وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Ва ба дурустӣ, шумо аз шумо касонеро шинохтед, ки дар рӯзи шанбе аз ҳад гузаштанд, пас ба онҳо гуфтем: «Бӯзинаҳои хору залил шавед!»
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
Ва (ёд кунед), вақте ки Мусо ба қавми худ гуфт: «Худо ба шумо фармон медиҳад, ки говеро бикушед». Гуфтанд: «Оё моро масхара мекунӣ?» (Мӯсо) гуфт: «Ба Худо паноҳ мебарам, ки аз нодонон набошам».
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
Гуфтанд: «Аз Парвардигорат бихоҳ, ки моро дар бораи он (гови мода) ба мо баён кунад». Мусо (Худо) ҷавоб дод: «Худо (Худо) гуфт, ки гов на пир аст ва на ҷавон, балки миёна аст. Пас, он чиро, ки ба ту фармон дода мешавад, анҷом деҳ».
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
Гуфтанд: «Аз Парвардигорат бихоҳ, ки барои мо равшан кунад, ки ранги он чист?» Мусо (а) ҷавоб дод: «Худо (а) гуфт, ки (гов) гови модаест, ки рангаш зарди тира аст, ки ба касоне, ки ба он менигаранд, писанд меояд».
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
Мусо (а) ҷавоб дод: «Худо (а) гуфт: «Ин гов гови модаест, ки ҳеҷ гоҳ барои шудгор кардани замин ва обёрии зироатҳо истифода нашудааст, солим ва бедоғ». Гуфтанд: «Акнун ҳақиқатро баён кун». Сипас ӯро куштанд ва базӯр (фармонро) иҷро карданд.
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Ба дурустӣ, дар офариниши осмонҳо ва замин ва иваз шудани шабу рӯз ва киштиҳое, ки дар дарё бо он чизе, ки ба мардум фоида мерасонад, мераванд ва дар обе, ки Худо аз осмон фуруд оварда, заминро пас аз мурданаш бо он зинда мекунад ва ҳар гуна ҷонваронро дар он пароканда мекунад ва дар тағйири бодҳо ва абрҳое, ки миёни осмонҳо ва замин ром карда шудаанд, нишонаҳоест барои мардуме, ки хирадманданд.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Албатта, Ӯ танҳо мурдор, хун, гӯшти хук ва (гӯшти) ҳайвонотеро, ки ба ҷуз Худо ба номи онҳо кушта шудаанд, бар шумо ҳаром кардааст. Аммо ҳар кӣ маҷбур шавад, на аз рӯи хоҳиш ва на аз ҳад, пас гуноҳе бар ӯ нест. Албатта, Худо бахшанда ва меҳрубон аст.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Ё мисли шахсе, ки аз сарзамине мегузарад, ки (биноҳояш) фурӯ рафта, бомҳояшро пӯшонидаанд, мегӯяд: «Чӣ гуна Аллоҳ ин (сарзаминро) пас аз хароб шуданаш зинда кард?» Сипас Аллоҳ ӯро (ин шахсро) сад сол миронд ва сипас ӯро зинда кард (зинда кард). Ва (Худо) пурсид: «Чанд вақт (дар ин ҷо) мемонӣ?» Ӯ (ин шахс) ҷавоб дод: «Ман як рӯз ё ним рӯз мемонам». Аллоҳ гуфт: «Не! Ту сад сол умр дидӣ. Ба хӯрок ва нӯшокии худ нигоҳ кун, ки тағйир наёфтааст, аммо ба харат нигоҳ кун (ки ба устухон табдил ёфтааст). Ва то туро нишонаи қудрати худ барои мардум гардонем. Ба устухонҳо (хар) нигоҳ кун, ки чӣ гуна онҳоро дубора ҷамъ мекунем ва сипас онҳоро бо гӯшт мепӯшонем». Пас, вақте ки барояш равшан шуд, гуфт: «Ман медонам, ки Аллоҳ бар ҳама чиз қодир аст».
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
Муҳаббат ба орзуҳо дар назари мардон зебо нишон дода шудааст: занон, кӯдакон, тӯдаҳои тилло ва нуқра, аспҳои беҳтарин, чорпоён ва киштзорҳо. Инҳо лаззатҳои зиндагии рӯи замин ҳастанд ва беҳтарин бозгашт назди Худост.
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
Ва албатта, онҳоро гумроҳ мекунам ва дар онҳо хобҳои бемаънӣ меофарам ва ба онҳо фармон медиҳам, ки гӯшҳои чорпоёнро бибуранд (пас онҳоро мебуранд) ва ба онҳо фармон медиҳам, ки офариниши Худоро тағйир диҳанд (пас онро тағйир медиҳанд)». Ҳар кӣ шайтонро ба ҷои Худо сарпараст гирад, пас, ӯ зиёнкори воқеӣ хоҳад буд.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Эй Муҳаммад), аҳли китоб аз ту мехоҳанд, ки аз осмон барояшон китобе нозил кунӣ. Онҳо аз Мӯсо чизе бузургтар аз онро талаб карданд. Гуфтанд: «Худоро ба ҳақиқат ба мо нишон деҳ». Пас, ба сабаби зулму ситами худ барқ онҳоро фурӯ гирифт. Сипас, пас аз дидани далелҳои равшан, гӯсоларо ибодат карданд. Мо онҳоро бахшидем ва ба Мӯсо қудрати воқеӣ додем.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
Эй касоне, ки имон овардаед, ба ваъдаҳо вафо кунед. Чорво барои шумо ҳалол аст, магар он чи бароятон зикр карда мешавад ва шикор ҳангоми эҳром (ҳаҷ ё умра) ҳалол нест. Албатта, Аллоҳ шариатро мувофиқи хоҳиши худ муқаррар мекунад.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Бар шумо ҳаром аст, ки мурдор, хун, гӯшти хук ва (гӯшти) ҳайвоноте, ки ба номи Аллоҳ кушта нашудаанд, буғӣ кардашуда, задашуда, афтидашуда, шох задашуда, пора-пора кардашуда аз ҷониби ҳайвоноти ваҳшӣ, магар онҳое, ки шумо фурсат доред, ки онҳоро забҳ кунед. Ва (инчунин) ҳаром аст, ки барои бутҳо кушта шаванд. Ва (инчунин) фолбинӣ бо азлам (тирҳо), (зеро) ин кори бад аст. Имрӯз кофирон аз (шикасти) дини шумо ноумед шудаанд, пас аз онҳо натарсед, балки аз Ман битарсед. Имрӯз дини шуморо барои шумо комил кардам ва неъматҳои худро барои шумо пурра кардам ва Исломро ба дини шумо писандидаам. Аммо ҳар ки аз сабаби гуруснагӣ маҷбур шавад, на аз сабаби гуноҳ кардан, пас Аллоҳ бахшанда ва меҳрубон аст.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Аз ту (эй Муҳаммад) мепурсанд: «Чӣ чиз барояшон ҳалол аст?» Бигӯ: «Чӣ чиз бар шумо ҳалол аст, ки ғизои покиза ва (шикори) ҳайвоноти шикорӣ, ки шумо онҳоро барои шикор омӯзонидаед ва ба он чизе, ки Худо ба шумо омӯхтааст, омӯзонидаед. Пас, он чиро, ки барои шумо сайд мекунад, бихӯред ва номи Худоро (ҳангоми раҳо кардани он) ба забон биёред ва аз Худо битарсед, ки Худо дар ҳисоб кардан зуд аст».
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
Бигӯ (Муҳаммад): «Оё шуморо дар бораи касоне, ки ҷазояшон дар назди Аллоҳ аз (бадкорон) бадтар аст, хабар диҳам? Яъне, касоне, ки Аллоҳ онҳоро малъун ва хашмгин кардааст, ки дар байни онҳо касоне ҳастанд, ки ба маймунҳо ва хукҳо табдил дода шудаанд ва (онҳое, ки) тоғутҳоро мепарастанд». Онҳо дар бадтарин ҷойгоҳанд ва аз роҳи рост гумроҳтаранд.
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
Ва ҳеҷ ҷунбандае дар рӯи замин нест ва ҳеҷ паррандае бо ду болаш парвоз намекунад, магар он ки ҳама мисли шумо мардуме ҳастанд. Мо дар ин китоб ҳеҷ чизеро фуруд наовардаем, сипас ҳама ба сӯи Худо ҷамъ оварда мешаванд.
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
Ва онҳо аз маҳсулоти растанӣ ва ҳайвонот (қисмҳо) барои Худо ҷудо карданд ва ба андешаи худ гуфтанд: «Ин аз они Худост ва ин аз они бутҳои мост». Қисме, ки барои бутҳои онҳост, ба Худо намерасад ва қисме, ки барои Худост, ба бутҳои онҳо мерасад. Қарори онҳо хеле бад аст.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
Ва онҳо (ба андешаи худ) гуфтанд: «Инҳо чорпоён ва маҳсулоти кишоварзӣ мамнӯъанд, онҳоро набояд бихӯранд, магар онҳое, ки мо мехоҳем». Ва инчунин ҳайвоноте ҳастанд, ки савор шуданашон мамнӯъ аст (иҷоза надорад) ва чорвое ҳастанд, ки (ҳангоми забҳ кардан) номи Худоро зикр кардан мумкин нест, ин дурӯғ бар зидди Худост. Дар оянда, Худо барои ҳар коре, ки кардаанд, онҳоро подош медиҳад.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
Ва онҳо (ҳамчунин) гуфтанд: «Он чизе, ки дар шиками ин чорпоён аст, махсус барои мардони мост, барои занони мо ҳаром аст». Ва агар он чизе, ки дар шикам аст, бимирад, ҳама метавонанд онро бихӯранд. Дар оянда, Аллоҳ онҳоро барои қарорҳояшон подош медиҳад. Дар ҳақиқат, Аллоҳ ҳаким ва доност.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
Ва аз чорпоён баъзе барои боркашӣ ва баъзе барои забҳ аст. Аз он чӣ Худо ба шумо рӯзӣ додааст, бихӯред ва аз пайи шайтон наравед, ки шайтон душмани ошкори шумост.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
ҳашт ҷуфт ҳайвоноти хоҷагӣ (чор ҷуфт) ҳастанд; як ҷуфт гӯсфанд ва як ҷуфт буз. Бигӯ: «Он чиро Худо байни ду нар ё ду мода ё он чи дар батни ҳарду мода аст, ҳаром кардааст? Агар рост мегӯед, бар асоси дониш ба ман шарҳ диҳед».
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Ва аз шутур ду ҷуфт ва аз гов ду ҷуфт. Бигӯ: «Он чизе байни ду нар ё ду мода ҳаром аст ё он чизе, ки дар шиками ҳарду мода аст?» Оё шумо он вақт шоҳид будед, ки Худо ин корро бар шумо муқаррар кард? Кист ситамкортар аз он касе, ки ба Худо дурӯғ мебандад, то мардумро бехабар гумроҳ кунад?» Албатта, Худо мардуми ситамкорро ҳидоят намекунад.
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
Бигӯ: «Дар он чӣ бар ман ваҳй шудааст, ҳеҷ чизеро, ки барои ҳар кас, ки онро бихоҳад, ҳаром намеёбам, ҷуз гӯшти мурдор, хуни равон, гӯшти хук — барои ҳар чизе, ки палид аст — ё он чи ба номи ғайри Худо забҳ шудааст. Аммо ҳар кас, ки ба ночорӣ маҷбур шавад, на майл ба шикам ва на аз ҳад гузарад, пас бидон, ки Парвардигори ту бахшанда ва меҳрубон аст».
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
Ва бар яҳудиён ҳаром кардем ҳамаи ҳайвоноти сумдор ва чарбуи гову гӯсфандро, ба ҷуз он чизе, ки ба пушташон часпида бошад ё он чизе, ки дар рӯдаашон бошад ё он чизе, ки бо устухонҳо омехта бошад. Пас, онҳоро барои нофармонӣашон ҷазо додем. Ва ба ростӣ, мо ростгӯтарин ҳастем.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Ба дурустӣ, касоне, ки оёти моро инкор мекунанд ва ба онҳо такаббур мекунанд, дарвозаҳои осмон барои онҳо кушода намешаванд ва онҳо ба биҳишт намедароянд, то он даме, ки шутур аз сӯрохи сӯзан нагузарад. Мо бадкоронро чунин ҷазо медиҳем.
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
Ва ба сӯи қавми Самуд (Мо) бародарашон Солеҳро фиристодем. Ӯ гуфт: «Эй қавми ман, Худоро бипарастед, ки барои шумо ҷуз Ӯ худое нест. Ба дурустӣ, ки аз ҷониби Парвардигоратон далели равшане барои шумо омадааст. Ин (модашутур) аз ҷониби Худо нишонаест барои шумо. Бигзоред, ки дар замини Худо бихӯрад, ба он зарар нарасонед, вагарна азоби дардноке хоҳед дошт».
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
Сипас шутурро куштанд ва аз фармони Парвардигорашон саркашӣ карданд ва гуфтанд: «Эй Солеҳ, агар ростӣ, ки ту аз паёмбарон ҳастӣ, ваъдаи худро ба мо исбот кун».
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Пас, чун аз ҳар чизе, ки манъ карда шуда буд, такаббур карданд, ба онҳо гуфтем: «Бӯзинаҳои фурӯтан бошед».
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Ва агар мехостем, бо ин (оят) (мартабаи ӯро) баланд мебурдем, аммо ӯ ба дунё майл дошт ва аз паи хоҳишҳои худ рафт, пас мисоли ӯ мисли саг аст, ки агар ӯро ронӣ, забонашро берун мекашӣ ва агар ӯро раҳо кунӣ, забонашро низ берун мекашад. Ин мисоли касоне аст, ки оёти моро дурӯғ мешуморанд. Пас, ин қиссаҳоро бигӯ, то онҳо фикр кунанд.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
Ва албатта, Мо ҷаҳаннамро бо ҷаҳаннам пур хоҳем кард ва бисёре аз ҷинну одамро азоб медиҳем. Онҳо дил доранд, вале намефаҳманд (оятҳои Худоро) ва чашм доранд (вале) намебинанд (оятҳои қудрати Худоро) ва гӯш доранд (вале намешунаванд), вале намешунаванд (оятҳои Худоро ). Онҳо мисли чорпоён ҳастанд, ҳатто гумроҳтаранд. Онҳо касоне ҳастанд, ки ғофиланд.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
Ва бо тамоми қудрати худ барои муқобила бо онҳо бо нерӯе, ки доред ва бо савораҳое, ки метавонанд душманони Худо, душманони шумо ва дигаронро, ки шумо намешиносед, вале Худо медонад, боздоранд, омода шавед. Ҳар чизеро, ки дар роҳи Худо харҷ мекунед, ба шумо мукофоти муносиб дода мешавад ва ба шумо зулм карда намешавад.
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
Мисоли ин зиндагии дунё мисли обест (бороне), ки Мо аз осмон фиристодем ва гиёҳи замин фаровон мерӯяд, ки баъзе аз онро одамон ва чорпоён мехӯранд. То он даме, ки замин дар зебоӣ ва оростагии худ комил ва ороста шавад ва сокинонаш фикр кунанд, ки онро (ҳосили онро) хоҳанд гирифт, азоби Мо шаб ё рӯз ба он мерасад ва Мо онро (гиёҳро) мисли зироате мегардонем, ки даравида шудааст, гӯё дирӯз нарӯёнда бошад. Мо нишонаҳо (қудрати Худ)-ро барои мардуме, ки тафаккур мекунанд, чунин баён мекунем.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
Ва эй қавми ман, ин модашутурест аз ҷониби Худо, мӯъҷизае барои шумо, пас бигзоред, ки дар замини Худо бихӯрад ва онро бо ҳеҷ гуна озоре, ки шуморо фавран ба азоб гирифтор мекунад, халалдор накунед».
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
Ва фиристодагони мо (фариштагон) барои Иброҳим мужда оварданд ва гуфтанд: «Муборак бод!» Ӯ (Иброҳим) гуфт: «Муборак бод!» Пас, дере нагузашта Иброҳим гӯшти гӯсолаи бирёнро пешкаш кард.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
(Яъқуб) гуфт: «Ҳаройина, рафтани шумо бо ӯ (Юсуф) барои ман хеле андӯҳовар аст ва ман метарсам, ки гургон ӯро бихӯранд, дар ҳоле ки шумо аз ӯ бехабар ҳастед».
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Дар ҳақиқат, гуфтанд: «Агар ӯро гург бихӯрад, ҳарчанд мо аз гурӯҳи (қавӣ) бошем, албатта, мо зиён мебинем».
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Гуфтанд: «Эй падар, мо ба мусобиқа рафтем ва Юсуфро дар наздикии матоъи худ гузоштем, гургон ӯро хӯрданд ва ҳарчанд рост гӯем ҳам, шумо ба мо бовар нахоҳед кард».
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
Ва подшоҳ (ба пешвоёни қавмаш) гуфт: «Ба дурустӣ, ман хоб дидам, ки ҳафт гови фарбеҳро ҳафт гови лоғар мехӯранд; ҳафт поя (гандум) сабз ва ҳафт пояи дигар (ҳафт поя) хушк. Эй мардуми бузург! Агар шумо метавонед хобҳоро таъбир кунед, таъбири хобамро ба ман шарҳ диҳед».
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
«Юсуф, эй шахси хеле боэътимод! Барои мо (таъбири хоб) дар бораи ҳафт гови фарбеҳе, ки ҳафт гови лоғар (мода), ҳафт пояи сабз (гандум) ва дигар (ҳафт пояи хушк) хӯрда буданд, шарҳ деҳ, то ман назди он қавм баргардам, то онҳо бидонанд».
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
Ва чун корвон (аз сарзамини Миср) рафт, падарашон гуфт: «Агар маро ба заъфи ақл намеандохтед, албатта, бӯи Юсуфро ҳис мекардам».
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
Ва Ӯ чорпоёнро офарид; барои шумо дар онҳо гармӣ (пашм) ва фоидаҳои бисёр аст ва аз онҳо мехӯред.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
Ва аспҳову хачирҳо ва харҳоро барои савор шуданатон ва барои зевар кардани шумо офаридааст. Худо чизҳоеро меофаринад, ки шумо намедонед.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
Ва дар чорпоён барои шумо ибратест. Шири холис, ки аз шикамашон аст, аз миёни саргину хун, ки барои нӯшанда осон аст, ба шумо менӯшонем.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
Ва Худо барои шумо хонаҳоро ҳамчун манзили зист қарор дод ва аз пӯсти чорпоён барои шумо хонаҳо (хаймаҳо) сохт, ки ҳангоми сафар ва ҳангоми дар хона мондан барои шумо сабук бошанд ва аз пашм, пашми шутур ва пашми буз асбоби хона ва роҳатиро барои муддати муайяне (сохт).
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Албатта, Аллоҳ танҳо мурдор, хун, гӯшти хук ва ҳайвонотеро, ки ба ҷуз Аллоҳ кушта шудаанд, ҳаром кардааст, аммо ҳар ки маҷбур шавад, на аз сабаби хоҳиши худ ва на аз ҳад гузарад, пас Аллоҳ бахшанда ва меҳрубон аст.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
Ва ҳеҷ чиз моро аз фиристодани нишонаҳо (аз қудрати Худ) бознадошт, магар ин ки он нишонаҳо (аз қудрати Худ) аз ҷониби қавмҳои пешин дурӯғ гуфта шуда буданд. Ва ба қавми Самуд модашутуре (ҳамчун мӯъҷиза) додем, ки намоён буд, аммо онҳо (шутурро) таъқиб карданд. Ва Мо ин нишонаҳоро ҷуз барои тарсондан нафиристодем.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
Ва ту мепиндорӣ, ки онҳо хоб намекунанд, балки онҳо хобидаанд; ва Мо онҳоро ба тарафи рост ва чап ба ақиб ва пас гардонидем, дар ҳоле ки сагашон дастонашро дар назди дари ғор паҳн кардааст. Ва агар онҳоро медидӣ, албатта, аз онҳо рӯй мегардондӣ ва аз онҳо метарсидӣ.
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
Баъдтар (баъзе аз мардум) мегӯянд: «(шумораи онҳо) се (нафар) аст, чорум саг аст» ва (дигарон) мегӯянд: «(шумораи онҳо) панҷ (нафар) аст, шашум саг аст» ҳамчун тахмин дар бораи фавқуттабиӣ; ва (дигар) гуфт: «(шумораи онҳо) ҳафт (нафар) аст, ҳаштум саг аст». Бигӯ (Муҳаммад): «Парвардигори ман шумораи онҳоро беҳтар медонад; касе ҷуз чанд нафар (шумораи онҳоро) намедонад». Пас, ту (Муҳаммад), дар бораи онҳо баҳс накун, ба ҷуз баҳсҳои беруна ва дар бораи онҳо (ҷавонмардон) аз касе напурс.
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Мусо гуфт: «Ин асои ман аст, ман бар он такя мекунам ва бо он барои бузҳоям (баргҳо) меканам ва барои ман фоидаи бештаре ҳаст».
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Бихӯред ва чорпоёнатонро бичаронед. Дар ин (китобҳо) барои мардуме, ки хирадманданд, нишонаҳоест (аз бузургии Худо).