (अल्लाह) कह्यो कै बछिया न तो बूढ़ी है अर न ही जवान, (पण) बीच में है। तो थानै जो हुकम दियो गयो है वो करो।"
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
बां कैयो, “आपरै प्रभु सूं पूछो कै वो म्हानै समझावै कै इणरो रंग कांई है।” उण (मूसा) जवाब दियो, "उण (अल्लाह) कह्यो, कै (गाय) एक मादा गाय है जिणरो रंग गहरा पीलो है, जिणनै देखबाळा लोग राजी हुवै है।"
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
उण (मूसा) जवाब दियो, "उ (अल्लाह) कह्यो, (गाय) एक मादा गाय है जिणनै कदैई जमीन नै जोतण रै वास्तै नीं काम में लीधो गयो है अर नीं ई फसलां नै सिंचाई करण रै वास्तै, स्वस्थ अर बिना दाग रै।" बां कैयो, "अबै थै साची बात बताओ।" फेर बां उणनै काट दियो अर बां (आदेश) नै मुस्किल सूं निभायो।
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
साची, आकास अर धरती री सृष्टि रै मांय, रात अर दिन री बारी-बारी सूं, समुद्र माथै जहाजां नै (माल) रै साथै रवाना करणो जिको मिनखां रै वास्तै काम आवै है, जिणनै अल्लाह पाणी रै रूप मांय आकास सूं उतार दियो, फेर उण धरती नै सूखण रै बाद जीवित कर दियो, अर उण मांय कई तरह रा जानवरां नै बिखेर दियो, अर हवा अर बादळां रो नियंत्रित वितरण, उण अर धरती रै बीच। (इण सगळा नै) समझण आळा लोगां रै वास्तै (अल्लाह री महानता री) साची निसाणी है।
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
साची, उण थानै अल्लाह रै अलावा दूजा (नामां) रै द्वारा काटियोड़ा जानवरां री लाश, खून, सूअर रो मांस अर (मांस) खावण सूं मना कर दियो है। पण जिणनै खाबा तांई मजबूर कर दियो जावै है, इण वास्तै नीं कै वो इणनै चावै है अर नीं (इणनै भी) सीमा सूं परे, तो उणरै वास्तै कोई पाप कोनी है। साची, अल्लाह माफ करण आळो अर घणो दयालु है।
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
या फेर कोई मिनख री तरै जिको किणी देस रै लारै सूं गुजरै है जिणरी (इमारतां) छतां नै ढकबा रै वास्तै ढहगी है, बो कैवै है, "अल्लाह इण (देस) नै तबाह होवण रै बाद कियां जीवित कर दियो?" फेर अल्लाह उणनै (उण मिनख नै) सौ बरसां तांई मार दियो, फेर उणनै पाछो जीवित कर दियो। अर (अल्लाह) पूछ्यो, "थै (अठै) कितरो टेम रैवोला?" उण (उण मिनख) जवाब दियो, "मैं (अठै) एक दिन या आधा दिन रैवूंला।" अल्लाह बोल्यो, "नीं! थूं सौ बरस जीयो है। थारै खाणै-पीण नै देखो जिको नीं बदळ्यो है, पण थारै गधा नै देखो (जो हाड बणग्यो है)। अर इण वास्तै कै म्हे थानै मिनखां रै वास्तै आपणी शक्ति रो संकेत बणा सकां। (गधा री) हड्डियां नै देखो, म्हे बांनै फेरूं किण भांत एक सागै राखां हां, फेर म्हे बांनै मांस सूं ओढ़ावां हां।" जद बांनै ओ साफ होग्यो तो बां कैयो, "म्हैं जाणूं हूं कै अल्लाह सगळी चीजां माथै सर्वशक्तिमान है।"
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
लुगाई, टाबर, सोना-चांदी रै रूप मांय भेळी करीजी धन-दौलत, चुणियोड़ा घोड़ां, पशुधन अर धान रै खेतां रै रूप मांय आपरी इच्छावां रै प्रति प्रेम री मिनख री दीठ मांय ओ सोवणो महसूस करायो जावै है। आ ई दुनिया रै मांय जीवण री खुशी है अर अल्लाह रै सागै एक आछी पाछी है।
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
अर म्हैं बांनै निश्चित रूप सूं भटकाव दूंला, अर म्हैं बां मांय खाली सुपना देखूंला अर म्हैं बांनै पशुधन रा कान काटबा रो हुकम दूंला, (फेर बै बांनै काट देवैला), अर म्हैं बांनै अल्लाह री सृष्टि नै बदलबा रो हुकम दूंला, (फेर बै साची में उणनै बदळ देवैला)।” जो भी अल्लाह रै अलावा शैतान नै एक रक्षक रै रूप में लेवै है, तो वाकई, उणनै असली नुकसान उठाणो पड़ै है।
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(लोग) किताब रा लोग थानै (मुहम्मद) अरज करै है कै थै बां रै वास्तै स्वर्ग सूं एक किताब भेजो। साची, बां मूसा सूं इणसूं बडी कीं मांगी। बां कैयो, “म्हानै अल्लाह नै हकीकत मांय दिखाओ।” सो बांनै आपरी अत्याचार रै कारण बिजली गिरगी। फेर वे बछड़ा री पूजा करी, जद वे साफ सबूत देख्या, फेर भी म्हे बांनै माफ कर दियो अर म्हे मूसा नै असली अधिकार दियो।
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
हे विस्वास करण आळा! वादा पूरा करो। थारै वास्तै पशुपालन री अनुमति है, सिवाय इणरै कै थनै बताई जावैला, अर जद थैं इहराम (हज या उमराह) रै मांय हो तो शिकार करण री अनुमति कोनी है। साची, अल्लाह आपरी इच्छा रै मुजब कानून तय करै है।
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
थारै वास्तै लाश, खून, सूअर रो मांस अर अल्लाह रै नाम सूं नीं काटियोड़ा जानवरां रो (मांस) खाणो मना है, जिका गला घोट दिया गया है, जिका मार दिया गया है, जिका गिरग्या है, जिका काट दिया गया है अर जिका जंगली जानवरां रै द्वारा फाड़ दिया गया है, सिवाय बां रै जिणनै काटबा रो थारै कनै बगत है। अर (इणरै अलावा) जिका मूरतियां रै वास्तै वध करिया जावै है। अर (यो भी मना है) अजलम (तीर) सूं घणी सारी किस्मत खींचणी, (क्यूंकै) ओ एक बुराई है। आज काफिरां थारै धरम नै हराबा री आस छोड़ दी है, सो थै बां सूं मत डरो, पण म्हारै सूं डरो। आज म्हैं थारै वास्तै थारो धरम सिद्ध कर दियो है, अर थारै वास्तै आपरी आशीर्वाद पूरी कर दी है, अर म्हैं इस्लाम नै थारो धरम मान लियो है। पण जिको भी भूख रै कारण मजबूर हुवै है, पाप करण री इच्छा रै कारण नीं, तो वाकई अल्लाह माफ करण आळो अर दयालु है।
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
वे थानै (मुहम्मद) पूछै है, "इणां रै वास्तै कांई हल है?" कैवो, "थारै वास्तै आछो भोजन अर (शिकार पकड़ियोड़ो) शिकार करणो है जिणनै थै शिकार करण सारू प्रशिक्षित करियो है, जिणनै थै अल्लाह रै सिखायोड़ा मुजब प्रशिक्षित करियो है। इण वास्तै वो थारै वास्तै जिको पकड़ै है वो खाओ अर अल्लाह रो नाम लेवो (जद उणनै छोड़ो)। अर अल्लाह सूं डरो, साचैई, अल्लाह आपरी हिसाब-किताब में घणो तेज है।"
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
(मुहम्मद) कैवो, "कांई म्हैं थानै वां लोगां रै बारै में बताऊं जिणां रो प्रतिशोध अल्लाह रै सामी (दुष्टां सूं) बदतर है? यानी, वै लोग जिका अल्लाह रै सागै श्रापित अर नाराज है, बां मांय सूं (अैड़ा) लोग है जिका बंदर अर सूअर बणाया जावै है अर (वे लोग) जिका थघुत री पूजा करै है।" वे एक बुरी जगां माथै है अर सीधा मारग सूं भटक रैया है।
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
अर धरती माथै कोई भी जानवर या कोई भी पंछी कोनी है जको आपरा दो पंखां सूं उड़ै, पण वै सगळा थारै जिसा लोग है। किताब रै मांय कोई भी चीज कोनी छोड दी है, तो वे भगवान रै कनै भेळा हो जावैला।
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
अर बां अल्लाह रै वास्तै पौधां अर जानवरां री कीं उपज (भाग) मुहैया कराई अर आपरी राय रै मुजब कैयो, "ओ अल्लाह रै वास्तै है अर ओ म्हारी मूरतियां रै वास्तै है।" जो हिस्सो बांकी मूरतियां रै वास्तै है वो अल्लाह तांई कोनी पूगैला अर जो हिस्सो अल्लाह रै वास्तै है वो बांरी मूरतियां तांई पूगैला। वां रो फैसलो घणो माड़ो है।
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
अर बां कैयो (बांरी राय रै मुजब), "ये निषिद्ध पशुधन अर कृषि उत्पाद है, बांनै नीं खाणो चाइजै, सिवाय बां रै जिका आपां चावां।" अर अस्या जानवर भी है जिणनै सवारी करणो मना है (इजाजत कोनी है), अर अस्या पशुधन है जिका (जद वध करिया जावै है) अल्लाह रो नाम नीं ले सकै है, ओ अल्लाह रै खिलाफ झूठ है। आगै चाल'र अल्लाह बांनै बां रै हरेक काम रो इनाम देसी।
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
अर बां भी कैयो, "इण पशुवां रै पेट मांय जो है वो खास तौर सूं म्हारै मिनखां रै वास्तै है, वो म्हारी लुगायां रै वास्तै हराम है।" अर जे पेट री चीज मर जावै तो सगळा उणनै खा सकै। आगै चाल'र अल्लाह बांनै बांरै फैसलां रो इनाम देसी। साची, अल्लाह सर्वज्ञ अर सर्वज्ञ है।
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
अर पशुधन रै मांय अस्या है जिका बोझ उठाबा रै वास्तै काम में लिया जावै है अर अस्या है जिका नै काटणो है। अल्लाह थानै दियोड़ा भोजन नै खाओ अर शैतान रै कदमां माथै मत चालो। साची, शैतान थारो असली दुश्मन है।
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
अठै आठ खेती रा जानवर जोड़ा-जोड़ा है (चार जोड़ा); एक जोड़ी भेड़ अर एक जोड़ी बकरी। कैवो, "अल्लाह दो नर या दो मादा रै बीच कांई मना करियो है या दोनूं मादा रै गर्भ मांय कांई है? जे थै साच बोलो हो तो म्हनै ज्ञान रै आधार माथै समझाओ।"
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
अर एक ऊंठ सूं एक जोड़ी अर एक गाय सूं एक जोड़ी। कैवो, "दो नर या दो मादा रै बीच कांई मना है, या दोनूं मादा रै गर्भ मांय कांई है? जद अल्लाह थारै वास्तै आ बात तय करी ही तो कांई थै गवाह हा? जद अल्लाह थारै वास्तै आ बात तय करी ही? वां लोगां सूं ज्यादा अन्यायी कुण है जिका अल्लाह रै खिलाफ झूठ बोलै है अर लोगां नै बिना ज्ञान रै भटकाव में ले जावै है?" साची, अल्लाह अन्यायी लोगां रो मार्गदर्शन कोनी करेला।
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
कैवो, "म्हैं म्हारै माथै जको प्रगट हुयो हो, बां मांय सूं कोई भी चीज नीं मिली जिणनै खावण री इच्छा राखण आळा लोगां रै वास्तै खाणो मना है, सिवाय मरेड़ा जानवरां रो मांस (शव), बहता खून, सूअर रो मांस - क्यूंकै ओ सगळो गंदो है - या अल्लाह रै नाम सूं नीं काटियोड़ा जानवर। पण जिको ई इण वास्तै मजबूर नीं हुवै क्यूंकै वो इणनै चावै है अर नीं करै है, तो थारै प्रभु रै उद्भव में सीमित है। क्षमा करण आळो, घणो दयालु।
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
अर यहूदीयां नै, म्हे सगळा (जानवरां) नै मना कर दिया जिणरै खुर है, अर म्हे बांनै भेडां अर भेडां री चर्बी खावण सूं मना कर दियो, सिवाय बां री जिकी बां री पीठ माथै चिपक जावै, या जिकी बां रै आंत रै मांय है, या जिकी बां रै मांय हाड्यां सूं मिलगी है। इण भांत म्हे बांनै बांरी अवज्ञा रै वास्तै सजा दी। अर साचाणी, म्हे सबसूं साचा हां।
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
साची, जका लोग म्हारी चिन्हां नै नकारै है अर बां माथै घमंड करै है, बां रै वास्तै स्वर्ग रा फाटक नीं खुलैला अर नीं ई बै जन्नत मांय प्रवेश करैला, जद तांई कै एक ऊंठ सुई री आंख सूं नीं गुजर जावैला। इण वास्तै आपां बुराई करण आळा नै इनाम देवां हां।
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
अर समुद रै लोगां नै (म्हे भेज्या) बांको भाई सालेह। उण कह्यो, "हे म्हारी प्रजा! अल्लाह री पूजा करो! थारै वास्तै उणरै अलावा कोई भगवान (पूजा) कोनी है। साचाणी, थारै प्रभु री तरफ सूं थारै कनै एक साफ सबूत आयो है। अल्लाह री तरफ सूं आ (क) ऊंट थारै वास्तै एक संकेत है। इणनै अल्लाह री धरती माथै भोजन करण दो, इणनै नुकसान मत करो, नींतर थनै एक दर्दनाक यातना भोगणी पड़सी।"
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
फेर बां ऊँट नै काट दियो अर आपरै प्रभु रै हुकम रै खिलाफ घमंड सूं काम करियो। वे बोल्या, "हे सालेह! आपरी धमकी म्हांनै साबित कर दो, जे ओ साच है कै थै दूतां मांय सूं एक हो।"
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
तो बां हरेक चीज रै बारै मांय घमण्डी होवण रै बाद जिकी मना ही। म्हे बांनै कैयो, “थै विनम्र वानर बणो।”
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
अर जे आपां चावां तो आपां उण (श्लोक) सूं (उणरो स्तर) ऊंचो कर लेता, पण वो दुनिया री तरफ झुक्योड़ो हो अर आपरी (नीचली) इच्छावां रै पाछै चालतो हो, तो उणरी मिसाल कुत्ते री तरै है, जे थै उणनै भगाओला तो थै उणरी जीभ काढोला अर जे थै उणनै जावण देवोला तो वो भी आपरी जीभ काढैला। म्हारी आयतां नै नकारबाळा लोगां रो दृष्टान्त ऐड़ो है। तो बां नै सोचण सारू बां कहाणियां नै सुणाओ।
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
अर साचाणी, आपां नरक नै नरक सूं भर देवांला, अर घणकरा जिन्न अर मिनखां नै सजा देवांला। वांरै कनै काळजो है, पण वांनै (अल्लाह री आयतां नै) समझण सारू नीं काम में लेवै अर वांरै कनै आंख्यां है (पण) वांनै देखण सारू नीं काम में लेवै (अल्लाह री शक्ति री निशानी), अर वांरै कनै कान है (पण) वांनै (अल्लाह री आयतां नै) सुणण सारू नीं काम में लेवै। वे पशुधन री तरै है, और भी विकृत है। वे ही लापरवाह है।
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
अर आपरी पूरी क्षमता रै साथै बां रो सामनो करण री तैयारी करो जिण ताकत रै कनै है अर घोड़ां सूं जिका अल्लाह रा दुश्मनां नै, थारा दुश्मनां नै अर बां रै अलावा दूजा लोगां नै रोक सकै जिणनै थै नीं जाणौ हो; पण अल्लाह नै ओ ठाह है। अल्लाह रै मारग माथै थै जो भी खर्च करोला, वो थानै निश्चित रूप सूं पर्याप्त रूप सूं चुकायो जावेला अर थारै माथै कोई अन्याय नीं होवैला।
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
साचाणी, सांसारिक जीवन रो दृष्टान्त बिल्कुल उण पाणी (बरसात) री तरै है जिणनै आपां आकास सूं उतारता हां, फेर धरती रा पौधा भरपूर रूप सूं उगै है (उण पाणी रै कारण), जिण मांय सूं केई पौधा मिनख अर पशुधन खा जावै है। जद तांई धरती आपरी सुंदरता नै सिद्ध नीं कर लेवै अर नीं सज जावै, अर उणरा मालिक ओ नीं सोचै कै वै इण माथै निश्चित रूप सूं हावी हुवैला (फसल काटैला), म्हारी सजा रात नै या दिन मांय बां माथै आवैला, पछै आपां उणनै (पौधा नै) उण पौधा री तरै बणा देवां जिणनै हंसिया लगायो गयो हो, जाणै बो काल कदैई नीं उग्यो हो। इण भांत आपां सोचण आळा लोगां नै संकेतां (आपणी शक्ति) नै समझावां हां।
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
अर हे म्हारी प्रजा! आ अल्लाह री तरफ सूं एक ऊंठ है, थारै वास्तै एक चमत्कार रै रूप मांय, इण वास्तै इणनै अल्लाह री धरती माथै भोजन करण दो अर इणनै किणी भी इसी गड़बड़ी सूं परेशान मत करो जिणसूं थानै तुरंत (दंड) मिल जावै।"
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
अर म्हारा दूत (देवदूत) इब्राहिम रै कनै आच्छी खबर लेर आया हा, बां कैयो, "बधाई हो।" उण (इब्राहिम) जवाब दियो, “बधाई हो (आपनै)।” तो थोड़ी ताळ पछै, इब्राहिम भुन्योड़ो बछड़ो रो मांस परोस्यो।
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
वो (याकूब) बोल्यो, "वास्तव में, थारै उणरै (यूसुफ) रै साथै जावण सूं म्हनैं घणो दुख हुयो अर म्हनैं चिंता ही कै वो भेड़िया खा जावैला, जदकै थूं उणरै बारै में लापरवाही करतो हो।"
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
साची, बां कैयो, "अगर वो भेड़िया खा जावै है, भलांई आपां (मजबूत) समूह रा हां, तो निस्चै ई आपां नै नुकसान उठाणो पड़सी।"
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
वे बोल्या, "हे म्हारा पिताजी! साची, म्हे दौड़ लगाई अर यूसुफ नै म्हारा सामान रै कनै छोड़ दियो, फेर उणनै भेड़िया खाग्या; अर थूं म्हारै माथै विश्वास नीं करैला, भलांई म्हे साच कैवांला।"
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
अर राजा बोल्यो (आपरै लोगां रै नेतावां सूं) "साचै ई म्हैं सुपनो देख्यो कै म्हैं सात मोटी गायां नै सात पतळी गायां खा रैयी ही; सात डंठल (गेहूँ री) जिकी हरी ही अर दूजी (सात डंठल) जिकी सूखी ही। हे प्रमुख लोग! जे थैं सुपनां री व्याख्या कर सको तो म्हारै सुपनै री व्याख्या बताओ।"
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
“यूसुफ, हे सबसूं भरोसेमंद मिनख, सात मोटी गायां नै सात पतळी गायां, सात हरी अर सात सूखा अनाज खाबा रै सुपनै रो अरथ बताओ, जिणसूं म्हैं लोगां रै कनै पाछो आ सकूं अर बै जाण सकै।”
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
अर जद कारवां (मिस्र री धरती सूं) रवाना हुयो, तो बांका पिता कह्यो, "वाकई म्हैं यूसुफ री सुगंध सूंघ्यो, जे थूं म्हारै माथै कमजोर दिमाग रो आरोप नीं लगायो हो (बेशक थूं म्हनै सही ठहरावतो)।"
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
अर पशुवां नै बां बणायो है; बां मांय थारै वास्तै गर्मी (ऊन) अर कई तरह रा फायदा है अर बां मांय सूं थै खावो हो।
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
थारै सवारी अर सजावट रै वास्तै घोड़ा, खच्चर अर गधा बणाया। बां वौ ई बणायो जिणनै थै नीं जाणौ।
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
अर साचाणी, पशुधन रै मांय थारै वास्तै एक सबक है। म्हे थानै गंदगी अर खून रै बिचाळै उणरै पेट रै मांय शुद्ध दूध सूं पीबा नै देवां, जिणनै पीबा आळा लोगां रै वास्तै निगलणो सोरो है।
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
अर अल्लाह थारै वास्तै रैवण री जगां बणाया अर थारै वास्तै पशुधन री खाल सूं घर (तंबू) बणाया जिणनै थै यात्रा करतां बगत अर रैवता बगत ले जावण सारू हळको महसूस करियो अर (उणनै भेड़ रै बाल, ऊंठ रै बाल अर बकरी रै बाल, घर रा बर्तन अर मौज-मस्ती रो बगत बणायो।
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
साची, अल्लाह थानै फगत लाश, खून, सूअर रो मांस अर (जानवर) नै अल्लाह रै अलावा (नाम लेता थका) काटबा सूं मना कर दियो है, पण जिणनै कोई भी खाबा नै मजबूर करियो जावै है क्यूंकै वो इणनै चावै है अर सीमा सूं भी ज्यादा नीं है, तो साची में, अल्लाह सबसूं माफी देवण आळो अर सबसूं दयालु है।
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
अर कोई भी चीज म्हानै (म्हारी शक्ति रा) संकेत भेजबा सूं कोनी रोकै, सिवाय इण वास्तै कै वै (संकेत) पैली रा लोगां झूठ बोल्या है। अर म्हे समुद रै लोगां नै एक ऊंट दी (एक चमत्कार रै रूप में) जिणनै देख्यो जा सकै हो, पण बां (ऊंट नै) सतायो। अर म्हे ऐ संकेत कोनी भेज्या पण फगत डराबा रै वास्तै भेज्या।
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
अर थै सोचो हो कै वे नीं सो रैया है, पण वे सो रैया है; अर म्हे बांनै दांया अर बांया कानी आगै-पाछै कर दिया, जदकै बां रो कुत्तो गुफा रै दरवाजै रै साम्हीं आपरी बांह फैला राखी ही। अर जे थै बांनै देखता तो बेशक थै बां सूं दूर हो जावोला अर थै निश्चित रूप सूं बां सूं डर जावोला।
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
बाद रै मांय (केई लोग) कैवेला, "(वांरी संख्या) तीन (लोग है), चौथो कुत्तो है," अर (दूजा) कैवेला, "(वांरी संख्या) पांच (लोग है), छठो कुत्तो है," अलौकिक रै बारै में एक अनुमान रै रूप में; अर (दूजो) बोल्यो, "(इणां री गिणती) सात (लोग) है, आठवां कुत्तो है।" (मुहम्मद) कैवो, "म्हारो प्रभु बांरी गिणती नै सबसूं बेसी जाणै है; कोई भी बांरी गिणती नै नीं जाणै है, सिवाय थोड़ै ई लोगां रै।" इण वास्तै, थै (मुहम्मद) बां रै बारै में बहस मत करो, सिवाय बारै री बहसां रै अर बां (जवानां) रै बारै में किणी सूं भी मत पूछो।
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
वो (मूसा) कह्यो, "यो म्हारो लाठो है, मैं इण माथै भरोसो करूं हूं, अर मैं इणनै म्हारी बकरियां रै वास्तै (भोजन) रै वास्तै (पत्तियां) खटखटाऊं हूं, अर म्हारै वास्तै और भी फायदा है।"
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
आपरा पशुवां नै खाओ अर चरौ। साची, इण मांय, समझण आळा लोगां रै वास्तै (अल्लाह री महानता रा) संकेत है।