وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
او په یقین سره، تاسو هغه کسان پیژندلي وو چې ستاسو څخه یې د سبت په ورځ ظلم کاوه، نو موږ ورته وویل: "تاسو ذلیل بیزوګان شئ!"
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
او (یاد کړئ) کله چې موسی علیه السلام خپل قوم ته وویل: "الله تعالی تاسو ته د غوا د حلالولو امر کوي." هغوی وویل: "ایا ته زموږ سره ټوکې کوې؟" هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ: "زه په الله تعالی پناه غواړم چې زه د ناپوهانو له ډلې څخه نه شم."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
هغوی وویل: "له خپل رب څخه وغواړه چې موږ ته د دې (ښځې غوا) په اړه وضاحت راکړي." هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ: "هغه (الله) وویل چې غوا نه زړه ده او نه ځوانه، (بلکې) په منځ کې ده. نو هغه څه وکړه چې تاسو ته امر شوی دی."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
هغوی وویل: "له خپل رب څخه وغواړه چې موږ ته وضاحت راکړي چې د هغې رنګ څه دی." هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ: "الله (ج) وویل، دا (غوا) یوه ښځینه غوا ده چې رنګ یې تیاره ژیړ دی، چې هغه کسان خوښوي چې (هغې ته) ګوري."
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
هغه (موسی علیه السلام) ځواب ورکړ، "الله تعالی وویل، (غوا) یوه ښځینه غوا ده چې هیڅکله د ځمکې د کولو او د فصلونو د خړوبولو لپاره نه ده کارول شوې، روغه او بې داغه ده." هغوی وویل، "اوس نو تاسو حقیقت بیان کړئ." بیا یې هغه حلال کړ، او دوی په سختۍ سره (حکم) ترسره کړ.
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
په حقیقت کې، د اسمانونو او ځمکې په پیدایښت کې، د شپې او ورځې په بدلون کې، او هغه کښتۍ چې په سمندر کې د انسانانو لپاره ګټور شیان راوړي، او هغه اوبه چې الله له اسمان څخه راښکته کوي، او ځمکه یې د هغې له مړینې وروسته ژوندۍ کوي، او په هغې کې هر ډول څاروي خپروي، او د بادونو بدلون او هغه ورېځې چې د اسمانونو او ځمکې ترمنځ کنټرول کیږي، په حقیقت کې د هغو خلکو لپاره نښې دي چې پوهیږي.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
په حقیقت کې، هغه یوازې مرداره، وینه، د خنزیر غوښه او هغه څاروي (غوښه) حرام کړي دي چې د الله پرته د بل چا په نوم ذبح شوي وي. مګر څوک چې مجبور شي (چې وخوري)، نه د دې لپاره چې هغه یې وغواړي او نه هم له حد څخه پورته، نو د هغه لپاره هیڅ ګناه نشته. په حقیقت کې، الله بخښونکی او رحم کوونکی دی.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
یا د هغه کس په څیر چې د یو داسې هیواد په خوا تیریږي چې (ودانۍ) یې د چتونو د پوښلو لپاره نړېدلې وي، نو هغه وايي: "څنګه الله دا (هیواد) د ویجاړیدو وروسته ژوندی کړ؟" بیا الله هغه (شخص) د سل کلونو لپاره مړ کړ، بیا یې (هغه ژوندی کړ). او (الله) پوښتنه وکړه: "ته به څومره وخت (دلته) پاتې شې؟" هغه (شخص) ځواب ورکړ: "زه (دلته) یوه ورځ یا نیمه ورځ پاتې کیږم." الله وویل: "نه! ته سل کاله ژوند کړی یې. خپل خوراک او څښاک ته وګوره چې بدل شوی نه دی، مګر خپل خر ته وګوره (چې هډوکي شوي دي). او موږ کولی شو تاسو د انسانانو لپاره د خپل قدرت نښه کړو. د (خره) هډوکو ته وګوره، موږ څنګه دوی بیا سره یوځای کوو، بیا موږ دوی په غوښه پوښوو." نو کله چې هغه ته دا څرګنده شوه، هغه وویل: "زه پوهیږم چې الله په هرڅه قادر دی."
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
د هغه څه سره مینه چې غوښتل کیږي د انسانانو په سترګو کې ښکلې کیږي: ښځې، ماشومان، د سرو زرو او سپینو زرو ډیری، غوره اسونه، څاروي او کرل شوي ځمکې. دا د ځمکې د ژوند خوندونه دي، او د الله سره د بیرته ستنیدو غوره ځای دی.
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
او خامخا به دوی ګمراه کړم، او زه به دوی ته بې معنی خوبونه وښیم او زه به دوی ته امر وکړم چې د څارویو غوږونه پرې کړي، (بیا دوی په حقیقت کې هغه پرې کړي)، او زه به دوی ته امر وکړم چې د الله تعالی مخلوق بدل کړي، (بیا دوی په حقیقت کې هغه بدلوي)." څوک چې له الله تعالی پرته شیطان خپل سرپرست ونیسي، نو په حقیقت کې هغه په لوی زیان کې دی.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(د) اهل کتاب له تا (محمد صلی الله علیه وسلم) څخه غوښتنه کوي چې له اسمانه پر دوی یو کتاب نازل کړې. په حقیقت کې، دوی له موسی علیه السلام څخه له دې څخه لوی څه وغوښتل. دوی وویل: "موږ ته په حقیقت کې الله وښایاست." نو د دوی د ظلم له امله دوی ته برېښنا راغله. بیا یې د خوسکي عبادت وکړ، وروسته له دې چې دوی ښکاره نښې ولیدلې، بیا هم موږ دوی وبخښل، او موږ موسی علیه السلام ته ریښتینی واک ورکړ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
اې هغو کسانو چې ایمان مو راوړی دی! ژمنې پوره کړئ. ستاسو لپاره څاروي حلال دي، پرته له هغه چې تاسو ته به وویل شي، او ښکار کول روا نه دي کله چې تاسو په احرام کې یاست (حج یا عمره). په حقیقت کې، الله تعالی د هغه څه سره سم قانون ټاکي چې هغه یې غواړي.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
ستاسو لپاره مردار، وینه، د خنزیر غوښه او د هغو څارویو غوښه خوړل حرام دي چې د الله په نوم نه وي ذبح شوي، هغه چې زندۍ شوي وي، هغه چې وهل شوي وي، هغه چې لویږي، هغه چې په وهلو سره وژل شوي وي، هغه چې په وهلو سره ټوټه ټوټه شوي وي، مګر هغه چې تاسو یې د ذبح کولو وخت لرئ. او هغه چې د بتانو لپاره ذبح کیږي (هم منع دي). او (هم منع دي) د ازلام (تیرو) سره ډیر بخت ترلاسه کول، (ځکه چې) دا یو بد عمل دی. نن ورځ کافرانو ستاسو د دین (ماتولو) څخه نا امیدي پریښوده، نو له دوی څخه مه ویریږئ، مګر له ما څخه وویریږئ. نن ورځ ما ستاسو دین ستاسو لپاره بشپړ کړ، او ما ستاسو لپاره خپل نعمتونه بشپړ کړل، او ما اسلام ستاسو د دین په توګه غوره کړ. مګر څوک چې د لوږې له امله مجبور شي، نه دا چې ګناه وکړي، نو یقینا الله بخښونکی او رحم کوونکی دی.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
دوی له تا (محمد صلی الله علیه وسلم) څخه پوښتنه کوي چې "د دوی لپاره څه حلال دي؟" ووایه، "ستاسو لپاره حلال شوي خواړه ښه خواړه دي او هغه (ښکار) چې د ښکار له لارې نیول کیږي هغه څاروي دي چې تاسو یې د ښکار لپاره روزلي دي، کوم چې تاسو د هغه څه سره سم روزلي دي چې الله تعالی تاسو ته درکړي دي. نو هغه څه وخورئ چې ستاسو لپاره یې نیسي او د الله تعالی نوم یاد کړئ (کله چې یې خوشې کوي). او له الله تعالی څخه وویریږئ، په حقیقت کې الله تعالی په خپل حساب کې ډیر ګړندی دی."
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
(محمد صلی الله علیه وسلم) ته ووایه: "ایا زه تاسو ته د هغو خلکو په اړه خبر درکړم چې د الله په نزد یې عذاب تر (بدکارانو) بدتر دی؟ یعني هغه خلک چې د الله لعنت شوي او په غوسه دي، په دوی کې هغه کسان دي چې بیزوګانې او خنزیرونه جوړ شوي دي او (هغه کسان دي چې) د طاغوت عبادت کوي." دوی په بد ځای کې دي او له سمې لارې څخه ډیر ګمراه دي.
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
او په ځمکه کې هیڅ یو څاروی او نه یو مرغۍ شته چې په خپلو دوو وزرونو الوتنه کوي، مګر دا ټول ستاسو په څیر انسانان دي، موږ په کتاب کې هیڅ شی نه دی پریښی، بیا به دوی د خدای په لور راټول شي.
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
او دوی د نباتاتو او څارویو د حاصلاتو څخه ځینې برخې د الله لپاره وړاندې کړې، د دوی د نظر سره سم یې وویل، "دا د الله لپاره ده او دا زموږ د بتانو لپاره ده." هغه برخه چې د دوی د بتانو لپاره ده الله ته نه رسیږي، او هغه برخه چې د الله لپاره ده د دوی بتانو ته به ورسیږي. د دوی پریکړه ډیره بده ده.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
او دوی وویل (د دوی د نظر له مخې)، "دا حرام څاروي او کرنیز محصولات دي، دوی باید ونه خوړل شي، پرته له هغه چا چې موږ یې غواړو." او داسې څاروي هم شته چې د سپرلۍ لپاره منع دي (اجازه نلري)، او داسې څاروي هم شته چې (کله چې ذبح شي) د الله نوم نه یادوي، دا د الله په وړاندې دروغ دي. په راتلونکي کې، الله به دوی ته د هر هغه څه بدله ورکړي چې دوی یې کړي دي.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
او دوی (همدارنګه) وویل، "هغه څه چې د دې څارویو په ګیډو کې دي زموږ د نارینه وو لپاره ځانګړي دي، دا زموږ د میرمنو لپاره حرام دي." او که هغه څه چې په ګیډو کې دي (زیږیدلي) مړه شي، نو ټول یې (خوري). په راتلونکي کې، الله به دوی ته د دوی د پریکړو بدله ورکړي. په حقیقت کې، الله تعالی حکمت لرونکی او پوه دی.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
او په څارویو کې ځینې د بار وړلو لپاره دي او ځینې د ذبح کولو لپاره دي. هغه رزق وخورئ چې الله تاسو ته درکړی دی، او د شیطان په قدمونو مه ځئ، په حقیقت کې شیطان ستاسو ښکاره دښمن دی.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
اته فارمي څاروي په جوړه (څلور جوړې) کې دي؛ د پسونو یوه جوړه او د وزو یوه جوړه. ووایه: "د دوو نرانو یا دوو ښځینه وو ترمنځ یا هغه څه چې د دواړو ښځینه وو په رحم کې دي، د الله له خوا حرام دي؟ که تاسو رښتیا وایئ، نو د پوهې له مخې ماته وضاحت راکړئ."
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
او له اوښ څخه یوه جوړه او له غوا څخه یوه جوړه. ووایه: "د دوو نرانو یا دوو ښځو ترمنځ څه حرام دي، یا هغه څه چې د دواړو ښځو په رحم کې دي؟ ایا تاسو هغه وخت شاهدان وئ کله چې الله ستاسو لپاره دا حکم کړی و؟ له هغو کسانو څخه څوک ډیر ظالم دی چې په الله باندې دروغ جوړوي ترڅو خلک بې له پوهې ګمراه کړي؟" په حقیقت کې، الله به ظالمانو ته لارښوونه ونه کړي.
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
ووایه: "زه په هغه څه کې چې ما ته وحی شوي دي، د هغه چا لپاره چې هغه غواړي، هیڅ حرام نه مومم، پرته له مړو غوښو، بهیدونکي وینې، د خنزیر غوښه - د هر هغه څه لپاره چې ناپاک وي - یا هغه چې د الله پرته د بل چا په نوم حلال شوی وي. مګر څوک چې د اړتیا له امله اړ شي، نه خواهش کوي او نه د (د اړتیا له حد څخه) تجاوز کوي، نو یقینا ستاسو رب بخښونکی او رحم کوونکی دی."
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
او پر یهودیانو موږ ټول هغه څاروي حرام کړي وو چې سومونه لري، او موږ د غواګانو او پسونو وازګه هم پر دوی حرامه کړې وه، پرته له هغه چې د دوی په شا پورې تړلې وي، یا هغه چې د دوی په کولمو کې وي، یا هغه چې د هډوکو سره ګډ وي. په دې توګه موږ دوی ته د دوی د نافرمانۍ سزا ورکړه. او په حقیقت کې، موږ تر ټولو ریښتیني یو.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
په حقیقت کې هغه کسان چې زموږ نښې ردوي او په هغو فخر کوي، د اسمان دروازې به د هغوی لپاره نه خلاصېږي او نه به جنت ته ننوځي، تر هغه چې اوښ د ستنې له سوري څخه تېر شي. موږ په دې ډول هغو کسانو ته سزا ورکوو چې بدکاران دي.
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
او د ثمود قوم ته مو د دوی ورور صالح ولیږه. هغه وویل: "ای زما قومه! د الله عبادت وکړئ! ستاسو لپاره له هغه پرته بل معبود نشته. په حقیقت کې، ستاسو د رب له خوا تاسو ته یو څرګند دلیل راغلی دی. دا (اوښه) د الله له لوري ستاسو لپاره یوه نښه ده. پریږدئ چې دا د الله په ځمکه کې وخوري، زیان مه رسوئ، که نه نو په پایله کې به تاسو دردناک عذاب سره مخ شئ."
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
بیا یې اوښه حلاله کړه او د خپل رب د حکم څخه یې سرکشي وکړه، دوی وویل: "ای صالحه! که دا رښتیا وي چې ته له رسولانو څخه یې، نو خپل ګواښ موږ ته ثابت کړه."
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
نو وروسته له هغه چې دوی د هر هغه څه په اړه تکبر وکړ چې منع شوي وو. موږ ورته وویل، "تاسو عاجز بیزوګان شئ."
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
او که موږ غوښتلای، نو په دې (آیت) سره به مو (د هغه درجه) لوړه کړې وای، خو هغه د دنیا په لور تمایل درلود او د خپلو (نیمو) غوښتنو پیروي یې وکړه، نو د هغه مثال د سپي په څیر دی، که ته هغه وشړې نو ژبه یې راوباسې او که یې پرېږدې نو ژبه یې هم راوباسې. دا د هغو کسانو مثال دی چې زموږ آیتونه یې رد کړي دي. نو دا کیسې ووایه ترڅو دوی فکر وکړي.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
او یقینا، موږ به دوزخ له دوزخ ډک کړو، او ډېری پېریان او انسانان به په عذاب کړو. دوی زړونه لري، خو د (الله تعالی) آیتونه نه پوهیږي او سترګې لري (خو) د (الله تعالی د قدرت نښې) نه ګوري، او غوږونه لري (خو) د (الله تعالی ) آیتونه نه اوري. دوی د څارویو په څیر دي، حتی ډیر ګمراه دي. دوی هغه کسان دي چې بې پروا دي.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
او په خپل ټول توان سره د هغوی سره د مقابلې لپاره چمتو اوسئ، په هغه ځواک سره چې تاسو یې لرئ او له هغو آس سپرو څخه چې د الله دښمنانو، ستاسو دښمنانو او هغو کسانو ته چې تاسو یې نه پیژنئ مخه نیولی شي؛ مګر الله هغه پوهیږي. هر هغه څه چې تاسو د الله په لاره کې مصرف کوئ، خامخا به تاسو ته مناسب بدله درکړل شي او تاسو سره به ظلم ونه شي.
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
د دې دنیاوي ژوند مثال د هغو اوبو په څېر دی چې موږ له اسمانه راورولې دي، او د ځمکې بوټي پرېمانه راټوکېږي، چې ځینې یې انسانان او څاروي خوري. تر هغه چې ځمکه په خپل ښکلا کې بشپړه او ښکلې شي، او د هغې اوسیدونکي فکر وکړي چې دوی به خامخا دا (د هغې حاصلات) ترلاسه کړي، زموږ عذاب د شپې یا ورځې لخوا پرې راځي، او موږ هغه (بوټي) د هغه کښت په څیر کوو چې رېبل شوی وي، لکه پرون چې نه وي کرل شوي. په دې توګه موږ د (زموږ د قدرت نښې) هغو خلکو ته بیانوو چې فکر کوي.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
او اې زما قومه! دا د الله له لوري اوښه ده، ستاسو لپاره د معجزې په توګه، نو پرېږدئ چې د الله په ځمکه کې وخوري، او په هغې کې داسې ګډوډي مه کوئ چې تاسو ته په سمدستي توګه عذاب درکړي."
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
او زموږ استازي (فرښتې) ابراهیم ته د ښه خبر سره راغلي وو، هغوی وویل: "مبارک شه." هغه (ابراهیم) ځواب ورکړ: "مبارک شه (تاسو ته)." نو لږ وروسته، ابراهیم د غوايي غوښه وخوړله.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
هغه (یعقوب) وویل: "په حقیقت کې، ستا له هغه (یوسف) سره تګ زما لپاره ډېر غمجن دی او زه وېرېږم چې هغه به لیوان وخوري پداسې حال کې چې تاسو به یې په اړه بې پروا یاست."
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
په حقیقت کې، دوی وویل، "که چیرې هغه لیوه وخوري، سره له دې چې موږ د (قوي) ډلې څخه یو، نو البته موږ به زیان منونکي یو."
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
هغوی وویل: "ای زموږ پلاره! موږ په منډه لاړو او یوسف مو د خپلو سامانونو سره نږدې پریښود، بیا لیوانو هغه وخوړ؛ او ته به خامخا زموږ خبره ونه منې، که څه هم موږ رښتیا وایو."
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
او پاچا (د خپل قوم مشرانو ته) وویل: "په حقیقت کې، ما خوب ولید چې اووه غټې غواګانې یې خوړلې دي، اووه نرۍ غواګانې؛ اووه (د غنمو) ډډونه چې شنه وو او نورې (اووه ډډونه) چې وچې وې. اې مشرانو! که تاسو خوبونه تعبیرولی شئ، زما د خوب تعبیر راته بیان کړئ."
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
"يوسفه، اې ډېر باوري کسه! موږ ته د هغو اوو غټو غواګانو په اړه (د خوب تعبیر) تشریح کړه چې اوو نریو (ښځینه غواګانو) خوړلي وو، اوه شنه ډډونه (د غنمو) او نورې وچې (اووه ډډونه) ترڅو زه بیرته هغو خلکو ته ورشم، ترڅو دوی پوه شي."
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
او کله چې کاروان (له مصر څخه) روان شو، نو د دوی پلار وویل: "بې له شکه ما د یوسف بوی محسوس کړ، که تاسو ما د عقل کمزوري نه وای ګڼلی (البته تاسو به ما ته توجیه راکړې وای)."
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
او هغه څاروي پیدا کړي دي، ستاسو لپاره په هغو کې ګرمي (وړۍ) او ډېرې ګټې دي، او له هغو څخه تاسو خورئ.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
او (هغه) اسونه، قچر او خره پیدا کړي دي، د دې لپاره چې تاسو پرې سواری وکړئ او د زینت لپاره. الله هغه څه پیدا کوي چې تاسو یې نه پوهیږئ.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
او په حقیقت کې، په څارویو کې ستاسو لپاره یو درس دی. موږ تاسو ته د هغه څه څخه چې د دوی په ګیډو کې دي، خالص شیدې څښو، د غواګانو او وینې ترمنځ، د څښونکي لپاره د تیرولو لپاره اسانه.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
او الله ستاسو لپاره کورونه د استوګنې ځای جوړ کړي دي، او ستاسو لپاره یې د څارویو له پوستکي څخه کورونه (خیمې) جوړ کړي دي، چې ستاسو لپاره د سفر په وخت کې او کله چې تاسو په کور کې اوسئ سپک دي، او (هغه) د وړیو، اوښانو او وزو له ویښتو، د کور د سامانونو او د آرامۍ وسایلو څخه د یو (ټاکلي) وخت لپاره جوړ کړي دي.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
په حقیقت کې الله تعالی پر تاسو یوازې مرداره، وینه، د خنزیر غوښه او هغه څاروي حرام کړي دي چې د الله تعالی پرته د بل چا په نوم ذبح شوي وي، خو څوک چې د دې لپاره چې نه غواړي (خوري) او له حد څخه تجاوز ونه کړي، نو په حقیقت کې الله تعالی ډېر بخښونکی او ډېر رحم کوونکی دی.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
او هیڅ شی موږ ته د (زموږ د قدرت) نښې لیږلو څخه نه منع کوي، مګر دا چې هغه (نښې) پخوانیو خلکو دروغ ګڼلي دي. او موږ د ثمود قوم ته یوه اوښه ورکړه (د معجزې په توګه) چې لیدل کیده، مګر دوی (اوښه) ځوروله. او موږ دا نښې یوازې د ویرولو لپاره نه دي لیږلي.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
او ته فکر کوې چې دوی ویده نه دي، بلکې دوی ویده دي؛ او موږ دوی ښي او کیڼ اړخ ته اړول، پداسې حال کې چې د دوی سپی خپل لاسونه د غار دروازې مخې ته غځول. او که ته دوی ووینې، نو خامخا به له دوی څخه مخ واړوې او خامخا به له دوی څخه ویره ولرې.
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
وروسته به (ځینې خلک) ووایي، "(د دوی شمیر) درې (خلک) دي، څلورم سپی دی،" او (نور) ووایي، "(د دوی شمیر) پنځه (خلک) دي، شپږم سپی دی،" د فوق العاده اټکل په توګه؛ او (بل) وویل، "(د دوی شمیر) اووه (خلک) دي، اتم سپی دی." ووایه (محمد)، "زما رب د دوی شمیر ښه پوهیږي؛ د دوی (شمیر) پرته له څو کسانو څخه هیڅوک نه پوهیږي." له همدې امله، تاسو (محمد) د دوی په اړه بحث مه کوئ، پرته له ظاهري دلیلونو څخه او د دوی (ځوانانو) په اړه له چا څخه پوښتنه مه کوئ.
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
هغه (موسی علیه السلام) وویل: "دا زما امسا ده، زه پرې آرام کوم، او زه پرې د خپلو وزو لپاره پاڼې غوڅوم، او زما لپاره لا هم ډیرې ګټې شته."
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
خپل څاروي وخورئ او وڅرئ، په حقیقت کې، په دې کې د هغو خلکو لپاره (د الله د عظمت) نښې دي چې پوهیږي.