وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
ते सचमुच, तुस उनें लोकें गी जानदे ओ जेड़े तुंदे च सब्त दे दिन अपराध करदे हे, इस आस् ते असें उनेंगी ग् लाया, "तुस घृणित बंदर बनो!"
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
ते (याद रखो) जदूं मूसा ने अपने लोकें गी आखेआ, "अल्लाह तुसेंगी इक बछड़ी गी कत्ल करने दा हुक्म दिंदा ऐ।" उन् ने पुच् छेया, “तुस साढ़ा मजाक उड़ाने आले ओ?” उने (मूसा) जवाब दित्ता, "मैं अल्लाह दी शरण लैंदा हां तां जे मैं अज्ञानियें च नेईं सकां।"
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
उ'नें आखेआ, "अपने रब कोला मंगो जे अस उस (मादा गाय) दे बारे च असेंगी समझाई लैन।" उसने (मूसा) जवाब दित्ता, "उसने (अल्लाह) आख्या कि बछड़ी ना तां बुढ़ी है ते ना ही जवान, (लेकिन) बीच विच। इस करके जो तुहानूं हुक्म दित्ता गया है, ओ करो।"
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
उन् ने ग् लाया, “अपने रब कन् ने साढ़े आस् ते ग् लाओ के उदा रंग केह़ ऐ।” उने (मूसा) जवाब दित्ता, "उसने (अल्लाह) आखेआ, जे (गाय) इक मादा गाय ऐ जिसदा रंग गहरा पीला ऐ, जेह्ड़ा (उसगी) दिक्खने आह्लें गी खुश करदा ऐ।"
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
उने (मूसा) जवाब दित्ता, "उसने (अल्लाह) आख्या, (गौ) इक मादा गाय ऐ जिसदा इस्तेमाल कदें बी जमीन गी जोतने च नेईं कीता गेआ ऐ ते फसलें गी सिंचने आस्तै बी नेईं कीता गेआ ऐ, स्वस्थ ते बिना दाग दे।" उन् ने ग् लाया, "अब तां तुस सच् चाई (चीजें) गी समझाओ।" फिरी उनेंगी उसी कत्ल करी ओड़ेया, ते उनेंगी मुश्किल कन् ने (आर्डर) पूरा करी लेत्ता।
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
सचमुच, आकाश ते धरती दी रचना च, ते रात-दिन दे बारी-बारी च, ते जहाजें च जेह्ड़े समुंदरे च चलदे न, जिसदे कन्नै मनुक्खता गी फायदा होंदा ऐ, ते पानी जेह्ड़ा अल्लाह आकाश थमां उतारदा ऐ, ते धरती गी अपनी मौत दे बाद उंदे कन्नै जिंदा करदा ऐ, ते इस च हर चाल्ली दे जानवर बिखरदा ऐ, ते हवाएं ते बादलें दे बदलने च जेह्ड़े आकाश ते बादल दे बश्कार नियंत्रित होंदे न धरती—सचमुच समझने आले लोकें आस्तै निशान न।
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
सचमुच, उन्हां ने तुहानूं सिर्फ अल्लाह दे अलावा (नाम) दे कत्ल कीते होए जानवरां दे शव, खून, सूअर दा मांस ते (मांस) तों मना कर दित्ता है। पर जेड़ा (इसगी खाने आस्ते) मजबूर होंदा ऐ, इस करिए नेईं जे ओह् चाह्न्दा ऐ ते नेईं (इत्थूं तकर) सीमा कोला परे, तां ओह्दे आस्तै कोई पाप नेईं ऐ। सचमुच अल्लाह माफ करने आला, दयालु ऐ।
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
या जिवें किसे इंसान दे कोलों गुजरदा है जिसदे (इमारत) ढह के छत (खंडहर) नू ढक चुके हन, ओ कहंदा है, "अल्लाह ने इस (देश) नू तबाह होण दे बाद किवें जिंदा कर दित्ता?" फिर अल्लाह ने उस नू (उस नू) सौ साल तक मार दित्ता, फिर उस नूं फिर जिंदा कर दित्ता (उस नू जिंदा कर दित्ता)। ते (अल्लाह) ने पुच्छया, "तुस कितनी देर (इत्थे) रेहगे?" उसने (उस व्यक्ति) ने जवाब दित्ता, "मैं (इत्थे) इक दिन या आधा दिन रुकदा हां।" अल्लाह ने आख्या, "नहीं! तुस सौ साल जिंदे हो। अपने खाने-पीने गी दिक्खो जेह्ड़े नेईं बदले दे न, पर तुंदे गधे गी दिक्खो (जेह्ड़ी हड्डियां बनी गेईयां न)। ते तां जे अस तुसेंगी मनुक्खें आस्तै अपनी शक्ति दा निशान बनाई सकचे। हड्डियां (गधे दी) गी दिक्खो, अस उनेंगी किस चाल्ली फिरी इकट्ठा करी लैंदे आं, तां अस उनेंगी मांस कन्नै कपड़े पांदे आं। इस करिए जदूं उसी साफ होई गेआ तां उ’नें आखेआ, "मैं जानना आं जे अल्लाह हर चीजें उप्पर सर्वशक्तिमान ऐ।"
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
जेह्ड़ा चाह्न्दा ऐ ओह्दे कन्नै प्यार मर्दें दी नजर च सुन्दर होई जंदा ऐ: जनानियां, बच्चे, सोने-चांदी दे ढेर, चुनिंदा घोड़े, पशुधन, ते खेतीबाड़ी खेतर। इह धरती ते जिंदगी दे सुख हन, ते अल्लाह दे नाल वापस आण दी सब तों वड्डी जगह है।
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
ते मैं उनेंगी जरूर गुमराह करगा, ते मैं उंदे च खाली सपने जगाना ते मैं उनेंगी पशुएं दे कान कट्टने दा हुक्म देगा, (फिर ओह असल च उनेंगी कट्टी लैंदे न), ते मैं उनेंगी अल्लाह दी सृष्टि गी बदलने दा हुक्म देगा, (फिर ओह सचमुच बदलदे न)।” जेड़ा शैतान गी अल्लाह दे अलावा रक्षक समझदा ऐ, तां सचमुच, उसी असली नुकसान होंदा ऐ।
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(कताब दे) लोग तुहाडे (मुहम्मद) तों मंगदे ने कि तुसीं उन्हां नू स्वर्ग तों इक किताब उतारो। सचमुच, उनेंगी मूसा कोला इस थवां बी बड्डा किश मंगेया। उन्शोंने कशा- हकीकत भें अल्लाह ददखाओ।” इस करिए उनेंगी अपनी अत्याचार दे कारण बिजली दी चोट लगी। फिरी उनेंगी बछड़े दी पूजा कीती, उनेंगी साफ सबूत दिक् खने दे बाद, फिरी बी अस उनेंगी माफ करी ओड़ेया, ते अस मूसा गी असली अधिकार दित्ता।
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
हे विश्वास करने आले! वादे पूरा करो। तुहाडे वास्ते पशुधन जायज है, सिवाय जिस दा जिक्र तुहाडे कोल होवेगा, ते शिकार करना जरुरी नहीं है, जदों तुसीं इहराम (हज या उमरा) विच हो। सचमुच अल्लाह अपनी मर्जी दे मुताबिक कानून दा निर्धारण करदा ऐ।
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
तुहाडे वास्ते (खाना) मना है कि अल्लाह दे (नां) विच नहीं कत्ल कीते गए जानवरां दा शव, खून, सूअर दा मांस, ते (मांस), जिन्हां दा गला रेतया जांदा है, जिन्हां नूं मारया जांदा है, जिन्हां नू गिरया जांदा है, जिन्हां नूं मारया जांदा है, जिन्हां नू जंगली जानवरां ने फाड़ दित्ता है, सिवाय उहनां नूं जिन्हां नूं तुहानूं कत्ल करन दा वक्त मिलदा है। ते (इह वी मना है) जिन्हां नूं मूर्तियां वास्ते कत्ल कीते जांदे हन। ते (इह वी मना है) अजलाम (तीर) नाल ढेर सारी किस्मत खींचना, (क्योंकि) ओह इक बुराई है। आज काफिरां ने तुहाडे धर्म (हार) दी उम्मीद छड्ड दित्ती है, इस करके उन्हा तों डर ना, पर मेरे कोला डरो। अज्ज मैं तुहाडे वास्ते तेरा धर्म सिद्ध कीता है, ते मैं तुहाडे वास्ते अपनी बरकत पूरी कीती है, ते मैं इस्लाम नू तुहाडा धर्म मंजूर कर दित्ता है। पर जो कोई भूख दे कारण मजबूर होवे, ना कि पाप करना चाहंदा है, तां सचमुच अल्लाह माफ करन वाला, परम दयालु है
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
वे तुझे (मुहम्मद) से ऩूछते शैं कक "उनके लरए क्मा हजरा शै ?" कहो, "जो तुहाडे वास्ते जरुरी है (ओह) अच्छा खाना ते (खेल पकड़ेया) जानवरां दा शिकार करन नाल जिन्हां नूं तुहानू शिकार करन दी ट्रेनिंग दित्ती है, जिन्हां नू तुसीं अल्लाह ने तुहानूं सिखाया है उस हिसाब नाल प्रशिक्षित कीता है। तां जो तुहाडे वास्ते पकड़दा है, ओह खाओ, ते अल्लाह दा नां लैओ (जदूं उस नूं छुड़ांदे होवे)। ते अल्लाह तों डरो, सचमुच अल्लाह अपनी हिसाब विच बहुत जल्दी है।
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
(मुहम्मद) आखना, "क्या मैं तुसें गी उनें लोकें दे बारे च दस्सना जिंदा बदला अल्लाह दी नजर च (दुष्टें) कोला बी बुरा ऐ? अर्थात, ऐसे लोक जेह्ड़े अल्लाह कोला शापित ते गुस्से च न, उंदे च (इंदे च) ऐसे लोक बी न जिनेंगी बंदर ते सुअर बनाई दित्ता जंदा ऐ ते (जेह्ड़े) थघुत दी पूजा करदे न। ओह् होर बी बुरी थाह् र उप्पर न ते सीधे रस्ते कोला बी भटकदे न।
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
ते धरती उप्पर इक बी जानवर नेईं ऐ ते ना गै कोई चिड़िया जेड़ा अपने दो पंखें कन्नै उड़दा ऐ, पर एह् सारे तुंदे जनेह् लोक न (इत्थें बी)। कोई बी चीज़ नेईं ऐ जेह्ड़ी अस किताब च छड्डी दित्ती ऐ, तां परमात्मा दे कोल ओह इकट्ठा होई जांगन।
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
ते उने अल्लाह आस्ते पौधें ते जानवरें दी पैदावार (हस्से) दा किश-किश इंतजाम कीता, ते अपनी राय दे मताबक एह् आखया, "एह् अल्लाह आस्तै ऐ ते एह् साढ़ी मूर्तियें आस्तै ऐ।" जो हिस्सा उन्हां दी मूर्तियां वास्ते है ओ अल्लाह तक नहीं पहुंचेगा, ते जो हिस्सा अल्लाह वास्ते है ओ उन्हां दी मूर्तियां तक पहुंच जावेगा। उंदा फैसला बड़ा बुरा ऐ।
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
ते उ'नें आखेआ (उंदी राय दे मताबक) "एह् मनाही आह्ले पशुधन ते खेतीबाड़ी उत्पाद न, इन्हें गी नेईं खाना चाहिदा, सिवाय उंदे आसेआ जेह्ड़े अस चाह्न्ने आं।" ते ऐसे जानवर वी हन जिन्हां दी सवारी करना मना (नहीं) है, ते ऐसे जानवर वी हन जिन्हां नू (कत्ल करन ते) अल्लाह दा नां नहीं लैंदे, ए अल्लाह दे खिलाफ झूठ है। भविक्ख च अल्लाह उनेंगी हर कम्म दा इनाम देग।
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
ते उने आखेआ (इ बी) "जेह्ड़ा इन्नें पशुएं दे पेट च ऐ ओह् खास तौर उप्पर साढ़े मर्दें आस्तै ऐ, साढ़ी धीएं आस्तै हरम ऐ।" ते जे पेट विच जो है (जनम हो जांदा है) मर जावे तां सारे उस नूं (खा सकदे हन) । भविक्ख च अल्लाह उंदे फैसले दा इनाम देग। सचमुच अल्लाह सब ज्ञानी, सर्वज्ञ है।
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
ते पशुधनें च किश बोझ ढोने आस्तै ते किश कत्ल आस्तै बी न। अल्लाह ने तुहाडे वास्ते जो रोजी रोज़ दित्ता है, ओ खाओ, ते शैतान दे नक्शे कदम पर ना चलना। सचमुच शैतान तुहाडे वास्ते साफ दुश्मन है।
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
जोड़े च अट्ठ खेतीबाड़ी जानवर (चार जोड़े) न; इक जोड़ी भेड़ें ते इक जोड़ी बकरियां। कहो, "अल्लाह ने दो नर या दो मादा दे बीच क्या मना कीता है या दोने मादा दे कोख विच क्या है? अगर तुसीं सच्चे हो तां ज्ञान दे आधार ते मिगी समझाओ।"
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
ते ऊंट कोला इक जोड़ी ते गाय कोला इक जोड़ी। कहो, "दो नर या दो मादा दे बीच क्या मना है, या दोने मादा दे कोख विच क्या है? क्या तुसीं गवाह हो रहे सी, जदों अल्लाह ने तुहाडे वास्ते ए तय कीता सी? ओहनां तों वी वद्ध अन्याय कौन है जो अल्लाह दे खिलाफ झूठ दा आविष्कार करदे ने कि बिना ज्ञान दे लोकां नूं गुमराह करन? सचमुच अल्लाह बेईमानी लोकें दा मार्गदर्शन नेईं करग।
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
कहो, "जिस चीज़ च मेरे उप्पर प्रगट कीता गेदा ऐ, उस च मिगी कोई मनाही नेईं लब्भदी, सिवाय मरे दे जानवरें दा मांस, बहने आह्ले खून, सूअर दा मांस-सभनें चीजें आस्तै जेह्ड़ा अशुद्ध ऐ- जां जेह्ड़ा अल्लाह दे अलावा कुसै होर दे नांऽ पर कत्ल कीता गेदा ऐ। पर जेह्ड़ा बी जरूरत दे कारण मजबूर ऐ, ना गै चाह्न्दा ऐ ते ना गै (जरूरत दी सीमाएं थमां मती) ऐ, तां सच्चें गै तुंदा प्रभु ऐ अक्सर माफ करने आला, परम दयालु।
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
ते यहूदियां गी अस उनें सारें (जानवरें) गी मना करी दित्ता जिंदे कोल खुर होंदे न, ते अस उनेंगी मवेशी ते भेड़ें दी चरबी गी मना करी दित्ता हा, सिवाय ओह जेड़ी उंदी पीठ कन्नै चिपकदी ऐ, जां जेह्ड़ी उंदी आंत च ऐ, जां जेह्ड़ी हड्डियें कन्नै मिलाई जंदी ऐ। इस तर्हां असीं उहनां नूं उहनां दी अवज्ञा दी सजा दित्ती। ते सचमुच, अस सारें शा सच्चे आं।
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
सचमुच, जेड़े साढ़े निशानें दा इन्कार करदे न ते उंदे उप्पर गर्व करदे न, उंदे आस्तै सुर्ग दे फाटक नेईं खुल्ली जांगन, ते ना गै जन्नत च दाखल होंगन, जदूं तकर कोई ऊंट सुई दी अक्खीं थमां नेईं गुजरी जा। इस चाल्ली अस बुराई करने आह्लें गी इनाम दिंदे आं।
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
ते समुद दे लोकें गी (असें उंदे भ्रा सालेह गी भेजेआ)। उ'नें आखेआ, "हे मेरे लोक! अल्लाह दी इबादत करो! तुंदे आस्तै उंदे सिवाय कोई परमात्मा (इबादत) नेईं ऐ। वाकई तुंदे रब कोला इक साफ सबूत तुंदे कोल आया ऐ। अल्लाह दी एह् (क) ऊंट तुंदे आस्तै इक निशानी ऐ। इसगी अल्लाह दी धरती उप्पर खिलाने देयो, उसी नुकसान नेईं पजाओ, नेईं ते नतीजे च तुसें गी इक दर्दनाक तड़प दा सामना करना पौग।"
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
फिरी उन् ने ऊंट गी मारी ओड़ेया, ते अपने प्रभु दे हुक्म दे खिलाफ घमंडी कम्म कित्ता। उ'नें आखेआ, "हे सालेह! साढ़े उप्पर अपनी धमकी साबित करो, जेकर एह् सच्च ऐ जे तुस दूतें च शामल ओ।"
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
तो हर उस चीज़ दे बारे च घमंड करने दे बाद जेड़ी मना कीती गेई ही। असी उनेंगी आखेआ, “तुस नम्र बंदर बनो।”
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
ते जेकर अस चांदे तां अस उस (आयत) कन्नै (उसदा स्तर) उप्पर चुक्की लैंदे, पर ओह् दुनिया दी ओर झुकदा हा ते अपनी (नीचली) इच्छाएं दा पालन करदा हा, तां ओह्दी मिसाल कुत्ते दी तर्ज पर ऐ, जेकर तुस उसी भगांदे ओ तां तुस उंदी जीभ गी बाहर कड्ढदे ओ ते जेकर तुस उसी छोड़दे ओ तां ओह् अपनी जीभ गी बाहर कड्ढी लैंदा ऐ (ओह् बी)। साढ़े आयत दा इन्कार करने आलें दा ऐसा दृष्टांत ऐ। तो उन कहानियां गी सुनाओ तां जे उनेंगी सोचने पर मजबूर करी दित्ता जा।
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
ते सचमुच अस नरक गी नरक कन्ने भरगे, जिन्नें ते इंसानें दे मते सारे लोकें गी सजा देगे। उन्हां दे दिल हन, लेकिन उन्हां दा इस्तेमाल समझण वास्ते नहीं करदे (अल्लाह दी आयत) ते उन्हां दी अक्खां वी हन (लेकिन) ओ उन्हां दा इस्तेमाल (अल्लाह दी ताकत दे निशान) डेखण वास्ते नहीं करदे, ते उन्हां दे कान वी हन (लेकिन) ओ उन्हां दा इस्तेमाल (अल्लाह दी आयत ) सुणन वास्ते नहीं करदे। पशुधन दे समान, होर बी विकृत न। वे ही लापरवाह हो जांदे ने।
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
ते अपनी पूरी क्षमता नाल तैयारी करो कि तुस्सां उन्हां दा सामना कर सगदो जो तुआडे कोल हे अते घुड़सवारें तों जो अल्लाह दे दुश्मनें, तुआडे दुश्मनें अते उन्हां दे अलावा होर लोगें कूं रोक सगदे हन जिन्हां कूं तुसां नहीं जानदे; पर अल्लाह जानदा ऐ। तुस जो बी अल्लाह दे रास्ते विच खर्च करदे हो, ओ तुहानू ज़रूर पर्याप्त भरपाई होवेगा ते तुहाडे नाल कोई अन्याय (हानि) नहीं होवेगी।
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
इस संसारी जीवन दा मिसाल तां पानी (बरखा) दे समान ही है जो असीं आकाश तों उतारदे हां, ते धरती दी वनस्पति भरपूर उगदी है, जिस विचों कुझ मनुख ते मवेशी खांदे हन। जदूं तकर धरती अपनी सुंदरता च सिद्ध ते सजदी होई जंदी ऐ, ते ओह्दे रौह्ने आह्ले सोचदे न जे ओह् उसी जरूर अपनाई लैंगन (उसदी पैदावार गी कट्टी लैंगन), तां तकर साढ़ी सजा उसी रातीं जां दिन च औंदी ऐ, ते अस उसी (वनस्पति) गी फसल दे समान बनांदे आं जेह्ड़ी फसल कट्टी गेदी ऐ, जि'यां कल नेईं उगदी होए। इस चाल्ली अस चिंतन करने आह्ले लोकें गी (अपनी शक्ति दे) निशान समझाने आं।
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
ते हे मेरे लोक ! एह् अल्लाह दी इक ऊंट ऐ, तुंदे आस्तै इक चमत्कार दे तौर उप्पर, इस करी इसगी अल्लाह दी धरती उप्पर चरने देयो, ते इसगी कुसै बी गड़बड़ी कन्नै परेशान नेईं करो जेह्दे कन्नै तुंदे उप्पर तुरत (सज़ा) आई जा।"
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
ते साढ़े दूत (फरिश्ते) इब्राहिम दे कोल खुशखबरी कन्नै आए हे, उनेंगी आखेआ, "बधाई।" उने (इब्राहिम) जवाब दित्ता, “(तुसें गी) बधाई।” इस करिए थोड़ी देर बाद इब्राहिम ने भुने दा बछड़े दा मांस परोसेआ।
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
उन् ने (याकूब) आखया, “सच् च च, तुंदा उदे कन् ने जाना (यूसुफ) मेरे आस् ते बड़ा दुखद ऐ ते मिगी डर ऐ के ओह़ भेड़ियें दे खाई लैन, जदुं तकर तुस उदे कन् ने बेपरवाह ओ।”
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
सचमुच, उन्हां ने आख्या, "जेकर ओ भेड़िये ने खा लेया, भले ही असीं (मजबूत) समूह दे होन, तां बेशक असीं ही नुकसान होंगे।"
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
उ'नें आखेआ, "हे साढ़े पिता! सचमुच, अस दौड़ च गेदे हे ते अस यूसुफ गी अपने सामान दे कोल गै छड्डी दित्ता हा, फिरी उसी भेड़ियें खाइयै रक्खेआ हा; ते तुस साढ़े उप्पर यकीन नेईं करगे, भलेआं अस सच्च आखगे।"
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
ते राजा ने (अपने लोकें दे सरदारें गी) आखेआ, "सच्चें गै मैं सपने च दिक्खेआ हा जे मैं सत्त मोटी गऊएं गी सत्त पतली गायें कन्नै खाइयै दिक्खेआ हा; सत्त डंठल (कणक दे) जेह्ड़े हरे हे ते दूए (सत्त डंडे) जेह्ड़े सुक्के हे। हे प्रमुख लोक! जेकर तुस सपने दी व्याख्या करी सकदे ओ तां मेरे सपने दी व्याख्या दे बारे च मिगी समझाओ।
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
"यूसुफ, हे बड़ा भरोसेमंद व्यक्ति! असेंगी (सपने दी व्याख्या) उनें सत्त मोटी गायें दे बारे च समझाओ जेह्ड़े सत्त पतली (मादा गायें), सत्त हरे-भरे डंडे (कणक दे) ते दूए सूखे (सत्त डंडे) खांदे हे तां जे मैं उनें लोकें कोल वापस आई सकां, तां जे ओह् जानन।
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
ते जदुं कारवां (मिस्र दे मुल् के थवां) चली गेया तां उंदे पिता ने ग् लाया, "सच् च च मिगी यूसुफ दी गंध सुनी ही, जेकर तुस मिगी कमजोर दिमाग दा इल्जाम नेई लांदे (बेशक तुस मिगी धर्मी ठहरांदे)।
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
ते उने पशुएं गी पैदा कीता ऐ; उंदे च तुसेंगी गर्मी (ऊन) ते मते सारे फायदे होंदे न, ते उंदे चा तुस खांदे ओ।
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
ते (उसने) घोड़े, खच्चर, ते गधे पैदा कीते हन, ते तुहाडे सवारी ते शृंगार दे तौर ते। अल्लाह ओह पैदा करदा है जो तुसीं नहीं जानदे।
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
ते सचमुच मवेशी च तुंदे आस्तै इक सबक ऐ। अस तुसेंगी उंदे पेट च जेह्ड़ा ऐ उसी पीने आस्तै दिंदे आं, गोबर ते खून दे बिच्च शुद्ध दूध, पीने आह्ले आस्तै निगलने च आसान।
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
ते अल्लाह ने तुंदे आस्तै घरें गी निवास दे रूप च बनाई लेदा ऐ, ते तुंदे आस्तै पशुएं दे खाल थमां घर (तम्बू) बनाई दित्ते न, जेह्ड़े तुंदे आस्तै यात्रा करदे बेल्लै ते घरै च रौंह्दे बेल्लै हल्के होंदे न, ते (उसने) ऊन, ऊंट दे बालें, ते बकरी दे बालें, घरै दे बर्तन ते आराम कन्नै (निश्चत) समें आस्तै बनाया ऐ।
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
सचमुच, अल्लाह ने तुहानूं सिर्फ अल्लाह दे अलावा (कई नाम दा जिक्र करके) कत्ल करन, खून, सूअर दा मांस, ते (जानवर) कूं ही मना कर डित्ता हे, लेकिन जो किसे कूं (खावण) वास्ते मजबूर कीता वेंदे कि ओ चाहुंदा हे ते (भी) सीमा तों वी वद्ध कैनी, तां सचमुच, अल्लाह सब तों ज्यादा माफ करन वाला, मेहरबान हे।
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
ते कुई वी चीज़ सानू (तुहाडे कोल) निशान (साडी ताकत दे) भेजण तों नहीं रोकदी, सिवाय इस करके कि उन्हां (चिन्हां) नाल पिछले लोकां ने झूठ बोलेया है। ते अस समुद दे लोकें गी इक ऊंट (चमत्कार दे तौर उप्पर) दित्ती जेह्ड़ी दिक्खी जाई सकदी ही, पर उनेंगी (ऊंट) सताया। ते अस इन्हें निशानें गी नेईं भेजे हे पर सिर्फ डराने आस्तै भेजे हे।
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
ते तुस सोचदे ओ के ओह़ सुत्ते दे नेई, लेकन सुत्ते दे न; ते अस उनेंगी अग्गें-पिच्छें दाएं ते बाएं पास्से घुमांदे हे, जिसलै के उंदे कुत्ते ने गुफा दे दरवाजे दे सामने अपनी बाहं फैलाया। ते जेकर तुस उनेंगी दिक्खदे ओ तां बेशक तुस उंदे कोला (दूर) मुड़दे ओ ते तुस उंदे कोला डर कन्ने जरूर भरोचे दे ओ।
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
बाद च (कुछ लोक) आखदे न, "(उंदी गिनतरी) त्रै (लोग), चौथा कुत्ता ऐ," ते (दूए) आखदे न, "(उंदी गिनतरी) पंज (लोग), छठी कुत्ता ऐ," अलौकिकता दे बारे च इक अनुमान दे रूप च ते (दूजे) ने आख्या, "(उंदी गिनती) सात (लोग) ऐ, अठवां कुत्ता ऐ।" कहो (मुहम्मद) "मेरे रब उंदी गिनतरी सारें कोला बेहतर जानदे न; उंदी (संख्या) गी कुसै गी छोड़िये कोई नेईं जानदा।" इस करिए तुस (मुहम्मद) उंदे बारे च बहस नेईं करो, सिवाय बाहरले बहस दे ते उंदे (जवानें) दे बारे च कुसै कोला बी नेईं पुच्छो।
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
उने (मूसा) आखेआ, “एह् मेरा लाठी ऐ, मैं इस उप्पर आराम करदा हां, ते मैं इस कन्नै अपनी बकरियें आस्तै खटखटांदा हां, ते मेरे आस्तै अजें बी मता फायदा ऐ।”
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
अपने जानवरें गी खाइयै चराई लैओ। सचमुच, उस विच, समझण वाले लोकां वास्ते (अल्लाह दी महानता दे) निशान हन।