Abraza el Islam, haz clic aquí
Islam Al-Haq: Qur'an utz Hadith
(Islam saq)



Na'leb' - Al-Qur'an Mukjizat Al-Qur'an Mukjizat ilmu pengetahuan Ilmu hewan dalam Al Qur'an Penyebutan hewan dalam Al Qur'an

Tz'ilb'al aya :
Ronojel aya : 87
65
Q.S Al-Baqarah (2:65)

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Ut relik chi yaal, laa’ex nekenaw ruheb’ li ke’maakob’k sa’ eeyanq sa’ li hilob’aal kutan, jo’kan naq xqaye reheb’: “Chexwanq jo’ tz’eqtaananb’il kaqkojl!”


67
Q.S Al-Baqarah (2:67)

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Ut (jultiko’q eere) naq laj Musa kixye reheb’ lix tenamit, “Li Dios naxtaqla eere chixkamsinkil jun li wakax ixq.” Ke’xpatz’, “Ma teeraj xb’aanunkil jun li se’ek chiqix?” A’an (laj Moises) kixsume, “Ninsik’ inkolb’al wib’ rik’in li Allah re naq ink’a’ tinwanq sa’ xyanqeb’ li maak’a’eb’ xnawom.”


68
Q.S Al-Baqarah (2:68)

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

Ke’xye, “Patz’ re laa Qaawa’ naq tixch’olob’ chiqu chirix a’an (ixq wakax)”. A’an (laj Moises) kixsume, “A’an (li Dios) kixye naq li wakax ixq moko tiix ta chi moko saaj ta, (a’b’an) wan sa’ xyi. Jo’kan naq b’aanuhomaq li k’a’ru taqlanb’ilex wi’.”


69
Q.S Al-Baqarah (2:69)

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

Ke’xye, “Patz’ re laa Qaawa’ naq tixch’olob’ chiqu k’a’ru lix b’onol.” A’an (laj Moises) kixsume, “A’an (li Dios) kixye, naq (li wakax) a’an jun ixq wakax li q’eq xsa’ xb’onol, li naxsahob’resi xch’ooleb’ li neke’ilok re (a’an).”


71
Q.S Al-Baqarah (2:71)

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

A’an (laj Moises) kixsume, “A’an (li Allah) kixye, (li wakax) a’an jun ixq wakax li maajun wa ki’oksiman re xyiib’ankil li ch’och’ ut ink’a’ (jo’kan ajwi’) re xk’eeb’al ha’ sa’ li awimq, kaw rib’ ut maak’a’ xpo’jik.” Ke’xye, “Anajwan b’i’ laa’at taach’olob’ li yaal (k’a’aq re ru).” Toja’ naq ke’xkamsi, ut yal ka’ch’in chik ma ke’xb’aanu (li taqlahom).


164
Q.S Al-Baqarah (2:164)

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Relik chi yaal, sa’ xyo’ob’tesinkil li choxa ut li ruchich’och’, li xjalb’al ru li q’ojyin ut li kutan, eb’ li jukub’ li neke’b’eek sa’ xb’een li palaw rik’in (li k’a’aq re ru) li nak’anjelak choq’ reheb’ li winq, li k’a’ru kixtaqla chaq li Allah chalen chaq sa’ choxa sa’ xjalam-uuch li ha’, toja’ naq kixwaklesi wi’chik li ruchich’och’ chirix naq kikam (chaqi), ut kixjek’iheb’ chi sa’ wi li animals ut li jar paay chi controlle . li choxa ut li ch’och’, (chixjunil a’an) a’aneb’ tz’aqal reetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li neke’xtaw ru.


173
Q.S Al-Baqarah (2:173)

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Relik chi yaal, ka’ajwi’ xram cheru li kamenaq, li kik’, li tib’el xul ut (li tib’el) reheb’ li xul li kamsinb’ileb’ xb’aan (k’ab’a’ej re) jalaneb’ chiru li Allah. A’b’an ani teneb’anb’il (chixwa’b’al), moko xb’aan ta naq naraj ut moko (jo’kan ajwi’) naxq’ax ru li xraqik, toja’ naq maak’a’ xmaak choq’ re. Relik chi yaal, li Allah a’an aj kuyuk maak, aj toq’ob’anel ru.


259
Q.S Al-Baqarah (2:259)

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Malaj jo’ jun li winq li nanume’ chire jun tenamit li (li kab’l) xe’t’ane’ re xtz’apb’al (lix q’etq’etil) li roq kab’l, naxye, “Chan ru naq li Allah kixwaklesi wi’chik li (tenamit) a’in chirix naq kisache’?” Toja’ naq li Allah kixk’e chi kamk (li winq) chiru jun cient chihab’, toja’ naq kixwaklesi (kixk’e chi yo’yo) wi’chik. Ut (li Allah) kixpatz’, “Jo’ najtil tatkanaaq (arin)?” A’an (li winq) kixsume, “Ninkana (arin) jun kutan malaj xyijach li kutan.” Li Allah kixye, "Ink'a'! Ak wankat chiru jun cient chihab'. Il laa wa ut laa uk'a' li ink'a' xjala, il b'an laa b'uur (li ak x'ok cho'q b'aqel). Ut re naq laa'o tatruuq chi xyiib'ankil choq' reetalil li qawankil cho'q reheb' li winq. Il li b'aqel (re li b'uur), chan ru naq naqak'eheb' wi' chik sa' junajil, toja' naq naqatiqib'eb' rik'in tib'elej." Jo’kan naq naq ki’el chi saqen ru chiru, kixye, “Ninnaw naq li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru.”


14
Q.S Li xAli Imran (3:14)

زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Nayiib’aman re naq taaweek’a naq ch’ina-us sa’ li rilb’al li winq chirix li rahok choq’ re li k’a’ru naraj junaq, sa’ xjalam-uuch li ixq, li kok’al, li b’ihomal ch’utub’anb’il sa’ xjalam-uuch li oor ut li plaat, li kawaay sik’b’ileb’ ru, li xul ut li awimq arroz. A’an a’in li sahil ch’oolejil re li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in, ut rik’in li Allah wan jun chaab’il sutq’iik.


119
Q.S An-Nisa (4:119)

وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا

wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).

ut tinb’eresiheb’ chi yaal chi b’alaq’inb’il, ut tinwaklesiheb’ li matk’ maak’a’ rajb’al sa’eb’ ut tintaqlaheb’ chixsetb’al lix xik li xul, (toja’ naq te’xq’et chi yaal), ut tintaqlaheb’ chixjalb’al lix yo’ob’tesihom li Allah, (toja’ naq te’xjal chi yaal).” Ani naxk’am laj Satanas jo’ aj kolol re jalan chik chiru li Allah, toja’ naq relik chi yaal, naxk’ul jun tz’aqal sachk.


153
Q.S An-Nisa (4:153)

يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).

(Eb’ li tenamit re li) Tenamit re li Hu neke’xpatz’ aawe (Muhammad) naq taataqla jun li hu chalen chaq sa’ choxa rik’ineb’. Relik chi yaal, qʼaxal nim chik chiru aʼin keʼxpatzʼ re laj Moises. Ke’xye, “K’ut chiqu li Allah chi yaal.” Jo’kan naq ke’sak’e’ xb’aan li raq’ kaaq xb’aan lix rahob’tesinkileb’. Toja’ naq ke’xloq’oni li wakax, chirix naq ke’ril li k’utb’esinb’il na’leb’ chi saqen ru, us ta jo’kan, kiqakuyeb’ xmaak, ut kiqak’e tz’aqal li wankilal re laj Moises.


1
Q.S Al-Maida (5:1)

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Ex aj paab’anel! Tz’aqob’resi ruheb’ li yeechi’ihom. Naru li xul choq’ aawe, ka’ajwi’ jo’ chanru taayeemanq aawe, ut ink’a’ naru li b’atz’unk naq wankat sa’ li ihram (hajj malaj umrah). Relik chi yaal, li Allah naxk’uub’ li chaq’rab’ jo’ chanru li k’a’ru naraj.


3
Q.S Al-Maida (5:3)

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ramb’il choq’ eere (chixwa’b’al) li kamenaq, li kik’, li xul, ut (xtib’el) li xul li kamsinb’ileb’ moko sa’ (xk’ab’a’ ta) li Allah, li neke’xk’e chi q’unb’esiik xch’ool, li neke’sak’e’, li neke’t’ane’, li neke’sak’e’, ut li neke’q’etq’etiik xb’aaneb’ li k’iche’ xul, ka’ajwi’ li wan eehoonal chixkamsinkileb’. Ut (ramman ajwi’) li ani neke’kamsiik choq’ reheb’ li pak’b’il dios. Ut (ramb’il ajwi’) xyiib’ankil naab’al li suerte rik’in li azlam (flecha), (xb’aan naq) a’an jun li maa’us aj b’aanuhom. Sa’ li kutan a’in eb’ laj ink’a’ neke’paab’an xe’xkanab’ royb’enihom (xq’axb’al ru) laa paab’aal, jo’kan naq matxuwak chiruheb’, chexuwa b’an laa’in. Sa’ li kutan a’in xintz’aqob’resi ru laa paab’aal choq’ aawe, ut xintz’aqob’resi ru Lin osob’tesihom choq’ aawe, ut xink’ulub’a li Islam jo’ laa paab’aal. A’b’anan ani teneb’anb’il xb’aan li we’ej, moko xb’aan ta naq naraj maakob’k, toja’ naq relik chi yaal, li Allah a’an aj kuyuk maak, aj uxtaan .


4
Q.S Al-Maida (5:4)

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Neke’xpatz’ aawe (Muhammad), “K’a’ru li chaq’rab’ choq’ reheb’?” Ye, "Li k'a'ru chaq'rab'inb'il cho'q aawe (a'an) li chaab'il tzakemq ut (li b'atz'unk chapb'il) rik'in li b'atz'unk rik'ineb' li xul li xatzol chi b'atz'unk, li xatzol jo' chanru li k'a'ru xk'ut chawu li Allah. Jo'kan naq chat-wa'aq li k'a'ru naxchap cho'q aawe, ut taaye xk'ab'a' li Allah (naq taakanab').


60
Q.S Al-Maida (5:60)

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

Ye (Muhammad), "Ma tinwotz eerik'in chirixeb' li kristiaan li q'axal yib' ru lix tojb'aleb' rix chiru (li maa'us aj winq) chiru li Allah? A'aneb' li kristiaan li majewanb'ileb' ut josq'eb' rik'in li Allah, sa' xyanqeb' a'an (wankeb') li ani yiib'anb'ileb' cho'q q'eq ut xul ut (eb' li neke'loq'onink) re Thaghut." Wankeb’ sa’ jun na’ajej q’axal wi’chik ink’a’ us ut q’axal wi’chik neke’sach chiru li tiikil b’e.


38
Q.S Al-An'am (6:38)

وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ

wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).

Ut maak’a’ junaq xul sa’ xb’een li ruchich’och’ chi moko junaq tz’i’ li naxik chi xik’ank rik’in wiib’ lix xik’, a’b’an chixjunileb’ a’an winq (jo’kan ajwi’) jo’ laa’at. Maak’a’ li k’a’ru xqakanab’ chi maak’a’ sa’ li Hu, toja’ naq rik’in li Dios te’ch’utub’aaq.


136
Q.S Al-An'am (6:136)

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).

Ut ke’xk’e b’ayaq li ru li pim ut li xul (xraqalil) choq’ re li Allah, ut ke’xye jo’ chanru lix k’a’uxleb’, “A’in choq’ re li Allah ut a’in choq’ reheb’ li qajalanil jalam-uuch.” Li jun raqal li wan choq’ reheb’ lix jalam-uuch ink’a’ taawulaq rik’in li Allah, ut li jun raqal li wan choq’ re li Allah taawulaq rik’ineb’ lix jalam-uuch. Jwal yibʼ ru li xeʼxkʼoxla xbʼaanunkil.


138
Q.S Al-An'am (6:138)

وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).

Ut ke’xye (jo’ chan ru li xk’a’uxleb’), “A’aneb’ a’in li xul ut li k’a’aq re ru re li awimq li ramb’ileb’, ink’a’ naru xtzekankil, ka’aj wi’ xb’aaneb’ li naqaj laa’o”. Ut wankeb’ ajwi’ li xul li ramb’ileb’ (ink’a’ kanab’anb’ileb’) chi b’eek, ut wankeb’ li xul li (naq neke’kamsiik) maare ink’a’ neke’xye xk’ab’a’ li Allah, a’in jun tik’ti’ chiru li Allah. Sa’ li kutan chalel, li Allah tixk’eheb’ xtojb’al rix chixjunil li xe’xb’aanu.


139
Q.S Al-An'am (6:139)

وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

Ut ke’xye (jo’kan ajwi’), “Li k’a’ru wan sa’ xsa’eb’ li xul a’in, a’an tz’aqal choq’ reheb’ li qawinq, a’an haram choq’ reheb’ li qixaqil”. Ut wi li k’a’ru wan sa’ li xsa’ (nayo’la) nakam, toja’ naq chixjunileb’ naru (neke’xwa’). Sa’ li kutan chalel, li Allah tixk’eheb’ xtojb’al rix li k’a’ru xe’xk’uub’. Relik chi yaal, li Allah a’an aj na’leb’, aj nawonel.


142
Q.S Al-An'am (6:142)

وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ

wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

ut sa’ xyanqeb’ li xul wankeb’ li neke’k’anjelak re xk’amb’al li iiq ut wankeb’ (jo’kan ajwi’) li tento te’kamsiiq. Chatzeka li tzakemq xk’e aawe li Allah, ut mattaaqe lix b’e laj Satanas. Relik chi yaal naq laj Satanas tzʼaqal aj xikʼ ilonel aawe, .


143
Q.S Al-An'am (6:143)

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

wankeb’ waqxaqib’ li xul re k’aleb’aal chi ka’kab’il (kaahib’ chi ka’kab’il); jun sumal li karneer ut jun sumal li chiba̱t. Ye, “K’a’ru li ramb’il xb’aan li Allah sa’ xyanqeb’ wiib’ li winq malaj wiib’ li ixq malaj li k’a’ru wan sa’ xsa’ li wiib’ chi ixq? Ch’olob’ chiwu rik’in li nawom wi yaal aawe.”


144
Q.S Al-An'am (6:144)

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Ut chiru jun li kameey jun sumal ut chiru jun li wakax jun sumal. Ye, "K'a'ru li ramb'il sa' xyanqeb' wiib' li winq malaj wiib' li ixq, malaj li k'a'ru wan sa' xsa' li wiib' chi ixq? Ma laa'ex aj yehol nawom naq li Allah kixk'ojob' a'in cho'q eere? Ani q'axal wi'chik ink'a' tiik xch'ool chiruheb' li neke'yiib'ank tik'ti' chiru li Allah re xb'eresinkileb' li tenamit chi maak'a'eb' xnawom?" Relik chi yaal, li Allah ink’a’ tixb’eresiheb’ li tenamit li ink’a’ tiikeb’ xch’ool.


145
Q.S Al-An'am (6:145)

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

Ye, “Ink’a’ xintaw sa’ li k’a’ru kik’utb’esiman chiwu, k’a’ruhaq li ramb’il chi wa’ak choq’ reheb’ li neke’raj xtzekankil, ka’ajwi’ lix tib’eleb’ li xul kamenaqeb’ (xb’aqel), li kik’ li yoo chi elk, li xul li neke’kamsiik —xb’aan naq chixjunil a’an tz’aj ru —malaj li xul li kamsinb’ileb’ moko sa’ ta (li k’ab’a’ej re) li wants choq’ re li Allah wanced. limite) toja’ naq relik chi yaal, laa Qaawa’ a’an aj Kuy Maak, Q’axal aj Uxtaan.


146
Q.S Al-An'am (6:146)

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).

Ut reheb’ laj Judio, xqaram chixjunileb’ (li xul) li wankeb’ xxukub’, ut xqaram chiruheb’ lix b’aqel li wakax ut li karneer, ka’ajwi’ li k’a’ru naxchap rib’ rik’in lix b’aqel, malaj li k’a’ru wan sa’ lix b’aqel, malaj li k’a’ru b’onb’il rik’in b’aqel. Chi jo’kan xqak’eheb’ chi tojb’a-maak xb’aan naq ink’a’ ke’ab’in. Ut relik chi yaal, Laa’o li Q’axal Yaal.


40
Q.S Al-A'raf (7:40)

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

Relik chi yaal, eb’ li neke’xtz’eqtaana li Qareetalil ut neke’xnima rib’ rik’ineb’, ink’a’ te’temanq li rokeb’aal li choxa choq’ reheb’, chi moko te’ok sa’ li Paraiso, toj reetal naq jun li kameey taanumtaaq sa’ xsa’ jun li b’atz’uul. Chi jo’kan naqak’e xtojb’aleb’ li neke’b’aanunk re li maa’usilal.


73
Q.S Al-A'raf (7:73)

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Ut reheb’ li tenamit Samud (Xqataqla) li ras laj Saleh. Kixye, "At intenamit! Cheloq'oni li Allah! Maak'a' chik junaq dios (loq'onink) choq' eere, ka'ajwi' a'an. Relik chi yaal, jun li k'utb'esinb'il na'leb' ch'olch'o ru xchal eerik'in rik'in lee Qaawa'. A'in (a) li ixq kameey chalen chaq re li Allah a'an jun eetalil choq' eere. Kanab'omaq chi wa'ak sa' xb'een li xch'och' li Allah, meerahob'tesi, malaj ut jo' xmaak'a'il, teek'ul jun li rahilal jwal ra."


77
Q.S Al-A'raf (7:77)

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

Toja' naq ke'xkamsi li ixq kameey, ut ke'xnimob'resi rib' chiru li xtaql li Qaawa'. Ke'xye: "At Saleh! K'utb'esi laa xib'esink chiqu, wi yaal naq laa'at jun reheb' li taqlanb'il aj k'amol esil".


166
Q.S Al-A'raf (7:166)

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Jo’kan naq chirix naq ke’ok chi q’etq’eto’k chirix chixjunil li k’a’ru ramb’il. Kiqaye reheb’, “Chexwanqex chi tuulan eech’ool.”


176
Q.S Al-A'raf (7:176)

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Ut wi ta xqaj raj, xqawaklesi raj (lix tasal) rik’in li (raqal) a’an, a’b’an a’an ki’ok chi q’unb’esiik xch’ool rik’in li ruchich’och’ ut kixtaaqe li rajom (li kub’enaq), toja’ naq lix b’aanuhom chanchan jun li tz’i’, wi naka’isiik chaq nakak’e chi elk li ru’uj aq’ej ut wi nakaakanab’ naq naxk’e chi elk li ru’uj raq’ (a’an ajwi’). Jo’kan li jaljookil ru aatin reheb’ li neke’xtz’eqtaana li Qaraqal. Jo’kan naq yeheb’ li seraq’ a’an re naq te’k’oxlaq.


179
Q.S Al-A'raf (7:179)

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Ut relik chi yaal, Taqanujob’resi li b’ak’leb’ ch’iich’ rik’in xb’alb’a, rik’in xtojb’aleb’ rix naab’al li jinn ut li winq. Wankeb’ xch’ool, a’b’an ink’a’ neke’roksi re xtawb’al ru (lix raqal li Allah) ut wankeb’ li rilob’aal (a’b’an) ink’a’ neke’roksi re rilb’al (li reetalil lix wankil li Allah), ut wankeb’ xxik (a’b’an) ink’a’ neke’roksi re rab’inkil (lix raqal li Allah). Chanchaneb’ li xul, q’axal wi’chik q’etq’eteb’. A’aneb’ li ink’a’ neke’xk’e xch’ool.


60
Q.S Al-Anfal (8:60)

وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Ut kawresihomaq eerib’ rik’in chixjunil lee seeb’al re xnumsinkileb’ rik’in li kawilal wan eerik’in ut rik’ineb’ laj b’eresinel kawaay li naru neke’xram ruheb’ li xik’ neke’ilok re li Allah, eb’ li xik’ neke’ilok eere ut li ani jalaneb’ chiruheb’ li ink’a’ nekenaw ru; a’b’an li Allah naxnaw. Li k’a’ru taasach sa’ xb’ehil li Allah, relik chi yaal naq tz’aqal taatojmanq aawe ut ink’a’ taa’uxq li maa’usilal (taak’ul li rahilal).


24
Q.S Laj Jonás (10:24)

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Li eetalil re li ruchich’och’il yu’am a’in ka’ajwi’ chanchan li ha’ (li hab’) li naqataqla chaq sa’ choxa, toja’ naq li pim re li ruchich’och’ naniman chi naab’al, wankeb’ li neke’xk’ux li poyanam ut li xul. Toj reetal naq li ch’och’ tz’aqal re ru sa’ lix ch’ina-usil ut lix ch’ina-usil, ut eb’ li wankeb’ chi sa’ te’xk’oxla naq te’reechani chi yaal (te’xq’ol li ru), li qatojb’a-maak taachalq rik’in chi q’eq malaj chi kutan, ut Naqak’e (li awimq) jo’ jun li b’atz’uul, chanchan naq ink’a’ ki’el chaq ewer. Chi jo’kan naqach’olob’ li reetalil (li Qawankil) chiru jun tenamit li neke’k’ehok k’oxlak.


64
Q.S Xnatbaal (11:64)

وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ

wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).

Ut ex intenamit! A’in jun li ixq kameey chalen chaq rik’in li Allah, jo’ jun sachb’a-ch’oolej choq’ aawe, jo’kan naq kanab’ chi wa’ak sa’ xb’een lix ch’och’ li Allah, ut maak’e chi ch’a’ajko’k rik’in junaq li ch’a’ajkilal li tixk’e chi t’ane’k sa’ junpaat (li tojb’a-maak).”


69
Q.S Xnatbaal (11:69)

وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ

wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).

Ut eb’ li Qataql (anjel) ke’wulak chaq rik’in laj Ibrahim rik’in chaab’il esilal, ke’xye, “Sahil ch’oolejil.” A’an (laj Ibrahim) kixsume, “Sahil ch’oolejil (chawu).” Jo’kan naq ink’a’ najt chirix a’an, laj Ibrahim kixk’e tib’el wakax k’atb’il.


13
Q.S Laj Jose (12:13)

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

A’an (laj Jacob) kixye, “Relik chi yaal, laa elk rik’in a’an (laj Yusuf) kixrahob’tesi chi yaal inch’ool ut kink’oxla naq taa’uxq xtzekankil xb’aaneb’ li xojb’, naq laa’at maak’a’ aak’a’uxl chirix”.


14
Q.S Laj Jose (12:14)

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Relik chi yaal, ke’xye, “Wi taa’uxq xtzekankil xb’aan jun li xojb’, us ta laa’o wanko sa’ li ch’uut (kawil), toja’ naq relik chi yaal naq laa’o li too’ok sa’ li sachk”.


17
Q.S Laj Jose (12:17)

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

Ke'xye: "At qayuwa'! Relik chi yaal, xoo'elk chi aanilak ut xqakanab' laj Yusuf chixk'atq li qak'a'aq re ru, toja' naq ki'uxk xtzekankil xb'aaneb' li xojb'; ut laa'at chi yaal ink'a' toopaab', us ta taqaye li yaal".


43
Q.S Laj Jose (12:43)

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Ut li awab'ej kixye (reheb' laj jolominel re li xtenamit): "Relik chi yaal, xinmatk'e naq xinwil wuqub' li wakax q'un xmetz'ew yookeb' chi wa'ak xb'aan wuqub' li wakax q'un xmetz'ew; wuqub' li xtoonal li trigo li q'un ru ut li jun chik (wuqub' li xtoonal li triiw) li chaqi.


46
Q.S Laj Jose (12:46)

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

“At José, at winq k'ojk'o aach'ool, ch'olob' chiqu xyaalalil li matk' chirixeb' li wuqub' chi wakax ninqeb' xtib'el ke'tk'e'k xb'aaneb' li wuqub' chi wakax b'aqeb' xtib'el: wuqub' li rax ru triiw ut wuqub' chi chaqi triiw, re naq tinsutq'iiq rik'ineb' li tenamit re naq te'xnaw”.


94
Q.S Laj Jose (12:94)

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

Ut naq li ch’uut xe’el chaq (chalen chaq sa’ li ch’och’ Egipto), lix yuwa’eb’ kixye, “Relik chi yaal naq xink’e reetal lix b’onol laj Yusuf, wi ta ink’a’ xinjit naq q’un inna’leb’ (relik chi yaal naq xintiik raj ru)”.


5
Q.S An-Nahl (16:5)

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ

wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).

Ut li wakax kixyo’ob’tesi; sa’eb’ a’an wan li q’ojyin (lana) ut jalan jalanq li rusilal choq’ aawe, ut reheb’ a’an nakawa’.


8
Q.S An-Nahl (16:8)

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).

Kixyoob'tesiheb' li kawaay, li mula ut li b'uur cho'q aawe re naq tatxik chi b'eek ut cho'q re li b'atz'unk. A’an kixyo’ob’tesi li k’a’ru ink’a’ nekenaw laa’ex.


66
Q.S An-Nahl (16:66)

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).

Ut relik chi yaal, sa’ li k’aleb’aal wan tz’aqal jun li tzolok choq’ aawe. Naqak’e aawe chi uk’ak rik’in li k’a’ru wan sa’ xsa’ (sa’ xjalam-uuch) li saq ruhil leche sa’ xyanq li tz’ajnil ut li kik’, li moko ch’a’aj ta xmuxb’al choq’ reheb’ li neke’uk’ak re.


80
Q.S An-Nahl (16:80)

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).

Ut li Allah kixyiib’eb’ li ochoch choq’ eere jo’ na’ajej re wank wi’ ut kixyiib’ choq’ eere li ochoch (muheb’aal t’ikr) rik’in xtz’uumal reheb’ li xul li xereek’a naq saqen ru (re xk’amb’al) naq nekeb’eek ut naq nekexwan ut (kixyiib’eb’ ajwi’) rik’in rismal karneer, rismal kameey ut rismal k’anti’, k’anjeleb’aal re ochoch choq’ re li hoonal) ut enjo.


115
Q.S An-Nahl (16:115)

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Relik chi yaal, li Allah ka’ajwi’ kixram cheru li kamenaq, li kik’, li xul, ut (li xul) li kamsinb’ileb’ xb’aan (xyeeb’al jun k’ab’a’ej) jalan chiru li Allah, a’b’an ani teneb’anb’il chi (wa’ak) moko xb’aan ta naq naraj ut ink’a’ (jo’kan ajwi’) naxq’ax ru li xraqik, toja’ naq relik chi yaal, li Allah a’an li q’axal aj kuyb’il maak, li q’axal aj uxtaan.


59
Q.S Al-Isra (17:59)

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

Ut maak’a’ naxram chiqu xtaqlankil (eere) li eetalil (re li Qawankil), ka’ajwi’ xb’aan naq eb’ li (reetalil) a’an xe’tik’ti’iik xb’aaneb’ li poyanam li xe’wan chaq junxil. Ut xqak’e reheb’ lix tenamit laj Samud jun li ixq kameey (jo’ jun sachb’a-ch’oolej) li naru na’ilman, a’b’an ke’xrahob’tesi (li ixq kameey). Ut ink’a’ xqataqlaheb’ li eetalil a’in, ka’ajwi’ b’an re xib’esink.


18
Q.S Al-Kahf (18:18)

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

Ut nekek’oxla naq yo’yookeb’, naq yookeb’ chi wark; ut Naqasutq’isiheb’ sa’ xnim ut sa’ xtz’e, ut lix tz’i’eb’ ye’b’il li ruq’ sa’ rokeb’aal li jul. Ut wi ta xawil ruheb', xatz'eqtaanaheb' raj ut xaxuwa raj ruheb'.


22
Q.S Al-Kahf (18:22)

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Moqon chik (wankeb’ li poyanam te’xye), “(Li rajlankileb’ a’an) oxib’ (li poyanam), li xkaa a’an li tz’i’,” ut (wankeb’ chik) te’xye, “(Li rajlankileb’ a’an) oob’ (li poyanam), li xwaq a’an li tz’i’,” jo’ jun k’oxlahom chirix li k’a’ru q’axal nim xwankil; ut (jun chik) kixye, “(Li rajlankileb’) a’an wuqub’ (poyanam), li xwaqxaq a’an li tz’i’.” Ye (Muhammad), “Lin Qaawa’ naxnaw chi us lix k’ihaleb’; maajun naxnaw lix (k’ihaleb’) ka’ajwi’ wiib’ oxib’.” Jo’kan ut, matwech’ink laa’at (Muhammad) chirixeb’, ka’ajwi’ li wech’ok-ib’ re li b’e ut maak’e chi patz’ok re anihaq chirixeb’ (eb’ li saaj winq).


18
Q.S Ta-Ha (20:18)

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

A’an (laj Moises) kixye, “A’in lin k’anjeleb’aal, nink’ojob’ inch’ool rik’in, ut ninkut (xtoonal li che’) rik’in choq’ re (xtzekemqeb’) lin k’anti’, ut choq’ we laa’in toj wankeb’ chik li rusilal”.


54
Q.S Ta-Ha (20:54)

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Chewa’aq ut chek’e chi wa’ak lee ketomq. Relik chi yaal, sa’ li na’leb’ a’an, wankeb’ li eetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li tenamit li neke’xtaw ru.