وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).
आ (याद करू) जखन हम स्वर्गदूत सभ केँ कहलियनि, "आदम केँ प्रणाम करू!" तेँ शैतान छोड़ि ओ सभ प्रणाम कयलनि। ओ मना करैत अछि आ घमंड करैत अछि, आ ओ काफिरक समूह मे अछि।
وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ
wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).
आ जखन हुनका कहल गेलनि जे "अल्लाह सँ डरू" तखन हुनकर घमंड पाप करबाक लेल उठि गेलनि। त नरक ओकरा लेल नरक छै, आ सचमुच (ओ नरक) रहबाक लेल सबस खराब जगह छै।
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
आ ओकर सभक पैगम्बर ओकरा सभ सँ कहलकै, "सत्ते, अल्लाह तालुत केँ अहाँ सभक राजा नियुक्त केने छथि।" ओ सभ उत्तर देलक, "तलुत हमरा सभ पर राज्य कोना प्राप्त केलक, जखन कि हमरा सभ केँ हुनका सँ बेसी राज्यक अधिकार छल, आ ओकरा बेसी धन नहि देल गेल छल?" (नबी) जवाब देलकै, "अल्लाह हुनका (राजा बनय लेल) अहाँक लेल चुनने छथि आ अहाँ केँ श्रेष्ठ ज्ञान आ शारीरिक क्षमता देने छथि |" अल्लाह जेकरा चाहै छै ओकरा अपनऽ राज्य दै छै, आरू अल्लाह सर्वव्यापी, सर्वज्ञ छै ।
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
आ अल्लाह के इबादत करू आ हुनका संग कोनो बात नहि राखू। आ माता-पिता, करीबी रिश्तेदार, अनाथ, गरीब, नजदीकी आ दूरक पड़ोसी, सहयोगी, इब्न सबिल आ अहाँक कोनो नौकर पर दयालु रहू। सचमुच अल्लाह के एहन लोक पसंद नै छै जे घमंडी आ अपना पर गर्व करै छै,
لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا
lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).
मसीहा अल्लाह केरऽ सेवक बन॑ स॑ बिल्कुल भी हिचकिचाय नै छेलै, आरू नै ही वू फरिश्ता जे (अल्लाह केरऽ) सबसें नजदीक छेलै । आरू जे भी हुनकऽ इबादत करै स॑ हिचकिचाय क॑ घमंड करै छै, अल्लाह ओकरा सब क॑ अपनऽ पास जमा करी लेतै ।
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا
fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).
रहल बात जे विश्वास करैत छथि आ नीक काज करैत छथि त अल्लाह हुनका सब के ओकर इनाम पूरा तरह स देथिन आ अपन इनाम स बढ़ा देताह। मुदा रहल बात जे (अल्लाह के इबादत) स इनकार करैत छथि आ अहंकार करैत छथि त अल्लाह हुनका सब के कष्टदायक सजा देत। आ हुनका सब के अल्लाह के अलावा कोनो रक्षक या सहायक नै रहतनि।
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
वा जे अहाँ (नहि) कहैत छी, "जँ हमरा सभ पर किताब प्रगट भ' गेल रहैत त' हम सभ हुनका सभ सँ बेसी मार्गदर्शन रहितहुँ।" सचमुच, अहाँक प्रभु दिस सँ स्पष्ट व्याख्या, मार्गदर्शन आ दया आबि गेल अछि | अल्लाह के आयत के नकारय वाला आ ओकरा स मुँह मोड़य वाला स बेसी अन्यायी के अछि? भविष्य मे हम सब अपन श्लोक स मुँह मोड़निहार कए कठोर सजा देब, कियाक त ओ सदिखन मुँह घुमा लैत छथि ।
وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).
मुदा जे हमर सभक श्लोक सभकेँ नकारैत अछि आ ओकरा पर गर्व करैत अछि, ओ सभ नरकक निवासी अछि; ओ सभ ओहि मे टिकल रहत
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
सचमुच, जे हमरा सभक निशानी केँ नकारैत अछि आ ओकरा पर गर्व करैत अछि, ओकरा लेल स्वर्गक द्वार नहि खुजत आ ने जन्नत मे प्रवेश करत, जाबत धरि सुईक आँखि सँ ऊँट नहि गुजरत। एहि तरहेँ हम अधलाह काज करयवला केँ पुरस्कृत करैत छी।
وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ
wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).
आ अ'रफ (सबसँ ऊँच स्थान)सँ ऊपर जे लोक चिन्हैत छल, ओकरा चिन्हसँ बजबैत कहलक, "अहाँ जे धन जमा केने छी आ जाहि पर अहाँ गर्व करैत छी, (पता चलैत अछि) अहाँक कोनो काज नहि अछि।"
قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).
घमंडी नेता सब जे कमजोर मानल जाइत छल, अर्थात जे अपन लोक मे विश्वास केने छल, ओकरा कहलक, “की अहाँ केँ बुझल अछि जे सालेह हुनकर प्रभुक दूत छथि?” ओ सभ कहलकनि, “सत्ते, हम सभ हुनकर कहल बात पर विश्वास करैत छी।”
قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ
qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).
जे घमंड करैत छथि, ओ कहैत छथि, "सत्ते, हम सभ अहाँ सभक विश्वास केँ नकारैत छी।"
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
अतः हम हुनका सब पर तूफान, टिड्डी, जूँ, बेंग आ खून (पीबाक पानि खून में बदलि गेल) के स्पष्ट संकेत के रूप में पठा देलियैक, मुदा ओ सब अहंकारी रहलाह आ ओ सब पापी लोक छलाह |
سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ
sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).
हम (अपन शक्तिक) चिन्ह सँ मुँह मोड़ब जे बिना कोनो वैध कारणक पृथ्वी पर घमंड करैत छथि । भले ही ओ सब (हमर शक्ति के) हर निशानी देखितथि तखनो ओ सब ओहि पर विश्वास नहि करितथि। आ जँ कोनो एहन बाट देखथि जे मार्गदर्शन दिस ल' जाइत छथि त' ओ ओहि पर नहि चलताह (ओताह) मुदा जँ कोनो त्रुटिक बाट देखथि त' ओहि पर चलैत छथि । एकरऽ कारण छै कि वू हमरऽ संकेतऽ के नकार॑ छै आरू ओकरा स॑ हमेशा लापरवाह रहै छै ।
اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩
innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).
सचमुच जे अहाँक रब के संग छथि ओ अल्लाह के इबादत करबा मे कोनो संकोच नहि करैत छथि आ हुनका शुद्ध करैत छथि आ मात्र हुनकर सजदा करैत छथि |
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
तखन हुनका सभक बाद हम मूसा आ हारून केँ फिरौन आ हुनकर लोकक नेता सभक लग पठा देलियैक, अपन निशानी (शक्तिक) ल’ क’। पता चलल जे ओ सब घमंड क रहल छल आ ओ सब पापी छल।
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ
illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).
शैतान छोड़ि। ओ सजदा करय बला (फरिश्ता) मे शामिल होबय मे संकोच करैत छलाह |
قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ
qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
ओ (इब्लीस) कहलनि, "हम कहियो एहन मनुक्ख केँ प्रणाम नहि करब जकरा अहाँ कारी थाल सँ सुखायल माटि सँ बनौने छी जकरा आकार देल गेल छलैक |"
لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ
lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).
निस्संदेह अल्लाह जनैत छथि जे ओ सब की नुकाबैत छथि आ की उजागर करैत छथि। सचमुच, हुनका अहंकारी नीक नहि लगैत छन्हि।
فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).
तेँ नरकक द्वार मे प्रवेश करू, अहाँ ओहि मे अनन्त रहब। निश्चित रूप स इ सबस खराब जगह अछि जे अपना क डींग मारय वाला लोक क लेल।
وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا
wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).
आ एहि धरती पर अहंकार सँ नहि चलू, कारण अहाँ धरती केँ छेदि नहि सकब आ पहाड़ जकाँ ऊँच नहि उठब।
ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ
Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).
अल्लाह के रास्ता स लोक के भटाबय लेल अपन पक्ष घुमाबय (अहंकार में)। ओ एहि संसार मे अपमानित होयत, आ कयामत के दिन हम ओकरा जरैत आगि के यातना के स्वाद लेबय देब।
اَيَعِدُكُمْ اَنَّكُمْ اِذَا مِتُّمْ وَكُنْتُمْ تُرَابًا وَّعِظَامًا اَنَّكُمْ مُّخْرَجُوْنَ ۖ
aya‘idukum annakum iżā mittum wa kuntum turābaw wa ‘iẓāman annakum mukhrajūn(a).
की ओ अहाँ सँ वादा केने छथि जे जखन अहाँ मरि जायब आ धूरा आ हड्डी बनि जायब तखन वास्तव मे अहाँ केँ (अपन कब्र सँ) बाहर निकालल जायत?
اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا عَالِيْنَ ۚ
ilā fir‘auna wa mala'ihī fastakbarū wa kānū qauman ‘ālīn(a).
फिरौन आ ओकर लोकक नेता सभ केँ, मुदा ओ सभ घमंडी छल आ ओ सभ सचमुच अहंकारी लोक छल।
وَالَّذِيْنَ يُؤْتُوْنَ مَآ اٰتَوْا وَّقُلُوْبُهُمْ وَجِلَةٌ اَنَّهُمْ اِلٰى رَبِّهِمْ رٰجِعُوْنَ ۙ
wal-lażīna yu'tūna mā ātaw wa qulūbuhum wajilatun annahum ilā rabbihim rāji‘ūn(a).
आ जे जे किछु दैत छथि (भिक्षा) भय सँ भरल हृदय सँ दैत छथि (कारण ओ जनैत छथि) जे ओ सचमुच अपन प्रभु लग वापस आबि जेताह,
مُسْتَكْبِرِيْنَۙ بِهٖ سٰمِرًا تَهْجُرُوْنَ
mustakbirīn(a), bihī sāmiran tahjurūn(a).
राति मे गप्प-सप्प करबा काल एकर (कुरान) के खिलाफ घमंड क' आ नीच शब्द बाजि क'।
وَلَقَدْ اَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ فَمَا اسْتَكَانُوْا لِرَبِّهِمْ وَمَا يَتَضَرَّعُوْنَ
wa laqad akhażnāhum bil-‘ażābi famastakānū lirabbihim wa mā yataḍarra‘ūn(a).
आ सच मे हम सभ ओकरा सभ केँ यातना देलहुँ, मुदा ओ सभ अपन प्रभुक अधीन नहि भेल आ ने अपना केँ नम्र केलक।
۞ وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ نَرٰى رَبَّنَا ۗ لَقَدِ اسْتَكْبَرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ وَعَتَوْ عُتُوًّا كَبِيْرًا
wa qālal-lażīna lā yarjūna liqā'anā lau lā unzila ‘alainal-malā'ikata au narā rabbanā, laqadistakbarū fī anfusihim wa ‘atau ‘utuwwan kabīrā(n).
आरू जे लोग हमरा सिनी के साथ (परलोक में) मिलै के आशा नै करै छै, वू कहै छै, "स्वर्गदूत सिनी कॅ हमरा सिनी के पास कियैक नै भेजलौ गेलै या (कियैक) हम्में अपनौ प्रभु कॅ (नहीं) देखलियै?" सचमुच, ओ सभ अपना पर घमंड केने छथि आ सही मायने मे अपन सीमा केँ पार क' लेने छथि (अन्याय करबा मे)।
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اسْجُدُوْا لِلرَّحْمٰنِ قَالُوْا وَمَا الرَّحْمٰنُ اَنَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوْرًا ۩ ࣖ
wa iżā qīla lahumusjudū lir-raḥmāni qālū wa mar-raḥmānu anasjudu limā ta'murunā wa zādahum nufūrā(n).
आ जखन हुनका सभ सँ कहल जाइत छनि जे "परम दयालु के सजदा करू" तखन ओ सभ जवाब दैत छथि जे "परम दयालु के छथि? की हमरा सभ केँ अल्लाह केँ प्रणाम करबाक चाही जिनका अहाँ (मुहम्मद) हमरा सभ केँ (हुनका सजदा करबाक) आज्ञा देने छलहुँ?" आ ओ सभ आगू आ आगू (सत्यसँ) दौड़ैत छथि ।
وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنَ الرَّحْمٰنِ مُحْدَثٍ اِلَّا كَانُوْا عَنْهُ مُعْرِضِيْنَ
wa mā ya'tīhim min żikrim minar-raḥmāni muḥdaṡin illā kānū ‘anhu mu‘riḍīn(a).
आरू हर बार जब॑ परम दयालु भगवान केरऽ तरफ स॑ हुनका सब के सामने नया चेतावनी (कुरान केरऽ एगो प्रकट आयत) पेश करलऽ जाय छेलै, त॑ वू हमेशा ओकरा स॑ मुँह मोड़ै छेलै ।
وَجَحَدُوْا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَآ اَنْفُسُهُمْ ظُلْمًا وَّعُلُوًّاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa jaḥadū bihā wastaiqanathā anfusuhum ẓulmaw wa ‘uluwwā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
आ अपन अन्याय आ अहंकार के कारण एकरा नकारैत छथि, भले हुनकर हृदय एकरा (सत्य) पर विश्वास करैत अछि | तेँ नुकसान करयवला के की होइत छैक ताहि पर ध्यान दियौक।
وَاسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُوْدُهٗ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اِلَيْنَا لَا يُرْجَعُوْنَ
wastakbara huwa wa judūduhū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa ẓannū annahum ilainā lā yurja‘ūn(a).
आ ओ (फिरोन) आ ओकर सेना अहंकारी व्यवहार केलक, पृथ्वी पर बिना कोनो न्यायसंगत कारण के, आ ओ सब सोचलक जे ओकरा सब के हमरा सब के पास नै वापस कयल जायत।
وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ
wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).
आ (संगहि) करुण, फिरौन आ हामान। सचमुच, मूसा हुनका सभ लग स्पष्ट जानकारी ल' क' आयल छलाह (आनि क')। लेकिन धरती पर अहंकार के काम करै छै, आरू वू वू छै जे (अल्लाह के सजा स॑) नै बचै छै ।
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا وَلّٰى مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَا كَاَنَّ فِيْٓ اُذُنَيْهِ وَقْرًاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihi āyātunā wallā mustakbiran ka'allam yasma‘hā ka'anna fī użunaihi waqrā(n), fabasyyirhu bi‘ażābin alīm(in).
आ जखन हमरा सभक श्लोक हुनका पढ़ल जाइत छनि तखन ओ गर्व सँ घुमि जाइत छथि जेना नहि सुनने होथि, जेना दुनू कान मे रुकावट भ' गेल होथि, तखन ओकरा कोनो कष्टदायक सजा सँ खुश क' दैत छथि |
وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُوْرٍۚ
wa lā tuṣa‘‘ir khaddaka lin-nāsi wa lā tamsyi fil-arḍi maraḥā(n), innallāha lā yuḥibbu kulla mukhtālin fakhūr(in).
आ लोक सँ मुँह नहि मोड़ू (अहंकार सँ), आ पृथ्वी पर घमंड सँ नहि चलू। सचमुच अल्लाह के ओ लोग पसिन नै छै जे अहंकारी आ घमंड करै छै।
اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩
innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).
जे हमरऽ श्लोकऽ में विश्वास करै छै, वू खाली वू छै जे जबे ओकरा (हमरऽ श्लोक) के याद दिलाबै छै त॑ सजदा करी क॑ महिमामंडन करी क॑ अपनऽ प्रभु के स्तुति करै छै, आरू वू घमंड नै करै छै ।
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ
wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).
आरू जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "हमरा सिनी ई कुरान पर विश्वास नै करबै आरू नै ही (न ही) पिछला किताब पर।" आ (कतेक भयावह) जँ देखब जे जखन अपराधी केँ ओकर प्रभुक सोझाँ आनल जाइत छैक तखन किछु गोटे अपन बात दोसर केँ वापस करैत छथि; कमजोर मानल जाय वाला लोक अहंकारी लोक स कहैत अछि जे "अहाँ सब नहि रहितौं त हम सब विश्वासी बनि गेल रहितौं।"
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
आ जखन हुनका सभ केँ हमर सभक स्पष्ट आयत पढ़ल गेलनि तखन ओ सभ कहलनि, "ई व्यक्ति एहि सँ बेसी किछु नहि चाहैत अछि जे अहाँ सभ केँ ओहि चीज सँ रोकय जे अहाँक पूर्वज सभ केने छलाह," आ ओ सभ कहलनि जे, "ई (कुरान) एकटा झूठक अतिरिक्त किछु नहि अछि।" आरू काफिर सिनी सच्चाई के बारे में कहलकै जबेॅ सच्चाई (कुरान) ओकरा सिनी के पास आबी गेलै, "ई साफ जादू के अलावा कुछ नै छै।"
ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا
istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).
पृथ्वी पर अपन अहंकार आ अपन दुष्ट साजिश के कारण। अधलाह साजिश तखने ओकरा साजिश रचनिहार पर पड़तैक। ओ सब मात्र हुनका सब स पहिने आयल के फरमान के इंतजार क रहल छथि। त अल्लाह मे कोनो बदलाव नहि भेटत आ ने अल्लाह के फरमान स कोनो विचलन भेटत।
وَاِذَا ذُكِّرُوْا لَا يَذْكُرُوْنَ ۖ
wa iżā żukkirū lā yażkurūn(a).
आ जखन हुनका सभ केँ चेताओल जाइत छनि तखन ओ सभ एकर बात नहि मानैत छथि।
اِنَّهُمْ كَانُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ يَسْتَكْبِرُوْنَ ۙ
innahum kānū iżā qīla lahum lā ilāha illallāhu yastakbirūn(a).
सचमुच, जखन हुनका सब स कहल गेल जे "ला इलाहा इल्लाह" (अल्लाह के अलावा कोनो देवता नहि छथि) त ओ सब घमंड केलनि जे
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اِسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
illā iblīs(a), istakbara wa kāna minal-kafirīn(a).
शैतान के छोड़ि क'; ओ घमंड करैत अछि आ ओ काफिरक समूह मे अछि |
قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا مَنَعَكَ اَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۗ اَسْتَكْبَرْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِيْنَ
qāla yā iblīsu mā mana‘aka an tasjuda limā khalaqtu biyadayy(a), astakbarta am kunta minal-‘ālīn(a).
(अल्लाह) कहलनि, "हे शैतान, अहाँ केँ की रोकैत अछि जे हम अपन शक्ति सँ जे किछु बनौने छी, तकरा झुकय सँ। की अहाँ अपना पर गर्व करैत छी वा अहाँ (अनुभूति) करैत छी जे अहाँ कोनो (उच्च) समूह सँ संबंधित छी?"
بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).
सचमुच, हमर जानकारी अहाँ सभ लग आबि गेल अछि, मुदा अहाँ सभ एकरा नकारैत छी, बरु अहाँ सभ घमंड करैत छी आ काफिर सभ मे सँ छी।"
وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ
wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).
आ कयामत के दिन अहाँ के देखब जे अल्लाह के खिलाफ झूठ बाजल छल, ओकर चेहरा कारी। की नरक एहन लोक के लेल जगह नहिं अछि जेकरा रहय पर गर्व होएत अछि?
قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ
qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).
कहल गेल छल (ओकरा सभ सँ), "नरकक फाटक मे प्रवेश करू, (अहाँ सभ) ओहि मे सदाक लेल रहब।" त (नरक) घमंड करय वाला के लेल रहय के लेल सबस खराब जगह अछि.
فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
त रहल बात अद के लोक के त ओ सब बिना (सत्य के) पृथ्वी पर घमंड केलक आ ओ सब कहलक, "हमरा सब स बेसी ताकत के अछि?" की ओ सभ ई नहि देखलक जे वास्तव मे अल्लाह हुनका सभक रचना केने छलाह? की ओ हुनका सभ सँ बल मे पैघ छथि? आ ओ सभ हमरा सभक चिन्ह (महानता) केँ नकारने छथि।
يَّسْمَعُ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُتْلٰى عَلَيْهِ ثُمَّ يُصِرُّ مُسْتَكْبِرًا كَاَنْ لَّمْ يَسْمَعْهَاۚ فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
yasma‘u āyātillāhi tutlā ‘alaihi ṡumma yuṣirru mustakbiran ka'allam yasma‘hā, fa basysyirhu bi‘ażābin alīm(in).
(अर्थात) जे अल्लाह के आयत पढ़ला पर सुनैत अछि, मुदा ओ घमंडी रहैत अछि जेना ओ नहि सुनने हो। तेँ ओकरा एकटा कष्टदायक सजाक चेतावनी दियौक।
وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اَفَلَمْ تَكُنْ اٰيٰتِيْ تُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنْتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
wa ammal-lażīna kafarū, falam takun āyātī tutlā ‘alaikum fastakbartum wa kuntum qaumam mujrimīn(a).
आ रहल बात (के) जे अविश्वास करैत छथि (कहल गेल अछि) "की हमर आयत अहाँ सभ केँ नहि पढ़ल गेल अछि मुदा अहाँ सभ घमंड केलहुँ आ अहाँ सभ पापी बनि गेलहुँ?"
قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ وَكَفَرْتُمْ بِهٖ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى مِثْلِهٖ فَاٰمَنَ وَاسْتَكْبَرْتُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi wa kafartum bihī wa syahida syāhidum mim banī isrā'īla ‘alā miṡlihī fa āmana wastakbartum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
कहब, "हमरा बुझाउ, जँ ई (अल कुरान) वास्तव मे अल्लाह सँ आयल अछि, आ अहाँ एकर इन्कार क' देलहुँ, त' अहाँ की सोचब, भले इजराइलक संतान सँ एकटा गवाह छल जे (सत्य केँ) कुरान मे (जेक उल्लेख अछि) समान स्वीकार केलक आ तखन ओ विश्वास केलक, अहाँ घमंड क' रहल छी। सचमुच, अल्लाह अन्यायी लोक केँ मार्गदर्शन नहि करैत अछि।"