وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Та нар Амралтын өдөр та нарын дундаас зөрчил гаргагчдыг мэдэж байсан тул бид тэдэнд "Довтлогч сармагчингууд болцгооё!" гэж хэлсэн.
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
Мосе өөрийн ард түмэнд "Аллах та нарт үнээ нядлахыг тушаасан" гэж хэлэхэд тэд "Чи биднийг шоолох гэж байна уу?" гэж асуухад тэр (Мосе) "Би мунхаг хүмүүсийн нэг болохгүйн тулд Аллахаас аврал эрнэ" гэж хариулав.
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
Тэд “Эзэнээсээ тэр (эмэгчин үнээ)-ний талаар бидэнд тайлбарлаж өгөхийг хүсээч” гэж хэлэв. Тэр (Мосе) “Тэр (Аллах) үнээ хөгшин ч биш, залуу ч биш, харин хоёрын хооронд байна гэж хэлсэн. Тиймээс чамд тушаасан зүйлийг хий” гэж хариулав.
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
Тэд “Эзэнээсээ өнгийг нь тайлбарлаж өгөхийг хүсээч” гэж хэлэв. Тэр (Мосе) “Тэр (Аллах) “(Үнэ) бол хар шаргал өнгөтэй эмэгчин үнээ бөгөөд энэ нь түүнийг харсан хүмүүст таалагддаг” гэж хэлэв.
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
Тэр (Мосе) хариуд нь “Тэр (Аллах) “Энэ үнээ бол газар хагалж, ургац услахад хэзээ ч ашиглагдаагүй, эрүүл, толбогүй эм үнээ” гэж хэлэв. Тэд “Одоо чи үнэнийг тайлбарла” гэж хэлэв. Тэгээд тэд түүнийг нядалж, тэр тушаалыг арай ядан биелүүлэв.
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Үнэндээ тэнгэр, газрын бүтээлт, шөнө, өдрийн ээлжлэн солигдох, хүмүүст ашиг тустай зүйлээр далайгаар хөвдөг хөлөг онгоцнууд, Аллах тэнгэрээс буулгаж, үхсэний дараа дэлхийг сэргээж, төрөл бүрийн амьтдыг тараасан ус, салхи, тэнгэр, газрын хооронд захирдаг үүлсийн өөрчлөлт зэрэгт ойлгодог хүмүүст үнэхээр шинж тэмдгүүд байдаг.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Үнэндээ Тэр та нарт зөвхөн сэг зэм, цус, гахайн мах болон Аллахаас өөр нэрээр нядалсан амьтдын махыг л хориотой болгосон. Харин хэн нэгэн үүнийг хүсээгүй, хязгаараас хэтэрсэн ч албадан идвэл түүнд нүгэл байхгүй. Үнэхээр Аллах бол Уучлагч, Өршөөнгүй юм.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Эсвэл (барилга байгууламжууд нь) нурж, дээврийн балгасыг бүрхсэн улсын хажуугаар өнгөрч буй хүн шиг, тэр "Аллах энэ (улсыг) сүйрсний дараа хэрхэн амилуулсан бэ?" гэж асуудаг. Тэгээд Аллах түүнийг (тэр хүнийг) зуун жил алж, дараа нь дахин амилуулсан (амилуулсан). Тэгээд (Аллах) "Чи (энд) хэр удаан байх вэ?" гэж асуусан. Тэр (тэр хүн) "Би энд нэг өдөр эсвэл хагас өдөр байх болно" гэж хариулсан. Аллах "Үгүй ээ! Чи зуун жил амьдарсан. Өөрчлөгдөөгүй хоол хүнс, ундаагаа хар, харин (яс болсон) илжигээ хар. Бид чамайг хүмүүст зориулсан хүч чадлынхаа тэмдэг болгохын тулд. (Илжигний) ясыг хар, бид тэднийг хэрхэн дахин нэгтгэж, махаар бүрдэгийг хар даа" гэж хэлсэн. Тэгээд түүнд энэ нь тодорхой болоход тэр "Аллах бүх зүйлд төгс хүч чадалтай гэдгийг би мэднэ" гэж хэлсэн.
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
Хүсэл мөрөөдлөө хайрлах нь эрчүүдийн нүдэнд үзэсгэлэнтэй харагддаг: эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд, алт мөнгөний овоолго, шилдэг морьд, мал сүрэг, тариалангийн талбайнууд. Эдгээр нь дэлхий дээрх амьдралын таашаал бөгөөд Аллахын өмнө хамгийн сайхан буцаж очих газар юм.
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
Би тэднийг гарцаагүй төөрөгдүүлж, хоосон зүүд зүүдэлж, малын чихийг таслахыг тушаана (тэгвэл тэд үнэндээ тасална), мөн Аллахын бүтээлийг өөрчлөхийг тушаана (тэгвэл тэд үүнийг үнэхээр өөрчилнө).” Аллахаас өөр Сатаныг хамгаалагч болгон авсан хэн боловч жинхэнэ алдагдалд орно.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Мухаммед) номын хүмүүс танаас тэнгэрээс тэдэнд ном илгээхийг хүсэж байна. Үнэндээ тэд Мосегоос үүнээс илүү агуу зүйлийг хүссэн. Тэд “Бидэнд Аллахыг бодитоор харуулаач” гэж хэлсэн. Тэгээд тэд дарангуйллынхаа улмаас аянгад цохиулсан. Дараа нь тэд тодорхой нотолгоог харсны дараа тугалыг шүтсэн боловч Бид тэднийг уучилж, Мосед жинхэнэ эрх мэдэл өгсөн.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
Итгэгчид ээ, амлалтаа биелүүл. Та нарт дурдагдахаас бусад тохиолдолд мал амьтан авахыг зөвшөөрдөг бөгөөд ихрамд (хаж эсвэл умра) орсон үед ан агнахыг хориглоно. Үнэндээ Аллах Өөрийн хүссэнээр хуулийг тогтоодог.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Та нарт сэг зэм, цус, гахайн мах, Аллахын нэрээр нядлаагүй, боомилогдсон, зодуулсан, унасан, мөргөсөн, зэрлэг амьтдад урагдсан амьтдын махыг идэхийг хориглоно. Шүтээний төлөө нядлагдсан амьтдыг (мөн хориглоно). Мөн азлам (сум)-аар их хэмжээний аз завшаан олохыг хориглоно, учир нь энэ бол бузар хэрэг юм. Өнөөдөр үл итгэгчид та нарын шашныг (ялагдах) найдвараа алдсан тул тэднээс бүү ай, харин Надаас ай. Өнөөдөр Би та нарын шашныг төгс болгож, та нарын төлөө нигүүлслээ бүрэн гүйцээж, Исламыг та нарын шашин гэж батлав. Харин хэн нэгэн нүгэл үйлдэхийг хүсээгүйгээс болж өлсгөлөнгөөс болж албадан авбал Аллах үнэхээр Уучлагч, Нигүүлсэнгүй юм.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Тэд танаас (Мухаммед) "Тэдэнд юу зөвшөөрөгдсөн бэ?" гэж асуудаг. "Танд юу зөвшөөрөгдсөн бэ? Сайн хоол хүнс болон Аллахын зааж сургасны дагуу та нарын сургасан ан амьтдын (ан) танд зөвшөөрөгдсөн зүйл. Тиймээс тэдний танд барьж өгсөн зүйлийг идэж, (суллахдаа) Аллахын нэрийг дурд. Аллахаас эмээ. Аллахаас ай, үнэндээ Аллах тооцоогоо маш хурдан хийдэг." гэж хэл.
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
(Мухаммед) “Аллахын өмнө шийтгэл нь (ёс бус хүмүүсээс) дор хүмүүсийн талаар би та нарт хэлэх үү? Тухайлбал, Аллахад хараал хүртэж, уурласан хүмүүсийн тухай, тэдний дунд сармагчин, гахай болж хувирсан, Тагутыг шүтдэг хүмүүсийн тухай” гэж хэл. Тэд илүү муу газар дээр байгаа бөгөөд шулуун замаас илүү төөрөлдсөн байна.
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
Газар дээр ганц ч амьтан, хоёр далавчаараа нисдэг шувуу байхгүй, тэд бүгд та нар шиг хүмүүс юм. Бид номонд юу ч үлдээгээгүй, тэгээд тэд Бурханы өмнө цугларна.
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
Тэд ургамал, амьтны гаралтай зарим бүтээгдэхүүнийг (хувь) Аллахад зориулж, өөрсдийн бодлоор "Энэ бол Аллахынх, энэ бол бидний шүтээнүүдийнх" гэж хэлэв. Тэдний шүтээнүүдийнх нь хэсэг нь Аллахад хүрэхгүй, харин Аллахынх нь хэсэг нь тэдний шүтээнүүдэд хүрэх болно. Тэдний шийдвэр маш муу байна.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
Тэд (өөрсдийнх нь бодлоор) "Эдгээр нь хориотой мал, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн бөгөөд бидний хүссэн хүмүүсээс бусад нь идэж болохгүй" гэж хэлсэн. Мөн унахыг хориглосон (зөвшөөрөгдөөгүй) амьтад, мөн (нядлах үед) Аллахын нэрийг дурдаж болохгүй мал байдаг, энэ бол Аллахын эсрэг худал зүйл юм. Ирээдүйд Аллах тэдний хийсэн бүхний төлөө тэднийг шагнах болно.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
Тэд (мөн) "Эдгээр малын гэдсэнд байгаа зүйл нь зөвхөн манай эрчүүдэд зориулагдсан, энэ нь манай эхнэрүүдэд хориотой" гэж хэлсэн. Хэрэв гэдсэнд байгаа зүйл (төрвөл) үхвэл бүгд идэж болно. Ирээдүйд Аллах тэдний шийдвэрийн төлөө шагнах болно. Үнэхээр Аллах бол Бүхнийг Чадагч, Бүхнийг Мэдэгч юм.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
Мөн малын дундаас ачаа үүрэх, нядалгааны зориулалттай зарим нь байдаг. Аллахын танд өгсөн хоол хүнснээс идэж, Сатаны мөрөөр бүү яв. Үнэндээ Сатан бол та нарын илт дайсан юм.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
Хосоороо найман фермийн амьтан байдаг (дөрвөн хос): нэг хонь, нэг ямаа. "Хоёр эр, хоёр эмэгчний хооронд, эсвэл хоёр эмэгчний хэвлийд байгаа зүйлд Аллах юу хориотой вэ? Хэрэв чи үнэнч хүн бол надад мэдлэг дээрээ үндэслэн тайлбарлаж өгөөч" гэж хэл.
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Тэмээнээс хос, үнээнээс хос. "Хоёр эр, хоёр эмэгчний хооронд юу хориотой вэ, эсвэл хоёр эмэгчний хэвлийд юу байгаа вэ?" гэж хэл. Аллах үүнийг та нарт тушаасан үед та нар гэрч байсан уу? Хүмүүсийг төөрөгдүүлэхийн тулд Аллахын эсрэг худал хуурмаг зүйл зохиогчдоос илүү хорон муу хүн хэн байх вэ? Үнэхээр Аллах хорон муу хүмүүсийг чиглүүлэхгүй.
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
"Надад илчлэгдсэн зүйлд үхсэн амьтны мах, урсаж буй цус, гахайн мах - бузар булай бүх зүйл - эсвэл Аллахаас өөр нэрээр нядлагдсан махнаас өөр хориотой зүйл олдохгүй байна" гэж хэл. Харин хэн нэгэн зайлшгүй шаардлагатай үед, хүсээгүй, хэтрээгүй тохиолдолд, үнэндээ таны Эзэн бол маш их уучлагч, нигүүлсэнгүй юм.
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
Мөн бид еврейчүүдэд туурайтай бүх амьтдыг хориглосон бөгөөд үхэр, хонины өөхийг зөвхөн нуруун дээр нь наалдсан, эсвэл гэдсэнд нь байгаа, эсвэл ястай холилдсон өөхийг хориглосон. Ийнхүү бид тэднийг дуулгаваргүй байдлынх нь төлөө шийтгэсэн. Үнэхээр бид бол хамгийн үнэнч.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Үнэндээ, Бидний тэмдгүүдийг үгүйсгэж, тэдгээрээр бахархдаг хүмүүст тэнгэрийн хаалга нээгдэхгүй, тэмээ зүүний нүхээр орох хүртэл тэд диваажинд орохгүй. Бид бузар мууг үйлдэгчдийг ингэж шагнадаг.
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
Мөн Самудын ард түмэнд (Бид) тэдний ах дүү Салехийг илгээв. Тэр: "Өө, ард түмэн минь! Аллахад мөргө! Түүнээс өөр бурхан байхгүй. Үнэхээр та нарт Эзэнээс чинь тодорхой нотолгоо ирлээ. Аллахаас ирсэн энэ тэмээ бол танд тэмдэг юм. Аллахын газар дээр хоолло, түүнд хор хөнөөл учруулахгүй бол та нарт аймшигтай зовлон тохиолдох болно" гэж хэлэв.
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
Тэгээд тэд эм тэмээг нядалж, Эзэнийхээ тушаалыг зөрчин ихэмсэглэн "Өө, Салех! Хэрэв чи элч нарын нэг гэдэг нь үнэн бол бидэнд заналхийллээ нотол" гэж хэлэв.
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Тэд хориотой бүх зүйлд бардамнан дурласны дараа бид тэдэнд “Даруухан сармагчингууд бай” гэж хэлсэн.
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Хэрэв Бид хүссэн бол (шүлэг)-ээр (түүний түвшинг) дээшлүүлэх байсан ч тэр дэлхий рүү тэмүүлж, (доод) хүслээ дагасан бол түүний жишээ нь нохойтой адил юм. Хэрэв чи түүнийг хөөж явуулбал хэлээ гаргана, хэрэв чи түүнийг орхивол тэр хэлээ гаргана. Энэ бол бидний шүлгүүдийг үгүйсгэдэг хүмүүсийн жишээ юм. Тиймээс тэднийг эргэцүүлэн бодохын тулд эдгээр түүхийг ярь.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
Үнэхээр бид тамыг тамаар дүүргэж, олон жин, хүн төрөлхтнийг шийтгэх болно. Тэд зүрх сэтгэлтэй боловч ойлгоход ашигладаггүй (Аллахын шүлгүүд), нүдтэй (гэхдээ) харахдаа ашигладаггүй (Аллахын хүч чадлын шинж тэмдгүүд), чихтэй (гэхдээ) сонсоход ашигладаггүй (Аллахын шүлгүүд). Тэд мал шиг, бүр ч гажууд. Тэд бол хайхрамжгүй хүмүүс юм.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
Аллахын дайснуудыг, таны дайснуудыг болон тэднээс өөр таны мэдэхгүй, гэхдээ Аллах үүнийг мэддэг хүмүүсийг айлгаж чадах морьтон цэргүүд болон өөрт байгаа бүх хүч чадлаараа тэдэнтэй тулалдахад бэлтгэ. Аллахын замд та юу ч зарцуулсан танд хангалттай хариуг өгөх бөгөөд танд ямар ч гомдол учрахгүй.
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
Энэ дэлхийн амьдралын жишээ бол бидний тэнгэрээс буулгасан ус (бороо)-той адил юм. Газрын ургамал элбэг ургаж, заримыг нь хүн, мал иддэг. Газар дэлхий гоо үзэсгэлэн, чимэглэлээ төгс төгөлдөр болгож, оршин суугчид нь үүнийг эзэмших болно (ургацаа хураах болно) гэж бодох хүртэл бидний шийтгэл шөнө эсвэл өдөр нь түүнд ирж, бид үүнийг (ургамал) өчигдөр ургаагүй мэт хураасан ургац шиг болгоно. Бид эргэцүүлэн боддог хүмүүст (өөрсдийн хүч чадлынхаа) тэмдгүүдийг ингэж тайлбарладаг.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
Өө, хүмүүс минь! Энэ бол та нарт зориулсан гайхамшиг болох Аллахаас ирсэн эм тэмээ юм. Тиймээс түүнийг Аллахын газар дээр тэжээж, та нарыг шууд шийтгэх ямар ч саад тотгороор бүү үймүүл.”
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
Манай элч нар (тэнгэр элчүүд) Ибрахимд сайн мэдээ авчирч ирэхэд тэд "Баяр хүргэе" гэж хэлэв. Тэр (Ибрахим) "Баяр хүргэе" гэж хариулав. Удалгүй Ибрахим шарсан тугалын мах авчирч өгөв.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
Тэр (Иаков) “Үнэндээ та нар түүнтэй (Иосефтой) хамт явах нь надад маш их гунигтай байна. Та нар түүнийг тоохгүй байхад түүнийг чононууд идчих вий гэж би айж байна” гэж хэлэв.
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Үнэндээ тэд "Хэрэв бид (хүчтэй) бүлэглэлийнх байсан ч гэсэн түүнийг чоно идвэл мэдээж бид л хохирох болно" гэж хэлсэн.
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Тэд “Өө, аав аа! Үнэхээр бид уралдахаар гарч, Иосефыг эд зүйлсийнхээ ойролцоо орхисон чинь чононууд түүнийг идэж орхисон. Бид үнэнийг хэлсэн ч гэсэн та бидэнд итгэхгүй шүү дээ” гэж хэлэв.
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
Хаан (ард түмнийхээ удирдагчдад хандан) “Үнэхээр би долоон тарган үнээг долоон туранхай үнээ идэж байхыг зүүдэлсэн; долоон иш нь ногоон, нөгөө нь (долоон иш) хуурай байв. Өө, эрхэм хүмүүс ээ! Хэрэв та нар зүүдээ тайлж чадвал миний зүүдний тайллыг надад тайлбарлаж өгөөч” гэж хэлэв.
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
"Юсуф аа, маш итгэлтэй хүн ээ! Долоон туранхай (эм үнээ), долоон ногоон иш (улаан буудай) болон бусад хуурай (долоон иш) долоон тарган эм үнээ идсэн тухай бидэнд (зүүдний тайллыг) тайлбарлаж өгөөч, ингэснээр би тэдгээр хүмүүс дээр буцаж очоод тэд мэдэж болох юм."
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
Жийп (Египетээс) хөдөлсний дараа аав нь “Хэрэв та нар намайг ухаан муутай гэж буруутгаагүй бол (мэдээж та нар намайг зөвтгөх байсан) би Иосефын үнэрийг үнэртэж байсан” гэж хэлэв.
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
Тэр мал амьтдыг бүтээсэн; тэдгээрт та дулаан (ноос) болон олон ашиг тустай бөгөөд та тэдгээрээс идэж болно.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
Мөн (Тэрээр) та нарыг унуулах, гоёл чимэглэл болгохын тулд морь, луус, илжигийг бүтээсэн. Аллах та нарын мэдэхгүй зүйлийг бүтээдэг.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
Үнэхээр үхэрт та нарт сургамж бий. Бид та нарт тэдний гэдсэнд байгаа, баас, цусны хоорондох цэвэр сүүг уудаг бөгөөд уугчдад залгихад хялбар байдаг.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
Аллах та нарт зориулж амьдрах газар болгон байшингууд, мөн аялалд гарах, суурьших үед хөнгөн байх малын арьсаар та нарт зориулж майхан байшингууд, мөн ноос, тэмээний үс, ямааны үсээр тодорхой хугацаанд гэр ахуйн хэрэгсэл, тав тухыг хийсэн.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Үнэндээ Аллах та нарт зөвхөн сэг зэм, цус, гахайн мах болон Аллахаас өөр хэн нэгний нядалсан (амьтдыг) хориотой болгосон. Харин хэн нэгэн хүсээгүй, хязгаарыг нь хэтрүүлээгүйгээс болж (идэхээс) албадагдсан бол Аллах бол маш их уучлагч, нигүүлсэнгүй юм.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
Биднийг (та нарт) тэмдгүүдийг (бидний хүч чадлын) илгээхэд юу ч саад болохгүй, учир нь эдгээр (тэмдэг)-үүдийг өмнөх хүмүүс худал хэлсэн байдаг. Бид Самудын хүмүүст харагдахуйц (гайхамшиг болгон) эм тэмээ өгсөн боловч тэд (эм тэмээг) хавчив. Бид эдгээр тэмдгүүдийг зөвхөн айлгах зорилгоор илгээгээгүй.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
Чи тэднийг унтаагүй гэж бодож байгаа ч тэд унтаж байгаа; Бид тэднийг баруун, зүүн тийш нь хойш нь эргүүлж байхад нохой нь агуйн хаалганы өмнө гараа дэлгэн харж байв. Хэрэв чи тэднийг харвал мэдээж тэднээс холдох бөгөөд тэднээс айх нь гарцаагүй.
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
Хожим нь (зарим хүмүүс) "(Тэдний тоо) гурван (хүн), дөрөв дэх нь нохой" гэж хэлэх бөгөөд (бусад нь) ер бусын зүйлийн талаар таамаглал дэвшүүлж "(Тэдний тоо) таван (хүн), зургаа дахь нь нохой" гэж хэлэх болно; мөн (өөр нэг нь) "(Тэдний тоо) долоон (хүн), найм дахь нь нохой" гэж хэлсэн. (Мухаммед) "Миний Эзэн тэдний тоог хамгийн сайн мэддэг; тэдний (тоог) цөөхөн хүнээс өөр хэн ч мэдэхгүй" гэж хэлээрэй. Тиймээс чи (Мухаммед) тэдний талаар гадны маргаанаас бусад тохиолдолд маргалдах хэрэггүй бөгөөд тэдний (залуу эрчүүдийн) талаар хэнээс ч бүү асуу.
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Тэр (Мосе) “Энэ бол миний таяг, би үүн дээр тулгуурладаг, ямаанууддаа зориулж навчийг нь түүгээр цохидог, надад үүнээс ч илүү ашиг тус бий” гэж хэлэв.
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Малаа идэж, бэлчээгээрэй. Үнэндээ үүнд ойлголттой хүмүүст (Аллахын агуу байдлын) шинж тэмдэг бий.