وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).
Ut meek’ux li b’ihomal sa’ eeyanq chi tik’ti’, ut (ink’a’) teek’eheb’ chi q’axok-u eb’ laj raqol aatin rik’in li b’ihomal a’in, rik’in li na’leb’ naq texruuq chixsachb’al b’ayaq lix b’ihomal jalaneb’ chi maak’a’ xyaalal, us ta nekenaw.
فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ
fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).
Wi ink’a’ nekeb’aanu, toja’ naq cheye resil li pleet rik’in li Allah ut lix taql. A’b’an wi nakajal aak’a’uxl, toja’ naq wan aak’ulub’ chixk’ulb’al li xnimal ru laa b’ihomal. Ink’a’ xeb’aanu li ink’a’ us (li rahilal) ut ink’a’ xe’xb’aanu li ink’a’ us (li rahilal).
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
Ut k’e reheb’ li maak’a’eb’ xna’ xyuwa’ (li ak ninqeb’ chik) lix b’ihomal, meejal li chaab’il rik’in li ink’a’ us, ut meetz’aq lix b’ihomal rochb’een lee b’ihomal. Relik chi yaal, (li b’aanuhom re xjalb’al ut xtzekankil) a’an jun nimla maak.
وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا
wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).
Ut maak’e reheb’ li kristiaan li toj maji’ tz’aqaleb’ re ru lix k’a’uxleb’, laa b’ihomal (li wankeb’ xwankil) li kixk’e li Allah choq’ xk’ojleb’aal li yu’am. K’e reheb’ li loq’ok ut li t’ikr (rik’in li tumin na’el chaq sa’ li b’ihomal) ut ye reheb’ li chaab’il aatin.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
Ut cheyal rixeb li ma̱c'a'eb xna' xyucua' toj retal te'xq'ue xchihab chi sumla̱c. Chi rix a’an, wi sa’ laa k’a’uxl wankeb’ xna’leb’ (chaab’ileb’ chi rilb’al li b’ihomal), toja’ naq taaq’axtesi li xb’ihomal reheb’. Ut maak’ux (li k’a’ru reheb’ li maak’a’eb’ xna’ xyuwa’) chi nume’k li xnimal ru ut (maak’e) chi aanilak (xk’eeb’al chi q’axtesimank) naq toj maji’ neke’k’iik. Ani (sa’ xyanqeb’ laj k’aak’alenel) naru, toja’ naq tixram rib’ (chi xsachb’al li xb’ihomal li maak’a’ xna’ xyuwa’) ut ani neb’a’, toja’ naq naru naxwa’ li k’a’ re ru jo’ chan ru naq us. Chirix chik aʼan, naq taaqʼaxtesi li chʼochʼ rehebʼ, tento naq taakʼehebʼ aj yehol nawom. Ut li Allah tz’aqal jo’ aj ilol re.
وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا
wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).
Ut wi taawaj xjalb'al junaq reheb' laawixaqil rik'in jalan chik, ut xak'e naab'al li xb'ihomal re junaq reheb', maak'am wi' chik junaq reheb' laawixaqil. Ma taak’ul raj wi’chik rik’in li tik’ti’il jitb’al ut rik’in (xk’amb’al) jun li maak k’utb’il ru?
وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا
wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).
Ut chan ru naq tatruuq chixk’ulb’al wi’chik naq ak wankex chaq chirib’il eerib’ (jo’ b’eelomej ut ixaqilb’ej). Ut eb’ a’an (laa wixaqil) xe’xk’am jun li kawil sumwank (re sumlaak) aawik’in.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
Ex aj paab’anel! Maak’ux li xb’ihomal li jun rik’in li jun chik chi b’alaq’il, ka’aj wi’ sa’ li k’ayink li k’ojob’anb’il sa’ xb’een li k’ulub’ej cherib’il eerib’. Ut ma̱camsi a̱cuib. Relik chi yaal, li Allah q’axal aj toq’ob’anel eeru.
وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
Ut ani tixb’aanu a’in chi q’etb’il ru li chaq’rab’ ut ink’a’ tiik ru, taqak’e sa’ xb’alb’a. Moko ch’a’aj ta a’an choq’ re li Allah .
وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).
ut xb’aan naq nake’xb’aanu li q’ajkamunk, us ta tz’aqal ramb’ileb’ chi xb’aanunkil, ut xb’aan naq nake’xk’ux li xb’ihomal li poyanam chi maak’a’ chaq’rab’ (batil). Ut xqakawresi choq’ reheb’ laj ink’a’ neke’paab’an sa’ xyanqeb’ jun li tojb’a-maak jwal ra.
وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).
Ut taawil naab’aleb’ reheb’ (aj Judio) chi b’atz’unk sa’ xb’aanunkil li maak, li xik’ ilok ut xtzekankil li tz’ajnil. Relik chi yaal, tz’aqal ink’a’ us li ke’xb’aanu.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).
Ex aj paab’anel! Relik chi yaal, naab’aleb’ li tenamit aj paab’anel ut eb’ lix monje neke’xk’ux tz’aqal lix b’ihomal li tenamit chi b’alaq’il, ut (neke’xram) (eb’ li tenamit) sa’ xb’ehil li Allah. Ut eb’ li neke’k’uulank re li oor ut li plaat ut ink’a’ neke’xsach sa’ xb’ehil li Allah, toja’ naq te’xk’e reheb’ li chaab’il esilal, (naq te’xk’ul) jun li tojb’a-maak jwal ra .
۞ اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ ۚ
auful-kaila wa lā takūnū minal-mukhsirīn(a).
Tz’aqob’resi ru li b’isleb’ ut maak’eheb’ chi rahob’tesiik jalaneb’ chik li poyanam.
وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ
wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Ut ink’a’ teeb’aanu rahilal sa’ xb’eeneb’ li poyanam rik’in xkub’sinkil li xk’ulub’eb’ ut ink’a’ teeb’aanu li sache’k sa’ xb’een li ch’och’;
وَتَأْكُلُوْنَ التُّرَاثَ اَكْلًا لَّمًّاۙ
wa ta'kulūnat-turāṡa aklal lammā(n).
naq yookat chixk’uxb’al li eechanihom rik’in xjachb’al ru (halal ut haram), .