وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

आ अहाँ सभक बीचक धनक उपभोग झूठ तरीका सँ नहि करू, आ (नहि) अहाँ एहि धन सँ न्यायाधीश सभ केँ घूस दैत छी, एहि इरादा सँ जे अहाँ सभ दोसर लोकक किछु धनक उपभोग पापपूर्ण तरीका सँ क' सकैत छी, भले अहाँ केँ बुझल हो।

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

जँ अहाँ एहन नहि करब तखन अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह सँ युद्धक घोषणा करू। मुदा जँ अहाँ पश्चाताप करब तँ अहाँ अपन धनक मूलधनक हकदार छी। अहाँ गलत (हानि) नहि केलहुँ आ ने अहाँ सँ अन्याय (हानि) भेल अछि।

وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا

wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).

आ अनाथ (जे वयस्क छथि) केँ ओकर धन दियौक, नीक केँ अधलाहक बदला नहि दियौक, आ ओकर धन केँ अपन धनक संग नहि खाउ। सचमुच, (आदान-प्रदान आ भोजनक क्रिया) एकटा पैघ पाप अछि।

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

आरू वू लोगऽ के हाथऽ म॑ नै सौंपऽ जेकरऽ दिमाग अभी भी सिद्ध नै छै, अपनऽ धन (सत्ता म॑ बैठलऽ) जेकरा अल्लाह न॑ जीवन के आधार बनैल॑ छै । खरीदारी आ कपड़ा (धनक आमदनीसँ) दऽ नीक-नीक बात करू।

وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).

आ अनाथ बच्चा सभक परीक्षा जा धरि विवाह करबाक उम्र नहि भ' जायत। तखन जँ अहाँक विचारे ओ सभ बुद्धिमान (धन देखबा मे नीक) छथि तँ अपन धन हुनका सभकेँ सौंप दियौन। आ (अनाथ बच्चाक संपत्ति) उचित सीमासँ बाहर नहि खाउ आ पैघ हेबासँ पहिने (नहि) हड़बड़ाउ (देह)। जे (रक्षक मे) सक्षम अछि, तखन ओ ( अनाथक धनक उपभोग करबा सँ) परहेज करय आ जे गरीब अछि, तखन ओ उचित तरीका सँ सम्पत्ति खा सकैत अछि। तखन जखन सम्पत्ति हुनका सभकेँ सौंपब तँ गवाहक व्यवस्था अवश्य करब। आ अल्लाह एकटा सुपरवाइजर के रूप में काफी छैथ।

وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا

wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

आ जँ अहाँ अपन एकटा पत्नीक स्थान पर दोसर पत्नीक स्थान पर राखय चाहैत छी, आ हुनका सभ मे सँ एकटा केँ बहुत रास सम्पत्ति द' देने छी त' ओहि मे सँ किछु वापस नहि लिअ। की अहाँ एकरा झूठ आरोप लगा क' आ कोनो स्पष्ट पाप (सहैत) वापस ल' लेब?

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

आ जखन अहाँ सभ एक दोसरा सँ (पति-पत्नीक रूप मे) अंतरंग रहलहुँ अछि, आ ओ सभ (अहाँक पत्नी) अहाँ सँ एकटा मजबूत वाचा (विवाहक बंधन) ल' लेने छथि तखन अहाँ एकरा कोना वापस लेब।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

हे विश्वास करनिहार! एक दोसरा के धन के गलत तरीका स उपभोग नै करू, सिवाय ओहि व्यापार के जे अहाँ सब के बीच आपसी सहमति पर आधारित हो। आ अपनाकेँ नहि मारू। सचमुच अल्लाह अहाँ पर परम दयालु छथि।

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

आ जे कियो ई काज एहन तरीका सँ करत जे कानून के उल्लंघन करत आ अन्याय करत, ओकरा हम सब ओकरा नरक मे राखि देब। जे अल्लाह के लेल आसान अछि

وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).

आ एहि लेल जे ओ सभ सूदखोरी करैत छथि, भले ओकरा सभ केँ वास्तव मे एहि सँ मना कयल गेल हो, आ एहि लेल जे ओ लोकनि लोकक धनक उपभोग गैरकानूनी तरीका सँ करैत छथि (बतिल)। आ हम सभ ओहि मे काफिर सभक लेल एकटा कष्टदायक सजा तैयार केने छी।

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

आ अहाँ देखब जे हुनका सभ मे सँ बहुतो (यहूदी) पाप, उल्लंघन आ निषिद्ध चीज खाइत छथि। सचमुच, जे करैत छथि से बहुत दुष्ट अछि।

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

हे विश्वास करनिहार! सचमुच, बहुतो धर्मात्मा लोक आ ओकर भिक्षु वास्तव मे लोकक धन के झूठ तरीका स उपभोग करैत छथि, आ (ओ सब) (लोक) के अल्लाह के रास्ता स बाधित करैत छथि | आ जे सोना-चानी के भंडार करैत अछि आ ओकरा अल्लाह के रास्ता में खर्च नै करैत अछि, तखन ओकरा खुशखबरी दैत अछि, (जे ओकरा सब के भेटत) एकटा कष्टदायक सजा

۞ اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ ۚ

auful-kaila wa lā takūnū minal-mukhsirīn(a).

नाप परफेक्ट करू आ दोसर लोक के नुकसान नहि पहुंचाउ।

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ

wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

आ लोकक अधिकार कम कए ओकर नुकसान नहि पहुँचाउ आ पृथ्वी पर भ्रष्टाचार नहि करू;

وَتَأْكُلُوْنَ التُّرَاثَ اَكْلًا لَّمًّاۙ

wa ta'kulūnat-turāṡa aklal lammā(n).

जखन कि अहाँ (हलाल आ हरम) मिला कए उत्तराधिकारक सेवन करैत छी,