وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
अनि, तिमीहरूमध्ये शबाथको दिनमा अपराध गर्नेहरूलाई तिमीहरूले चिन्यौ, त्यसैले हामीले तिनीहरूलाई भन्यौं, “तिमीहरू घृणित बाँदर बन!”
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
र (याद गर्नुहोस्) जब मूसाले आफ्नो समुदायलाई भने, "अल्लाहले तिमीहरूलाई एउटा गाई काट्न आदेश दिनुहुन्छ।" तिनीहरूले सोधे, "के तिमी हाम्रो मजाक उडाउन चाहन्छौ?" उनले (मूसा) भने, "म अल्लाहको शरण चाहन्छु कि म अज्ञानीहरूमध्ये नहोऊँ।"
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
तिनीहरूले भने, “तपाईंको प्रभुसँग त्यो (पोथी गाई) को बारेमा हामीलाई व्याख्या गर्नको लागि प्रार्थना गर्नुहोस्।” उनले (मूसा) जवाफ दिए, “उहाँ (अल्लाह) ले भन्नुभएको छ कि त्यो गाई न त बूढी छ न त जवान, (तर) बीचमा छ। त्यसैले तपाईंलाई जे आदेश दिइएको छ त्यही गर्नुहोस्।”
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
तिनीहरूले भने, “तपाईंको प्रभुसँग हाम्रो लागि यसको रंग कस्तो छ भनेर व्याख्या गर्न माग्नुहोस्।” उनले (मूसा) जवाफ दिए, “उहाँ (अल्लाह) ले भन्नुभयो, त्यो (गाई) पोथी गाई हो जसको रंग गाढा पहेंलो छ, जसले (यसलाई) हेर्नेहरूलाई खुशी पार्छ।”
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
उनले (मोशा) जवाफ दिए, "उहाँ (अल्लाह) ले भन्नुभयो, (गाई) एउटा पोथी गाई हो जुन कहिल्यै जमिन जोत्न र बाली सिँचाइ गर्न प्रयोग गरिएको छैन, स्वस्थ र दाग बिना।" तिनीहरूले भने, "अब तपाईं सत्य (कुराहरू) व्याख्या गर्नुहोस्।" त्यसपछि तिनीहरूले उसलाई मारे, र तिनीहरूले मुश्किलले (आदेश) पालना गरे।
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
निस्सन्देह, आकाश र पृथ्वीको सृष्टिमा, र रात र दिनको परिवर्तनमा, र मानिसहरूलाई फाइदा पुर्याउने चीजहरू लिएर समुद्रमा यात्रा गर्ने जहाजहरू, र अल्लाहले आकाशबाट पानी बर्साएर पृथ्वीलाई यसको मृत्यु पछि पुनर्जीवित पार्छन्, र त्यसमा सबै प्रकारका जनावरहरू छर्छन्, र हावाको परिवर्तन र आकाश र पृथ्वीको बीचमा नियन्त्रित बादलहरूमा - वास्तवमा बुझ्ने मानिसहरूका लागि निशानीहरू छन्।
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
वास्तवमा, उहाँले तिमीहरूका लागि केवल मृत शरीर, रगत, सुँगुरको मासु र अल्लाह बाहेक अरूको नाममा काटिएको जनावरको मासु मात्र निषेध गर्नुभएको छ। तर जो व्यक्तिलाई (खान) बाध्य पारियो, न कि उसले चाहेको कारणले र न त सीमाभन्दा बाहिर (पनि), उसको लागि कुनै पाप छैन। निस्सन्देह, अल्लाह क्षमाशील, परम दयालु हुनुहुन्छ।
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
अथवा जस्तो कि कुनै व्यक्ति त्यस्तो देशबाट गुज्रन्छ जसको (भवनहरू) भत्किएर छानाहरू ढाकिएको हुन्छ, उसले भन्छ, "अल्लाहले यो (देश) कसरी नष्ट गरिसकेपछि पुनर्जीवित गर्नुभयो?" त्यसपछि अल्लाहले उसलाई (व्यक्ति) सय वर्षसम्म मृत्युमा राखे, त्यसपछि उसलाई फेरि उठाए। अनि (अल्लाहले) सोधे, "तिमी (यहाँ) कति समय बस्छौ?" उसले (व्यक्ति) जवाफ दियो, "म (यहाँ) एक दिन वा आधा दिन बस्छु।" अल्लाहले भने, "होइन! तिमी सय वर्ष बाँचेका छौ। आफ्नो खाना र पेय पदार्थ हेर जुन परिवर्तन भएको छैन, तर आफ्नो गधालाई हेर (जुन हड्डी बनेको छ)। र हामी तिमीलाई मानिसहरूको लागि हाम्रो शक्तिको निशानी बनाउन सकौं। (गधाको) हड्डीहरूलाई हेर, कसरी हामीले तिनीहरूलाई फेरि जोड्छौं, त्यसपछि हामी तिनीहरूलाई मासुले पहिराउँछौं।" त्यसैले जब उसलाई यो कुरा स्पष्ट भयो, उसले भन्यो, "मलाई थाहा छ कि अल्लाह सबै कुरामाथि सर्वशक्तिमान छ।"
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
चाहेको कुराको लागि प्रेम पुरुषहरूको नजरमा सुन्दर बनाइन्छ: महिला, बालबालिका, सुन र चाँदीका थुप्रो, राम्रा घोडाहरू, गाईवस्तु र खेती गरिएका खेतहरू। यी पृथ्वीमा जीवनका सुखहरू हुन्, र अल्लाहकहाँ फर्कने उत्तम ठाउँ छ।
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
र म तिनीहरूलाई अवश्य पथभ्रष्ट पार्नेछु, र म तिनीहरूलाई खोक्रा सपनाहरू जगाउनेछु र म तिनीहरूलाई पशुहरूको कान काट्ने आदेश दिनेछु, (तब तिनीहरूले वास्तवमा तिनीहरूलाई काट्नेछन्), र म तिनीहरूलाई अल्लाहको सृष्टि परिवर्तन गर्ने आदेश दिनेछु, (तब तिनीहरूले वास्तवमा यसलाई परिवर्तन गर्नेछन्)।" जसले अल्लाह बाहेक शैतानलाई आफ्नो संरक्षकको रूपमा लिन्छ, उसले वास्तवमा ठूलो क्षति भोग्नेछ।
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(अहले किताबका मानिसहरू) तपाईं (मुहम्मद) लाई आकाशबाट तिनीहरूमाथि एउटा किताब पठाउन अनुरोध गर्छन्। वास्तवमा, तिनीहरूले मूसासँग त्योभन्दा ठूलो कुरा मागे। तिनीहरूले भने, "हामीलाई वास्तविकतामा अल्लाह देखाउनुहोस्।" त्यसैले तिनीहरूको अत्याचारको कारणले गर्दा तिनीहरूमाथि बिजुली प्रहार भयो। त्यसपछि तिनीहरूले स्पष्ट प्रमाणहरू देखेपछि बाछोको पूजा गरे, तैपनि हामीले तिनीहरूलाई क्षमा गर्यौं, र हामीले मूसालाई वास्तविक अधिकार प्रदान गर्यौं।
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
हे आस्थावानहरू! वाचा पूरा गर। तिमीहरूका लागि पशुपालन वैध छ, जुन तिमीहरूलाई भनिनेछ, बाहेक, र जब तिमीहरू इहराम (हज वा उमराह) मा हुन्छौ, शिकार गर्नु वैध छैन। वास्तवमा, अल्लाहले जे चाहन्छन् त्यही अनुसार कानून निर्धारण गर्छन्।
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
तिमीहरूका लागि मृत शरीर, रगत, सुँगुरको मासु र अल्लाहको नाममा नमारिएका जनावरहरूको मासु खानु निषेध गरिएको छ, घाँटी थिचेर मारिएकाहरू, पिटेकाहरू, लडेकाहरू, घाँटी थिचेर मारिएकाहरू, जंगली जनावरहरूले च्यातिएकाहरू, बाहेक जसलाई मार्न तिमीहरूलाई समय मिल्छ। र (निषेध गरिएको) ती जो मूर्तिहरूका लागि मारिएका छन्। र अजलम (तीर) ले धेरै भाग्य निकाल्नु पनि निषेध गरिएको छ, (किनकि) त्यो एक नराम्रो काम हो। आज काफिरहरूले तिम्रो धर्मलाई (पराजित) गर्ने आशा त्यागेका छन्, त्यसैले तिनीहरूसँग नडराऊ, तर मसँग डराऊ। आज मैले तिम्रो धर्मलाई तिम्रो लागि पूर्ण गरेको छु, र मैले तिम्रो लागि मेरो वरदान पूरा गरेको छु, र मैले इस्लामलाई तिम्रो धर्मको रूपमा स्वीकार गरेको छु। तर जो कोही भोकको कारणले बाध्य हुन्छ, किनकि ऊ पाप गर्न चाहँदैन, तब अल्लाह क्षमाशील र दयालु छ।
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
(मुहम्मद) तिमीलाई सोध्छन्, "तिनीहरूका लागि के वैध छ?" भन, "तिमीहरूका लागि जे वैध छ त्यो राम्रो खाना हो र (शिकार) शिकार गरेर समातिएको जनावर हो जसलाई तिमीले शिकार गर्न तालिम दिएका छौ, जुन अल्लाहले तिमीलाई सिकाएको अनुसार तालिम दिएका छौ। त्यसैले यसले तिम्रो लागि जे समात्छ त्यो खाओ र (छोड्दा) अल्लाहको नाम लिने गर। र अल्लाहसँग डराऊ, निस्सन्देह, अल्लाह आफ्नो हिसाबमा धेरै छिटो छ।"
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
(मुहम्मद) भन्नुहोस्, “के म तिमीहरूलाई त्यस्ता मानिसहरूको बारेमा बताऊँ जसको सजाय अल्लाहको दृष्टिमा (दुष्टहरू) भन्दा पनि खराब छ? अर्थात्, ती मानिसहरू जो अल्लाहसँग श्रापित र क्रोधित छन्, तिनीहरूमध्ये बाँदर र सुँगुर बनाइएका छन् र (जसले) थागुतको पूजा गर्छन्।” तिनीहरू अझ खराब ठाउँमा छन् र सीधा मार्गबाट धेरै भ्रष्ट छन्।
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
अनि पृथ्वीमा कुनै पनि जनावर वा चरा छैन जुन आफ्ना दुई पखेटाले उड्छ, तर तिनीहरू सबै तिमीहरू जस्तै मानिसहरू हुन्। हामीले किताबमा केही पनि छोडेका छैनौं, त्यसपछि तिनीहरू अल्लाहकहाँ एकत्रित गरिनेछन्।
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
अनि तिनीहरूले अल्लाहको लागि केही बोटबिरुवा र जनावरहरूको उत्पादन (भाग) प्रदान गरे, आफ्नो विचार अनुसार भने, "यो अल्लाहको लागि हो र यो हाम्रा मूर्तिहरूको लागि हो।" जुन भाग तिनीहरूका मूर्तिहरूको लागि हो त्यो अल्लाहसम्म पुग्दैन, र जुन भाग अल्लाहको लागि हो त्यो तिनीहरूका मूर्तिहरूसम्म पुग्छ। तिनीहरूको निर्णय धेरै खराब छ।
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
अनि तिनीहरूले भने (आफ्नो विचार अनुसार), "यी निषेधित पशुधन र कृषि उत्पादनहरू हुन्, यी खानु हुँदैन, बाहेक हामीले चाहेकाहरूले।" र त्यहाँ यस्ता जनावरहरू पनि छन् जसलाई सवार गर्न निषेध गरिएको छ (अनुमति छैन), र त्यहाँ यस्ता पशुहरू पनि छन् जसलाई (वध गर्दा) अल्लाहको नाम लिन सकिँदैन, यो अल्लाह विरुद्ध झूट हो। भविष्यमा, अल्लाहले तिनीहरूलाई तिनीहरूले गरेका सबै कामहरूको लागि प्रतिफल दिनुहुनेछ।
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
अनि तिनीहरूले (यो पनि भने), "यी गाईवस्तुहरूको पेटमा जे छ त्यो विशेष गरी हाम्रा पुरुषहरूको लागि हो, यो हाम्रा पत्नीहरूको लागि हराम हो।" र यदि पेटमा जे छ त्यो (जन्म) मर्छ भने, सबैले त्यसलाई (खान) सक्छन्। भविष्यमा, अल्लाहले तिनीहरूलाई तिनीहरूको निर्णयको लागि प्रतिफल दिनुहुनेछ। निस्सन्देह, अल्लाह सर्वज्ञ र सर्वज्ञ छ।
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
अनि पशुहरूमध्ये केही भारी बोक्नका लागि छन् र केही काट्नका लागि छन्। अल्लाहले तिमीहरूलाई प्रदान गरेको जीविका खाओ, र शैतानको पाइला नचल। वास्तवमा शैतान तिमीहरूको लागि स्पष्ट शत्रु हो।
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
आठ वटा पशुहरू जोडीमा (चार जोडी) छन्; एक जोडी भेडा र एक जोडी बाख्रा। भन, "दुई भाले वा दुई पोथीहरू बीच अल्लाहले के निषेध गरेको छ वा दुवै पोथीहरूको गर्भमा के छ? यदि तिमीहरू सत्य छौ भने मलाई ज्ञानको आधारमा व्याख्या गर।"
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
अनि ऊँटबाट एक जोडी र गाईबाट एक जोडी। भन, “दुई भाले वा दुई पोथी, वा दुवै पोथीको गर्भमा के छ, के निषेध गरिएको छ? के तिमीहरू साक्षी थियौ जब अल्लाहले तिमीहरूलाई यो आदेश दिएको थियो? ती मानिसहरूभन्दा बढी अन्यायी को हुन सक्छ जसले ज्ञान बिना मानिसहरूलाई पथभ्रष्ट पार्न अल्लाहमाथि झूट रच्छन्?” निस्सन्देह, अल्लाहले अन्यायी मानिसहरूलाई मार्गदर्शन गर्दैनन्।
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
भनिदेऊ, “मलाई जुन वह्य गरिएको छ, त्यसमा म कुनै पनि इच्छा गर्ने व्यक्तिको लागि निषेधित कुरा पाउँदैन, बाहेक मरेको जनावरको मासु, बग्ने रगत, सुँगुरको मासु— जुन सबै अशुद्ध चीजहरूको लागि हो— वा जुन अल्लाह बाहेक अरू कसैको नाममा मारिएको हो। तर जो व्यक्ति आवश्यकताले बाध्य हुन्छ, न त इच्छा गर्ने र न त (अनिवार्यताको सीमाभन्दा) बढी गर्ने, निस्सन्देह, तिम्रो पालनकर्ता क्षमाशील र दयालु छ।”
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
अनि यहूदीहरूका लागि हामीले खुर भएका सबै (जनावरहरू) निषेध गरेका थियौं, र हामीले उनीहरूलाई गाईवस्तु र भेडाको बोसो पनि निषेध गरेका थियौं, बाहेक जुन तिनीहरूको पिठ्यूँमा टाँसिएको छ, वा आन्द्रामा छ, वा जुन हड्डीसँग मिसिएको छ। यसरी हामीले उनीहरूलाई उनीहरूको अवज्ञाको लागि सजाय दियौं। र वास्तवमा, हामी सबैभन्दा सत्य हौं।
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
निस्सन्देह, जसले हाम्रा आयतहरूलाई अस्वीकार गर्छन् र तिनीहरूमाथि घमण्ड गर्छन्, तिनीहरूका लागि स्वर्गका ढोकाहरू खोलिने छैनन्, न त तिनीहरू स्वर्गमा प्रवेश गर्नेछन्, जबसम्म ऊँट सियोको नाथ्रीबाट छिर्दैन। हामी दुष्टहरूलाई यसरी नै बदला दिन्छौं।
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
र समूदका मानिसहरूकहाँ (हामीले) तिनीहरूका भाइ सालेहलाई पठायौं। उनले भने, "हे मेरा मानिसहरू! अल्लाहको पूजा गर! उहाँ बाहेक तिमीहरूको लागि कोही पूज्य छैन। वास्तवमा, तिमीहरूका पालनकर्ताबाट तिमीहरूकहाँ स्पष्ट प्रमाण आइसकेको छ। अल्लाहको यो ऊँटनी तिमीहरूको लागि एउटा निशानी हो। यसलाई अल्लाहको धर्तीमा चर्न देऊ, यसलाई हानि नगर, नत्र तिमीहरूलाई पीडादायी यातना भोग्नुपर्नेछ।"
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
अनि तिनीहरूले ऊँटनीलाई मारे र आफ्नो पालनकर्ताको आदेशको विरुद्धमा घमण्ड गरे। तिनीहरूले भने, “हे सालेह! यदि तिमी साँच्चै नै रसूलहरूमध्येका हौ भने, आफ्नो धम्की हामीलाई प्रमाणित गर।”
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
त्यसैले निषेधित सबै कुरामा तिनीहरूले अहंकार गरेपछि। हामीले तिनीहरूलाई भन्यौं, "तिमीहरू विनम्र बाँदर बन।"
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
र यदि हामीले चाहेको भए, त्यस (पद) द्वारा (उसको स्तर) माथि उठाउने थियौं, तर ऊ संसारतिर झुकाव राख्थ्यो र आफ्नो (नीच) इच्छाहरूको पछि लाग्थ्यो, उसको उदाहरण कुकुर जस्तै हो, यदि तिमीले उसलाई धपायौ भने तिमीले आफ्नो जिब्रो निकाल्छौ र यदि तिमीले उसलाई छोड्यौ भने उसले पनि आफ्नो जिब्रो निकाल्छ। हाम्रा आयतहरूलाई अस्वीकार गर्नेहरूको उदाहरण यस्तै छ। त्यसैले ती कथाहरू सुनाऊ ताकि उनीहरू सोच्न सकून्।
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
अनि निश्चय नै, हामी नर्कलाई नर्कले भर्नेछौं, धेरै जिन्न र मानवहरूलाई दण्ड दिनेछौं। तिनीहरूका हृदयहरू छन्, तर तिनीहरूले (अल्लाहका पदहरू) बुझ्न प्रयोग गर्दैनन् र तिनीहरूका आँखाहरू छन् (तर) तिनीहरूले (अल्लाहको शक्तिका संकेतहरू) हेर्न प्रयोग गर्दैनन्, र तिनीहरूका कानहरू छन् (तर) तिनीहरूले (अल्लाहका पदहरू ) सुन्न प्रयोग गर्दैनन्। तिनीहरू पशुहरू जस्तै छन्, अझ बढी विकृत। तिनीहरू नै लापरवाह छन्।
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
अनि आफ्नो सम्पूर्ण शक्ति र घोडचढीहरूबाट उनीहरूको सामना गर्न तयार रहनुहोस् जसले अल्लाहका शत्रुहरू, तिमीहरूका शत्रुहरू र तिनीहरू बाहेकका अन्य शत्रुहरूलाई निरुत्साहित गर्न सक्छन् जसलाई तिमीहरू चिन्दैनौ; तर अल्लाहलाई थाहा छ। तिमीहरूले अल्लाहको मार्गमा जे खर्च गर्छौ त्यसको उचित प्रतिफल तिमीहरूलाई दिइनेछ र तिमीहरूमाथि अन्याय गरिने छैन।
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
यस सांसारिक जीवनको उदाहरण त आकाशबाट हामीले बर्साएको पानी जस्तै हो, अनि पृथ्वीको वनस्पति प्रशस्त मात्रामा उम्रन्छ, जसमध्ये केही मानिसहरू र पशुहरूले खान्छन्। यहाँसम्म कि जब पृथ्वी आफ्नो सुन्दरतामा पूर्ण र सजिएको हुन्छ, र यसका बासिन्दाहरूले सोच्छन् कि तिनीहरू यसको स्वामित्वमा हुनेछन् (यसको उब्जनी कटनी गर्नेछन्), तब रात वा दिनमा हाम्रो सजाय त्यसमाथि आउँछ, र हामी त्यसलाई (वनस्पतिलाई) काटिएको बाली जस्तै बनाइदिन्छौं, मानौं त्यो हिजो उम्रिएको थिएन। यसरी हामी (हाम्रो शक्तिका) चिन्हहरू ती मानिसहरूलाई व्याख्या गर्छौं जो चिन्तन गर्छन्।
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
अनि हे मेरा जातिबन्धुहरू! यो अल्लाहको तर्फबाट आएको ऊँटनी हो, तिम्रो लागि चमत्कारको रूपमा। त्यसैले यसलाई अल्लाहको धर्तीमा चर्न देऊ, र त्यसमा त्यस्तो कुनै पनि प्रकारको अशान्ति नगर जसले गर्दा तिमी तुरुन्तै (सजाय) मा पर्नेछौ।”
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
अनि हाम्रा दूतहरू (फरिश्ताहरू) इब्राहिमकहाँ शुभ समाचार लिएर आएका थिए, तिनीहरूले भने, "बधाई छ।" उनले (इब्राहिम) जवाफ दिए, "बधाई छ (तपाईंलाई)।" त्यसपछि केही समय नबित्दै, इब्राहिमले भुटेको बाछोको मासु खुवाए।
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
याकूबले भने, “वास्तवमा, तिमीले उसलाई (यूसुफलाई) साथ दिनु मेरो लागि धेरै दुःखद छ र मलाई डर छ कि उसलाई ब्वाँसोले खाइदिनेछ जबकि तिमी उसलाई बेवास्ता गर्नेछौ।”
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
वास्तवमा, तिनीहरूले भने, "यदि उसलाई ब्वाँसोले खायो भने, हामी (बलियो) समूहका हौं भने, अवश्य पनि हामी नै क्षति भोग्नेवाला छौं।"
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
तिनीहरूले भने, “हे हाम्रा पिता! हामी दौडन गयौं र युसुफलाई हाम्रा सामानहरू नजिकै छोड्यौं, अनि उनलाई ब्वाँसोले खायो; र यदि हामी सत्य नै हौं भने पनि तपाईंले हामीलाई विश्वास गर्नुहुन्न।”
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
अनि राजाले (आफ्ना जनताका अगुवाहरूलाई) भने, "साँच्चै, मैले सपनामा देखेको छु कि सातवटा मोटा गाईहरूलाई सातवटा पातला गाईहरूले खाइरहेका छन्; सातवटा (गहुँका) डाँठहरू हरियो थिए र बाँकी (सातवटा डाँठहरू) सुकेका थिए। हे प्रतिष्ठित मानिसहरू! यदि तिमीहरू सपनाको अर्थ लगाउन सक्छौ भने मेरो सपनाको अर्थ बताउनुहोस्।"
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
"युसुफ, हे धेरै विश्वासयोग्य व्यक्ति! हामीलाई (सपनाको व्याख्या) सातवटा मोटा गाईहरूको बारेमा व्याख्या गर्नुहोस् जुन सातवटा पातला (पोथी गाईहरू), सातवटा हरियो डाँठहरू (गहुँका) र अर्को सुकेका (सातवटा डाँठहरू) ले खाएका थिए ताकि म ती मानिसहरूकहाँ फर्कन सकूँ, ताकि तिनीहरूले थाहा पाऊन्।"
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
अनि जब कारागार (मिस्रबाट) निस्कियो, तब तिनीहरूका बुबाले भने, “यदि तिमीहरूले मलाई कमजोर भएको आरोप लगाएका थिएनौ भने (अवश्य पनि तिमीहरूले मलाई सफाइ दिने थियौ) मैले यूसुफको सुगन्ध पाएको छु।”
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
अनि उहाँले पशुपंक्षीहरू सृष्टि गर्नुभयो; तिनीहरूमा तिमीहरूका लागि न्यानोपन (ऊन) र धेरै फाइदाहरू छन्, र तिनीहरूमध्ये केही तिमीहरूले खान पनि सक्छौ।
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
अनि (उहाँले) घोडा, खच्चर र गधाहरू सृष्टि गर्नुभयो ताकि तिमीहरू सवार होस् र शोभाको लागि पनि। अल्लाहले ती कुराहरू सृष्टि गर्नुहुन्छ जुन तिमीहरूलाई थाहा छैन।
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
अनि निस्सन्देह, गाईवस्तुहरूमा तिमीहरूका लागि एउटा शिक्षा छ। हामी तिमीहरूलाई तिनीहरूको पेटमा भएको गोबर र रगतको बीचमा रहेको शुद्ध दूध पिलाउँछौं, जुन पिउनेलाई निल्न सजिलो हुन्छ।
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
अनि अल्लाहले तिमीहरूका लागि घरहरू बासस्थानको रूपमा बनाएका छन्, र उहाँले तिमीहरूका लागि पशुहरूको छालाबाट घरहरू (पालहरू) बनाउनुभएको छ, जुन तिमीहरू यात्रा गर्दा र घरमा बस्दा हलुका हुन्छन्, र (उहाँले) ऊन, ऊँटको रौं, बाख्राको रौं, घरायसी सामानहरू र केही समयको लागि आरामदायी सामानहरू बनाउनुभएको छ।
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
निस्सन्देह, अल्लाहले तिमीहरूका लागि केवल मृत शरीर, रगत, सुँगुरको मासु र अल्लाह बाहेक अरू कसैको नाम लिएर मारिएको जनावरलाई हराम गरेका छन्, तर जो व्यक्तिलाई खान बाध्य पारियो किनभने उसले चाहँदैनथ्यो र सीमा नाघ्दैन भने अल्लाह अत्यन्त क्षमाशील र अत्यन्त दयालु छ।
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
र हामीलाई (हाम्रो शक्तिका) निशानीहरू पठाउनबाट कसैले रोक्दैन, बाहेक किनभने ती (निशानीहरूलाई) पहिलेका मानिसहरूले झूटो ठहराएका थिए। र हामीले समूदका मानिसहरूलाई (चमत्कारको रूपमा) एउटा ऊँट दियौं जुन देखिन्थ्यो, तर तिनीहरूले (ऊँटलाई) सताए। र हामीले यी निशानीहरू केवल डराउनको लागि मात्र पठाएका होइनौं।
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
अनि तिमी ठान्छौ कि तिनीहरू सुतिरहेका छैनन्, बरु तिनीहरू सुतिरहेका छन्; र हामीले तिनीहरूलाई दायाँ र बायाँ तिर फर्कायौं, जबकि तिनीहरूको कुकुरले गुफाको ढोका अगाडि आफ्नो हात फैलायो। र यदि तपाईंले तिनीहरूलाई देख्नुभयो भने, अवश्य पनि तपाईं तिनीहरूबाट टाढा जानुहुनेछ र तपाईं तिनीहरूबाट डराउनुहुनेछ।
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
पछि (केही मानिसहरूले) भन्नेछन्, "(तिनीहरूको संख्या) तीन (मानिसहरू) हुन्, चौथो कुकुर हो," र (अरूले) भन्नेछन्, "(तिनीहरूको संख्या) पाँच (मानिसहरू) हुन्, छैटौं कुकुर हो," अलौकिकताको बारेमा अनुमानको रूपमा; र (अर्को) भन्यो, "(तिनीहरूको संख्या) सात (मानिसहरू) हुन्, आठौं कुकुर हो।" (मुहम्मद) भन्नुहोस्, "मेरो प्रभुलाई तिनीहरूको संख्या राम्रोसँग थाहा छ; केही बाहेक अरू कसैलाई तिनीहरूको (संख्या) थाहा छैन।" त्यसकारण, तपाईं (मुहम्मद) तिनीहरूको बारेमा बहस नगर्नुहोस्, बाह्य तर्कहरू बाहेक र तिनीहरू (युवाहरू) को बारेमा कसैलाई न सोध्नुहोस्।
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
उनले (मोशाले) भने, "यो मेरो लौरो हो, म यसमा आराम गर्छु, र म मेरा बाख्राहरूको लागि यसबाट (पातहरू) काट्छु, र मेरो लागि अझै धेरै फाइदा छ।"
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
आफ्ना जनावरहरूलाई खाओ र चराऊ, निस्सन्देह, यसमा (अल्लाहको महानताका) निशानीहरू छन् ती मानिसहरूका लागि जो बुझ्दछन्।