وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
И збыльысь, ті тӧдмалінныд найӧс, кодъяс тіян пӧвстын мыждісны шойччан лунӧ, та понда Ми шуим налы: «Лӧсьӧдӧй ті омӧль обезьянаясӧс!»
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
И (казьтыштам), кор Муса шуис аслас войтырлы: «Аллах тшӧктӧ тіянлы лыйны мӧсӧс». Юалісны: «Ті мӧданныд миянӧс нимкодясьны?» Сійӧ (Моисей) вочавидзис: «Ме корся дзебсясьӧм Аллахсянь, медым эг ло гӧльяс лыдын».
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
Найӧ шуисны: «Кор ассьыд Господьтӧ, медым ми гӧгӧрвоӧдіс миянлы та йылысь (ныв мӧс)». Сійӧ (Моисей) вочавидзис: "Сійӧ (Аллах) шуис, мый нывбабаыс абу ни пӧрысь, ни том, (но) ӧтувъя. Сідзкӧ, вӧдитчӧй, мый тіянлы тшӧктӧма".
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
Найӧ шуисны: «Кор ассьыд Господьтӧ, медым ми гӧгӧрвоӧдіс миянлы, кутшӧм сылӧн рӧмыс». Сійӧ (Моисей) вочавидзис: «Сійӧ (Аллах) шуис, мый (мӧс) нывбаба мӧс, кодлӧн рӧмыс сьӧд еджыд, мый нимкодьӧдӧ найӧс, кодъяс видзӧдӧны (сы вылӧ)».
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
Сійӧ (Моисей) вочавидзис: «Сійӧ (Аллах) шуис, (мӧс) — ныв мӧс, кодӧс некор эз вӧдитчыны му лэптӧм вылӧ да эз (сідзжӧ) град выв пуктасъяс шонтыны, дзоньвидзаӧн да пятнотӧг». Найӧ шуисны: «Ӧні сідзкӧ тэ гӧгӧрвоӧд збыльсӧ (торъяссӧ)». Сэсся сійӧс лыйисны, и найӧ дзик нин збыльмӧдісны (приказсӧ).
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Збыльысь, енэж да му лӧсьӧдӧм дырйи, вой да лун чередуйтчӧмын, саридз вылын ветлысь судноясӧн (грузӧн), мый колӧ мортлы, мый Аллах ыстіс енэжсянь ва формаын, сэсся Сійӧ ловзьӧдіс мусӧ кулӧм бӧрын (сухой), и Сійӧ шызьӧдіс сэтчӧ пемӧсъясӧс, юкліс уна сикас контроль клоудъяс костын. енэж да му, (ставыс тайӧ) збыльысь пасъяс (Аллахлӧн ыджыдлун йылысь) гӧгӧрвоысьяслы.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Збыльысь, Сійӧ сӧмын тшӧктӧма тіянлы сёйны яй, вир, порсь яй да (яй) пемӧсъясысь, кодъясӧс лыйӧмаӧсь (нимъясӧн) Аллахысь кындзи. Но кодӧс тшӧктӧны (сёйны сійӧс), абу сыысь, мый кӧсйӧ да абу (тшӧтш) границаысь ылӧджык, сэки сылӧн мыжыс абу. Збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Либӧ морт моз, коді мунӧ страна сайын, кодлӧн (стрӧйбаясыс) жугалісны, медым дзебны (руинаяслысь) крышаяссӧ, сійӧ шуӧ: «Кыдзи Аллах ловзьӧдіс тайӧ (странасӧ) бырӧдӧм бӧрын?» Сэсся Аллах пуктіс сійӧс (мортсӧ) сё во кежлӧ кулӧм вылӧ, сэсся ловзьӧдіс (ловзьӧдіс) выльысь. И (Аллах) юаліс: «Кутшӧм кад кежлӧ тэ кольччан (тані)?» Сійӧ (мортыс) вочавидзис: «Ме кольчча (тані) лун либӧ лун джын». Аллах шуис: "Ог! Ті олінныд сё во. Видзӧдлӧй асланыд сёян-юан вылӧ, кодъяс абу вежсьӧмаӧсь, но видзӧдлӧй асланыд осёл вылӧ (кодъяс лоисны лыясӧн). И медым Ми лӧсьӧдім тіянлы мортлы Миян вынлысь пас. Видзӧдлӧй (осёллӧн) лыяс вылӧ, кыдзи Ми найӧс выльысь ӧтувтам, сэсся Ми пасьталам найӧс яйӧн". Сідзкӧ, кор сылы тыдовтчис, сійӧ шуис: «Ме тӧда, мый Аллах ставыс вылын став вынӧн».
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
Кӧсйӧмтор радейтӧмсӧ мичмӧдӧны мужичӧйяс водзын: нывбабаяс, челядь, зарни да эзысь кучикъяс, бӧрйӧм понъяс, скӧт, бурмӧдӧм видзъяс. Тайӧ мирса олӧмӧн нимкодясьӧм, а Аллах дорӧ бур локтанін.
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
и Ме дерт нуӧда найӧс ылӧдлӧмӧн, и ме кыпӧда наын пуста синваяс да ме тшӧкта налы лэдзны скӧтлысь юръяссӧ, (сэки найӧ збыльысь лэдзасны найӧс), и ме тшӧкта налы вежны Аллахлысь лӧсьӧдӧмторсӧ, (сэки найӧ збыльысь вежасны сійӧс)». Коді босьтас Сатанаӧс дорйысьӧн, Аллахысь кындзи, сэки збыльысь, сійӧ нуӧ збыльысь жугалӧм.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Йӧз) Небӧг йӧз корӧны Тэнӧ (Мухаммадӧс), медым тэ лэдзин налы енэжсянь небӧг. Збыльысь, найö корисны Моисейöс мыйкö ыджыдджыкöс. Найӧ шуисны: «Петкӧдлы миянлы збыльысь Аллахӧс». Сідзкӧ, найӧс тиранияысь лыйис лымйыс. Сэсся найö юрбитiсны кагалы, тыдалана доказательствояс аддзöм бöрын, öд Ми прöститiм найöс, и Ми сетiм Моисейлы збыльысь власьт.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
О, эскысьяс! Пыртны кывкӧртӧдъяс. Тіянлы позьӧ скӧт видзны, сӧмын сідз, кыдзи тіянлы казьтыштасны, а кыйсьыны оз позь, кор ті ихрамын (хадж либӧ умраын). Збыльысь, Аллах лӧсьӧдӧ законсӧ сы серти, мый Сылы колӧ.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Тіянлы оз позь (сёйны) морӧс, вир, порсь яй да (яй) пемӧсъяслысь, кодъясӧс лыйӧмаӧсь абу (нимӧн) Аллахӧн, найӧс, кодъясӧс тшыкӧдӧмаӧсь, найӧс, кодъясӧс лыйӧмаӧсь, найӧс, кодъясӧс усьӧны, кодъясӧс жугӧдӧмаӧсь, найӧс, кодъясӧс жугӧдӧны вӧрса пемӧсъяс, сӧмын найӧс, кодъясӧс тіянлы эм кад лыйны. И (сідзжӧ запрещённӧй) найӧс, кодъясӧс лыйӧны идолъясысь. И (сідзжӧ тшӧктӧма) азламӧн (стрелкаясӧн) уна удача рисуйтны, (сы понда) тайӧ лёк удж. Талун кафиръяс эновтісны надея (вермыны) тіян дінму вылӧ, сідзкӧ, энӧ повзьӧй наысь, а повзьӧй Менсьым. Талун Ме тіянлы тырвыйӧ лӧсьӧді тіянлысь дінмунытӧ, и Ме помавлі Ассьым благословенньӧясӧс тіянлы, и Ме сӧгласуйті исламӧс тіян дінмуӧн. Но кодӧс тшӧктӧны тшыглунысь, а оз мыждыны кӧсйӧмысь, сэки збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур .
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Найӧ юалӧны тэнсьыд (Мухаммадӧс): «Мый налы лӧсялӧ?» Шуӧй: "Мый тіянлы лӧсялӧ (тайӧ) бур сёян да (ворсанторйӧн кыйӧм) кыйсьысь пемӧсъяс, кодъясӧс ті велӧдінныд кыйны, кодъясӧс ті велӧдінныд сы серти, мый тіянӧс велӧдіс Аллах. Сідзкӧ, сёйӧй, мый сійӧ кыйӧ тіянлы, да казьтыштӧй Аллахлысь нимсӧ (кор лэдзӧны сійӧс). И повзьӧй Аллахысь, збыльысь, привет, Аллах зэв ёна .
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
Шу (Мухаммад): "Висьтала тэныд йӧз йылысь, кодъяслӧн мыждӧмыс лёкджык (лёк йӧзысь) Аллах водзын? Нимкодь йӧз йылысь, кодъясӧс проклятӧй да скӧрмӧдӧма Аллах вылӧ, на пӧвстын (эмӧсь) найӧс, кодъясӧс лӧсьӧдӧмаӧсь обезьянаясӧн да порсьясӧн да (найӧ, кодъяс) юрбитӧны Тагхутлы". Найӧ лёкджык местаын да ёнджыка ылӧдчӧны веськыд туйысь.
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
А му вылын абу ни ӧти пемӧс ни лэбач, коді лэбалӧ кык борднас, но ставныс найӧ тэнад кодь йӧз (тшӧтш). Нинӧм абу, мый Ми кольим Небӧгысь, сэсся Ен дорӧ найӧс чукӧртасны.
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
И найӧ сетісны быдмӧгъясысь да пемӧсъясысь юкӧнъяс (порцияяс) Аллахлы, шуисны асланыс мӧвп серти: «Тайӧ Аллахлы, а тайӧ миян идолъяслы». Сійӧ юкӧныс, коді налӧн идолъяслы, оз во Аллах дорӧ, а юкӧныс, коді лоӧ налӧн идолъяслы, воас налӧн идолъяс дорӧ. Налӧн решениеыс зэв лёк.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
А найӧ шуисны (асланыс мӧвп серти): «Тайӧ запрещённӧй скӧт да видз-му овмӧс продукция, найӧс оз позь сёйны, сӧмын налы, кодъясӧс ми кӧсъям». А эмӧсь и пемӧсъяс, кодъяс вылын оз позь (оз позь) ветлыны, эмӧсь скӧтъяс, кодъяс (кор найӧс виӧны) вермасны казьтыштны Аллахлысь нимсӧ, тайӧ ылӧдчӧм Аллахлы паныд. Водзӧ вылӧ Аллах мынтас налы ставсӧ, мый найӧ вӧчисны.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
И шуисны (сідзжӧ): «Мый эм тайӧ скӧтлӧн кынӧмъясас, сійӧ торйӧн миян мужичӧйяслы, сійӧ миян гӧтыръяслы харам». А кынӧм пытшкын кӧ (чужис) кувсьӧ, сэки ставӧн вермасны (сёйны) сійӧс. Водзӧ вылӧ Аллах мынтас налы решениеясысь. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь, ставсӧ тӧдысь.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
а скӧт пӧвстын эмӧсь сэтшӧмъяс, кодъясӧс нуӧны сьӧкыдлунъяс да эмӧсь (сідзжӧ) сэтшӧмъяс, кодъясӧс колӧ лыйны. Сёй сёянысь, кодӧс тэныд сетӧма Аллах, эн мун шайтанлӧн туйӧд. Збыльысь, енэжыс тiянлы збыль враг, .
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
сэні ӧкмыс овмӧсса пемӧс параӧн (нёль параӧн); пара ыж да пара ыж. Шу: "Мый тшӧктӧ Аллах кык мужичӧй либӧ кык нывбаба костын либӧ мый эм кыкнан нывбабалӧн кынӧм пытшкын? Гӧгӧрвоӧдӧй меным тӧдӧмлун вылӧ подуласьӧмӧн, ті кӧ збыльысь шуанныд".
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
А верблюдсянь пара да мӧссянь пара. Шу: "Мый тшӧктӧма кык мужичӧй либӧ кык нывбаба костын, либӧ мый эм кыкнан нывбабалӧн кынӧм пытшкын? Ті лоинныд свидетельясӧн, кор Аллах тшӧктіс тіянлы тадзи? Коді ёнджыка лёк, кодъяс лӧсьӧдӧны Аллахлы паныд ылӧдчӧмъяс, медым йӧзӧс ылӧдлыны тӧдӧмлунтӧг?" Збыльысь, Аллах оз нуӧд лёк йӧзӧс.
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
Шуам: "Ме эг аддзыв сыысь, мый меным восьтісны, нинӧм, мый оз позь сёйны налы, кодъяс кӧсйӧны сёйны сійӧс, кулӧм пемӧсъяслысь яйысь (тушаясысь), вирысь, порсь яйысь кындзи — сы понда, мый ставыс тайӧ грязнӧй — либӧ пемӧсъясӧс лыйӧмысь абу (ним) сійӧ лоӧ экс. граница) сэки збыльысь, тэнад Господьыд прӧститысь, медся бур.
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
А юдейяслы: Ми ӧлӧдім став (пемӧсъясӧс), кодъяслӧн эмӧсь копытаяс, ӧлӧдім налы скӧтлысь да ыжлысь йӧвсӧ, сӧмын сійӧ, мый ляскысьӧ налӧн морӧсъясас, либӧ сійӧ, мый эм налӧн пытшкӧсъясын, либӧ сійӧ, мый ӧтлаасьӧ лыяскӧд. Тадзи Ми накажитім найӧс кывзысьтӧмлунысь. И збыльысь, Ми Медся Збыльяс.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Збыльысь, найö, кодъяс öтдортöны стихъяссö .
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
А Самуд войтырлы (Ми ыстім) налысь Салех воксӧ. Сійӧ шуис: "О менам войтыр! Кевмысьӧй Аллахлы! Тіянлы абу ен (юрбитӧм) Сыысь кындзи. Збыльысь, тіянлы воис тыдалана доказательство тіян Господьсянь. Тайӧ (а) верблюд нывбабаыс Аллахсянь тіянлы пас. Мед сійӧ сёйӧ Аллахлысь мусӧ, энӧ лёкмӧдӧй сійӧс, либӧ сы помысь ті нуанныд сьӧкыд мученньӧ".
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
Сэсся найӧ лыйисны нывбаба верблюдӧс да гӧрдитчисны асланыс Господьлӧн тшӧктӧмлы паныд. Найӧ шуисны: «О Салех!.. Докажит миянлы ассьыд грознӧйлунтӧ, збыль кӧ, мый тэ ыстӧм йӧз пиысь ӧти».
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Сідз бӧрын найӧ лоисны ыджыд сьӧлӧмаӧсь ставнас, мый тшӧктӧма. Ми налы шуим: «Быдмӧй ті скромнӧй обезьянаясӧн».
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
А Ми кӧ эськӧ кӧсйим, Ми эськӧ кыпӧдім (сылысь уровеньсӧ) сійӧ (стихнас), но сійӧ склоняйтчис мир дорӧ да муніс аслас (вылыс) кӧсйӧмъяс серти, сэки сылӧн примерыс пон кодь, тэ кӧ сійӧс гӧнитін тэ лэптан сылысь кывсӧ да тэ кӧ лэдзин сылы, сійӧ лэдзас кывсӧ (тшӧтш). Татшӧм притчаыс на йылысь, кодъяс ӧткажитчӧны Миян стихъясысь. Сідзкӧ, висьтав сійӧ висьтъяссӧ, медым мӧвпыштны.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
И збыльысь, Ми тыртам адсӧ адӧн, уна джинъясӧс да мортӧс мыждӧмӧн. Налӧн эмӧсь сьӧлӧмъяс, но найӧ оз вермыны гӧгӧрвоны (Аллахлысь аятъяссӧ) да налӧн эмӧсь синъяс (но) найӧ оз вӧдитчыны наӧн аддзыны (Аллахлӧн вынлысь признакъяссӧ), и налӧн эмӧсь пельяс (но) найӧ оз вӧдитчыны наӧн кывны (Аллахлӧн аятъяс). Найӧ скӧт кодьӧсь, нӧшта на извращённӧйджыкӧсь. Найӧ жӧ тӧждысьӧны.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
И дасьтысь став вынӧн паныд сувтны налы тэнад эм вынӧн да каньясысь, кодъяс вермасны ӧлӧдны Аллахлысь врагъяссӧ, тэнад врагъястӧ да наысь кындзи мукӧдъясӧс, кодъясӧс тэ он тӧд; но Аллах тӧдӧ та йылысь. Мый ті мынтанныд Аллах туй вылын, тіянлы дерт тырвыйӧ мынтасны да тіянлы оз ло лёк (вред).
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
Тайӧ мирӧвӧй олӧмлӧн примерыс сӧмын ва (зэр) кодь, кодӧс Ми лэдзам енэжсянь, сэсся му вылын быдмӧгъяс быдмӧны уна, кодъясысь ӧтиӧс сёйӧны морт да скӧт. Сійӧ кадӧдз, кор муыс лоас тыр-бурӧн аслас мичлунӧн да мичмӧдӧмӧн, а сэні олысьяс чайтӧны, мый найӧ ёна кутасны кутны сійӧс (жнитны сылысь град выв пуктасъяссӧ), Миян мыждӧм локтас сылы войнас либӧ луннас, и Ми лӧсьӧдам сійӧс (урожайяссӧ) серп кодьӧн, быттьӧ сійӧ войнас эз нин быдмы. Тадзи Ми гӧгӧрвоӧдам (Миян вынлысь) пасъяссӧ мӧвпалысь войтырлы.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
А о менам войтыр! Тайӧ нывбаба верблюд Аллахсянь, кыдзи тіянлы чудо, та понда мед сійӧ вердас Аллах му вылын, да эн жугӧдӧй сійӧс кутшӧмкӧ жугӧдчӧмӧн, мый тіянлы дзик пыр лоас (наказание)».
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
А Миян ыстӧмъяс (анделъяс) локтісны Ибрагим дорӧ бур юӧрӧн, шуисны: «Чолӧмалам». Сійӧ (Ибрагим) вочавидзис: «Чолӧмалам (тіянӧс)». Сідзкӧ, недыр мысти Ибрагим сёйис жаритӧм телега яй.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
Сійӧ (Яков) шуис: «Збыльысь, тэнад сыкӧд (Юсуфкӧд) мунӧмыд менӧ зэв ёна шогӧдіс да ме тӧждыси, мый сійӧс сёясны вӧрсаяс, а тэ сы йылысь тӧждысьтӧг».
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Збыльысь, шуисны: «Сійӧс кӧ сёяс вӧрса, кӧть и ми (крепкӧй) группаысь, сідзкӧ, дерт, миянлы лоӧ сійӧ, коді нуас жугалӧмъяс».
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Найӧ шуисны: "О, батьным! Збыльысь, ми ветлім котӧрӧн да кольлім Юсуфӧс асланым эмбур дорын, сэсся сійӧс сёйисны вӧрсаяс; и тэ, дерт, он эскы миянлы, кӧть и збыльсӧ висьталам".
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
А сар шуис (аслас войтырӧн веськӧдлысьяслы): "Збыльысь, ме аддзылі синваӧн, мый сизим гырысь мӧс сёйӧны сизим гӧгрӧс мӧс; сизим тшак (йӧв) гӧрд, а мӧдыс (сизим тшак) кос. О нималана йӧз! Гӧгӧрвоӧдӧй меным синвалысь гӧгӧрвоӧдӧмсӧ, верманныд кӧ гӧгӧрвоӧдны менсьым синваӧс".
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
— Юсуф, о зэв дӧвереннӧй морт!.. Гӧгӧрвоӧд миянлы (сонлысь гӧгӧрвоӧдӧмсӧ) сизим гырысь мӧс йылысь, кодъясӧс сёйисны сизим том (ныв мӧс), сизим гӧрд тшак (йӧв) да мӧд сук (сизим тшак), медым ме верми бӧр локны сійӧ йӧз дорӧ, медым найӧ тӧдмалісны».
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
А кор караван муніс (Египет муысь), батьныс шуис: «Збыльысь ме нюмъялі Юсуфлысь дуксӧ, ті кӧ энӧ мыжалӧй менӧ слаб сьӧлӧмӧн (дерт, ті эськӧ менӧ гӧгӧрвоӧдінныд)».
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
А скӧтсӧ Сійӧ лӧсьӧдіс; наын эм шоныд (вун) да тэныд быдсяма пӧльза, и наысь тэ сёян.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
Сійӧ лӧсьӧдіс тіянлы каньясӧс, мыльясӧс да осёлъясӧс, медым ті верминныд ветлыны да мичмӧдны. Сійӧ лӧсьӧдіс сійӧ, мый ті онӧ тӧдӧй.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
И збыльысь, скӧт видзӧмын збыльысь эм тэныд урок. Ми сетам тэныд юны сыысь, мый эм сылӧн кынӧмас (формаын) сӧстӧм йӧв гряз да вир костын, кодӧс кокниа жугӧдӧны юысьяслы.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
И Аллах лӧсьӧдіс тіянлы керкаяс, кыдзи оланін, и Сійӧ лӧсьӧдіс тіянлы керкаяс (палаткаяс) скӧт лыясысь, кодъяс тіянлы кокньыдӧсь, кор ті ветланныд да кор ті овланныд гортын, и (Сійӧ лӧсьӧдіс) вурунысь, верблюд юрсиысь да коз юрсиысь, гортса посуда да комфортъяс дыр кежлӧ.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Аллах тэныд сӧмын тшӧктӧма кулӧм пемӧсъясӧс, вир, порсь яй, сійӧ, мый сиӧма Аллахысь кындзи мукӧдлы. Но коді тшӧктӧ сёйны найӧс, оз кӧсйы найӧс, оз вудж границаяссӧ, сэки збыльысь, Аллах уна прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
И нинӧм оз торк Миянлы ыстыны (тіянлы) пасъяс (Миян вын йылысь), сӧмын сыысь, мый сійӧ (пасъяссӧ) ылӧдлісны воддза йӧз. И Ми сетім Самуд войтырлы ныв верблюд (кыдзи чудо), кодӧс позис аддзыны, но найӧ дзескӧдісны (ныв верблюдӧс). И Ми эг ыстöй тайö пасъяссö, а сöмын повзьöдöм могысь.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
А ті чайтанныд, мый найö оз узьны, но найö узьöны; и Ми найӧс бергӧдім водзӧ-бӧрӧ веськыдвылӧ да шуйгавылӧ, а налӧн пон паськӧдіс кияссӧ пещера ӧдзӧс водзын. А аддзан кӧ найӧс, дерт, тэ мӧдӧдчан (ылӧдчан) наысь да тэнӧ дзик пыр тыртасны наысь повзьӧмӧн.
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
Сёрӧнджык (кодсюрӧ) шуасны: «(Найӧс лыдыс) куим (йӧз), нёльӧдыс — пон», а (мукӧдыс) шуасны: «(Найӧс лыдыс) вит (йӧз), коймӧдыс — пон», кыдзи чайтӧм сверхъестественнӧй йылысь; и (мӧд) шуис: «(Найӧс лыдыс) сизим (йӧз), ӧкмысӧдыс — пон». Шу (Мухаммад): «Менам Господь медбура тӧдӧ налысь лыдсӧ, некод оз тӧд налысь (лыдсӧ) некымынысь кындзи». Сідзкӧ, энӧ ті (Мухаммад) вензьӧй на йылысь, ӧтувъя вензьӧмъясысь кындзи да некодлысь эн юасьӧй на йылысь (том зонъяс йылысь).
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Сійӧ (Моисей) шуис: «Тайӧ менам кольк, ме сы вылӧ надейтча, и ме сыӧн лыйла (листъяс) аслам кӧчъяслы (сёян вылӧ), а меным эмӧсь на мукӧд пӧльзаяс».
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Сёй да пасьтав ассьыд пемӧсъястӧ. Збыльысь, таын эмӧсь пасъяс (Аллахлӧн ыджыдлун йылысь) гӧгӧрвоысь йӧзлы.